การทำไม้กวาดดอกหญ้า

หลักสูตรการฝึกอบรม

การทำไม้กวาดดอกหญ้า

สาขาสังคมศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

หลักสูตรการฝึ กอบรม
“การทำไม้กวาดดอกหญ้า”
สาขาสังคมศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

การสร้างสรรค์ลวดลายรมควันบนผลิตภัณฑ์ไม้ไผ่เป็นภูมิปัญญาชน ที่เป็น
มรดกทางวัฒนธรรม เป็นสิ่งที่มีคุณค่าของชุมชน เป็นสิ่งสำคัญของคนใน
ท้องถิ่น มีทั้งที่เป็นรูปธรรมที่จับต้องได้(Tangible Cultural Heritage)
และ นามธรรมที่จับต้องไม่ได้(Intangible Cultural Heritage) ซึ่งมี
ความสำคัญยิ่งในยุคโลกาภิวัฒน์ เพราะต้องพบกับปัญหาหลายด้านที่เกิดจาก
การเปลี่ยนแปลงของ สังคม ทั้งที่เกิดจากทัศนคติที่ไม่ถูกต้อง ปัญหาการ
เสื่อมสูญ ปัญหาการอนุรักษ์และการสืบทอด ปัญหาการทำลายล้าง ฯลฯ

การสร้างสรรค์และสื่อความหมายผ่านลวดลายรมควันบนผลิตภัณฑ์ไม้ไผ่
ในปัจจุบัน พบว่ายังมีการทำสืบต่อกันมาเรื่อยๆ เช่น การสร้างสรรค์ลวดลาย
บนผลิตภัณฑ์ด้ามไม้กวาดดอกหญ้า ซึ่งก็เป็นอีกหนึ่งภูมิปัญญาที่กำลังจะ
สูญหาย กระบวนการในการสร้างสรรค์ เป็นกรรมวิธีการรักษาเนื้อไม้ การ
กำจัดความชื้น การดัดลำไม้ที่ คดงอ และเป็นวิธีการกำจัดมอดแมลง
ลวดลาย มีอัตลักษณ์ เป็นสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมชุมชน กระบวนการทาง
ภูมิปัญญานี้อาจสูญหายไป ถ้าไม่มีผู้ให้ความสนใจในการที่จะรักษาไว้ การ
สืบทอดอนุรักษ์ และการหาแนวทางพัฒนาองค์ความรู้ ภูมิปัญญาเหล่านี้จะถูก
ลืมเลือนสูญหายไป

สารบัญ หน้า

เรื่อง 3
5
หลักสูตรการฝึกอบรม 5
เนื้อหาการฝึกอบรม 5
6
“ไม้กวาดดอกหญ้า” ผลิตภัณฑ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น 8
ประโยชน์ดอกหญ้าก๋งหรือดอกหญ้าไม้กวาด 10
แหล่งเรียนรู้การประกอบอาชีพการทำไม้กวาดดอกหญ้า 11
ขั้นตอนการทำไม้กวาดดอกหญ้า 13
ความรู้เกี่ยวกับเทคนิคการขาย 14

แบบทดสอบ
ประวัติวิทยากร
บรรณาณุกรม

หลักสูตรการฝึ กอบรม
“การทำไม้กวาดดอกหญ้า”
สาขาสังคมศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

วัตถุประสงค์โครงการ
1. มีความรู้และทักษะในการประกอบอาชีพ สามารถสร้างรายได้ที่มั่นคง
2. ตัดสินใจประกอบอาชีพให้สอดคล้องกับศักยภาพของตนเอง ชุมชน
สังคม และสิ่งแวดล้อมอย่างมีคุณธรรมจริยธรรม
3. มีเจตคติที่ดีในการประกอบอาชีพ
4. มีความรู้ความเข้าใจและฝึกทักษะการบริหารจัดการในอาชีพได้อย่างมี
ประสิทธิภาพ
5. มีโครงการประกอบอาชีพเพื่อใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาอาชีพ

ระยะเวลาของหลักสูตร
ฝึกอบรมภาคทฤษฎีจำนวน 2 ชั่วโมง
ฝึกอบรมภาคปฏิบัติจำนวน 5 ชั่วโมง

คุณสมบัติผู้เข้าอบรม
1. กลุ่มเป้าหมายผู้ที่ไม่มีอาชีพ
2. กลุ่มเป้าหมายผู้มีอาชีพและต้องการพัฒนาอาชีพ
3. ผู้ที่สนใจการพัฒนาผลิตภัณฑ์
4. นักออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์

ระยะเวลาของหลักสูตร

เนื้อหาวิชา ประกอบด้วยวิชาหลัก ดังนี้
1. ช่องทางการประกอบอาชีพการทำไม้กวาดดอกหญ้า
วัตถุประสงค์ รู้จักแหล่งเรียนรู้การประกอบอาชีพการทำไม้กวาดดอกหญ้า
คำอธิบายรายวิชา ศึกษาแหล่งเรียนรู้การประกอบอาชีพการทำไม้กวาด
2. ทักษะในการประกอบอาชีพการทำไม้กวาดดอกหญ้า
วัตถุประสงค์ รู้จักการเตรียมวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำไม้กวาดดอกหญ้า
การทำไม้กวาดดอกหญ้า
คำอธิบายรายวิชา ศึกษาการเตรียมวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำไม้กวาดดอก
หญ้าการทำไม้กวาดดอกหญ้า
3. การบริหารจัดการในการประกอบอาชีพการทำไม้กวาดดอกหญ้า
วัตถุประสงค์ รู้จักความหมาย และเทคนิคการขาย
คำอธิบายรายวิชา ศึกษาความหมาย และเทคนิคการขาย
4. การวัดและประเมินผล
4.1 แบบทดสอบก่อนและหลังการฝึกอบรม
4.2 ประเมินความรู้ ความสามรถและศักยภาพในการปฏิบัติงานของผู้รับ
การฝึกอบรม

ผู้จัดทำหลักสูตร
1. นางสาวชนิสรา ผลผกา นักศึกษาชั้นปีที่ 2 สาขาวิชาสังคมศึกษา

ลงชื่อ ......................................................... ผู้ขออนุมัติหลักสูตร
( นางสาวชนิสรา ผลผกา )

ลงชื่อ ......................................................... ผู้อนุมัติหลักสูตร
( อาจารย์ภัทระ อินทรกำแหง )

อาจารย์ประจำสาขาวิชาสังคมศึกษา

เนื้อหาการอบรบหลักสุตร

“ไม้กวาดดอกหญ้า” ผลิตภัณฑ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น

ไม้กวาดดอกหญ้า ทำจากช่อดอกหญ้าไม้กวาด เป็นผลิตภัณฑ์สำหรับ
ทำความสะอาดพื้นบ้าน ปัดอยากไย่ ใช้งานได้อเนกประสงค์สำหรับทุกพื้นที่
ภายในบ้าน สามารถเข้าถึงได้ทุกซอกมุม การทำไม้กวาดดอกหญ้าเป็นการ
ถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ เวลาว่างหลังจากการเก็บเกี่ยวเสร็จแล้ว จะใช้
เวลาว่างทำไม้กวาดไว้ใช้ในครัวเรือน และบางส่วนทำไม้กวาดเป็นอาชีพ
เสริม จำหน่ายภายในชุมชน เพื่อสร้างรายได้ให้แก่ครอบครัว อีกทั้งเป็นการ
ผลิตเองใช้เองได้สามารถลดค่าใช้จ่ายในครัวเรือน

ประโยชน์ดอกหญ้าก๋งหรือดอกหญ้าไม้กวาด

ลำต้น ใบ และยอดอ่อน ใช้สำหรับเป็น
อาหารหยาบให้แก่ โค กระบือ

ยอดอ่อน และหน่ออ่อนนำมารับประทาน
สดคู่กับน้ำพริกหรือนำไปประกอบอาหาร

จำพวกเมนูผัดหรือแกงต่างๆ

ช่อดอกนิยมใช้ทำไม้กวาด หรือที่เรียก ไม้กวาดดอก
หญ้า ซึ่งมีความจำเป็นสำหรับทุกครัวเรือน ซึ่งมีการ
ผลิตจำหน่ายเพื่อสร้างรายได้ทั้งในรูปของเกษตรในครัว
เรือน หรือรวมกลุ่มกันในชุมชน รวมถึงผลิตในระดับ

อุตสาหกรรมสำหรับส่งจำหน่ายต่างประเทศ

แหล่งเรียนรู้การประกอบอาชีพการทำไม้กวาดดอกหญ้า

แหล่งการเรียนรู้ที่ 1 หมู่ที่ 8 บ้านท่าข้ามสาคร
เกิดขึ้นเมื่อมีคนของหมู่บ้าน ได้มอง

เห็นความสำคัญของการหารายได้เข้าสู่
ชุมชนจึงได้ศึกษาอบรมกับทางชุมชน
และได้เรียนรู้เรื่องการทำไม้กวาดดอก
หญ้า จึงได้จำตั้งกลุ่มแม่บ้าน ได้
จำนวน 10 คน ซึ่งเป็นวัตถุดิบที่ใช้ทำ
ไม้กวาด มีขึ้นอยู่ทั่วไปตามท้องตลาด
จึงได้นำความรู้ วิธีการทำไม้กวาดดอก
หญ้ามาเผยแพร่ให้กับคนในครอบครัว
ญาติพี่น้องได้ทำใช้ในครัวเรือน และ
ขายให้กับคนในหมู่บ้าน

เมื่อมีผู้ผลิตมากขึ้นเหลือใช้ในครัว
เรือน จึงนำออกขายให้กับเพื่อนบ้าน
ต่างหมู่บ้าน ต่างตำบล และออกเป็น
วงกว้างนอกจากนั้นยังมีพ่อค้าต่าง
จังหวัดมารับซื้อเพื่อไปจำหน่าย ทำให้
เรื่องการทำไม้กวาดกลายเป็นอาชีพ
หลักและเป็นอาชีพเสริมของหลาย
ครอบครัว สร้างรายได้ให้กับตนเอง
เป็นอาชีพที่ทำรายได้ตลอดทั้งปี

แหล่งการเรียนรู้ที่ 2 หมู่ที่10 บ้านหันใหญ่-แม่เอีย

เกิดขึ้นเมื่อมีคนของหมู่บ้านหัน
ใหญ่-แม่เอีย ได้มองเห็นความสำคัญของ
การหารายได้เข้าสู่ชุมชนจึงได้ศึกษาอบรม
กับทางชุมชนและได้เรียนรู้เรื่องการทำ
ไม้กวาดดอกหญ้า จึงได้จัดตั้งกลุ่มแม่บ้าน
บ้านหันใหญ่-แม่เอีย ได้จำนวน 21 คน
ลงทุนหุ้นละ 100 บาทเพื่อนเป็นเงินทุนใน
การซื้อดอกหญ้า (ก๋ง ที่ชาวบ้านเรียก) และ
ต้นไผ่ ซึ่งเป็นวัตถุดิบที่ใช้ทำไม้กวาด มีขึ้น
อยู่ทั่วไปตามท้องตลาด จึงได้นำความรู้ วิธี
การทำไม้กวาดดอกหญ้ามาเผยแพร่ให้กับ
คนในครอบครัว ญาติพี่น้องได้ทำใช้ในครัว
เรือน และขายให้กับคนในหมู่บ้าน

เมื่อมีผู้ผลิตมากขึ้นเหลือใช้ใน
ครัวเรือนจึงนำออกขายให้กับเพื่อนบ้าน
ต่างหมู่บ้าน ต่างตำบลและจังหวัด เผย
แพร่ยังต่างจังหวัด ขยายออกเป็นวง
กว้าง นอกจากนั้นยังมีพ่อค้าต่างจังหวัด
มารับซื้อเพื่อไปจำหน่าย ทำให้เรื่องการ
ทำไม้กวาดกลายเป็นอาชีพหลัก และเป็น
อาชีพเสริมของหลายครอบครัว สร้าง
รายได้ให้กับตนเอง เป็นอาชีพที่ทำราย
ได้ตลอดทั้งปี

ขั้นตอนการทำไม้กวาดดอกหญ้า

อุปกรณ์

ดอกหญ้า ไม้ไผ่ความยาว
ดอกหญ้าตองกง ประมาณ 80
เซนติเมตร
ดอกอ้อ เชือกฟาง
หรือดอกแขมก็ได้

ตะปู

เข็มเย็บกระสอบ

วิธีการทำไม้กวาดดอกหญ้า

ขั้นตอนที่ 1 นำดอกหญ้ามาทำความสะอาด

และตากให้แห้งสนิท ก็จะได้ไม้กวาดที่แข็งแรง คงทน
และไม่หลุดง่ายเมื่อนำไปใช้งาน

ขั้นตอนที่ 2 นำดอกหญ้า

ประมาณ 1 กำมือมามัดรวมกันเป็นวงกลม

ขั้นตอนที่ 3 นำเข็มเย็บกระสอบ

ที่ร้อยเชือกฟางแล้วแทงกลางช่อดอกหญ้าที่มัดรวม
ไว้ แล้วถักขึ้น-ลงแบบหางปลาให้ได้ 3 ชั้น พร้อมจัดดอก
หญ้าให้แบน

ขั้นตอนที่ 4 เมื่อได้ทรงเรียบร้อยก็ตัดโคนดอกหญ้า
ให้เสมอกัน

จากนั้นนำด้ามไม้ไผ่เสียบลงตรงกลางมัดดอกหญ้า
แล้วนำเชือกฟางมามัดไว้ด้วยกัน

ขั้นตอนที่ 2 จากนั้นก็ตอกตะปูยึดดอกหญ้ากับด้ามไม้ไผ่

ให้แน่น เพื่อให้ไม้กวาดมีความแข็งแรงมากขึ้น

ความรู้เกี่ยวกับเทคนิคการขาย

ความหมายของเทคนิคการขาย

การขายเกิดจากพฤติกรรมภายใน ได้แก่ ความรู้สึกนึกคิด ความนิยมชมชอบ
ความพึงพอใจ ความเต็มใจของผู้ซื้อ ฯลฯ

ดังนั้นนักขายจะต้องมีคุณสมบัติและความรอบรู้หลายประการ เช่น พื้นฐาน
การปฏิบัติหน้าที่เกี่ยวข้องกับการขายโดยตรง จิตวิทยาในการปรับตัวเข้าหาลูกค้า
การเตรียมตัวก่อนปฏิบัติงานขาย และการปฏิบัติภายหลังสิ้นสุดการขายผู้ประกอบ
การต้องให้ความสำคัญของการขายเป็นหลัก นอกจากกิจการจะมีสินค้าพร้อม
เพื่อขาย มีลูกค้ามุ่งหวังเป็นเป้าหมายสำคัญในการขาย มีบุคลากรปฏิบัติงานขาย
ยังไม่เพียงพอสำหรับการสร้างเสริมการขายให้มีประสิทธิภาพต้องอาศัยศิลปะการ
ขายที่นักขายเหล่านั้นนำมาใช้ในระหว่างการปฏิบัติงานขายด้วย จึงจะบรรลุเป้า
หมายตามที่กำหนดไว้

เทคนิคการขาย

วิธีการขายที่พนักงานขายใช้ความสามารถส่วนตัวหรือใช้ศิลปะในการชนะใจ
ลูกค้า โดยให้ความรู้สึกว่าลูกค้านั้นมีความสำคัญต่อผู้ขายมาก ให้ความชื่นชม ให้
ความนับถือและให้ความสะดวกสบายแก่ลูกค้าให้มากที่สุด พนักงานขายที่ประสบ
ความสำเร็จในอาชีพขายมีวิธีการใช้เทคนิคแตกต่างกัน เช่น

ความสามารถในการจำ ความสามารถในการ ความสามารถในการ
ชื่อลูกค้าได้แม่นยำ เลือกคำพูดที่สั้น ทำให้ความฝันของลูกค้า
กะทัดรัด เหมาะสม
กลายเป็นความจริง

ให้ลูกค้าทดลองฟรี ซื้อไป ความสามารถในการใช้
แล้วไม่ชอบใจเอามาคืนหรือ ความกลัวเป็นเครื่อง
เปลี่ยนเป็นสินค้าอื่นได้ เหมาะ จูงใจที่ทำให้ลูกค้าซื้อ

กับสินค้าออกใหม่ สินค้านั้น

แบบทดสอบ

1. ข้อใดไม่ใช่อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำไม้กวาดดอก 6. ดอกหญ้าไม้กวาด หรือ ดอกหญ้าก๋งส่วน
ใหญ่จะเก็บได้ในช่วงเดือนใด
หญ้า ก. กันยายน – ตุลาคม
ข. พฤษภาคม - มิถุนายน
ก. ชือกกล้วย ข. ดอกพง ค. ธันวาคม – เมษายน
ง. สิงหาคม -กันยายน
ค. เชือก ง. ตะปู
7. ข้อใดเป็นประโยชน์ของไม้กวาดดอกหญ้า
2. ข้อใดไม่ใช่ความสำคัญของอาชีพ ก. ใช้กวาดผงเล็กๆ ตลอดจนฝุ่นละอองบน
ก. มีรายได้เลี้ยงตนเองและครอบครัว พื้นบ้านที่แห้ง
ข. สามารถพึ่งตนเองได้ ข. ใช้ทำความสะอาดโถส้วม
ค. ใช้เวลาว่างอย่างเกิดคุณค่า ค. ใช้ปัดฝุ่นตามเครื่องเรือนและกระจก
ง. ถูกทุกข้อ ง. ใช้กวาดเศษใบไม้

3. ในปัจจุบันนี้ที่บ้านนักเรียนใช้เครื่องดูดฝุ่น 8. ไม้กวาดดอกหญ้าที่ปลายมีลักษณะโค้ง เป็น
เพราะช่วยประหยัดแรงงาน ผู้ใช้ปลอดภัยจาก เอกลักษณ์ของจังหวัดใดโคราชเลยอุตรดิตถ์
การดูดฝุ่นที่ฟุ้งกระจายและทำความสะอาดได้ เชียงราย
หมดจด แต่ถ้าบ้านนักเรียนที่ไม่มีเครื่องดูดฝุ่น ก. โคราช
ใช้อุปกรณ์อำนวยความสะดวกในข้อใด ข. เลย
ก. ไม้กวาดขนไก่ ค. อุตรดิตถ์
ข. ไม้กวาดเสี้ยนตาล ง. เชียงราย
ค. ไม้กวาดดอกหญ้าหรือไม้กวาดอ่อน
ง. ไม้กวาดทางมะพร้าว 9. ไม้กวาดดอกหญ้าแบบปลายตรง หรือทรง
หางช้าง เป็นเอกลักษณ์ของภาคใด
4. ข้อใดคือวิธีการเก็บรักษาไม้กวาดดอกหญ้าที่ ก. อีสาน
ถูกต้อง ข. ใต้
ก. หลังจากใช้งานไม้กวาดเสร็จทุกครั้ง ควร ค. กลาง
นำไม้กวาดไปเคาะฝุ่นออกก่อนจัดเก็บ ง. เหนือ
ข. เก็บตามสะดวก
ค. หลังจากใช้งานไม้กวาดเสร็จ สามารถเก็บ 10. ชาวบ้านในจังหวัดสุโขทัย ได้รับอิทธิพลการ
ได้เลย ทำไม้กวาดดอกหญ้ามาจากจังหวัดใด
ง. ไม่มีข้อใดถูก
ก. โคราช
5. ข้อใดคือวิธีแก้ปัญหาไม้กวาดหลุดง่าย ข. เลย
ก. กวาดโดยใช้น้ำหนักกลางๆ ค. อุตรดิตถ์
ข. เมื่อซื้อมาควรใช้แป้งโรยก่อนใช้ ง. เชียงราย
ค. นำปลายจุ่มน้ำก่อนใช้ทุกครั้ง
ง. จุ่มปลายไม้กวาดดอกหญ้าลงในน้ำเกลือ
ร้อนๆ

เฉลยแบบทดสอบ

1. ข้อใดไม่ใช่อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำไม้กวาดดอก 6. ดอกหญ้าไม้กวาด หรือ ดอกหญ้าก๋งส่วน
ใหญ่จะเก็บได้ในช่วงเดือนใด
หญ้า ก. กันยายน – ตุลาคม
ข. พฤษภาคม - มิถุนายน
ก. ชือกกล้วย ข. ดอกพง ค. ธันวาคม – เมษายน
ง. สิงหาคม -กันยายน
ค. เชือก ง. ตะปู
7. ข้อใดเป็นประโยชน์ของไม้กวาดดอกหญ้า
2. ข้อใดไม่ใช่ความสำคัญของอาชีพ ก. ใช้กวาดผงเล็กๆ ตลอดจนฝุ่นละอองบน
ก. มีรายได้เลี้ยงตนเองและครอบครัว พื้นบ้านที่แห้ง
ข. สามารถพึ่งตนเองได้ ข. ใช้ทำความสะอาดโถส้วม
ค. ใช้เวลาว่างอย่างเกิดคุณค่า ค. ใช้ปัดฝุ่นตามเครื่องเรือนและกระจก
ง. ถูกทุกข้อ ง. ใช้กวาดเศษใบไม้

3. ในปัจจุบันนี้ที่บ้านนักเรียนใช้เครื่องดูดฝุ่น 8. ไม้กวาดดอกหญ้าที่ปลายมีลักษณะโค้ง เป็น
เพราะช่วยประหยัดแรงงาน ผู้ใช้ปลอดภัยจาก เอกลักษณ์ของจังหวัดใดโคราชเลยอุตรดิตถ์
การดูดฝุ่นที่ฟุ้งกระจายและทำความสะอาดได้ เชียงราย
หมดจด แต่ถ้าบ้านนักเรียนที่ไม่มีเครื่องดูดฝุ่น ก. โคราช
ใช้อุปกรณ์อำนวยความสะดวกในข้อใด ข. เลย
ก. ไม้กวาดขนไก่ ค. อุตรดิตถ์
ข. ไม้กวาดเสี้ยนตาล ง. เชียงราย
ค. ไม้กวาดดอกหญ้าหรือไม้กวาดอ่อน
ง. ไม้กวาดทางมะพร้าว 9. ไม้กวาดดอกหญ้าแบบปลายตรง หรือทรง
หางช้าง เป็นเอกลักษณ์ของภาคใด
4. ข้อใดคือวิธีการเก็บรักษาไม้กวาดดอกหญ้าที่ ก. อีสาน
ถูกต้อง ข. ใต้
ก. หลังจากใช้งานไม้กวาดเสร็จทุกครั้ง ควร ค. กลาง
นำไม้กวาดไปเคาะฝุ่นออกก่อนจัดเก็บ ง. เหนือ
ข. เก็บตามสะดวก
ค. หลังจากใช้งานไม้กวาดเสร็จ สามารถเก็บ 10. ชาวบ้านในจังหวัดสุโขทัย ได้รับอิทธิพลการ
ได้เลย ทำไม้กวาดดอกหญ้ามาจากจังหวัดใด
ง. ไม่มีข้อใดถูก
ก. โคราช
5. ข้อใดคือวิธีแก้ปัญหาไม้กวาดหลุดง่าย ข. เลย
ก. กวาดโดยใช้น้ำหนักกลางๆ ค. อุตรดิตถ์
ข. เมื่อซื้อมาควรใช้แป้งโรยก่อนใช้ ง. เชียงราย
ค. นำปลายจุ่มน้ำก่อนใช้ทุกครั้ง
ง. จุ่มปลายไม้กวาดดอกหญ้าลงในน้ำเกลือ
ร้อนๆ

กร ประวัติวิทยา

นางสาวชนิสรา ผลผกา
นักศึกษาชั้นปีที่ 2 สาขาวิชาสังคมศึกษา

คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์

0624032927
0610437213
Chanissara Phonpka
[email protected]

บรรณาณุกรม

"ขั้นตอนการทำไม้กวาดดอกหญ้า", สืบค้นวันที่ 11 มีนาคม 2565,
จาก https://home.kapook.com

""ไม้กวาดดอกหญ้า” ผลิตภัณฑ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น",
สืบค้นวันที่ 11 มีนาคม 2565,
จาก https://acc.kpru.ac.th › KPPStudies