แบบประเมนิ การรู้เท่าทันสุขภาพจติ (Mental Health Literacy)
ส่วนที่ 1 ความรู้เก่ยี วกบั สุขภาพจติ และความผดิ ปกติทางจติ
คาชี้แจง ใหท้ ่านพจิ ารณาขอ้ ความทีก่ าหนดให้ แลว้ ตดั สินใจวา่ ขอ้ ความน้นั ใช่ หรือไม่ใช่ หรือไม่แน่ใจ ตาม
คาอธิบายตอ่ ไปน้ี
ใช่ หมายถึง ท่านเหน็ วา่ ขอ้ ความถกู ต้อง หรือท่านเห็นดว้ ยกบั ขอ้ ความน้นั
ไม่ใช่ หมายถึง ทา่ นเหน็ วา่ ขอ้ ความไม่ถกู ต้อง หรือทา่ นไม่เห็นดว้ ยกบั ขอ้ ความน้นั
ไม่แน่ใจ หมายถงึ ท่านไม่แน่ใจวา่ ขอ้ ความถูกตอ้ งหรือไม่
ข้อความ ใช่ ไม่ใช่ ไม่แน่ใจ
1. ผทู้ ่มี สี ุขภาพจิตดคี อื ผทู้ ย่ี อมรบั ความจริงและปรบั ตวั อยกู่ บั ปัญหาได้
2. ผทู้ ่ปี ่ วยทางจติ จะสูญเสียความสามารถในการดแู ลตนเองและเป็นอนั ตรายตอ่ ผอู้ ืน่
3. ผปู้ ่ วยโรคจติ เภทสามารถมองเหน็ และไดย้ นิ บางอย่างทคี่ นอน่ื ไม่เหน็ หรือไมไ่ ดย้ นิ
4. ผทู้ ่ีเป็นโรควิตกกงั วลอาจจะหวาดกลวั สุดขดี เมอื่ เผชิญกบั สถานการณท์ เี่ ขากลวั
5. ผปู้ ่ วยโรคซึมเศร้ามกั จะหมดความสนใจกบั เร่ืองราวรอบตวั
6. ผทู้ ่ีมีการเจบ็ ป่ วยทางจิตคือผูท้ ่ีมีการแสดงออกแตกตา่ งจากคนทวั่ ไป
7. การตดิ สารเสพติดเป็นสาเหตหุ น่ึงของการเจบ็ ป่ วยทางจติ
8. การทาหนา้ ทีท่ ่บี กพร่องของสมองเป็นสาเหตขุ องการเจบ็ ป่ วยทางจิต
9. อาการซึมเศร้าเกิดในคนทมี่ จี ิตใจออ่ นแอ
10.ลูกของผปู้ ่ วยทางจิตมีโอกาสเป็นโรคจติ มากกว่าคนทวั่ ไป
11. ยาช่วยรกั ษาผปู้ ่ วยทางจิต ใหม้ อี าการดขี ้นึ
12. การปรึกษากบั จิตแพทยแ์ ละนกั จติ วิทยาช่วยให้ผูป้ ่ วยทางจติ มีอาการดขี ้นึ
13. การทากจิ กรรมร่วมกบั ผอู้ ืน่ จะช่วยป้องกนั ความรุนแรงของปัญหาทางจิตได้
14. สถานบริการดา้ นสุขภาพจติ ในชมุ ชนที่ใกลท้ ่สี ุดคือโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล
15. คนทมี่ ีปัญหาทางจติ ทุกคนมีสิทธิที่จะไดร้ บั ความช่วยเหลอื จากบคุ ลากรสุขภาพ
ส่วนที่ 2 ความเช่ือเกีย่ วกบั สุขภาพจติ และความผดิ ปกตทิ างจติ
คาชี้แจง ใหท้ ่านพจิ ารณาขอ้ ความที่กาหนดให้ แลว้ ให้ทาเครื่องหมาย ✓ ตรงกบั คาอธิบายต่อไปน้ี
4 หมายถึง ท่านเห็นดว้ ยกบั ขอ้ ความน้นั มากท่ีสุด หรือเห็นดว้ ยกบั ขอ้ ความน้นั ท้งั หมด
3 หมายถงึ ทา่ นเหน็ ดว้ ยกบั ขอ้ ความน้นั มาก หรือเห็นดว้ ยกบั ขอ้ ความน้นั เป็นส่วนใหญ่
2 หมายถงึ ทา่ นเหน็ ดว้ ยกบั ขอ้ ความน้นั น้อย หรือเห็นดว้ ยกบั ขอ้ ความน้นั เป็นบางส่วน
1 หมายถึง ทา่ นเห็นดว้ ยกบั ขอ้ ความน้นั น้อยท่สี ุด หรือทา่ นไม่เหน็ ด้วยกบั ขอ้ ความน้นั
ขอ้ ความ 432 1
1. การเจ็บป่ วยทางจติ เกยี่ วขอ้ งกบั ไสยศาสตรแ์ ละเรื่องเหนือธรรมชาติ
2. การเจ็บป่ วยทางจติ มผี ลมาจากเวรกรรมในอดตี
3. ผูท้ ี่มีจติ ใจท่ีเขม้ แขง็ จะไม่เจ็บป่ วยทางจิตถงึ แมว้ ่าจะมพี ่อแมป่ ่ วยทางจิตกต็ าม
4. ผูท้ เี่ ริ่มมีปัญหาทางจติ ไม่สามารถประเมนิ ความผิดปกตขิ องตนเองได้
5. การแยกแยะความผิดปกติทางจิตดว้ ยตนเองจะทาให้การรกั ษาทนั ทว่ งที
6. ผทู้ ี่เจ็บป่ วยทางจิต จะสามารถรักษาใหห้ ายเป็นปกตไิ ด้
7. เฉพาะผูท้ ี่มอี าการรุนแรงเทา่ น้นั ที่จาเป็นตอ้ งรกั ษาดว้ ยยา
8. ประวตั ิการเจ็บป่ วยทางจิตเป็นสิ่งที่ท่คี วรปกปิ ด เพราะเป็นเร่ืองน่าอบั อาย
9. ประวตั กิ ารรกั ษาทางจิตส่งผลตอ่ การรบั เขา้ เรียนหรือทางาน
10. การเจบ็ ป่ วยทางจิตไมไ่ ดท้ าผปู้ ่ วยลดคณุ คา่ ตอ่ ครอบครัวและสงั คม
11. ฉันมนั่ ใจว่าฉันและครอบครัวสามารถแกไ้ ขปัญหาทีก่ ระทบต่อจิตใจได้
12. ฉนั มน่ั ใจวา่ จะสามารถขอรบั ความช่วยเหลอื หรือเขา้ รับการรกั ษา ถา้ เกิดปัญหาทางจติ
ส่วนท่ี 3 ความความสามารถในการรบั รู้ปัญหา การป้องกนั และการจดั การปัญหาทางจิต
คาช้ีแจง ใหท้ ่านพจิ ารณาขอ้ ความทกี่ าหนดให้ แลว้ ให้ทาเคร่ืองหมาย ✓ ตรงกบั คาอธิบายตอ่ ไปน้ี
4 หมายถึง ท่านเห็นดว้ ยกบั ขอ้ ความน้นั มากทสี่ ุด หรือทา่ นทาพฤติกรรมประจา-สม่าเสมอ
3 หมายถึง ท่านเห็นดว้ ยกบั ขอ้ ความน้นั มาก หรือทา่ นทาพฤติกรรมบ่อยคร้ัง
2 หมายถึง ทา่ นเห็นดว้ ยกบั ขอ้ ความน้นั นอ้ ย หรือท่านทาพฤติกรรมนานๆคร้งั
1 หมายถึง ทา่ นเห็นดว้ ยกบั ขอ้ ความน้นั นอ้ ยทสี่ ุด หรือทา่ นไม่ทาพฤตกิ รรมน้นั
ขอ้ ความ 432 1
การรับรูป้ ัญหาทางจิต
1. เวลามเี ร่ืองเครียด/วติ กกงั วลฉันมกั จะคิดสบั สน ฟ้งุ ซ่าน จนไมม่ ีสมาธิ
2. เวลาผิดหวงั ฉนั จะรูส้ ึกทอ้ แทม้ าก จนไมม่ คี วามสุข
3. การเหน็ หรือไดย้ นิ ส่ิงทีค่ นอ่นื ไม่เหน็ เป็นจิตสัมผสั พเิ ศษทใ่ี ครๆก็มไี ด้
4. ความคดิ อยากตายเป็นภาวะปกติทเ่ี กิดข้นึ กบั ใครกไ็ ด้
5. ฉันมกั จะต้งั ความหวงั กบั ทกุ เร่ือง และพยายามทาทกุ อย่างใหส้ มบรู ณ์ทส่ี ุด
6. ถา้ ฉนั มีความเศร้ายาวนาน หรือมีความคิดอยากตาย ฉนั จาเป็นตอ้ งไปรบั การบาบดั รกั ษา
7. การเจ็บป่ วยทางจติ ทเี่ ร้ือรงั ส่งผลตอ่ การดูแลตนเองและการทาหนา้ ทใี่ นสังคม
ขอ้ ความ 4321
การป้องกนั ปัญหาทางจิต
1. ฉันสามารถพดู ระบายเรื่องทีไ่ ม่สบายใจกบั คนในครอบครัว หรือเพอ่ื นสนิทฟังได้
2. ฉนั มกั จะออกไปร่วมกิจกรรมตา่ ง ๆกบั เพ่ือน หรือชมุ ชนเพราะทาใหส้ นกุ สนาน
เพลิดเพลนิ
3. เวลามเี รื่องไม่สบายใจฉันมกั จะเกบ็ ตวั ครุ่นคดิ วธิ แี กไ้ ขตามลาพงั
4. ฉันนาหลกั ธรรม /หลกั ศาสนา มาใชใ้ นการปรับวิธีคิดและการแกไ้ ขปัญหา
5. ฉนั ออกกาลงั กายอยสู่ มา่ เสมอ เพราะช่วยใหฉ้ ันรู้สึกผอ่ นคลาย และนอนหลบั ไดด้ ี
6. ฉันหลกี เลย่ี งสิ่งกระตนุ้ /สถานการณ์ทส่ี ่งผลตอ่ ความเครียดและความไมส่ บายใจ
7. เวลาท่ีฉนั รู้สึกเครียด ฉนั ใชบ้ หุ ร่ี หรือสุรา เป็นบางคร้งั
การจัดการเมอื่ มีปญั หาทางจติ
1. เมอื่ มคี วามเครียดหรือไมส่ บายใจ ฉันสามารถขอความช่วยเหลือจากผอู้ น่ื
2. ฉนั พยายามแกไ้ ขปัญหาเบ้ืองตน้ ดว้ ยการคน้ หาวธิ ีการหรือแหลง่ ชว่ ยเหลอื ทางส่ือตา่ งๆ
3. ฉันพร้อมท่ีจะไปรกั ษาจากแพทย์ ถา้ หากการชว่ ยเหลือจากบคุ คลใกลช้ ิดไม่ไดผ้ ล
4. ฉันสามารถบอกความรูส้ ึก/เลา่ อาการที่เปล่ยี นแปลงของฉนั ใหแ้ ก่บุคลากรสุขภาพ
5. ถา้ ฉนั มปี ัญหาสุขภาพจิต ฉนั สามารถโทรสายดว่ น 1323
6. ถา้ มีปัญหาทางจิตฉันจะไปใหพ้ ระรดน้ามนต์ เรียกขวญั ทาบุญ ฟังธรรมใหจ้ ิตในสงบ
เป็นอนั ดบั แรก
7. ฉันจะแกป้ ัญหาดว้ ยวธิ อี นื่ ๆก่อน หากไม่ไดผ้ ลฉนั ถงึ จะไปขอรบั ความช่วยเหลอื จาก
บุคลากรสุขภาพ