รูปเล่ม วัดบริบูรณ์ อ.พระยืน

ค ำน ำ มหาเถรสมาคมมีมติให้คณะสงฆ์ด าเนินงาน โครงการสร้างความปรองดองสมานฉันท์ โดยใช้ หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา “หมู่บ้านรักษาศีล 5” โดยให้คณะสงฆ์ ร่วมกับส านักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ส่วนราชการทุกภาคส่วน และชมรมองค์กรเอกชนร่วมกันขับเคลื่อนบูรณการกิจกรรมให้เข้าถึงประชาชนทุกระดับ ให้ครอบคลุมทุกพื้นที่ทั้งชุมชน หมู่บ้าน หน่วยงาน สถานศึกษา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อประโยชน์สุขของประชาชน เพื่อสันติสุขแห่งประเทศชาติ และเพื่อให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดี โดยยึดมั่นตามหลักค าสอนทาง พระพุทธศาสนา อันจะส่งผลให้ประเทศชาติมีความสงบร่มเย็น เป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ และเป็นไปตาม เป้าหมายในการบริหารประเทศ ตามยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี จังหวัดขอนแก่นและทุกภาคส่วน จึงได้ด าเนินการขับเคลื่อนโครงการสร้างความปรองดอง สมานฉันท์โดยใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา “หมู่บ้านรักษาศีล 5” ขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ.2557 มาอย่างต่อเนื่อง ถึงปัจจุบัน ภายใต้การสนับสนุนของคณะสงฆ์จังหวัดขอนแก่นทั้ง 2 นิกาย และทุกส่วนราชการ องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่น สถานศึกษาได้บูรณาการท างานร่วมกันในลักษณะภาคีเครือข่าย ผ่านกิจกรรมที่หลากหลาย เพื่อมุ่งหวังให้ประชาชนในชาติ มีความรักความสามัคคีกัน เทิดทูนไว้ซึ่งสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และเกิดความปรองดองสมานฉันท์ของคนในชาติอย่างยั่งยืน ดังนั้น เพื่อสะท้อนผลการด าเนินงาน ส านักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดขอนแก่น ร่วมกับ คณะสงฆ์จังหวัดขอนแก่น ทั้ง 2 นิกาย ได้จัดท ารายงานการลงพื้นที่ตรวจเยี่ยม และสรุปผลการด าเนินงาน โครงการสร้างความปรองดองสมานฉันท์โดยใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา “หมู่บ้านรักษาศีล 5” จังหวัดขอนแก่น โดยหวังเป็นอย่างยิ่งว่ารายงานเล่มนี้จะอ านวยประโยชน์ต่อการด าเนินโครงการ ให้เกิด ประสิทธิภาพต่อไป ส านักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดขอนแก่น สิงหาคม 2566

สำรบัญ เรื่อง หน้ำ ค ำน ำ บทสรุปผู้บริหาร ก หมวดที่ 1 ข้อมูลพื้นฐานหมู่บ้าน 1.1 ข้อมูลพื้นฐานหมู่บ้าน - ประวัติบ้านพระบุ 3 - ประวัติวัดบริบูรณ์ 7 1.2 โครงการ/กิจกรรมที่หมู่บ้านด าเนินการ 9 - โครงการหมู่บ้านยั่งยืน - โครงการหมู่บ้านสีขาว (ลด ละ เลิกยาเสพติด/อบายมุข) - โครงการหมู่บ้านช่อสะอาด (ความสุจริต/โปร่งใส) - โครงการหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง - โครงการหมู่บ้านวัฒนธรรม/ชุมชนคุณธรรม - กลุ่มออมทรัพย์/กองทุนหมู่บ้าน/กลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์ (ธนาคารหมู่บ้าน) - โครงการเข้าวัดปฏิบัติธรรมในวันส าคัญทางพระพุทธศาสนา - โครงการปฏิบัติธรรมประจ าต าบลพระลุ 1.3 รางวัลเกียรติคุณที่หมู่บ้านได้รับในรอบ 3 ปี 13 1.4 ข้อมูลคดีอาชญากรรมของหมู่บ้านในรอบ 3 ปี 13 1.5 ข้อมูลเกี่ยวกับยาเสพติดของหมู่บ้านในรอบ 3 ปี 13 1.6 ข้อมูลทะเลาะวิวาทและก่อความไม่สงบสุข ในรอบ 3 ปี 1.7 ข้อมูลเกี่ยวกับสาธารณสุขของหมู่บ้านในรอบ 3 ปี 14 หมวดที่ 2 กิจกรรมส่งเสริมการรักษาศีล 5 ของหมู่บ้าน(ตามหลักเบญจศีล-เบญจธรรม) 2.1 กิจกรรมการรักษาศีลข้อ 1 15 2.2 กิจกรรมการรักษาศีลข้อ 2 17 2.3 กิจกรรมการรักษาศีลข้อ 3 20 2.4 กิจกรรมการรักษาศีลข้อ 4 22 2.5 กิจกรรมการรักษาศีลข้อ 5 23

หมวดที่ 3 การส่งเสริมการปฏิบัติธรรมของวัดและส านักปฏิบัติธรรม (ตามหลักไตรสิกขา) 3.1ข้อมูลพื้นฐานของการส่งเสริมการปฏิบัติธรรม (ส านักปฏิบัติธรรม) 25 3.2กิจกรรมส่งเสริมการปฏิบัติธรรมของส านักปฏิบัติธรรมที่ร่วมเป็นภาคีเครือข่าย 25 - การปฏิบัติธรรมในวันส าคัญพระพุทธศาสนา/วันนักขัตฤกษ์ 3.3 ผลการใช้ศีล สมาธิ ปัญญาในชีวิตประจ าวันของประชาชน/ปราชญ์ท้องถิ่น/บุคคลต้นแบบ 27 หมวดที่ 4 การบูรณาการกิจการคณะสงฆ์และการพัฒนาหมู่บ้านตามโครงการหมู่บ้านยั่งยืน (Sustainable Village) 4.1 การบูรณาการกิจการคณะสงฆ์ 4.1.1 กิจกรรมการบูรณาการกับการบริหารกิจการคณะสงฆ์ 6 ด้าน 29 4.1.2 กิจกรรมการบูรณาการกับงานสังฆพัฒนา 31 4.2 การบูรณาการการพัฒนาหมู่บ้านตามโครงการหมู่บ้านยั่งยืน 4.2.1 กิจกรรมส่งเสริมความมั่นคงด้านที่อยู่อาศัย 32 4.2.2 กิจกรรมความมั่นคงทางอาหาร 33 4.2.3 กิจกรรมการส่งเสริมความสะอาด 33 4.2.4 กิจกรรมการส่งเสริมความสามัคคี 34 4.2.5 กิจกรรมความร่วมมือมีจิตอาสา 34 4.2.6 กิจกรรมการปฏิบัติศาสนกิจ 35 4.2.7 กิจกรรมการส่งเสริมความมั่นคงปลอดภัย 36 หมวดที่ 5 ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะ 37 ภาคผนวก - ค าสั่งที่ 01/2561 เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการส่งเสริมความสามัคคีและคุ้มครองสิทธิชุมชน บ้านพระบุ หมู่ที่ 1 - ค าสั่งที่ 02/2561 เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการรักษาความปลอดภัยหมู่บ้านพระบุ หมู่ที่ 1 - ค าสั่งที่ 03/2561 เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการส่งเสริมครอบครัวสัมพันธ์หมู่บ้านพระบุ หมู่ที่1 - ค าสั่งที่ 04/2561 เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการไกล่เกลี่ยความขัดแย้งในหมู่บ้านพระบุ หมู่ที่1 - ค าสั่งที่ 05/2561 เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดบ้านพระบุ - ค าสั่งที่ พิเศษ/2566 เรื่องแต่งตั้งคณะกรรมการหมู่บ้านรักษาศีล5 - โครงสร้างคณะกรรมการหมู่บ้านพระบุ - ธนาคารหมู่บ้าน วัดบริบูรณ์ บ้านพระบุ หมู่ที่ 1,2 - หนังสือ ที่ ตช.0019(ขก).4/(20)/2140 เรื่อง ส่งข้อมูลเพื่อประกอบการจัดโครงการ หมู่บ้านรักษาศีล 5 - โครงการปฏิบัติธรรม รักษาศีล เจริญจิตภาวนา - โครงการสร้างเครือข่ายการมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันอาชญากรรมระดับชุมชน - โครงการด าเนินงานชุมชนยั่งยืน เพื่อแก้ไขปัญหายาเสพติดแบบครบวงจรตามยุทธศาสตร์ชาติ - โครงการเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชด าริ บ้านพระบุ หมู่ที่ 1 - โครงการอบรมเพิ่มประสิทธิภาพและเสริมสร้างจิตอาสาของอาสาสมัครต ารวจบ้าน

ก บทสรุปผู้บริหำร ตามที่ ส านักงานคณะกรรมการบริหารกลางโครงการสร้างความปรองดองสมานฉันท์ โดยใช้ หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา “หมู่บ้านรักษาศีล 5” ร่วมกับส านักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ก าหนดการลง พื้นที่ตรวจติดตามผลการด าเนินงาน โครงการสร้างความปรองดองสมานฉันท์ โดยใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา “หมู่บ้านรักษาศีล 5” ประจ าปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ให้ห้วงเดือน สิงหาคม – กันยายน 2566 เพื่อเก็บ รวบรวมข้อมูลในการจัดท ารายงานผลการด าเนินงาน เสนอมหาเถรสมาคมและรัฐบาล นั้น คณะสงฆ์จังหวัด ขอนแก่น พิจารณาคัดเลือกหมู่บ้านพระบุ หมู่ที่ 1 ต าบลพระบุ อ าเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น เป็นสถานที่รับ การลงพื้นที่ตรวจติดตามผลการด าเนินงานโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 ประจ าปีงบประมาณ พ.ศ.2566 หมวดที่ 1 ข้อมูลพื้นฐานของหมู่บ้าน 1.1 ข้อมูลพื้นฐานของหมู่บ้าน หมู่บ้านพระบุ เมื่อพุทธกาล เท่าไหร่ไม่ปรากฏ มีผู้คนอพยพมาตั้ง หมู่บ้านขึ้นที่ด้านทิศเหนือหนองพระบุ อาศัยน้ าหนองพระบุเป็นการอุปโภค บริโภค ตั้งนามตามหนองพระบุ ตาม ประวัติหนองพระบุ เมื่อประมาณ 1 พันปีเศษ ได้มีพระผู้มีอิทธิฤทธิ์ โผล่ขึ้นในบริเวณหนอง ชาวอีสานเรียกว่า “บุ” ขึ้น จึงเป็นหนองพระบุถึงปัจจุบันนี้ หมู่บ้านพระบุ หมู่ที่ 1 ต าบลพระบุ อ าเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น มี ประชากรทั้งสิ้น 993 คน แยกเป็นชาย 496 คน หญิง 492 คน จ านวนครัวเรือน 203 หลัง 1.2 โครงการ/กิจกรรมที่หมู่บ้านด าเนินการ - โครงการหมู่บ้านยั่งยืน (Sustainable Vilage) - โครงการหมู่บ้านสีขาว (ลด ละ เลิกยาเสพติด/อบายมุข) - โครงการหมู่บ้านช่อสะอาด (ความสุจริต/โปร่งใส) - โครงการหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง - โครงการหมู่บ้านวัฒนธรรม/ชุมชนคุณธรรม - กลุ่มออมทรัพย์/กองทุนหมู่บ้าน/กลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์ - โครงการเข้าวัดปฏิบัติธรรมในวันส าคัญทางพระพุทธศาสนา - โครงการปฏิบัติธรรมประจ าต าบลพระบุ 1.3 รางวัลเกียรติคุณที่หมู่บ้านได้รับในรอบ 3 ปี 1.4 ข้อมูลเกี่ยวกับอาชญากรรมของหมู่บ้าน มีจ านวน 2 คดี 1.5 ข้อมูลเกี่ยวกับยาเสพติดของหมู่บ้าน มีจ านวน 6 คดี 1.6 ข้อมูลการทะเลาะวิวาทและก่อความไม่สงบสุข - ไม่มี - 1.7 ข้อมูลเกี่ยวกับสาธารณสุขของหมู่บ้านในรอบ 3 ปี - มีผู้ป่วยติดเตียง จ านวน 3 ราย - ผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียว จ านวน 22 ราย - คนพิการในหมู่บ้าน จ านวน 23 ราย

ข หมวดที่ 2 กิจกรรมการส่งเสริมการรักษาศีล 5 ของหมู่บ้าน (ตามหลักเบญจศีล –เบญจธรรม) บ้านพระบุ มีกิจกรรมการส่งเสริมการรักษาศีลทั้ง 5 ข้อ ดังนี้ 1. การตั้งคณะกรรมการส่งเสริมความสามัคคี คณะกรรมการรักษาความปลอดภัยของ หมู่บ้าน (อส.ตร.) /คณะกรรมการไกล่เกลี่ยความขัดแย้งในหมู่บ้าน 2. การก าหนดเขตอภัยทานของหมู่บ้าน 3. กิจกรรมเฝ้าระวังความรุนแรงในหมู่บ้าน 4. กิจกรรมส่งเสริมจิตตภาวนาเพื่อเพิ่มพูนความเมตตา ตามหลักเบญจธรรม 5. กิจกรรมการปล่อยปลา 6. กิจกรรมการส่งเสริมความสุจริตโปร่งใสของหมู่บ้าน 7. กิจกรรมส่งเสริมสัมมาชีพ 8. การตั้งกองทุน (ธนาคารหมู่บ้าน) (กองทุนฌาปนกิจศพ) 9. การจัดอบรมเยาวชนให้มีความรับผิดชอบพฤติกรรมทางเพศ / โรคติดต่อ 10.การจัดกิจกรรมป้องกันการทะเลาะวิวาทและความแตกแยก 11.กิจกรรมไหว้พระ สวดมนต์ เจริญจิตตภาวนาในวันส าคัญ หมวดที่ 3 การส่งเสริมการปฏิบัติธรรมของวัดและส านักปฏิบัติธรรม (ตามหลักไตรสิขา) วัดบริบูรณ์ เป็นวัดประจ าหมู่บ้าน เป็นหน่วยอบรมประชาชนประจ าต าบล (อปต.) และเป็น ส านักปฏิบัติธรรมต าบลพระบุ โดยมีการจัดกิจกรรมส่งเสริมการปฏิบัติธรรมเป็นประจ าทุกวันพระ และ วันส าคัญทางพระพุทธศาสนา โดยการน าของพระครูวิบูลวรธรรม เจ้าคณะต าบลพระบุ เจ้าอาวาสวัดบริบูรณ์ โดยใช้สถานที่ปฏิบัติธรรม ณ ป่าช้าโคกหนองไผ่ หมู่ที่ 1 ต าบลพระบุ อ าเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น โดยมี กลุ่มเป้าหมาย จากชาวบ้านต าบลพระบุ และคณะสงฆ์ในอ าเภอ จ านวน 300 รูป/คน ต่อปี โดยมีพระ วิปัสสนากรรมฐาน จ านวน 3 รูป ได้แก่ พระครูประโชติสังวรคุณ พระครูโพธิสุทธิรักษ์ และพระครูสมุห์ทอง ล้วน สิริจนฺโท ดร. หมวดที่ 4 การบูรณาการกิจการคณะสงฆ์ บ้านพระบุ หมู่ที่ 1 ต าบลพระบุ อ าเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น คณะสงฆ์ได้จัดกิจกรรมการบูรณา การกับการบริหารกิจการคณะสงฆ์ทั้ง 6 ด้าน และการบูรณาการพัฒนาหมู่บ้านตามโครงการหมู่บ้านยั่งยืน (Sustainable Village) ประกอบด้วย กิจกรรมส่งเสริมความมั่นคงด้านที่อยู่อาศัย ด้านอาหาร ด้านความ สะอาด กิจกรรมส่งเสริมความสามัคคี ความร่วมมือมีจิตอาสา หมวดที่ 5 ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะ การด าเนินงานโครงการ “หมู่บ้านรักษาศีล 5” เป็นความร่วมมือกันกับทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐและ เอกชนในพื้นที่เพื่อด าเนินการขับเคลื่อนเสริมสร้างความปรองดอง ความสมานฉันท์ ลดปัญหาความขัดแย้ง สร้างความมั่นคงและความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน เพื่อให้เกิดความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน ปัญหาอุปสรรคในการด าเนินงาน 1. การบูรณาการด าเนินงานร่วมระหว่างวัด กับภาครัฐ เอกชน และประชาชน ยังไม่เป็น รูปธรรมที่ชัดเจน ประชาชนยังให้ความส าคัญไม่มากเท่าที่ควร ส่วนการขับเคลื่อน ด าเนินไปได้ราบรื่น อาจเป็นเพราะต้นทุนทางด้านศีลธรรม คุณธรรม จริยธรรมของ ประชาชนไทยยังมีอยู่คู่กับความเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนา

ค 2. การสนับสนุนงบประมาณของหน่วยงานราชการด้านการเผยแผ่ศีลธรรม คุณธรรม จริยธรรม ตลอดจนงบประมาณต่าง ๆ ที่เคยได้รับการสนับสนุนลดลงอย่างเห็นได้ชัด ท า ให้ส่งผลกระทบต่อการสนับสนุนการด าเนินงาน 3. ในระยะเวลา 2 – 3 ปีที่ผ่านมา ได้เกิดการแพร่ระบาดของไวรัส โควิด-19 การจัด กิจกรรมเพื่อการขับเคลื่อนการด าเนินงาน โครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 มีข้อจ ากัดไม่ สามารถด าเนินการได้อย่างต่อเนื่อง ข้อเสนอแนะ 1. จัดท าแผนงาน โครงการอย่างเป็นระบบ เพื่อง่ายต่อการจัดเก็บข้อมูล 2. ทุกภาคส่วนควรเพิ่มศักยภาพในการสนับสนุนในการขับเคลื่อนอย่างเด่นชัด 3. ส่งเสริม ประชาสัมพันธ์ไปยังหมู่บ้านในต าบล เพื่อให้เกิดภาคีเครือข่าย และความสามัคคี

1 แผนที่อ าเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น

2 หมวดที่ 1 ข้อมูลพื้นฐานหมู่บ้าน 1.1 ข้อมูลพื้นฐานหมู่บ้าน

3 เมื่อพุทธกาล เท่าไหร่ไม่ปรากฏ มีผู้คนอพยพมาตั้งหมู่บ้านขึ้นที่ด้านทิศเหนือหนองพระบุ อาศัยน้ า หนองพระบุเป็นการอุปโภค บริโภค ตั้งนามตามหนองพระบุ ตามประวัติหนองพระบุ เมื่อประมาณ 1 พันปี เศษ ได้มีพระผู้มีอิทธิฤทธิ์ โผล่ขึ้นในบริเวณหนอง ชาวอิสานเรียกว่า “บุ” ขึ้น จึงเป็นหนองพระบุถึงปัจจุบันนี้ ตามหลักฐานผู้ที่มาตั้งหมู่บ้านพระบุนี้ มาจากเมืองยโสธรบ้าง มาจากเวียงจันทน์บ้าง มาจากอุบลราชธานีบ้าง การปกครองเมื่อประมาณปี พ.ศ.2457 ในรัชสมัยรัชการที่ 5 ได้ทรงตั้งการปกครองขึ้นในหมู่บ้าน จากหมู่บ้านเป็นต าบลต่อ บ้านพระบุในสมัยนั้น พ่อใหญ่ขุนภูมิพระบุ เป็นผู้ใหญ่บ้าน แล้วก็เป็นก านันจนถึงปี พ.ศ.2469 พ่อก านันขุนภูมิเสียชีวิตจึงได้ตั้งผู้น าใหม่มาแทน คือ พ่อผู้ใหญ่เคน สัสดีไกษร จนถึง พ.ศ.2475 แล้วตอนนั้นก านันได้ตกไปอยู่บ้านพระยืน แต่ก่อนบ้านพระยืนก็ขึ้นต าบลพระบุ ผู้ใหญ่บ้านคนที่ 3 ของบ้าน พระบุ คือ นายสนธิ์ ค ามณีจันทร์ และในปี พ.ศ.2480 บ้านพระบุได้แบ่งเป็น 3 หมู่บ้าน คือ หมู่ที่ 3-5 ส่วน หมู่ที่ 7 อยู่บ้านคุ้มตะวันออก มีนายบุญมา พิทักษ์ เป็นผู้ใหญ่บ้าน ต่อมาก็ นายพู ขุมดินพิทักษ์ แล้วหมู่บ้าน ก็ถูกยุบให้เป็นหมู่บ้านเดียว คือ หมู่ที่ 3 ถัดจาก นายสนธิ์ ค ามณีจันทร์ แล้วก็เป็นนายโข่ย ค ามณีจันทร์ เป็น จนถึง พ.ศ.2485 นายเลี้ยง ขุมดินพิทักษ์ เป็นจนถึงปี พ.ศ.2507 ต่อมา นายทองม้วน ค ามณีจันทร์ เป็น พ.ศ.2508-2530 ต่อมานายสุพจน์ โลขันธ์ เป็นผู้ใหญ่บ้าน พ.ศ.2537 และนายบัญชา อนุภาพ เป็น ผู้ใหญ่บ้านต่อจนถึงปัจจุบัน ลักษณะที่ตั้ง/อาณาเขต ต าบลพระบุ ตั้งอยู่ในเขตอ าเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น โดยตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของ ที่ว่าการอ าเภอพระยืน ประมาณ 10 กิโลเตร เส้นทางสาย รพช.ขก.3054 บ่อแก-พระบุ และอยู่ห่างจาก จังหวัดขอนแก่น ประมาณ 31 กิโลเมตร โดยมีอาณาเขต ดังนี้ ทิศเหนือ ติดต่อกับ ต าบลขามป้อม ทิศใต้ ติดต่อกับ ต าบลโคกส าราญ ทิศตะวันออก ติดต่อกับ ต าบลบ้านโต้น ทิศตะวันตก ติดต่อกับ ต าบลท่าศาลา อ าเภอมัญจาคีรี จ านวนประชากร บ้านพระบุ หมู่ที่ 1 ต าบลพระบุ อ าเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น จ านวนครัวเรือน จ านวน 203 หลัง ประชากรทั้งสิ้น จ านวน 993 คน ชาย จ านวน 496 คน หญิง จ านวน 492 คน เนื้อที่/ลักษณะภูมิประเทศ ต าบลพระบุ มีพื้นที่ทั้งหมด 19.89 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 12,393.75 ไร่ พื้นที่ส่วนใหญ่ เป็นที่ราบสูงโดยทั่วไปแบบภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีสภาพพื้นที่ไม่ราบเรียบ ไม่มีป่าไม้เบญจพรรณ มีเพียง ป่าไม้โปร่งตามไร่ ปลายนา เหมาะแก่การท าการเกษตร

4 แหล่งน้ า ต าบลพระบุ มีแม่น้ าสายส าคัญไหลผ่าน คือ แม่น้ าชี ไหลผ่านบ้านพระบุ หมู่ที่ 1 หมู่ 2 หมู่ 3 หมู่ 4 หมู่ 6 และหมู่ 8 แหล่งท่องเที่ยวและการบริการ 1. หนองพระบุ ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 1 เป็นแหล่งน้ าเพื่อการเกษตร เป็นที่พักผ่อนหย่อนใจและเป็นแหล่ง ท่องเที่ยวระบบเชิงนิเวศน์ 2. ศาลเจ้าปู่ ประวัติความเป็นมาของตาปู่ค า เมื่อประมาณพันปีเศษ ได้มีบรรพบุรุษผู้เฒ่าผู้แก่ หลายยุคหลายสมัยเล่าขานต่อกันมาว่า ประมาณพันปีเศษ ได้มีพระผู้มีอิทธิฤทธิ์ได้ผุด หรือโผล่ขึ้นมาในบริเวณหนองพระบุ ในปีพุทธศักราชเท่าไรไม่ ปรากฏหลักฐานที่แน่นอนว่าไปนั่งที่โนนพระเจ้า ไปสรงน้ าที่ห้วยพระเนาว์ ไปยืนอยู่ที่พระยืน (อ าเภอพระยืน) ไปข้ามแม่น้ าชีที่ท่าพระแล้วไปที่บ้านดอนบม ไปบ้านพระคือ ผ่านบ้านโนนทัน ไปหายวับที่บ้านพระลับ ส าหรับบริเวณหนองพระบุซึ่งเป็นสถานที่ ที่พระผู้มีอิทธิฤทธิ์โผล่ขึ้นมานั้น ปรากฏว่ามีดาบส ผู้ทรงศีลองค์หนึ่งได้ศรัทธา และติดตามพระผู้ทรงฤทธิ์ องค์นั้นจนหายลับไปแล้วนั้น ได้เกิดศรัทธามากจึงได้ ย้อนกลับมารักษา สถานที่ที่พระโผล่ขึ้นหรือ บุ ขึ้น และสถานที่ตรงนี้จึงเป็นที่หวงแหนของดาบสองค์นี้เป็นอัน มาก ดาบสองค์นี้ หรือชาวบ้านเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า (ตาพระขาว) เป็นผู้มีอิทธิฤทธิ์มาก สามารถคุ้มครอง ป้องกันภยันตรายต่าง ๆ ทั้งหลายทั้งปวงได้ ชาวบ้านเห็นว่าเป็นผู้มีอิทธิฤทธิ์ศักดิ์สิทธิ์มาก จึงเกิดศรัทธามา สักการะชาบนบาน ในตอนที่มีภยันตรายหรือมีเวรมาถึงตัวแล้วก็ส าเร็จตามความประสงค์ของชาวบ้านที่ตั้งใจไว้

5 ในทางพระพุทธศาสนา ได้มีการสร้างพระพุทธรูป (ปรางลพบุรี) กู่ปราสาทไว้เป็นที่ สักการะบูชาดังจะเห็นได้จากที่บ้านพระบุมีการสร้างพระพุทธรูปไว้ถึงสองแห่ง คือ องค์ที่ 1 สร้างที่โนน พระเจ้าองค์นี้ปัจจุบันได้ถูกท าลายหายสาบสูญไป องค์ที่ 2 สร้างที่วัดโนน ซึ่งหลวงปู่พรมมาได้น ามาบรรจุไว้ ใน พระธาตุที่วัดบริบูรณ์ แต่พระธาตุดังกล่าวได้พังทลายลงในปี พ.ศ.2511 จึงได้น าไปเก็บไว้ในหอพระที่ วัดบริบูรณ์ในปัจจุบันนี้ พระพุทธรูปนาคปรก ที่โนนพระเจ้า ได้มีการสร้างขึ้นให้เห็นเฉพาะท่อนเศียรซึ่งแสดงให้เห็น ว่าโผล่หรือผุดขึ้นจากดิน ภาษาชาวบ้านเรียกว่า “บุ” ขึ้นมาจากดิน เป็นปริศนาธรรมที่อธิบายได้ว่า “พระพุทธเจ้าได้อุบัติขึ้นมาในโลก” แล้ว ดังพระบาลีว่า “พุทโธ โลเก อุปปันโน” นั่นเอง จึงเป็นที่สันนิษฐานได้ อีกอย่างหนึ่งว่า ชุมชนบ้านพระบุได้มีก าเนิดมาในสมัยเดียวกับที่สร้างพระพุทธรูปองค์นี้อย่างแน่นอน ซึ่งเป็น ชุมชนเก่าแก่อายุถึงประมาณ 800 ปี และมีการอัญเชิญวิญญาณ “เจ้าปู่หอค า” ก็คงต้องเกิดขึ้นพร้อมกัน หรือหลังจากนั้นไม่นานนัก เคยมีผู้กล่าวว่าอิทธิฤทธิ์แห่งความศักดิ์สิทธิ์ของเจ้าปู่หอค า ได้ครอบง าไปอย่าง กว้างไกลไม่สามารถก าหนดขอบเขตได้ สุดแท้แต่ผู้ที่น้อมใจเชื่อมั่น และศรัทธาอย่างแท้จริง แต่มีผู้ใดอยู่ใน ความประมาทและลบหลู่ ผู้นั้นจะไม่ได้รับความคุ้มครอง หรืออาจได้รับผลในทางร้ายได้เช่นกัน ห่างจากตัว จังหวัดขอนแก่น 35 กิโลเมตร ห่างจากตัวอ าเภอพระยืน 12 กิโลเมตร ความศักดิ์สิทธิ์ของเจ้าปู่หอค า ได้แสดงอิทธิฤทธิ์ให้ชาวบ้านเห็นอยู่เรื่อยมาทั้งในยุคปัจจุบัน และแสดงถึงความหวงแหน สถานที่ศักดิ์สิทธิ์นี้อย่างเห็นได้ชัด เช่น สมัยก่อนหนองพระบุรกรุงรังมาก มีทั้งต้นไม้ ต้นกล้วย ต้นหญ้าป่า ผักตบชวา ผักนานาชนิดที่กินได้ ถ้ามีผู้หญิงลงหนองไปเก็บผักโดยไม่ได้บอกกล่าวก่อน จะมีอันเป็นไปให้เห็นใน พริบตา ในปี พ.ศ.2510 มีควานช้างได้น าช้างเดินทางมาท ามาหากินในแถบต าบลพระบุ ได้น าช้างลง ไปกินน้ า และอาบน้ าในหนองพระบุโดยไม่ได้บอกกล่าวเจ้าที่เจ้าทาง ท าให้ช้างช็อคตายทันทีทุกวันพระขึ้น 15 ค่ า จะเกิดแสงสว่างขึ้นจากศาลเจ้าปู่หอค าลอยไปที่วัดบริบูรณ์บ้านพระบุให้เห็นอยู่ทุกวันพระเป็นที่น่าอัศจรรย์ ยิ่งนักท าให้ชาวบ้านเชื่อในความศักดิ์สิทธิ์และเกิดความศรัทธาหลั่งไหลมาสักการะไม่ขาดสายจนถึงปัจจุบัน การเลี้ยงบน หรือภาษาอีสานเรียกว่า (ปง,บ๋า) สามารถเลี้ยงได้ทุกวันเว้นวันธรรมสะวะนะ (วันพระ) ส าหรับผู้ที่ไม่ได้บนบานศาลกล่าว ต้องการจะมาชม มาคารวะบูชานั้นมาได้ทุกวัน ของเซ่นไหว้ มีดังนี้

6 - บน (บ๋า) มีเทียน 1 คู่ ดอกไม้ 1 คู่ น าไปหาพ่อจ้ า (ผู้ดูแลหอปู่ค า) พาน ากล่าวบอก เรื่องราว - เมื่อส าเร็จตามที่ขอบนแล้ว ต้องมาแก้บนหรือภาษาอีสานชาวบ้านเรียกว่า (ปง,บ๋า) มี ดังนี้ 1. ขัน 5 2. หมาก 4 ค า ยา 4 ม้วน 3. หวาน 1 พา 4. ข้าว 1 กล่อง น้ า 1 ขวด 5. เหล้า 1 ขวด ไก่สุก 1 ตัว หรือหัวหมู่ 1 หัว น าไปหาพ่อจ้ าพาเลี้ยงบนบานศาลกล่าวที่สถานที่ศาลเจ้าปู่หอค านอกเหนือจากนั้นแล้วแต่ ศรัทธาของผู้บนบานศาลกล่าวจะถวาย

7 อาณาเขต ทิศเหนือ ประมาณ ๒ เส้น ๑๐ วา จดทางหลวง ทิศใต้ ประมาณ ๒ เส้น ๑๐ วา จดทางหลวง ทิศตะวันออก ประมาณ ๓ เส้น 10 วา จดที่ดินของนายนู สุขดี ทิศตะวันตก ประมาณ ๓ เส้น 10 วา จดทางหลวง มีที่ธรณีสงฆ์ จ านวน 2 แปลง เนื้อที่ ๑3 ไร่ ๓ งาน 59 ตารางวา อาคารเสนาสนะประกอบด้วย - อุโบสถ กว้าง 5.60 เมตร ยาว 9.25 เมตร เดิมเป็นอาคารไม้ ต่อมาได้ซ่อมแซมเป็นอาคาร คอนกรีตเสริมเหล็ก - ศาลาการเปรียญ กว้าง 16 เมตร ยาว 28 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ.2512 เป็นอาคารไม้ - มีกุฏิสงฆ์ จ านวน 4 หลัง เป็นอาคารไม้ 2 หลัง ครึ่งตึกครึ่งไม้1 หลัง และตึก 1 หลัง - หอพระและมณฑป ปูชนียวัตถุมีพระพุทธรูปหินทรายสมัยขอมเรืองอ านาจปางนาคปรก ขนาดหน้า ตักกว้าง 80 เซนติเมตร สูง 99 เซนติเมตร เดิมติดอยู่บนผนังอุโบสถ ต่อมา 2474 พระมหาพันธ์มงคลได้ ซ่อมแซมอุโบสถ จึงเคลื่อนย้ายไว้กลางแจ้งเกิดอภินิหาร จึงได้สร้างเจดีย์เพื่อเป็นที่ประดิษฐาน ต่อมาเจดีย์ พังทลายลงมา นายอุดมพร คชหิรัญ นายอ าเภอได้มาตรวจราชการ จึงได้สร้างหอประดิษฐาน และเรียกว่า หอ พระเจ้าใหญ่พันปี วัดบริบูรณ์ ตั้งเมื่อ พ.ศ.2368 สถานที่ตั้งวัดสูง ๆ ต่ า ๆ ส่วนแนวสูงจะปลูกสร้างศาลาการเปรียญ อุโบสถ หอพระมณฑป ส่วนแนวต่ าเป็นกุฏิ ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ.2474 เขตวิสุงคามสีมากว้าง 5.60 เมตร ยาว 9.25 เมตร การบริหาร-การปกครองและนามเจ้าอาวาส คือ ๑. พระลูกแก้ว พ.ศ.2415 - 2430 ๒. พระครูลี พ.ศ.2431 - 2440 ๓. พระแจ้ง พ.ศ.2441 – 2445 4. พระครูแก้ว พ.ศ.2446 – 2449 วัดบริบูรณ์ตั้งอยู่บ้านพระบุ หมู่ที่ 1-2 ต าบลพระบุ อ าเภอพระยืน จังหวัด ขอนแก่น สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ที่ดิน ที่ตั้งวัดมีเนื้อที่ 10 ไร่ 1 งาน 10 ตารางวา ส.ค.1 เลขที่ 864

8 5. พระสอน พ.ศ.2450 – 2458 6. พระบุญ พ.ศ.2459 – 2462 7. พระสน พ.ศ.2463 – 2470 8 พระมหาพันธ์ มงคล พ.ศ.2472 – 2476 9. พระเลน พ.ศ.2477 – 2478 10. พระตา พ.ศ.2479 – 2483 11. พระมหาสิงห์ วุฑฺฒิธมฺโม พ.ศ.2484 – 2486 12. พระเขียว 13. พระมหาส าเนียง ปภสฺสโร 14. พระหนู ปณฺฑิโต 15. พระบุญมี ยโสธโร 16. พระบูรณะ ปภาสโร 17. พระสมบูรณ์ 18. พระสมบูรณ์ 19. พระมนตรี อิทฺธิโชโต 20. พระครูวิบูลสารสุนทร ปัจจุบัน พระครูวิบูลวรธรรม เป็นเจ้าอาวาส การศึกษา มีโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม เปิดสอนเมื่อ พ.ศ.2430 และแผนกบาลี เปิดสอนเมื่อ พ.ศ.2472

9 1.2 โครงการ/กิจกรรมที่หมู่บ้านด าเนินการ 1.2.1 โครงการหมู่บ้านยั่งยืน (Sustainable Village) สืบเนื่องจากการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในหมู่บ้าน ให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ลดความเหลือมล้ าทางเศรษฐกิจและสังคม พร้อมทั้งขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ให้ครอบคลุม ในทุกมิติ ทั้งด้านสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม เพื่อให้เกิดการพึ่งพาตนเองในชุมชนให้มากที่สุด 1.2.2 โครงการหมู่บ้านสีขาว (ลด ละ เลิกยาเสพติด/อบายมุข) สถานีต ารวจภูธรอ าเภอพระยืน มีการบูรณาการร่วมกันระหว่างหน่วยงานภาครัฐในพื้นที่ กับชุดปฏิบัติการของต ารวจ และชาวบ้านพระบุ เพื่อให้คนชุมชนเกิดความเข้มแข็ง ไม่ยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด โดยวิเคราะห์ปัญหาข้อมูล การสร้างการเรียนรู้ ตลอดจนนโยบายป้องกันที่ชัดเจน มีกฎระเบียบปฏิบัติที่ เด็ดขาด มีการจัดกิจกรรมรณรงค์ป้องกันยาเสพติดในชุมชน โดยให้คนในชุมชนทุกคนมีส่วนร่วม มีการส่งเสริม การรวมกลุ่มกันในการประกอบอาชีพตามความถนัดและศักยภาพของแต่ละคน เพื่อท าให้ชุมชนมีความรัก ความสามัคคี ห่างไกลจากยาเสพติด และอบายมุข

10 1.2.3 โครงการหมู่บ้านช่อสะอาด (ความสุจริต/โปร่งใส) ฝ่ายบ้านเมือง ร่วมกับชาวบ้านพระบุมีส่วนร่วมในการจัดเวทีประชาคม อย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง เพื่อเสนอโครงการ และของบประมาณน ามาพัฒนาหมู่บ้าน หรือชุมชนอย่างโปร่งใสและตรวจสอบได้ 1.2.4 โครงการหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง สถานีต ารวจภูธรอ าเภอพระยืน มีการบูรณาการร่วมกันระหว่างหน่วยงานภาครัฐในพื้นที่ กับชุดปฏิบัติการสัมพันธ์ต ารวจภูธรพระยืน และชาวบ้านพระบุ ได้น าหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ส่งเสริม ให้ชุมชนใช้พื้นที่ดินที่ว่างเปล่าให้เกิดประโยชน์สูงสุด แบ่งที่ส าหรับปลูกผัก ท านา เลี้ยงไก่ เลี้ยงเป็ดเพื่อเป็น รายได้เสริมให้กับครอบครัว (ต ารวจ)

11 1.2.5 โครงการหมู่บ้านวัฒนธรรม/ชุมชนคุณธรรม ชุมชนคุณธรรมวัดบริบูรณ์ บ้านพระบุ ได้ด าเนินโครงการพลังบวร ชุมชนคุณธรรม สืบสานฮีต คลองประเพณี วิถีไท วิถีพุทธ โดยส่งเสริมให้วัดได้ร่วมสร้างคนดี สังคมดี เปิดพื้นที่เป็นแหล่งเรียนรู้หลักธรรม หรือค าสอนทางศาสนา บ่มเพาะคุณธรรม จริยธรรมให้เป็นแหล่งเรียนรู้ศาสตร์พระราชาตามหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง 1.2.6 กลุ่มออมทรัพย์/กองทุนหมู่บ้าน/กลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์(ธนาคารหมู่บ้าน) ชาวบ้านพระบุ ได้ท าการปลูกจิตส านึกของคนในชุมชน ให้รู้จักออม รู้จักท าบัญชีรายรับ รายจ่ายในครัวเรือน และสามารถบริหารจัดการครอบครัวของตนเองได้ เพื่อเป็นสวัสดิการ เกิดแก่ เจ็บตายของ คนในครอบครัว ปัจจุบันมี พระครูวิบูลวรธรรม เป็นประธาน มีจ านวนสมาชิก 1,629 คน มีเงินหมุนเวียนอยู่ 71 ล้านบาท ดอกผลได้ปันผลให้กับสมาชิกทุกวันที่ 12 สิงหาคม สวัสดิการช่วยเหลือในเรื่องทุนการศึกษา ผู้ประสบภัยธรรมชาติ ผู้ป่วยติดเตียง ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเทศบาลต าบลพระบุ ตอลดจนให้สมาชิกกู้ โดยคิด อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 1.25 ธนาคารหมู่บ้านวัดบริบูรณ์บ้านพระบุหมู่ที่ 1,2 ได้จัดท าข้อบังคับของธนาคาร (รายละเอียดข้อบังคับ ภาคผนวก)

12 1.2.7 โครงการเข้าวัดปฏิบัติธรรมในวันส าคัญทางพระพุทธศาสนา โรงเรียนพระบุบ้านหันราษฎร์ประสาท และชุมชนคุณธรรมวัดบริบูรณ์ บ้านพระบุ ได้มีการจัด กิจกรรมเข้าวัดปฏิบัติธรรมในวันส าคัญทางพระพุทธศาสนาและวันส าคัญต่าง ๆ เพื่อเป็นการปลูกฝังจิตส านึกที่ ดีงามให้แก่เด็กและเยาวชน 1.2.8 โครงการปฏิบัติธรรมประจ าต าบลพระบุ (เอกสารแนบ ภาคผนวก)

13 1.3 รางวัลเกียรติคุณที่หมู่บ้านได้รับในรอบ 3 ปี (ปี 2563 – 2565) 1.4 ข้อมูลคดีอาชญากรรมของหมู่บ้านในรอบ 3 ปี (ปี 2563-2565) มีจ านวน 2 คดี ประเภทคดี ปี 2563 ปี 2564 ปี 2565 ลักขโมย 1 - 1 1.5 ข้อมูลเกี่ยวกับยาเสพติดของหมู่บ้านในรอบ 3 ปี(ปี 2563-2565) มีจ านวน 6 คดี ปี 2563 จ านวน 2 คดี ปี 2564 จ านวน 2 คดี เป็นคดี เสพยาเสพติดทั้ง 6 คดี ปี 2565 จ านวน 2 คดี 1.6 ข้อมูลการทะเลาะวิวาทและก่อความไม่สงบสุข ในรอบ 3 ปี(ปี 2563-2565) - ไม่มี - - ผู้ใหญ่บ้านพระบุ หมู่ที่ 1 นายบัญชา อนุภาพ ได้รับ เกียรติบัตรจากมหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน โครงการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมตาม วิถีพุทธ ประจ าปี 2563 - โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพต าบลพระบุ ให้การ สนับสนุนการคัดเลือกอาสาสมัครสาธารณสุขประจ า หมู่บ้าน (อสม.)ดีเด่น ประจ าปี 2565

14 1.7 ข้อมูลเกี่ยวกับสาธารณสุข ของหมู่บ้านในรอบ 3 ปี(ปี 2563-2565) -ผู้ป่วยติดเตียง จ านวน 3 คน แยกชาย 1 คน หญิง 2 คน -ผู้พิการ จ านวน 23 คน แยกชาย 12 คน หญิง 11 คน -ผู้สูงอายุอยู่บ้านเพียงล าพัง จ านวน 22 คน แยกชาย 10 คน หญิง 12 คน หมู่บ้าน พระบุ ปี 2563 ปี 2564 ปี 2565 ติดเตียง ผู้พิการ ผู้สูงอายุ ติดเตียง ผู้พิการ ผู้สูงอายุ ติดเตียง ผู้พิการ ผู้สูงอายุ หมู่ที่ 1 3 23 22 - - - - - - คณะสงฆ์ และ ทีมงาน รพสต.

15 หมวดที่ 2 กิจกรรมการส่งเสริมการรักษาศีล 5 ของหมู่บ้าน (ตามหลักเบญจศีล-เบญจธรรม) 2.1 กิจกรรมการรักษาศีลข้อ 1 2.1.1 การตั้งคณะกรรมการส่งเสริมความสามัคคีและคุ้มครองสิทธิชุมชนและหรือคณะกรรมการ รักษาความปลอดภัยของหมู่บ้าน (อส.ตร.) ตามที่หมู่บ้านพระบุ หมู่ที่ 1 ต าบลพระบุ อ าเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น ได้เข้าร่วม โครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 เพื่อให้ชุมชนมีความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ตามแผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี นอกจากฝ่ายบ้านเมืองแล้ว ในหมู่บ้านโดยการน าของผู้ใหญ่บ้าน นายบัญชา อนุภาพ ได้แต่งตั้งคณะกรรมการส่งเสริมความสามัคคีและคุ้มครองสิทธิชุมชน หรือคณะกรรมการรักษาความ ปลอดภัยของหมู่บ้าน เพื่อดูแลความสงบ เรียบร้อยภายในหมู่บ้าน 2.1.2 การก าหนดเขตอภัยทานของหมู่บ้าน

16 2.1.3 การจัดกิจกรรมเฝ้าระวังความรุนแรงในหมู่บ้าน นอกจากได้มีค าสั่งแต่ตั้งคณะกรรมการเพื่อดูแลความเรียบร้อยด้านต่าง ๆ แล้ว ชุมชนบ้าน พระบุ โดยการน าของฝ่ายบ้านเมือง บ้าน วัด โรงเรียน ได้จัดกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อปลูกฝังด้านความรัก ความสามัคคี ให้แก่ชุมชน 2.1.4 การจัดกิจกรรมส่งเสริมจิตตภาวนาเพื่อเพิ่มพูนความเมตตาตามหลักเบญจธรรม ชุมชนวัดบริบูรณ์ บ้านพระลุ จัดอบรมเพิ่มพูนความเมตตาหลักเบญจธรรม แก่เด็กนักเรียน และพุทธศาสนิกชนในวันส าคัญต่าง ๆ ตามหลักค าสอนในพุทธศาสนา ซึ่งถือว่าเป็นสิ่งที่ดีงาม เป็นเหตุให้ ผู้ปฏิบัติเจริญก้าวหน้า ปลอดเวร ปลอดภัย เพิ่มพูนความดีแก่ผู้ปฏิบัติ

17 2.1.5 กิจกรรมการปล่อยปลา หน่วยงานราชการ และชาวบ้านในพื้นที่ร่วมกันท ากิจกรรมเนื่องในวันส าคัญ ทางพระพุทธศาสนา ณ แห่งน้ าในหมู่บ้าน 2.2 กิจกรรมการรักษาศีลข้อ 2 2.2.1 การแต่งตั้งคณะกรรมการ/ชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน (อส.ตร.) เพื่อดูแลทรัพย์สินใน หมู่บ้าน ตามที่ได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการ (อส.ตร.) คณะกรรมการที่ได้รับผิดชอบตลอดจนประชาชนใน หมู่บ้านได้มีความสมัคร สมาน สามัคคีเป็นหนึ่งเดียว ช่วยเป็นหูเป็นตาสอดส่องดูแลทรัพย์สินภายในหมู่บ้าน

18 2.2.2 การตั้งกฎ ระเบียบในการป้องกันและแก้ไขปัญหาการลักขโมย 2.2.3 การจัดกิจกรรมการส่งเสริมความสุจริต โปร่งใสของหมู่บ้าน ฝ่ายบ้านเมือง และชาวบ้านพระบุ ได้ร่วมมือการส่งเสริมความสุจริต โปร่งใสในหมู่บ้านโดย การจัดอบรม และการลงพื้นที่สอดส่อง และป้องกันความไม่สงบภายในหมู่บ้าน

19 2.2.4 การจัดกิจกรรมส่งเสริมสัมมาชีพตามหลักเบญจธรรม ส่วนราชการและชาวบ้านพระบุ ได้ส่งเสริมสัมมาชีพแก่ชุมชน เพื่อเป็นการลดรายจ่ายใน ครัวเรือน และสามารถเพิ่มรายได้เสริมแก่ครอบครัว 2.2.5 การตั้งกองทุนการเงิน/สวัสดิการเพื่อช่วยเหลือประชาชน ชาวบ้านพระบุได้จัดตั้งกองทุนฌาปนกิจศพ เพื่อเป็น สวัสดิการช่วยเหลือให้แก่สมาชิกที่ได้รับผลกระทบจาก การเสียชีวิตของคนในครอบครัว นอกจากนี้กองทุน ธนาคารหมู่บ้านได้ร่วมสบทบในการช่วยเหลือในการ จัดการศพ ถือว่าเป็นสวัสดิการเพื่อช่วยเหลือและบรรเทา ความเดือดร้อนของคนในชุมชน

20 2.3 กิจกรรมการรักษาศีลข้อ 3 2.3.1 การจัดกิจกรรมส่งเสริมครอบครัวสัมพันธ์ของหมู่บ้าน หน่วยงานภาครัฐ ตลอดจนบ้าน วัด โรงเรียน ชาวบ้านพระบุ ได้จัดกิจกรรมให้เยาวชน และ คนในชุมชนได้มีสวนร่วมในการท ากิจกรรม ต่าง ๆ ร่วมกัน เพื่อให้ได้เรียนรู้ถึงวิชีชุมชน ตลอดจนเป็นการสร้าง ความสัมพันธ์ ความรัก ความอบอุ่นในครอบครัว และหมู่บ้านอย่างยั่งยืน 2.3.2 การจัดกิจกรรมการป้องกันความรุนแรงครอบครัว สถานีต ารวจภูธรพระยืน ได้จัดกิจกรรมการป้องกันความรุ่นแรงในครอบครัว ให้ความรู้แก่ เด็ก เยาวชน และชาวบ้านพระบุ เพื่อให้รู้ผลที่จะเกิดขึ้นตามมา

21 2.3.3 การจัดอบรมเยาวชนให้มีความรับผิดชอบพฤติกรรมทางเพศ 2.3.4 การจัดกิจกรรมให้ความรู้เรื่องเพศศึกษาและโรคติดต่อทางเพศ 2.3.5 การจัดกิจกรรมปฏิบัติธรรมของครอบครัวและชุมชน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพต าบล ได้จัด อบรมแก่เด็กวัยเรียนและเยาวชน ให้ความรู้ ความเข้าใจเรื่องเพศศึกษา/พัฒนาการของ ตนเองเมื่อเข้าสู่วัยรุ่น

22 2.4 กิจกรรมการรักษาศีลข้อ 4 2.4.1 การตั้งคณะกรรมการ และการจัดกิจกรรมไกล่เกลี่ยความขัดแย้งในหมู่บ้าน 2.4.2 การจัดกิจกรรมป้องกันการทะเลาะวิวาทและความแตกแยก บ้านพระบุได้จัดอบรมให้ความรู้ และการจัดกิจกรรมชุมชนสัมพันธ์ให้ชาวบ้านได้ร่วมมือ ร่วม ใจกันเพื่อเชื่อมความรัก ความสามัคคี ในชุมชน 2.4.3 กิจกรรมส่งเสริมมารยาทการพูดในชุมชน/การใช้สื่อที่เหมาะสม

23 2.4.4 กิจกรรมปฏิญาณตนเป็นคนดีของสังคม การรักษาสัจจะและมิตรภาพตามหลักเบญจธรรม 2.4.5 กิจกรรมส่งเสริมความยุติธรรมชุมชน/มีศูนย์ยุติธรรมชุมชน 2.5 กิจกรรมการรักษาศีลข้อ 5 2.5.1 การตั้งคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขยาเสพติดในหมู่บ้าน บ้านพระบุ ได้แต่งตั้งคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในหมู่บ้านพระบุ หมู่ที่ 1 โดยมีพระครูวิบลวรธรรม เป็นที่ปรึกษา นายบัญชา อนุภาพ ผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 1 เป็นประธาน กรรมการ ชุมชนเป็นกรรมการ (เอกสารแนบ ภาคผนวก) 2.5.2 กิจกรรมลดปัจจัยเสี่ยงยาเสพติด เช่น ลานกีฬาชุมชน ชุมชนได้จัดกิจกรรมกีฬาเพื่อให้เด็กและเยาวชน ประชาชนมีกิจกรรม เพื่อสร้างความ ปรองดอง ความสามัคคี เป็นหนึ่งเดียว

24 2.5.3 กิจกรรมงดเหล้าเข้าพรรษา งานบุญปลอดเหล้า/ปลอดอบายมุข 2.5.4 กิจกรรมไหว้พระ สวดมนต์ เจริญจิตภาวนาในวันพระ 2.5.5 กิจกรรมส่งเสริมการมีสติการครองตนของวัดและชุมชน ชุมชนบ้านพระบุ โรงเรียน วัดบริบูรณ์ ได้จัดกิจกรรมไหว้พระ สวดมนต์ เจริญจิตภาวนาในวันพระ และ วันส าคัญทางพระพุทธศาสนา

25 หมวดที่ 3 การส่งเสริมการปฏิบัติธรรมของวัดและส านักปฏิบัติธรรม (ตามหลักไตรสิกขา) 3.1 ข้อมูลพื้นฐานของการส่งเสริมการปฏิบัติธรรม (ส านักปฏิบัติธรรม) ส านักงานเจ้าคณะต าบลพระบุ วัดบริบูรณ์ ต าบลพระบุ อ าเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น ได้มีความ ตระหนักถึงความส าคัญของการปฏิบัติธรรมในวิถีชีวิต น้อมน าหลักธรรมค าสอนสู่การปฏิบัติ การมีส่วนร่วมใน กิจกรรมของพระพุทธศาสนา จึงได้ส่งเสริมการปฏิบัติธรรมในวันพระสวนะ และวันส าคัญทางพระพุทธศาสนา ได้แก่ วันเข้าพรรษา วันวิสาขบูชา วันมาฆบูชา วันอาสาฬหบูชา และเนื่องในวันส าคัญของพระมหากษัตริย์ เพื่อเป็นการปลูกฝังศีลธรรมให้เข้าใจหลักการและน าธรรมะมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจ าวัน โดยในการปฏิบัติ ธรรมใช้สถานที่ ณ ป่าช้าโคกหนองไผ่ หมู่ที่ 1 ต าบลพระบุ อ าเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น โดยมี กลุ่มเป้าหมาย จากชาวบ้านต าบลพระบุ และคณะสงฆ์ในอ าเภอ จ านวน 300 รูป/คน ต่อปี โดยมี พระวิปัสสนากรรมฐาน จ านวน 3 รูป ได้แก่ พระครูประโชติสังวรคุณ พระครูโพธิสุทธิรักษ์ แลพระครูสมุห์ ทองล้วน สิริจนฺโท ดร. (เอกสารแนบ ภาคผนวก) 3.2 กิจกรรมส่งเสริมการปฏิบัติธรรมของส านักปฏิบัติธรรมที่ร่วมเป็นภาคีเครือข่าย

26 การปฏิบัติธรรมในวันส าคัญพระพุทธศาสนา/วันนักขัตฤกษ์ - การจัดกิจกรรมและการปฏิบัติธรรมในวันหยุดนักขัตฤกษ์ - กิจกรรมส่งเสริมการปฏิบัติธรรมแก่เยาวชน

27 3.3 ผลการใช้ศีล สมาธิ ปัญญาในชีวิตประจ าวันของประชาชน/ปราชญ์ท้องถิ่น/บุคคลต้นแบบ มีบุคคลต้นแบบ 3 ท่าน คือ 1. นายสินธ์ ทองพิมพ์ ผู้น าทางศาสนพิธี และประเพณี 2. นายเสมอ สุภดี ผู้น าทางศาสนพิธี เกิดเมื่อวันที่ 1 มกราคม 2500 การศึกษา ม.6 สมรสกับ นางไพ ทองพิมพ์ มีบุตร 2 คน อาชีพ การเกษตร หน้าที่ต าแหน่งที่ผ่านมา เป็นผู้ใหญ่บ้าน ปี 2540-2550 เป็นก านัน ปี 2555 ปัจจุบันเป็นที่ปรึกษานายกเทศมนตรี ต าบลพระบุ นายสินธุ์ ทองพิมพ์ เป็นบุคคลต้นแบบด้านการใช้ ชีวิตประจ าวันโดยยึดหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เป็นบุคคลที่อุทิศตนต่อพระพุทธศาสนา ได้รับแต่งตั้ง เป็นไวยาวัจกรวัดบริบูรณ์ และเป็นปราชญ์ชาวบ้าน เป็นหมอขวัญ เป็นหมอพราหมณ์ประจ าหมู่บ้าน เกิดเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2497 การศึกษา ม.6 สม ร สกับ น างทอง ล ว ด สุภ ดี มีบุต ร 3 คน เป็นปราชญ์ชาวบ้าน และเป็นหมอพราหมณ์หมู่บ้าน

28 3. นายบัญชา อนุภาพ นายบัญชา อนุภาพ เกิดเมื่อวันที่ 3 กันยายน 2523 เป็นบุตร นายนัน อนุภาพ และ นางปาง อนุภาพ ที่อยู่ 218 หมู่ที่ 1 ต าบลพระบุ อ าเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น สถานะ สมรส มีบุตร 2 คน ชาย 1 คน หญิง 1 คน การศึกษา จบปริญญาตรี อาชีพ ค้าขาย โทร.092 443 3177

29 หมวดที่ 4 การบูรณาการกิจการคณะสงฆ์และการพัฒนาหมู่บ้านตามโครงการหมู่บ้านยั่งยืน (Sustainable Village) 4.1 การบูรณาการกิจการคณะสงฆ์ 4.1.1 กิจกรรมการบูรณาการกับการบริหารกิจการคณะสงฆ์ 6 ด้าน 1) กิจกรรมที่ส่งเสริมงานด้านการปกครอง การจัดประชุมคณะสงฆ์ในเขตปกครองคณะสงฆ์อ าเภอพระยืน 2) กิจกรรมที่ส่งเสริมงานด้านการศาสนศึกษา 3) กิจกรรมที่ส่งเสริมงานด้านการเผยแผ่

30 4) กิจกรรมที่ส่งเสริมงานด้านการสาธารณูปการ 5) กิจกรรมที่ส่งเสริมงานด้านการศึกษาสงเคราะห์ 6) กิจกรรมที่ส่งเสริมงานด้านการสาธารณสงเคราะห์

31 4.1.2 กิจกรรมบูรณาการกับงานสังฆพัฒนา การจัดกิจกรรมการดูแลสุขภาวะของผู้สูงอายุ/โรงเรียนผู้สูงอายุ การส่งเสริมงานสังฆพัฒนา ชุมชนบ้านพระบุ ได้มีการส่งเสริมการมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อเกิดควา มรัก ความปรองดอง ความสามัคคี และการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข และยั่งยืน

32 4.2 การบูรณาการการพัฒนาหมู่บ้านตามโครงการหมู่บ้านยั่งยืน (Sustainable Village) 4.2.1 กิจกรรมส่งเสริมความมั่นคงด้านที่อยู่อาศัย * การจัดที่พักหรือที่อยู่อาศัยเพื่อคนด้อยโอกาส - การจัดการดูแลห้องน้ า ห้องสุขาให้ถูกสุขลักษณะ

33 4.2.2 กิจกรรมความมั่นคงทางอาหาร * การจัดกิจกรรมส่งเสริมการปลูกผักสวนครัว * การส่งเสริมการลดค่าใช้จ่ายในการบริโภคในครอบครัว 4.2.3 กิจกรรมการส่งเสริมความสะอาด * การจัดการขยะและสิ่งแวดล้อม * การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

34 4.2.4 กิจกรรมการส่งเสริมความสามัคคี - การส่งเสริมการจัดการหมู่บ้านเป็นคุ้มบ้าน หย่อมบ้าน บ้านพระบุ หมู่ที่ 1 ได้จัดท าโครงสร้างของคณะกรรมการหมู่บ้าน เพื่อด าเนินการงานใน ด้านต่าง ๆ ได้แก่ 1. นายบัญชา อนุภาพ ประธานกรรมการ ด้านอ านวยการ 2. นายพรมมา ลีชา หัวหน้าคณะท างาน ด้านการปกครองและรักษาความสงบ เรียบร้อย 3. นายทวี ศิริมงคล หัวหน้าคณะท างาน ด้านแผนพัฒนาหมู่บ้าน 4. นายบุญล้ า เหลาแพง หัวหน้าคณะท างาน ด้านส่งเสริมเศรษฐกิจ 5. นางลุน เบ้านามโฮง หัวหน้าคณะท างาน ด้านสิ่งแวดล้อมและสาธารณสุข 6. นายชัยศรี ค ามณีจันทร์ หัวหน้าคณะท างาน ด้านการศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 7. นายสมศรี หม่องเหล็ก ผู้ทรงคุณวุฒิ 8. นายปรีชา เมืองแดง ผู้ทรงคุณวุฒิ (เอกสารแนบ ภาคผนวก) - การส่งเสริมการช่วยเหลือการพึ่งพากันและกัน 4.2.5 กิจกรรมความร่วมมือมีจิตอาสา - การส่งเสริมการรวมตัวเพื่อบ าเพ็ญสาธารณะประโยชน์ - การส่งเสริมให้เกิดกลุ่มจิตอาสาในชุมชน

35 4.2.6 กิจกรรมการปฏิบัติศาสนกิจ - การจัดกิจกรรมประเพณีวัฒนธรรม/ภูมิปัญญาของหมู่บ้าน - การจัดกิจกรรมส่งเสริมและอนุรักษ์ประเพณีวัฒนธรรม

36 4.2.7 กิจกรรมการส่งเสริมความมั่นคงปลอดภัย - การรณรงค์เพื่อแก้ปัญหายาเสพติด - การจัดตั้งศูนย์เรียนรู้เพื่อเฝ้าระวังความเสียงในชุมชน

37 หมวดที่ 5 ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะ สรุป จังหวัดขอนแก่น ร่วมกับคณะสงฆ์จังหวัดขอนแก่น หน่วยงานภาครัฐและเอกชนทุกภาคส่วน คณะสงฆ์และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องของจังหวัดขอนแก่น มีกระบวนการขับเคลื่อนโครงการ “หมู่บ้านรักษา ศีล 5” ในระดับที่ดี โดยมีการแต่งตั้งคณะกรรมการรองรับการด าเนินงานร่วมกันหลายฝ่ายที่มีส่วนเกี่ยวข้อง คือ คณะสงฆ์ ภาครัฐและประชาชน ในพื้นที่โดยการน าของผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น และนายอ าเภอ พระยืน และผู้น าท้องถิ่น เข้ามามีส่วนร่วมในการขับเคลื่อน มีการตั้งศูนย์ประสานงานโครงการในระดับจังหวัด โดยมอบให้ส านักงานเจ้าคณะจังหวัดและส านักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดขอนแก่น ร่วมกันเป็นศูนย์ ประสานงาน เพื่อให้วัด ชุมชน หมู่บ้านได้รับแนวทางการพัฒนาความรู้และแนวทางปฏิบัติตามหลักศีล 5 โดยได้มีการประชาสัมพันธ์ รณรงค์เชิญชวนให้พุทธศาสนิกชน ครอบครัว หมู่บ้าน สถานศึกษา และหน่วยงาน เข้าร่วมโครงการ และได้ด าเนินการไปสู่ความยั่งยืนถาวร หมู่บ้านพระบุ หมู่ที่ 1 ต าบลพระบุ อ าเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น มีวิถีชีวิตของชุมชน แบบเรียบง่าย ตามแนวทางของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ประชากรทั้งหมดของหมู่บ้านพระบุ นับถือ เลื่อมใส และศรัทธาในบวรพระพุทธศาสนาเป็นที่ประจักษ์ โดยมีวัดซึ่งเป็นศูนย์กลางของหมู่บ้าน คือ วัดบริบูรณ์ ซึ่ง เป็นหน่วยอบรมประชาชนประจ าต าบลพระบุด้วย เป็นศูนย์รวมจิตใจของพุทธศาสนิกชน ประชากรส่วนใหญ่ ของหมู่บ้านประกอบอาชีพ เกษตรกรรม ด้านของวิถีวัฒนธรรม ประเพณี สังคม และชุมชน ประชาชนในหมู่บ้านมีการอนุรักษ์ ประเพณี รักษาวัฒนธรรม อัตลักษณ์รูปแบบการด าเนินชีวิตของหมู่บ้านที่มีความส าคัญ ตามฮีต 12 คลอง 14 ด้านการศึกษาสงเคราะห์บ้านพระบุร่วมกับเครือข่ายส่งเสริมสนับสนุนประชาชนในชุมชนด้านการศึกษา สงเคราะห์ มีจัดการอบรมศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาในโรงเรียน และเป็นหลักส าคัญในการส่งเสริม สนับสนุน สถานศึกษาของหมู่บ้านในเขตของต าบลพระบุ ทั้ง 8 หมู่บ้าน (โดยวัดบริบูรณ์และเครือข่ายดูแล) มีการจัด กิจกรรมส่งเสริมการรักษาศีล 5 (เบญจศีล เบญจธรรม) ด้านความมั่งคง ปลอดภัย ในทรัพย์สินของหมู่บ้าน และการจัดการปัญหาความขัดแย้งภายในชุมชน มีการแต่งตั้งคณะกรรมการการส่งเสริมความสามัคคีและ คุ้มครองสิทธิชุมชน บ้านพระบุ แต่งตั้งคณะกรรมการรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน แต่งตั้งคณะกรรมการ ส่งเสริมครอบครัวสัมพันธ์หมู่บ้านพระบุ แต่งตั้งคณะกรรมการการไกล่เกลี่ยความขัดแย้งในหมู่บ้าน แต่งตั้ง คณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในหมู่บ้าน การก าหนดเขตอภัยทาน การจัดกิจกรรมส่งเสริม ความสุจริตโปร่งใสของหมู่บ้าน การจัดตั้งกองทุนต่าง ๆ กลุ่มออมทรัพย์ ประชาชนในหมู่บ้านมีความรักใคร่ ปรองดอง สมัครสมาน สามัคคี ลดความรุนแรงในหมู่บ้าน ตลอดจนการจัดกิจกรรมส่งเสริมการออกก าลังกาย ลานกีฬา การรณรงค์เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงต่ออบายมุข ทั้งในส่วนของชุมชนและหน่วยงานในพื้นที่ กิจกรรม ส่งเสริมวิถีวัฒนธรรมชาวพุทธที่ส าคัญและเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของประชาชน ได้แก่ กิจกรรมปฏิบัติธรรมใน วันธรรมสวนะ (วันพระ) กิจกรรมทางพระพุทธศาสนา วันส าคัญต่าง ๆ (วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอาสาฬหบูชา วันเข้าพรรษา) ส่วนราชการ ผู้น าชุมชนและคณะกรรมการหมู่บ้านด าเนินการจัดกิจกรรม และโครงการต่าง ๆ ต่อเนื่องพัฒนาศักยภาพความเป็นผู้น าชุมชนระดับท้องถิ่น เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของ ประชาชนในชุมชนให้ดีขึ้น โดยภาพรวมประชาชนสามารถด าเนินชีวิตแบบพอเพียง ปลูกฝังจิตส านึกแสดงออก ถึงความรับผิดชอบ มีส่วนร่วมในการสร้างสรรค์สังคม ในเรื่องส านึกรักบ้านเกิดของตนเอง สร้างความรัก ความ สามัคคี เข้าใจการอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างมีความสุข สอดคล้องกับค าว่า มีศีล มีสุข มีปรองดอง มีสมานฉันท์ มีสามัคคี มีสันติสุข

38 จุดเด่นของต าบลพระบุ คือ ความสามัคคีภายในชุมชน ความเข้มแข็งของผู้น าชุมชน การมีจิตใจ เอื้ออารีต่อกัน การให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกันของคนในชุมชน รวมถึงวิถีชีวิตที่เรียบง่ายและมีความขยัน อดทน และมีสิ่งที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของคนในชุมชน คือ ศาลเจ้าปู่หอค า ซึ่งเป็นแหล่งรวมจิตใจของชาวบ้าน พระบุและชุมชนใกล้เคียง ปัญหาอุปสรรคในการด าเนินงาน 1. การบูรณาการด าเนินงานร่วมระหว่างวัด กับภาครัฐ เอกชน และประชาชน ยังไม่เป็น รูปธรรมที่ชัดเจน ประชาชนยังให้ความส าคัญไม่มากเท่าที่ควร ส่วนการขับเคลื่อน ด าเนินไปได้ราบรื่น อาจเป็นเพราะต้นทุนทางด้านศีลธรรม คุณธรรม จริยธรรมของ ประชาชนไทยยังมีอยู่คู่กับความเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนา 2. การสนับสนุนงบประมาณของหน่วยงานราชการด้านการเผยแผ่ศีลธรรม คุณธรรม จริยธรรม ตลอดจนงบประมาณต่าง ๆ ที่เคยได้รับการสนับสนุนลดลงอย่างเห็นได้ชัด ท าให้ส่งผลกระทบต่อการสนับสนุนการด าเนินงาน 3. ในระยะเวลา 2 – 3 ปีที่ผ่านมา ได้เกิดการแพร่ระบาดของไวรัส โควิด-19 การจัด กิจกรรมเพื่อการขับเคลื่อนการด าเนินงาน โครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 มีข้อจ ากัดไม่ สามารถด าเนินการได้อย่างต่อเนื่อง ข้อเสนอแนะ 1. จัดท าแผนงาน โครงการอย่างเป็นระบบ เพื่อง่ายต่อการจัดเก็บข้อมูล 2. ทุกภาคส่วนควรเพิ่มศักยภาพในการสนับสนุนในการขับเคลื่อนอย่างเด่นชัด 3. ส่งเสริม ประชาสัมพันธ์ไปยังหมู่บ้านในต าบล เพื่อให้เกิดภาคีเครือข่าย และความสามัคคี