มรดกทางศาสนาด้านรูปธรรม

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 1

บทเรียนสำเร็จรูป ชุด สนใจในพระพทุ ธศำสนำ
กลุ่มสำระกำรเรียนรู้สังคมศึกษำ ศำสนำ และวฒั นธรรม

ช้ันประถมศึกษำปี ท่ี 5
เล่มท่ี 1 เรื่อง มรดกทำงศำสนำด้ำนรูปธรรม

นำงดวงสมร ก้อนทองสิงห์
โรงเรียนเทศบำล ๑ (บ้ำนเก่ำ)
เทศบำลตำบลเมืองพำน อำเภอพำน จังหวดั เชียงรำย

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม ก

คำนำ

บทเรียนสาเร็จรูปเล่มที่ 1 เรื่อง มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม จดั ทาข้ึนเพื่อใช้
ประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและ
วฒั นธรรม ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 5 เพ่อื ใหผ้ เู้ รียนไดเ้ รียนรู้เกี่ยวกบั วฒั นธรรมที่เป็นผลงาน
สร้างสรรค์ของบรรพบุรุษท่ีถ่ายทอดมาสู่คนรุ่นหลงั จนกลายเป็ นมรดกอนั ล้าค่า ใน
ลกั ษณะผลงานที่เป็ นศิลปกรรม ดา้ นสถาปัตยกรรม ประติมากรรม และดา้ นจิตรกรรม
ซ่ึงสะทอ้ นใหเ้ ห็นถึงวฒั นธรรมประจาชาติ

สาระการเรียนรู้ท่ีนาเสนอบทเรียนสาเร็จรูป จะสอดคลอ้ งกบั หลกั สูตรแกนกลาง
การศึกษาข้นั พ้ืนฐาน พุทธศกั ราช 2551 โดยมุ่งเนน้ ให้ผูเ้ รียนไดต้ ระหนกั ถึงความสาคญั
และเห็นคุณคา่ ของวฒั นธรรมดา้ นรูปธรรมที่เป็นสมบตั ิของส่วนรวมในทอ้ งถ่ิน ให้
สืบทอดต่อไป

ผูจ้ ดั ทาหวงั ว่า บทเรียนสาเร็จรูปเล่มน้ี จะเป็ นส่ือการเรียนรู้ที่อานวยประโยชน์
ต่อการจดั กิจกรรมการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ชุด สนใจในพระพทุ ธศาสนา ในระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 5 ไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ

ดวงสมร กอ้ นทองสิงห์

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม ข

สำรบญั

เร่ือง หน้ำ
คานา ....................................................................................................... ก
สารบญั ................................................................................................. ข
มาตรฐานการเรียนรู้ ............................................................................. 1
ตวั ช้ีวดั ................................................................................................. 1
สาระสาคญั ........................................................................................... 1
สาระการเรียนรู้ ...................................................................................... 2
คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ .................................................................... 2
ลาดบั ข้นั ตอนการศึกษาบทเรียนสาเร็จรูป เรื่อง มรดกทางศาสนา
ดา้ นรูปธรรม.............................................................................................. 3
คาแนะนาการศึกษาบทเรียนสาเร็จรูป สาหรับครู..................................... 4
คาแนะนาการศึกษาบทเรียนสาเร็จรูปสาหรับนกั เรียน.............................. 5
แบบทดสอบก่อนเรียน เร่ือง มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม.................... 7
จุดประสงคก์ ารเรียนรู้ ........................................................................... 10
กรอบที่ 1 .............................................................................................. 11
กรอบที่ 2 .............................................................................................. 12
กรอบท่ี 3 .............................................................................................. 13
กรอบที่ 4 ............................................................................................... 14
กรอบที่ 5 .............................................................................................. 15
กรอบที่ 6 ............................................................................................... 16
กรอบท่ี 7 .............................................................................................. 17
กรอบที่ 8 ............................................................................................... 18

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม ค

สำรบัญ

เรื่อง หน้ำ
กรอบท่ี 9 .............................................................................................. 19
กรอบท่ี 10 ............................................................................................. 20
กรอบท่ี 11 ............................................................................................ 21
กรอบที่ 12 ............................................................................................ 22
กรอบท่ี 13 ............................................................................................ 23
แบบฝึกหดั ทา้ ยบทเรียน เรื่อง มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม ตอนที่ 1 24
แบบฝึกหดั ทา้ ยบทเรียน เร่ือง มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม ตอนที่ 2 25
แบบทดสอบหลงั เรียน เรื่อง มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม ................ 26
ภาคผนวก

เฉลยแบบฝึกหัดทา้ ยบทเรียน เรื่อง มรดกทางศาสนา
ดา้ นรูปธรรม ตอนที่ 1 ..................................................................... 30
เฉลยแบบฝึกหดั ทา้ ยบทเรียน เรื่อง มรดกทางศาสนา
ดา้ นรูปธรรม ตอนท่ี 2 ..................................................................... 31
เกณฑก์ ารประเมินแบบฝึกหดั ทา้ ยบทเรียน บทเรียนสาเร็จรูป
เรื่อง มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม ............................................. 32
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน เร่ือง มรดก
ทางศาสนาดา้ นรูปธรรม ............................................................... 33
คาอธิบายศพั ท์ ................................................................................. 34
บรรณานุกรม ......................................................................................... 35

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 1

มำตรฐำนกำรเรียนรู้

มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสาคัญ ศาสดา
หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาท่ีตนนับถือ และศาสนาอื่น
มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมน่ั และปฏิบตั ิตามหลกั ธรรม เพื่ออยู่ร่วมกนั อย่าง
สนั ติสุข

ตวั ชี้วดั

ป. 5/1 วิเคราะห์ความสาคญั ของพระพทุ ธศาสนา หรือศาสนาท่ีตน
นับถือในฐานะที่เป็ นมรดกทางวัฒนธรรม และหลักฐานในการพฒั นา
ชาติไทย

สำระสำคญั

พระพุทธศาสนามีความสาคญั ต่อการดาเนินชีวิตของคนไทยและ
เป็ นรากฐานของวฒั นธรรมไทย มรดกทางวฒั นธรรมดา้ นรูปธรรมเป็ นงาน
ศิลปกรรมที่เกิดจากผลงานสร้างสรรค์ของบรรพบุรุษท่ีถ่ายทอดออกมาให้
เห็นอยา่ งเป็นรูปธรรม ท้งั ในดา้ นสถาปัตยกรรม ประติมากรรมและทางดา้ น
จิตรกรรม ซ่ึงเกิดจากแรงศรัทธา ความเช่ือ และความเลื่อมใสของผูส้ ร้าง
เพอ่ื ใหเ้ ป็นสมบตั ิของส่วนรวมสืบทอดตอ่ ไป

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 2

สำระกำรเรียนรู้

มรดกทางวฒั นธรรมที่ไดร้ ับจากพระพุทธศาสนา
มรดกดา้ นรูปธรรม ศาสนสถาน โบราณวตั ถุ สถาปัตยกรรม

สมรรถนะสำคญั ของผู้เรียน

1. ความสามารถในการคิด
2. ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ

คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

ซื่อสัตยส์ ุจริต
ใฝ่ เรี ยนรู้
รักความเป็ นไทย

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 3

ลำดบั ข้ันตอนกำรศึกษำบทเรียนสำเร็จรูป
เรื่อง มรดกทำงศำสนำด้ำนรูปธรรม

1. ศึกษาคาแนะนาการศึกษาบทเรียนสาเร็จรูป สาหรับครู และสาหรับนกั เรียน
2. ทาแบบทดสอบก่อนเรียน 10 ขอ้ ลงในกระดาษคาตอบก่อนศึกษาบทเรียน
สาเร็จรูป เพอ่ื ทดสอบความรู้พ้นื ฐานของนกั เรียน
3. ศึกษาจุดประสงคก์ ารเรียนรู้ในกรอบ
4. ศึกษาเน้ือหาของเรื่องแต่ละกรอบเป็นรายบุคคล
5. ทาแบบฝึกหดั ทา้ ยบทเรียน 10 ขอ้ แบง่ เป็น 2 ตอน ตอนละ 5 ขอ้
6. ทาแบบทดสอบหลงั เรียน 10 ขอ้ ลงในกระดาษคาตอบ เพอ่ื ทราบ
ความกา้ วหนา้ ผลการเรียนของนกั เรียนที่ไดเ้ รียนไปแลว้

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 4

คำแนะนำกำรศึกษำบทเรียนสำเร็จรูปสำหรับครู

บทเรียนสาเร็จรูป ชุด สนใจในพระพุทธศาสนา เล่มที่ 1 เร่ือง มรดกทางศาสนา
ดา้ นรูปธรรม ใชเ้ ป็ นสื่อประกอบการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา
และวฒั นธรรม ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 5 ก่อนทาการสอนครูผูส้ อน ควรปฏิบตั ิตามข้นั ตอน
ดงั น้ี

1. ครูเตรียมบทเรียนสาเร็จรูปใหค้ รบตามจานวนนกั เรียน
2. ศึกษาบทเรียนสาเร็จรูปลว่ งหนา้ ก่อนทาการสอนทุกคร้ัง
3. เตรียมวสั ดุ อุปกรณ์ การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้พร้อมและเพียงพอกับ
จานวนนกั เรียน
4. บทเรียนสาเร็จรูป เล่มที่ 1 เร่ือง มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม มีความยาว
ท้งั หมด 13 กรอบ ใชป้ ระกอบแผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 2 ,3
5. ก่อนทาการสอนให้นักเรี ยนทาแบบทดสอบก่อนเรี ยน 10 ข้อ ลงใน
กระดาษคาตอบ ครูตรวจคาตอบและบนั ทึกคะแนน
6. ก่อนใหน้ กั เรียนศึกษาแต่ละกรอบ ครูเป็นผชู้ ้ีแจงจุดประสงคก์ ารเรียนรู้ ให้
นักเรียนเขา้ ใจ และอธิบายข้นั ตอนการศึกษาให้นักเรียนทราบ ครูเน้นย้าให้นักเรียน
ซื่อสตั ยต์ อ่ ตนเอง ไม่เปิ ดดูเฉลยก่อนตอบคาถาม
7. เมื่อศึกษาครบทุกกรอบแล้วให้นักเรียนทาแบบฝึ กหัดท้ายบทเรียน 10 ขอ้
แบ่งเป็น 2 ตอน ตอนละ 5 ขอ้ เพ่ือทบทวนความรู้ความเขา้ ใจจากเรื่องท่ีศึกษา
8. ให้นักเรียนทาแบบทดสอบหลงั เรียน 10 ขอ้ ลงในกระดาษคาตอบ ครูตรวจ
คาตอบและบันทึกคะแนน นาคะแนนก่อนเรี ยนและหลังเรี ยนมาเปรี ยบเทียบ
เพอ่ื ประเมินความกา้ วหนา้ ผลการเรียนของนกั เรียนเป็นรายบุคคล
9. ในขณะที่นกั เรียนกาลงั ศึกษาบทเรียนสาเร็จรูป ครูเป็นผคู้ อยสังเกตพฤติกรรม
ของนกั เรียนโดยควบคุมดูแลอยา่ งใกลช้ ิด พร้อมที่จะใหค้ าปรึกษาหากนกั เรียนมีปัญหา
10. หลังเสร็จส้ินการเรียนแต่ละคร้ัง ครูเป็ นผูเ้ ก็บรวบรวมบทเรียนสาเร็จรูป
ใหค้ รบตามจานวนนกั เรียน

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 5

คำแนะนำกำรศึกษำบทเรียนสำเร็จรูปสำหรับนกั เรียน

บทเรียนสาเร็จรูป ชุด สนใจในพระพุทธศาสนา เล่มที่ 1 เร่ือง มรดกทางศาสนา
ดา้ นรูปธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ช้นั ประถมศึกษา
ปี ที่ 5 จดั ทาข้ึนเพ่ือให้นักเรียนศึกษาดว้ ยตนเอง ก่อนศึกษาบทเรียนสาเร็จรูป นกั เรียน
ตอ้ งปฏิบตั ิตามคาแนะนา ดงั น้ี

1. นกั เรียนอา่ นคาแนะนาการศึกษาบทเรียนสาเร็จรูปใหเ้ ขา้ ใจ
2. นักเรียนทาแบบทดสอบก่อนเรียน 10 ขอ้ ลงในกระดาษคาตอบท่ีครูแจกให้
เพื่อประเมินตนเองวา่ มีความรู้พ้นื ฐานในเร่ืองท่ีจะศึกษามากนอ้ ยเพยี งใด
3. นกั เรียนฟังคาช้ีแจงจุดประสงคก์ ารเรียนรู้จากครูให้เขา้ ใจ แลว้ จึงศึกษาเน้ือหา
จากกรอบ
4. บทเรียนสาเร็จรูป เร่ือง มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม มีความยาวท้งั หมด
13 กรอบ นกั เรียนศึกษาแต่ละกรอบ แลว้ ปฏิบตั ิตามคาแนะนาอยา่ งเคร่งครัด
5. บทเรียนแต่ละกรอบมีเน้ือหาสาระท่ีใหค้ วามรู้เป็นเน้ือหายอ่ ย มีกิจกรรมหรือ
แบบฝึกหดั อยทู่ า้ ยกรอบ มีเฉลยคาตอบอยดู่ า้ นบนของกรอบถดั ไป
6. นักเรียนอ่านคาถามแลว้ เขียนคาตอบลงในกระดาษคาตอบท่ีครูแจกให้ เมื่อ
ตอบคาถามแลว้ ใหด้ ูเฉลยในกรอบถดั ไปวา่ คาตอบถูกตอ้ งหรือไม่
7. นักเรียนตอ้ งมีคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ที่ดีในดา้ นความซื่อสัตยต์ ่อตนเอง
โดยไม่เปิ ดดูเฉลยก่อนตอบคาถาม
8. บทเรียนสาเร็จรูป ชุด สนใจในพระพทุ ธศาสนา คาศพั ทบ์ างคา เป็นคา ที่
เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา เป็ นคาท่ีค่อนขา้ งยาก หากนักเรียนสงสัยคาอ่านหรือ
ความหมาย ของคา สามารถตรวจสอบไดจ้ ากคาอธิบายศพั ทใ์ นภาคผนวก
9. นกั เรียนตอ้ งไม่ขีดเขียนใด ๆ ลงในบทเรียนสาเร็จรูป

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 6

10. เมื่อศึกษาและตอบคาถามครบทุกกรอบแล้วให้นักเรียนทาแบบฝึ กหัด
ทา้ ยบทเรียน ลงในกระดาษคาตอบท่ีครูแจกให้ 10 ขอ้ แบ่งเป็ น 2 ตอน ตอนละ 5 ขอ้
คะแนนเตม็ 10 คะแนน

11. นกั เรียนทาแบบทดสอบหลงั เรียน 10 ขอ้ ลงในกระดาษคาตอบที่ครูแจกให้
แลว้ นากระดาษคาตอบใหค้ รูตรวจและบนั ทึกคะแนน

12. เมื่อนกั เรียนเขา้ ใจวิธีการศึกษาบทเรียนสาเร็จรูปแลว้ ใหเ้ ริ่มศึกษาไดเ้ ลย

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 7

แบบทดสอบก่อนเรียน
เรื่อง มรดกทำงศำสนำด้ำนรูปธรรม

คำชีแ้ จง นกั เรียนเขียนเครื่องหมาย  ทบั ขอ้ ท่ีเห็นวา่ ถูกตอ้ งที่สุดเพยี งขอ้ เดียว
ลงในกระดาษคาตอบ (ขอ้ ละ 1 คะแนน เวลา 10 นาที)

1. ขอ้ ใดคือความสาคญั ของพระพทุ ธศาสนา
ก. มรดกทางปัญญา
ข. มรดกทางทรัพยส์ ิน
ค. มรดกทางวฒั นธรรม
ง. มรดกทางคุณธรรม จริยธรรม

2. ขอ้ ใดคือมรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรมท่ีเป็นสถาปัตยกรรม
ก. บา้ น วดั วงั
ข. อโุ บสถ เจดีย์ วหิ าร
ค. กระท่อม ตึก คฤหาสน์
ง. ภาพฝาผนงั พระพทุ ธรูป ภาพทิวทศั น์

3. ขอ้ ใดคือ ปูชนียสถานท่ีเป็นมรดกเก่าแก่และมีชื่อเสียงมากท่ีสุดของจงั หวดั เชียงราย
ก. พระธาตุจอมแจง้ อาเภอเทิง
ข. พระธาตจุ อมจนั ทร์ อาเภอแมจ่ นั
ค. พระธาตผุ าเงา อาเภอเชียงแสน
ง. พระธาตดุ อยตงุ อาเภอแม่สาย

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 8

4. สาเหตทุ ี่พบพระแกว้ มรกตในวดั พระแกว้ จงั หวดั เชียงราย คือขอ้ ใด
ก. ขดุ พบ
ข. ไฟไหม้
ค. ฟ้าผา่ พระเจดีย์
ง. พระอโุ บสถชารุด

5. วดั ใดที่มีพระอโุ บสถเป็นสีขาว
ก. วดั กลางเวยี ง
ข. วดั ดอยตอง
ค. วดั พระแกว้
ง. วดั ร่องขนุ่

6. พระพทุ ธรูปองคใ์ ด ท่ีสร้างดว้ ยหยกสีเขียว
ก. พระพุทธรูปศรีเชียงราย
ข. พระพุทธรูปหยกเชียงราย
ค. พระโพธิสตั วเ์ จา้ แมก่ วนอิม
ง. พระพทุ ธรูปนวลา้ นต้ือจาลอง

7. ทาไมจึงสร้างพระพุทธรูปนวลา้ นต้ือ จาลองไวบ้ ริเวณสามเหล่ียมทองคา
ก. สร้างข้ึนแทนองคเ์ ดิมที่จมลงในแม่น้าโขง
ข. สร้างข้ึนเพื่อใหน้ กั ท่องเที่ยวมาสักการะบูชา
ค. สร้างข้ึนเพื่อประดบั ประดาฝั่งโขงใหส้ วยงาม
ง. สร้างข้ึนเพ่ือเสริมสร้างบุญบารมีใหแ้ ก่คนเชียงแสน

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 9

8. พระโพธิสตั วเ์ จา้ แม่กวนอิมวดั หว้ ยปลาก้งั เป็นศิลปกรรมดา้ นใด
ก. จิตรกรรมฝาผนงั
ข. สถาปัตยกรรม
ค. ประติมากรรม
ง. หตั ถกรรม

9. ทางพน้ ทกุ ขท์ ่ีพระพทุ ธเจา้ คน้ พบ เรียกวา่ อะไร
ก. ตรัสรู้
ข. ประสูติ
ค. ปรินิพพาน
ง. เผยแผค่ าส่งั สอน

10. มรดกทางวฒั นธรรมดา้ นรูปธรรมเกิดข้ึนไดอ้ ยา่ งไร
ก. ผสู้ ร้างอยากอวดความร่ารวยของตนเอง
ข. ผสู้ ร้างตอ้ งการประกาศชื่อเสียงของตนเอง
ค. แรงศรัทธา ความเช่ือ และความเลื่อมใสของผสู้ ร้าง
ง. สร้างเพ่อื ตอบแทนผลสาเร็จตามคาที่ไดบ้ นบานเอาไว้

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 10

สวสั ดีครับ ผมชื่อนาวคี รับ
ผมช่ือปริญญาครับ

วนั น้ีเราสองคนจะมาแนะนาจุดประสงค์การเรียนรู้
เรื่อง มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม ดงั น้ีครับ

จุดประสงค์กำรเรียนรู้
ด้ำนควำมรู้ (Knowledge)

1. บอกความสาคญั ของพระพุทธศาสนาในฐานะที่เป็นมรดกทางวฒั นธรรมได้
2. บอกประเภทของมรดกทางวฒั นธรรมดา้ นรูปธรรมได้
ด้ำนทักษะกระบวนกำร (Practice / Process)
สามารถปฏิบตั ิกิจกรรมในบทเรียนสาเร็จรูปตามลาดบั ข้นั ตอนไดถ้ กู ตอ้ ง
ด้ำนคุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ (Attitude)
นกั เรียนเขา้ ร่วมกิจกรรมดว้ ยความซื่อสตั ยส์ ุจริต ใฝ่ เรียนรู้ และรักความเป็นไทย

เราไปศึกษาบทเรียนสาเร็จรูปกนั เลยนะครับ

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 11

กรอบท่ี 1

กรอบน้ีเรามาศึกษาความสาคญั
ของพระพุทธศาสนากนั เลยครับ

ควำมสำคญั ของพระพุทธศำสนำ
พระพุทธศาสนาเป็ นศาสนาประจาชาติไทย เป็ นรากฐาน

ของวฒั นธรรมไทย ท้งั ทางดา้ นวตั ถุและดา้ นจิตใจ การดาเนินชีวิต
ขนบธรรมเนียมประเพณี ตลอดจนศิลปะสาขาต่าง ๆ ของคนไทย
ล้วนมี ส่ วนสัมพันธ์เกี่ ยวข้องกับพ ระพุ ทธ ศา สนา ท้ัง สิ้ น
พระพทุ ธศาสนาจึงเป็นมรดกทางดา้ นวฒั นธรรมอนั ล้าคา่ ของ
คนไทย

ศึกษาแลว้ ก็ตอ้ งทาแบบฝึ กหดั ดว้ ยครับ

คำชี้แจง เลือกคาในวงเลบ็ เติมลงในช่องวา่ งให้ถกู ตอ้ ง
1. ศาสนาเป็นมรดกทาง....................(วฒั นธรรม กฎหมาย)
2. พระพุทธศาสนาเป็นบ่อเกิดของ..................(ความสามคั คี ศิลปะแขนงต่าง ๆ)

ตอบถกู ไหมเอ่ยไปตรวจคาตอบกนั ดีกวา่

เฉลยกรอบท่ี 1 1. วฒั นธรรม มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 12
2. ศิลปะแขนงต่าง ๆ กรอบท่ี 2

เพื่อน ๆ ช่วยอ่านเน้ือหาในกรอบ
ขา้ งล่างน้ีใหน้ าวีฟังดว้ ยครับ

พระพทุ ธศำสนำเป็ นมรดกทำงวฒั นธรรม

วฒั นธรรม เป็ นสิ่งที่แสดงออกให้เห็นถึงวิถีการดาเนินชีวิต
ของคนในสังคม ซ่ึงเป็ นผลงานสร้างสรรค์ ของบรรพบุรุษที่ส่ังสม
และถ่ายทอดแก่ชนรุ่นหลงั ตอ่ เนื่องกนั มาจนกลายเป็นมรดกอนั ล้าค่า
ในลกั ษณะท่ีเป็นรูปธรรม

ปริญญาจะทากิจกรรมต่อไปน้ี
เพ่ือน ๆ มาช่วยทาหน่อยซิครับ

คำชี้แจง ช่วยเติมคาลงในช่องวา่ งกนั หน่อย
1. วฒั นธรรมที่เป็นผลงานสร้างสรรคไ์ ดร้ ับการถ่ายทอดมาจาก.....................
2. ส่ิงที่แสดงออกให้เห็นถึงวิถีการดาเนินชีวิตของคนในสังคม คือ...............

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 13

เฉลยกรอบท่ี 2 1. บรรพบุรุษ อยากทราบคาตอบโปรดพลิกไปดูในกรอบต่อไป
2. วฒั นธรรม กรอบท่ี 3

กรอบน้ีจะนาเสนอลกั ษณะของ
วฒั นธรรมดา้ นรูปธรรมครับ

วัฒนธรรมด้ำนรูปธรรม
มรดกทางวฒั นธรรมที่เป็ นรูปธรรม ดา้ นสถาปัตยกรรม ไดแ้ ก่

โบสถ์ วิหาร สถูป เจดีย์ ด้านประติมากรรม ไดแ้ ก่ พระพุทธรูป ดา้ น
จิตรกรรม ไดแ้ ก่ ภาพจิตรกรรมฝาผนงั ศิลปกรรมดงั กล่าว เกิดจากแรง
ศรัทธา ความเชื่อ และความเลื่อมใสของผูส้ ร้างท่ีมีต่อพระพุทธศาสนา
ซ่ึงไดส้ ะทอ้ นใหเ้ ห็นถึงลกั ษณะของวฒั นธรรมประจาชาติ

เพือ่ น ๆ มาช่วยนาวีตอบคาถามดว้ ยครับ

คำชี้แจง ตอบคาถามต่อไปน้ีใหถ้ ูกตอ้ ง
1. ศิลปะทางวฒั นธรรมที่เป็นรูปธรรมไดแ้ ก่อะไรบา้ ง
2. วฒั นธรรมดา้ นรูปธรรมที่เกิดข้ึนไดอ้ ยา่ งไร

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 14

พลิกไปดูคาตอบไดเ้ ลยครับ

เฉลยกรอบที่ 3 1. สถาปัตยกรรม ประติมากรรม จิตรกรรม กรอบที่ 4

2. แรงศรัทธาความเช่ือและความเล่ือมใสของผสู้ ร้าง

ตอ่ ไปน้ีเป็นตวั อยา่ งมรดกท่ีเป็นรูปธรรม
ดา้ นสถาปัตยกรรม ศึกษาไดเ้ ลยครับ

พระธาตุดอยตุง เป็ นปูชนียสถานท่ีสาคญั ท่ีสุดของ
จงั หวดั เชียงราย ประดิษฐานอยบู่ นยอดดอยตุง ตาบล
หว้ ยไคร้ อาเภอแม่สาย จงั หวดั เชียงราย

พระธำตุดอยตุง
ท่ีมา : ดวงสมร กอ้ นทองสิงห์ 2564.

ปริญญาทราบแลว้ ขอตอบคาถามเลยนะครับ

1. พระธาตดุ อยตงุ มีความสาคญั อยา่ งไร
2. พระธาตดุ อยตุงเป็นศิลปะการก่อสร้างในดา้ นใด

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 15

คาตอบอยใู่ นกรอบถดั ไปนะครับ

เฉลยกรอบที่ 4 1. เป็นปูชนียสถานท่ีสาคญั ที่สุดในเชียงราย กรอบท่ี 5

2. สถาปัตยกรรม

ไปศึกษาประวตั ิวดั พระแกว้ กบั ปริญญานะครับ

วัดพระแก้ว

พระอโุ บสถวดั พระแก้ว วดั พระแกว้ ต้งั อยอู่ าเภอเมืองจงั หวดั เชียงราย แต่
เดิมช่ือวา่ วดั ป่ าเย้ยี ะ (ป่ าไผ)่ เม่ือ พ.ศ.1997ฟ้าผา่ พระ
เจดีย์ จึงไดพ้ บพระแกว้ มรกต (ปัจจุบนั ประดิษฐาน ณ
วดั พระศรีรัตนศาสดาราม) คนเชียงรายจึงไดเ้ รียกวดั น้ี
วา่ “วดั พระแกว้ ” มาจนถึงปัจจุบนั

ที่มา : www.paiduaykan.com/province/north/chiangrai/pic/watprakaew.jpg. 20 พฤษภาคม 2564.

เรามาช่วยกนั ตอบคาถามกนั ดีกวา่ ครับ

คำชี้แจง เลือกขอ้ ความท่ีกาหนดใหเ้ ติมลงในช่องวา่ งกนั หน่อย

วดั พระศรีรัตนศาสดาราม กรุงเทพมหานคร ฟ้าผา่ พระเจดีย์

1. สาเหตทุ ่ีพบพระแกว้ มรกตในวดั พระแกว้ คือ...............................

2. ปัจจุบนั พระแกว้ มรกตองคจ์ ริงประดิษฐานอยทู่ ่ี...........................

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 16

พลิกไปตรวจคาตอบในกรอบตอ่ ไปนะครับ

เฉลยกรอบท่ี 5 1. ฟ้าผา่ พระเจดีย์ กรอบที่ 6

2. วดั พระศรีรัตนศาสดาราม กรุงเทพมหานคร

กรอบน้ีนาวา จะพาไปวดั ร่องขนุ่ ครับ

วดั ร่องขนุ่ ต้งั อยตู่ าบลป่ าออ้ ดอนชยั อาเภอ
เมือง จงั หวดั เชียงราย เป็นสถานท่ีสาคญั
แห่งหน่ึงของจงั หวดั เชียงราย ออกแบบ
ก่อสร้างโดย อาจารยเ์ ฉลิมชยั โฆษิตพพิ ฒั น์
พระอุโบสถเป็นโบสถส์ ีขาว

พระอโุ บสถวดั ร่องข่นุ
ที่มา : www.dhammathai.org/watthai/north/watrongkhun.php. 20 พฤษภาคม 2564

เพ่ือน ๆ อยา่ ลืมว่าตวั อยา่ งมรดกทางวฒั นธรรมดา้ นสถาปัตยกรรม
ที่กลา่ วมามี 3 อยา่ ง คือ พระบรมธาตุดอยตงุ วดั พระแกว้ และวดั ร่องขนุ่

คำชีแ้ จง ช่วยเขียนเคร่ืองหมาย  ทบั ขอ้ ที่ถูกตอ้ ง (ตอบไดม้ ากกวา่ 1 ขอ้ )

1. ก พระอุโบสถวดั ร่องข่นุ เป็นโบสถส์ ีขาว
2. ข วดั ร่องข่นุ ออกแบบก่อสร้างโดย อาจารยถ์ วลั ย์ ดชั นี
3. ค วดั ร่องขนุ่ ต้งั อยตู่ าบลป่ าออ้ ดอนชยั อาเภอเมือง จงั หวดั เชียงราย

เฉลยกรอบที่ 6 1.ก 3.ค มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 17

ตอบแลว้ พลิกไปดูคาตอบไดเ้ ลยครับ
กรอบท่ี 7

ตอ่ ไปเป็นเร่ืองของมรดกทางวฒั นธรรมดา้ นประติมากรรรมครับ

พระพุทธรูปหยกเชียงราย สร้างดว้ ยหยกจากประเทศคานา
(มร.ฮูเวิร์ด โล ผูบ้ ริจาค) ขนาดหน้าตกั กวา้ ง 47.9 ซม. สูง 65.9 ซม.
เน่ืองในมหามงคลสมยั สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
ทรงพระเจริญพระชนมายุ 90 พรรษา ในปี 2534 พระพุทธรูปหยก
สร้างข้ึนเพื่อเป็ นองคแ์ ทนพระแกว้ มรกตองค์จริง ที่ไดอ้ ญั เชิญไป
ประดิษฐาน ณ วดั พระศรีรัตนศาสดาราม กรุงเทพมหานคร พระพทุ ธรูปหยกเชียงรำย

ที่มา : www.pralanna.com/img/in/n0ph9.jpg. 20 พฤษภาคม 2564.

เม่ือรู้จกั พระพุทธรูปหยกเชียงรายแลว้ ก็ตอ้ งตอบคาถามนะครับ

คำชีแ้ จง ตอบคาถามตอ่ ไปน้ีใหถ้ ูกตอ้ ง
1. พระพทุ ธรูปหยกเชียงราย เป็นศิลปกรรมดา้ นใด
2. พระพทุ ธรูปหยกเชียงรายสร้างดว้ ยอะไร
3. พระพทุ ธรูปหยกเชียงรายสร้างข้ึนเนื่องในโอกาสใด

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 18

ตอบถูกหรือเปลา่ ไปดูคาตอบในกรอบต่อไปไดเ้ ลย

เฉลยกรอบที่ 7 1. ประติมากรรม 2.หยกจากประเทศคานา กรอบที่ 8

3. สมเดจ็ พระศรีนครินทราบรมราชชนนีทรงเจริญ

พระชนมายุ 90 พรรษา

นาวีจะพาเพอ่ื นๆไปศึกษาพระเจา้ นวลา้ นต้ือครับ

พระพุทธรูปนวล้านต้ือ (จาลอง) ต้ังอยู่
บริเวณสามเหลี่ยมทองคา ตาบลเวียง อาเภอ

เชียงแสน จงั หวดั เชียงราย สร้างข้ึนแทนองค์เดิม

ที่จมลงในแม่น้าโขง สร้างดว้ ยทองสัมฤทธ์ิปิ ดทอง
พระเจ้ำนวล้ำนตื้อ ดว้ ยบุศราคมั หนกั 69 ตนั หนา้ ตกั กวา้ ง 9.99 เมตร
ทม่ี ำ : ดวงสมร ก้อนทองสิงห์ 2564. สูง15.99เมตรประทบั บน “เรือแกว้ กศุ ลธรรม”

เพือ่ น ๆ มาช่วยปริญญาทาแบบฝึกหดั ดว้ ยครับ

คำชี้แจง เลือกขอ้ ความในวงเลบ็ เติมลงในช่องวา่ งใหถ้ กู ตอ้ ง
1. พระเจา้ นวลา้ นต้ือต้งั อย.ู่ ................(บริเวณสามเหล่ียมทองคา,
บริเวณชายแดนอาเภอแม่สาย)
2. เหตุผลท่ีสร้างพระพทุ ธรูปลา้ นต้ือ (จาลอง) เพราะ......................
(สร้างใหญก่ วา่ องคเ์ ดิม, สร้างข้ึนแทนองคเ์ ดิมท่ีจมลงในแม่น้าโขง)

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 19

คาตอบที่ถกู ตอ้ งอยใู่ นกรอบต่อไปครับ

เฉลยกรอบที่ 8 1. บริเวณสามเหล่ียมทองคา กรอบท่ี 9

2. สร้างข้นึ แทนองคเ์ ดิมท่ีจมลงในแมน่ ้าโขง

กรอบน้ีเราไปชมองคพ์ ระโพธิสตั วเ์ จา้ แมก่ วนอิมกนั ดีกวา่

พระโพธิสตั วเ์ จา้ แมก่ วนอิมแห่งวดั หว้ ยปลาก้งั

ตาบลริมกก อาเภอเมือง จงั หวดั เชียงราย เจา้ แม่กวนอิม

จาลอง เป็ นประติมากรรมที่แกะสลกั ดว้ ยไมห้ อม

ประดิษฐานอยใู่ นพระมหาเจดีย์ “พบโชคธรรม” พระโพธิสัตว์เจ้ำแม่กวนอิม

ที่มำ : ดวงสมร ก้อนทองสิงห์ 2564.

หยดุ พกั ทากิจกรรมกนั ก่อนนะครับ

คำชี้แจง ตอบคาถามต่อไปน้ีใหถ้ กู ตอ้ ง
1. พระโพธิสัตวเ์ จา้ แม่กวนอิม เป็นประติมากรรมท่ีสร้างดว้ ยวิธีใด
2. จากการศึกษาศิลปกรรมดา้ นประติมากรรมนกั เรียนไดเ้ รียนรู้
เรื่องพระพทุ ธรูปอะไรบา้ ง

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 20

ผลการตอบคาถามเป็นอยา่ งไรโปรดพลิกดูกรอบตอ่ ไป

เฉลยกรอบท่ี 9 1. แกะสลกั ดว้ ยไมห้ อม กรอบท่ี 10

2. พระพทุ ธรูปหยกเชียงราย พระพทุ ธรูปนวลา้ นต้ือ(จาลอง)

พระโพธิสัตวเ์ จา้ แมก่ วนอิม

กรอบน้ีขอนาเสนอจิตรกรรมฝาผนงั
ตอนเจา้ ชายสิทธตั ถะประสูติครับ

เจา้ ชายสิทธตั ถะ เป็นพระราชโอรสของ

พระเจา้ สุทโธทนะและพระนางสิริมหามายา พระองคป์ ระสูติ ใน

วนั ข้ึน 15 ค่า เดือน 6 ณ สวนลุมพินีวนั ปัจจุบนั อยู่ในประเทศ

เนปาล

ภำพจติ รกรรมฝำผนงั

วัดท่ำฮ่อ (ตอนประสูติ)
ทมี่ ำ : ดวงสมร ก้อนทองสิงห์ 2564.

นาวจี ะทากิจกรรมเพอื่ น ๆ ช่วยตรวจดว้ ยนะครับ

คำชี้แจง ช่วยตอบคาถามดว้ ยนะครับ
1. สวนลมุ พินีวนั มีความสาคญั อยา่ งไร
2. ภาพจิตรกรรมฝาผนงั ในกรอบเน้ือหา เป็นภาพจิตรกรรมของวดั ใด

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 21

ตอบถูกไหมเอ่ย พลิกไปตรวจคาตอบในกรอบตอ่ ไป

เฉลยกรอบท่ี 10 1. เป็นสถานที่ประสูติของเจา้ ชายสิทธตั ถะ กรอบท่ี 11

2. วดั ท่าฮ่อ

ตอ่ ไปน้ีเป็นภาพฝาผนงั ตอนพระพุทธเจา้ ตรัสรู้ครับ

พระพุทธเจา้ ทรงพระชนมายไุ ด้ 35 พรรษา พระองค์
ไดพ้ บทางพน้ ทุกข์ เรียกว่า การตรัสรู้ พระองค์ตรัสรู้ใน
วนั เพ็ญ เดือน 6 ใตต้ น้ ศรีมหาโพธ์ิ ตาบลอุรุเวลา ปัจจุบนั
เรียกวา่ พุทธคยา อยใู่ นประเทศอินเดีย

ภำพกิจกรรมฝำผนัง
วัดท่ำฮ่อ (ต

ท่ีมา : ดวองนสมตรัสกรอ้ ู)นทองสิงห์ 2564

ลกั ษณะภูมปิ ระเทศ
ยงั ไม่เบื่อใช่ไหมครับ มาช่วยกนั ทาแบบฝึกหดั หน่อยนะ

ภำคเหนือคำชี้แจง เติมคาหรือขอ้ ความลงในช่องวา่ งใหถ้ ูกตอ้ 2ง564.

1. พระพุทธเจา้ ไดพ้ บทางพน้ ทกุ ข์ เรียกวา่ .................
2. ความสาคญั ของตน้ ศรีมหาโพธ์ิ คือ.......................

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 22

อยากทราบคาตอบ โปรดดูเฉลยในกรอบตอ่ ไป

เฉลยกรอบที่ 11 1. ตรัสรู้ กรอบท่ี 12

2. เป็นสถานท่ีตรัสรู้ของพระพทุ ธเจา้

เพือ่ น ๆ อยากทราบไหมวา่ พระพุทธเจา้ ปรินิพพาน
ท่ีไหน ติดตามไปศึกษาไดเ้ ลยครับ

ภำพกจิ กรรมฝำผนัง หลังจากท่ีพระพุทธเจ้าได้ตรัสรู้แล้ว
วัดท่ำฮ่อ (ตอนปรินิพพำน) พระองค์จึงนาหลักธรรมท่ีทรงค้นพบออก
ที่มา : ดวงสมร กอ้ นทองสิงห์ 2564. สั่งสอนประชาชนจนพระชนมายไุ ด้ 80 พรรษา
จึงได้ปริ นิพพานท่ีใต้ต้นสาระนอกนคร
กุสินารา ประเทศอินเดีย

นาวขี อตอบคาถามก่อนนะครับ

คำชีแ้ จง ตอบคาถามตอ่ ไปน้ีใหถ้ กู ตอ้ ง
1. จากภาพในกรอบเน้ือหาเป็นภาพท่ีเก่ียวขอ้ งกบั พระพุทธเจา้ ตอนใด
2. หลงั จากตรัสรู้แลว้ พุทธกิจของพระพทุ ธเจา้ คืออะไร

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 23

ตรวจคาตอบไดใ้ นกรอบตอ่ ไปครับ

เฉลยกรอบที่ 12 1. ปรินิพพาน กรอบท่ี 13

2. นาหลกั ธรรมที่คน้ พบออกส่ังสอนประชาชน

กรอบสุดทา้ ยแลว้ นะครับ
เรามาช่วยกนั สรุปเน้ือหากนั ดีกวา่

กนั ดีกวา่

สรุป มรดกด้านรูปธรรมเป็ นมรดกทางวฒั นธรรมที่เป็ นบ่อเกิด
ของศิลปะแขนงต่าง ๆ หลายแขนงไม่ว่าจะเป็ น ดา้ นสถาปัตยกรรม เช่น
อุโบสถ วิหาร สถูป เจดีย์ ดา้ นประติมากรรม เช่น พระพุทธรูป และดา้ น
จิตรกรรม เช่น ภาพจิตรกรรมฝาผนงั ส่ิงดงั กล่าวเกิดข้ึนจากแรงศรัทธา
ความเชื่อ และความเล่ือมใสของผสู้ ร้างท่ีมีต่อพระพุทธศาสนา ท้งั ในดา้ น
สถาปัตยกรรม ประติมากรรม และจิตรกรรม ซ่ึงสะท้อนให้เห็นถึง
ลกั ษณะทางวฒั นธรรมประจาชาติไทย ท่ีเป็ นสมบตั ิส่วนรวมและมรดก
สืบทอดแก่คนรุ่นหลงั

เร่ืองมรดกดา้ นรูปธรรมจบแลว้
ปริญญากบั นาวีขอลาไปก่อนครับ

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 24

แบบฝึ กหดั ท้ำยบทเรียน
เรื่อง มรดกทำงศำสนำด้ำนรูปธรรม

ตอนท่ี 1

คำชีแ้ จง นกั เรียนเลือกหมายเลขใตภ้ าพเขียนลงใน ใหถ้ กู ตอ้ ง
(ขอ้ ละ 1 คะแนน เวลา 5 นาที)

2. ภำพวำดของ ถวัลย์ ดชั นี

1. อุโบสถวดั ร่องขุ่น 3. พระธำตุดอยตงุ

4. พระพทุ ธรูปนวล้ำนตื้อ 5. พระโพธิสัตว์เจ้ำแม่กวนอมิ

1. วฒั นธรรมท่ีเป็นรูปธรรมดา้ นสถาปัตยกรรม
2. วฒั นธรรมที่เป็นรูปธรรมดา้ นประติมากรรม
3. วฒั นธรรมท่ีเป็นรูปธรรมดา้ นจิตรกรรม

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 25

แบบฝึ กหดั ท้ำยบทเรียน
เรื่อง มรดกทำงศำสนำด้ำนรูปธรรม

ตอนท่ี 2

คำชีแ้ จง นกั เรียนเลือกคาหรือขอ้ ความในวงเลบ็ เติมลงในช่องวา่ งใหถ้ ูกตอ้ ง
(ขอ้ ละ 1 คะแนน เวลา 5 นาที)

6. พระพทุ ธศาสนาเป็น ......................... ทางดา้ นวฒั นธรรม (ทรัพยส์ ิน มรดก)
7. ........................ เป็นมรดกท่ีเป็นรูปธรรมทางพระพุทธศาสนา (เจดีย์ ความเช่ือ)
8. วดั ท่ีประดบั ตกแตง่ ดว้ ยแกว้ สีขาวคือ .......................... (วดั พระแกว้ วดั ร่องข่นุ )
9. ............................. เป็นพระพทุ ธรูปที่สร้างดว้ ยหยกสีเขียว (พระเจา้ นวลา้ นต้ือ
พระหยกเชียงราย)
10. ทางพน้ ทกุ ขท์ ี่พระพุทธเจา้ คน้ พบ เรียกวา่ ...................... (ตรัสรู้ ปรินิพพาน)

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 26

แบบทดสอบหลงั เรียน
เรื่อง มรดกทำงศำสนำด้ำนรูปธรรม

คำชี้แจง นกั เรียนเขียนเครื่องหมาย  ทบั ขอ้ ท่ีเห็นวา่ ถูกตอ้ งที่สุดเพยี งขอ้ เดียว
ลงในกระดาษคาตอบ (ขอ้ ละ 1 คะแนน เวลา 10 นาที)

1. ขอ้ ใดคือมรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรมที่เป็นสถาปัตยกรรม
ก. ภาพฝาผนงั พระพุทธรูป ภาพทิวทศั น์
ข. กระทอ่ ม ตึก คฤหาสน์
ค. อุโบสถ เจดีย์ วหิ าร
ง. บา้ น วดั วงั

2. ขอ้ ใดคือความสาคญั ของพระพทุ ธศาสนา
ก. มรดกทางคุณธรรม จริยธรรม
ข. มรดกทางวฒั นธรรม
ค. มรดกทางทรัพยส์ ิน
ง. มรดกทางปัญญา

3. สาเหตทุ ่ีพบพระแกว้ มรกตในวดั พระแกว้ จงั หวดั เชียงราย คือขอ้ ใด
ก. พระอโุ บสถชารุด
ข. ฟ้าผา่ พระเจดีย์
ค. ไฟไหม้
ง. ขดุ พบ

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 27

4. ขอ้ ใดคือ ปชู นียสถานท่ีเป็นมรดกเก่าแก่และมีช่ือเสียงมากท่ีสุดของจงั หวดั เชียงราย
ก. พระธาตดุ อยตงุ อาเภอแม่สาย
ข. พระธาตุผาเงา อาเภอเชียงแสน
ค. พระธาตุจอมจนั ทร์ อาเภอแม่จนั
ง. พระธาตุจอมแจง้ อาเภอเทิง

5. พระพทุ ธรูปองคใ์ ด ที่สร้างดว้ ยหยกสีเขียว
ก. พระพทุ ธรูปนวลา้ นต้ือจาลอง
ข. พระโพธิสตั วเ์ จา้ แม่กวนอิม
ค. พระพทุ ธรูปศรีเชียงราย
ง. พระพทุ ธรูปหยกเชียงราย

6. วดั ใดท่ีมีพระอโุ บสถเป็นสีขาว
ก. วดั ร่องข่นุ
ข. วดั พระแกว้
ค. วดั ดอยตอง
ง. วดั กลางเวียง

7. พระโพธิสัตวเ์ จา้ แมก่ วนอิมวดั หว้ ยปลาก้งั เป็นศิลปกรรมดา้ นใด
ก. หตั ถกรรม
ข. ประติมากรรม
ค. สถาปัตยกรรม
ง. จิตรกรรมฝาผนงั

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 28

8. ทาไมจึงสร้างพระพทุ ธรูปนวลา้ นต้ือ จาลองไวบ้ ริเวณสามเหลี่ยมทองคา
ก. สร้างข้ึนเพอ่ื เสริมสร้างบุญบารมีใหแ้ ก่คนเชียงแสน
ข. สร้างข้ึนเพ่ือประดบั ประดาฝั่งโขงใหส้ วยงาม
ค. สร้างข้ึนแทนองคเ์ ดิมที่จมลงในแม่น้าโขง
ง. สร้างข้ึนเพอื่ ใหน้ กั ทอ่ งเท่ียวมาสกั การะบชู า

9. มรดกทางวฒั นธรรมดา้ นรูปธรรมเกิดข้ึนไดอ้ ยา่ งไร
ก. สร้างเพ่ือตอบแทนผลสาเร็จตามคาท่ีไดบ้ นบานเอาไว้
ข. แรงศรัทธา ความเช่ือ และความเล่ือมใสของผสู้ ร้าง
ค. ผสู้ ร้างตอ้ งการประกาศช่ือเสียงของตนเอง
ง. ผสู้ ร้างอยากอวดความร่ารวยของตนเอง

10. ทางพน้ ทุกขท์ ี่พระพทุ ธเจา้ คนพบ เรียกวา่ อะไร
ก. เผยแผค่ าสงั่ สอน
ข. ปรินิพพาน
ค. ประสูติ
ง. ตรัสรู้

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 29

ภำคผนวก

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 30

เฉลยแบบฝึ กหัดท้ำยบทเรียน
เรื่อง มรดกทำงศำสนำด้ำนรูปธรรม

ตอนท่ี 1

2. ภำพวำดของ ถวัลย์ ดชั นี

1. อโุ บสถวดั ร่องขุ่น 3. พระธำตดุ อยตงุ

4. พระพุทธรูปนวล้ำนตือ้ 5. พระโพธิสัตว์เจ้ำแม่กวนอมิ

1. วฒั นธรรมท่ีเป็นรูปธรรมดา้ นสถาปัตยกรรม 1 3
2. วฒั นธรรมท่ีเป็นรูปธรรมดา้ นประติมากรรม 4 5
3. วฒั นธรรมที่เป็นรูปธรรมดา้ นจิตรกรรม 2

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 31

เฉลยแบบฝึ กหดั ท้ำยบทเรียน
เรื่อง มรดกทำงศำสนำด้ำนรูปธรรม

ตอนท่ี 2

6. พระพทุ ธศาสนาเป็น มรดก ทางดา้ นวฒั นธรรม (ทรัพยส์ ิน มรดก)
7. เจดยี ์ เป็นมรดกท่ีเป็นรูปธรรมทางพระพุทธศาสนา (เจดีย์ ความเชื่อ)
8. วดั ที่ประดบั ตกแตง่ ดว้ ยแกว้ สีขาวคือ วดั ร่องขุ่น (วดั พระแกว้ วดั ร่องขนุ่ )
9. พระหยกเชียงรำย เป็นพระพุทธรูปที่สร้างดว้ ยหยกสีเขียว (พระเจา้ ลา้ นต้ือ

พระหยกเชียงราย)
10. ทางพน้ ทกุ ขท์ ่ีพระพุทธเจา้ คน้ พบ เรียกวา่ ตรัสรู้ (ตรัสรู้ ปรินิพพาน)

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 32

เกณฑ์กำรประเมินแบบฝึ กหัดท้ำยบทเรียน บทเรียนสำเร็จรูป
เรื่อง มรดกทำงศำสนำด้ำนรูปธรรม

แบบฝึ กหัดแบ่งออกเป็ น 2 ตอน
ตอนท่ี 1 คะแนนเตม็ 5 คะแนน
ตอนที่ 2 คะแนนเตม็ 5 คะแนน

เกณฑ์กำรให้คะแนน (คะแนนเตม็ 10 คะแนน)
ตอบถกู 9 - 10 ขอ้ ระดบั คุณภาพ 4 หมายถึง ดีมาก
ตอบถูก 7 - 8 ขอ้ ระดบั คุณภาพ 3 หมายถึง ดี
ตอบถูก 5 - 6 ขอ้ ระดบั คุณภาพ 2 หมายถึง พอใช้
ตอบถกู 1 - 4 ขอ้ ระดบั คุณภาพ 1 หมายถึง ปรับปรุง

สรุปผลกำรประเมนิ
ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน จานวน.....................คน
ไม่ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน จานวน.....................คน
การผา่ นเกณฑต์ อ้ งไดค้ ะแนนต้งั แตร่ ะดบั คุณภาพ 2 (พอใช)้ ข้ึนไป

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 33

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน
เรื่อง มรดกทำงศำสนำด้ำนรูปธรรม

ก่อนเรียน หลงั เรียน
1. ค 1. ค
2. ข 2. ข
3. ง 3. ข
4. ค 4. ก
5. ง 5. ง
6. ข 6. ก
7. ก 7. ข
8. ค 8. ค
9. ก 9. ข
10. ค 10. ง

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 34

คำอธิบำยศัพท์

คำศัพท์ คำอ่ำน ควำมหมำย

วฒั นธรรม วดั -ทะ-นะ-ทา สิ่งที่เจริญงอกงามใหแ้ ก่หมู่คณะ

ขนบธรรมเนียม ขะ-หนบ-ทา-เนียม แบบอยา่ งท่ีนิยมกนั

ประเพณี ประ-เพ-นี จารี ตท่ีวางเป็ นระเบียบแบบแผน

ศิลปะ สิน-ละ-ปะ ฝีมือ ฝีมือทางการช่าง

มรดก มอ-ระ-ดก ส่ิงที่ตกทอดมาจากบรรพบุรุษ

บรรพบุรุษ บนั -พะ-บุ-หรุด ผทู้ ี่เป็นตน้ วงศต์ ระกูลซ่ึงมีผสู้ ืบสายโลหิต

รูปธรรม รูป-ปะ-ทา สิ่งท่ีสามารถสัมผสั ไดด้ ว้ ยกาย

สถาปัตยกรรม สะ-ถา-ปัด-ตะ-ยะ-กา ศิลปะท่ีเกี่ยวกบั งานก่อสร้าง

ประติมากรรม ประ-ติ-มา-กา ศิลปะจาพวกแกะสลกั ใหเ้ ป็นรูปต่าง ๆ

จิตรกรรม จิด-ตระ-กา ศิลปะที่เกี่ยวกบั การเขียนภาพวาดภาพ

โบสถ์ โบด สถานท่ีสาหรับพระสงฆใ์ ชป้ ระชุมสงั ฆกรรม

สถูป สะ-ถบู สิ่งก่อสร้างสาหรับบรรจุของควรบชู า

เจดีย์ เจ-ดี สิ่งก่อสร้างที่มียอดแหลมบรรจุสิ่งที่นบั ถือ

พระธาตุ พระ-ทาด เจดียส์ าหรับบรรจุส่วนใดส่วนหน่ึงของพระพุทธเจา้

ประดิษฐาน ประ-ดิด-สะ-ถาน ต้งั ไว้ (ใชแ้ ก่สิ่งท่ีควรเคารพนบั ถือ)

หยก หยก หินแกว้ ที่มีลกั ษณะแขง็ เป็นสีตา่ ง ๆ

ทองสมั ฤทธ์ิ ทอง-สา-ริด โลหะท่ีประกอบดว้ ยทองแดงกบั ดีบุก

บษุ ราคมั บดุ -สะ-รา-คา พลอยสีเหลือง

พระโพธิสตั ย์ พระ-โพ-ทิ-สดั ผทู้ ี่จะไดต้ รัสรู้เป็นพระพทุ ธเจา้

ประสูติ ประ-สูด การเกิด การคลอด

ตรัสรู้ ตรัด-สะ-รู้ รู้แจง้

ปรินิพพาน ปะ-ริ-นิบ-พาน การตายของพระพุทธเจา้ การดบั สนิท

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 35

บรรณำนุกรม

กระทรวงศึกษาธิการ. ตวั ชีว้ ดั และสำระกำรเรียนรู้แกนกลำง กลุ่มสำระกำรเรียนรู้
สังคมศึกษำ ศำสนำ และวฒั นธรรม. กรุงเทพมหานคร : ชุมนุมสหกรณ์
การเกษตรแห่งประเทศไทย, 2552.

______.หลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พ้นื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551. กรุงเทพมหานคร :
ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย, 2552.

จรัส พยคั ฆราชศกั ด์ิ, สมพร ออ่ นนอ้ ม และประจวบ ตรีภกั ด์ิ. หนังสือเรียนรำยวชิ ำ
พืน้ ฐำน พระพุทธศำสนำ ป.5. กรุงเทพมหานคร : วฒั นาพานิช, ม.ป.ป.

ราชบณั ฑิตยสถาน. พจนำนุกรมฉบับรำชบณั ฑติ ยสถำน พ.ศ. 2542. กรุงเทพมหานคร :
นานมีบคุ๊ ส์พบั ลิเคชน่ั ส์, 2546.

สมศกั ด์ิ สินธุระเวชญ์ และคณะ. ส่ือกำรเรียนรู้สังคมศึกษำ ศำสนำ และวฒั นธรรม
สมบูรณ์แบบ ช้ันประถมศึกษำปี ท่ี 5. กรุงเทพมหานคร : วฒั นาพานิช, 2547.

สุนนั ทา สุนทรประเสริฐ. กำรสร้ำงสื่อกำรสอนและนวัตกรรมกำรเรียนรู้สู่กำรพฒั นำ
ผู้เรียน. ราชบรุ ี : ธรรมรักษก์ ารพมิ พ,์ 2547.

องั คณา ประวงั . กำรจดั กจิ กรรมกำรเรียนรู้โดยใช้บทเรียนสำเร็จรูป ชุด ชำวพุทธท่ีแท้จริง
กลุ่มสำระกำรเรียนรู้สังคมศึกษำ ศำสนำ และวฒั นธรรม ช้ันมัธยมศึกษำปี ท่ี 1.
พะเยา : โรงเรียนบา้ นพระนงั่ ดิน สานกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษาประถมศึกษา
พะเยา เขต 2, 2553.

เอกรินทร์ ส่ีมหาศาล, รุจิร์ ภสู่ าระ และสุสรดิษฐ์ ทองเปรม. สื่อกำรเรียนรู้รำยวิชำ
พืน้ ฐำน ชุด แม่บทมำตรฐำน หลกั สูตรแกนกลำงฯ พระพทุ ธศำสนำ ป.5.
(พมิ พค์ ร้ังที่ 2). กรุงเทพมหานคร : อกั ษรเจริญทศั น์, ม.ป.ป.

มรดกทางศาสนาดา้ นรูปธรรม 36

เว็บไซต์ :
พระหยกเชียงรำย. (ออนไลน์). แหลง่ ท่ีมา : http://www.pralanna.com/img/in/n0ph9.jpg.

(20 พฤษภาคม 2564).
วัดพระแก้วเชียงรำย. (ออนไลน์). แหลง่ ท่ีมา : http://www.paiduaykan.com/province/north/

chiangrai/pic/watprakaew.jpg. (20 พฤษภาคม 2564).
วัดร่องขุ่น. (ออนไลน์). แหล่งท่ีมา : http://www.dhammathai.org/watthai/north/

watrongkhun.php. (20 พฤษภาคม 2564).