Градоначалник на општина Новаци четвороодделенците, интерактивна табла за
Стевче Стевановски училиштето во Новаци, и смарт табла за училиштето
во Добромири. Реконструиран е општински објект во
с.Гермијан и пренаменет во Младински клуб,
зголемен е износот на еднократната парична помош
за новородено дете и прваче. Изградена е спортска
теретана на отворено во склоп на спортската сала
Новаци. Целосно сме насочени кон локален
економски развој со изградба и модерно
инфраструктурно опремување и урбанизам за
Индустриската зона Новаци, која ќе се простира на
површина од 20 хектари.
Сакам да се осврнам на проектите кои се започнати
На истекот од едногодишниот период во кој Вие, а се наоѓаат во почетна или завршна фаза а истите
жителите на Општина Новаци, ми ја дадовте својата беа ветени во мојата изборна програма.
доверба, пред Вас стојам со сработеното, со Во завршна фаза се Урбанистичките планови (УПС)
реализираното од она што го ветив во мојата за сите населени места на територијата на Општина
предизборна програма. Новаци, наскоро ќе се започне со изградба на
Со својата енергична, чесна, одговорна и посветена тоалети внатре во училиштето „Славко
работа, работа која носи подобро, во дослух со Вас, Лумбарковски“ во Новаци, изработен е основен
одговарајќи на вашите потреби и барања, ги проект за канализациона мрежа со пречистителна
креиравме нашите приоритети, обидувајќи се станица во село Добромири, а ќе се изработи и
согласно можностите, да излеземе во пресрет на основен проект за пречистителна станица во село
секој поединец, кој во Општина Новаци ја гради и Новаци, пешачка патека со придружни содржини од
живее својата сегашност, ја планира иднината, Новаци до манастирот Рождество на Пресвета
својата и на своите деца. Богородица во Новаци, водопоила во селата
Гермијан, Брник и Живојно. До крајот на оваа година
Една година, колку што стојам на располагање на ќе се направи мала бибилиотека со читална во
жителите на Општина Новаци, не се многу долг просториите на Младинскиот културен центар во
период, но сепак, во овој временски интервал, Новаци. Аплицираме со проектни документации и
водејќи се од дадениот збор пред Вас, Вашата дадена апликации за развој на туризмот и локалниот
доверба и мојата одговорност кон дадените економски развој на сите отворени повици на
ветувања, оваа локална самоуправа успеа да домашни и странски донатори. Ќе започне да се
реализира голем број проекти од голема важност за гради системот за наводнување од Суводол преку
жителите на овој дел од Пелагонија. проектот за „Мали нискотрошковни системи за
Од вкупно 130 проекти во мојата изборна програма, наводнување“ за селата Новаци и Добромири, ќе
во оваа измината прва година реализирани се околу поставиме јарболи со Македонско знаме во сите
58, дел од вкупниот број се во почетна или завршна поголеми населени места во Општина Новаци,
фаза на реализација а останатите ќе бидат завршени започната е урбанистичка постапка за Индустриска
во преостанатите три години од мојот мандат. Некои зона во Гермијан, се изработува проектна
од проектите се развојни и повеќегодишни за чија документација за загревање на спротската сала во
реализација е потребен подолг временски период. Новаци, како и многу други проекти.
Реализираните проекти детално ќе ги прочитате во До крајот на мојот мандат ни останува да ги
следните страници од овој мој отчет, но само реализираме следните ветени проекти:
накратко ќе ги издвојам поважните: субвенции за субвенционирање на специфичните земјоделски
климатизери и изградба на термоизолациони култури, системи за наводнување „капка по капка“,
фасади, асфалтирање на локални патишта и улици, оградување на фудбалското игралиште и црквата во
изградба на тротоари во селата: Добромири, Добромири, осветлување на црковниот двор во село
Рибарци, Долно Агларци и Далбеговци, изградена е Далбеговци, уредување на училишните дворови со
атмосферска канализација за селата Добромири, мали детски паркчиња, изградба на секундарната
Долно и Горно Агларци, навабени се таблети за гасификација за Новаци, изградба на мини
1
акумулации и бушотини, рекреативен парк во Успешноста на една општина подразбира
Новаци со скејт парк, изградба на пат за Будимирци, континуиран раст и развој. Во овие 365 дена работа,
брана на река Строшница кај Скочивир и изградба на можеби нешто испуштив. Можеби можеше повеќе.
пат од Долно Орехово до Грумази. Се согласувам, секогаш може повеќе.
Во мојата работа ги следев модерните текови на Сепак, ова беше период на себенаоѓање, скенирање
живеењето кои нудат ефективно искористување на на состојбата, враќање на огромни долгови
енергијата, просторот и на сите други расположиви наследени од претходната власт, трасирање на патот
ресурси, при што реализирав проекти од кои се и отворање на можностите за исполнување на добар
видливи иновативноста, одлучноста, планското и дел од дадените ветувања.
систематично работење, што треба да допринесат за
долгорочни и квалитетни резултати. Верувам дека Се надевам дека сме на вистинскиот пат.
резултатите и придобивките што граѓаните ќе ги
имаат за себе од реализираните проекти во Мислењето на Вас, граѓаните ми е многу важно и
изминатата година, но и од оние кои ќе бидат затоа го очекувам, особено барам корекција ако сме
реализирани во следните три години, ќе траат и по скршнале од вистинскиот пат.
завршувањето на мојот мандат.
Вие, жителите на Општина Новаци секогаш сте
Транспарентноста, отчетноста, економичното и најдобриот коректив.
домаќинско работење, беа и остануваат да бидат
едни од основните постулати врз кои оваа измината На крајот на ова мое обраќање, сакам да им порачам
година се темели општинската политика. на жителите на Општина Новаци дека и во
наредниот период чесно и одговорно ќе ја
Во овие изминати 365 дена, огромна беше честа да извршувам функцијата и дека ќе се залагам да бидам
се биде градоначалник на Општина Новаци, но, уште Градоначалник, еднаков за сите граѓани.
поголема беше одговорноста што таа функција ја
носи со себе. Со почит
Градоначалник
Работата на локалната самоуправа никогаш не Стевче Стевановски
сопира, посебно кога се работи за општина каква
што е Новаци, која е карактеристична по големата
територија, големиот број населени места но мал
број на население.
Имајќи ја вашата доверба како чест, но и
одговорност, секогаш Вас, граѓаните ве имав како
партнер во креирањето на стратешките цели, во
креирањето на визијата за подобра Општина
Новаци.
Впрочем, речиси сите реализирани проекти
произлегоа од Вас, граѓаните, од сите наши
заеднички средби, од добронамерните критики и
пофалби, идеи, предлози. Тие беа одлична
платформа за нашата понатамошна ентузијастичка
работа за мене како градоначалник, за општинската
администрација, за Советот на Општината. Токму
затоа, овој отчет претставува осврт на сето она што
заеднички го направивме во изминатиот период, а
во насока на подигнување на квалитетот на живеење
на граѓаните, подобрување на конкурентноста во
однос на други локални заедници во земјата,
подобрување на климата за инвестирање, а со тоа и
можноста за отворање нови работни места.
2
АСФАЛТИРАЊЕ НА УЛИЦИ АСФАЛТИРАЊЕ НА УЛИЦИ
Асфалтирање на локални улици Асфалтирање на улица во с.Зовиќ
Асфалтирани се локални улици во должина од 2,1 км Асфалтирана е улица во с.Зовиќ и патна делница која
во Општина Новаци со вкупна вредност од 10 води од с. Градешница до познатиот манастир Св.
милиони денари со што целосно е реализирана Илија (Брен). Подобрувањето на патната
Програмата за изградба и одржување на локални инфраструктура во Мариово, пред се, ќе им
патишта и улици на територијата на Општина овозможи подобро искуство на најмалку 10.000 гости
Новаци за 2022 година. од земјата и странство кои на годишно ниво го
посетуваат Мариово и селото Зовиќ, како и развој на
Со Програмата за изградба и одржување на локални руралниот туризам, кој претставува стратешка цел на
патишта и улици беа опфатени следните населени општината, со оглед на бројното историско, културно
места во Општина Новаци и тоа: Новаци, Гермијан, и природно наследство кое го имаме во овој дел на
Добромири, Горно и Долно Агларци, Гнеотино, општината. Овие две инвестиции чинат околу
Рибарци, Тепавци, Скочивир, Живојно и Далбеговци, 6.000.000,00 денари.
што придонесе за подобрување на цела патна
инфраструктура во општината и подобро РЕХАБИЛИТАЦИЈА НА
поврзување на нашите жители, со оглед на тоа што ПАТИШТА
Новаци е една од општините со најголема
територија, односно 750 км². Рехабилитација на патишта во селата
Грумази и Брник
Направена е рехабилитација на патиштата во
Грумази 10 км и Брник во должина од 4,2 км.
Средствата во висина од 600.000,00 денари се
обезбедени од Буџетот на Општина Новаци,
согласно јавната набавка за ангажирање на
градежна механизација.
3
ПРОБИВАЊЕ И САНАЦИЈА ПРОБИВАЊЕ И САНАЦИЈА
НА ЛОКАЛНИ УЛИЦИ И
ПАТИШТА НА ЛОКАЛНИ УЛИЦИ И
Пробивање и рехабилитација на локални ПАТИШТА
патишта
Санација на полски патишта
Полските патишта се од голема важност за
населението во општина Новаци, имајќи предвид
дека сме рурална општина во која голем дел од
жителите се земјоделци. Санацијата на истите им ќе
им овозможи полесен и побрз пристап до
обработливите површини. За таа цел, санирани се
полски патишта низ Општина Новаци во вредност од
1 милион денари.
Пробиен е пат од манастирот Св.Илија во Живојно до ИЗГРАДБА НА ТРОТОАРИ
с.Совиќ во должина од 9 км, во вредност од
300.000,00 денари. Изградени се нови тротоари во селата: Долно
Агларци во должина од 100 метри, вредност
Направена е рехабилитација на патиштата во 339.989,00 денари, во Далбеговци во должина од 160
Грумази во должина од 10 км и Брник во должина од метри, вредност 574.232,00 денари. Потпишан е
4,2 км. Средствата во висина од 600.000,00 денари се договор за изградба на тротоари во селата
обезбедени од Буџетот на Општина Новаци, Добромири во должина од 380 метри со вкупна
согласно јавната набавка за ангажирање на вредност од 1.727.154,00 денари и во Рибарци и тоа
градежна механизација. 3 краци: крак 1- 77.8 метри, крак 2 -192.45 метри и
крак 3- 35 метри со вкупна вредност од 1.083.001,00
денари. Средствата се обезбедени од програмата за
фосилни горива.
4
ИЗГРАДБА НА ЦЕВКОВОД ИЗГРАДБА НА АТМОСФЕР-
СКА КАНАЛИЗАЦИЈА
Започнa да се гради цевковод за снабдување со вода
на селата Бач, Брод, Живојно и Добровени. Проектот Изградба на атмосферска канализација
чини 27.604.929,00 денари од кои Општина Новаци за с.Добромири
од својот сопствен буџет ќе обезбеди 1.331.879,00
денари. Средствата за реализација на овој проект се Изградена е атмосферска канализација во с. Добро-
обезбедени од грант согласно договорот за мири во должина од 320 метри со средства од
финансирање помеѓу РМ и Европска инвестициона Програмата за фосилни горива во висина од
банка за проектот. 1.435.352,00 денари.
Целта на атмосферската канализација е прифаќање и
акумулирање на атмосферските води од улицата и
надминување на овој долгогодишен проблем со кој
се соочуваа жителите на село Добромири.
ВОДОСНАБДУВАЊЕ Изградба на атмосферска канализација
за Долно и Горно Агларци
По барање на Месната заедница на с.Долно Орехово,
на седница на Советот на Општина Новаци одобрени Завршена е изградбата на атмосферската
се финансиски средства во висина од 123.566,00 канализација за селата Долно Агларци (305 м) и
денари за набавка на градежни материјали за Горно Агларци (255 м), со вкупна должина од 600
решавање на проблемот со водоснабдувањето. метри, преку програмата за Фосилни горива од
Поставено е пластично полиетиленско црево Ф 63 во Министерството за животна средина и просторно
должина од 450 метри и соодветните спојки со цел да планирање. Вредноста на овие проекти изнесува
се реши долгогодишниот проблем со водоснаб- 771.359,00 денари за Горно Агларци, додека
дувањето на жителите на ова мариовско село. 926.506,00 денари за Долно Агларци.
5
САНАЦИЈА И РЕКОНСТРУК-
ЦИЈА НА ГАЗИЛИШТЕ
Направена е санација и реконструкција на ЧИСТЕЊЕ НА ПОРОЈ
постоечкото газилиште на река Елешка кое било
направено во 2014 година. Имено, при секое Исчистен е поројот во село Гермијан, кој беше
надоаѓање на реката газилиштето беше оштетувано, целосно запоставен, запуштен и обраснат со бујна
па затоа сега направена е реконструкција при што вегетација од моментот на неговата изградба до
направени се пристапите од лева и десна страна со денес. Поројот беше изграден со цел да им даде
бетонска темелна плоча, армиран бетон и поставени заштита од поплави на месното население а во
се цевки Ф800 за пропуст на водата. состојбата во која се наоѓаше претставуваше
огромен ризик при појава на овие несакани
Средствата во висина од 988.047,00 денари се природни непогоди. Акцијата за чистење се
обезбедени од Програмата за фосилни горива на спроведе во соработка со ЈКП „Комунална хигиена“
Министерството за животна средина и просторно Новаци и АД „Водостопанство Подружница Битолско
планирање. поле“.
ЧИСТЕЊЕ НА ДЕПОНИИ
Целосно е исчистена дивата депонија во атарот на
село Новаци кон патот Ергела од натрупаното ѓубре
и градежен шут кој тука беше одлаган и натрупан на
диво. Вредноста на оваа акција изнесуваше
298.305,00 денари.
Исто така исчистена е и дивата депонија во село
Добромири од натрупаното ѓубре и градежен шут во
вредност од 151.515,00 денари. Исчистена е и дивата
депонија од натрупано ѓубре, смет во Новаци кај
еден наш жител за што се потрошени 37.853,00
денари.
6
РЕКОНСТРУКЦИЈА НА
УЧИЛИШТА
Реконструирано е подрачното училиште во НАБАВКА НА ТАБЛЕТИ
Добромири (препокривање на кров и ентериерна
санација, адаптација на санитарни јазли, водовод, На иницијатива на градоначалникот Стевче
канализација, санитарии, систем за централно Стевановски и Советот на Општина Новаци, како
греење, соларен систем за загревање, машинство и минатата, така и оваа година, набавени се 24 таблети
сл.) со вкупна вредност од 5.170.688,00 денари со за децата од четврто одделение при ОУ „Славко
средства од МОН. Лумбарковски“ со цел непречено следење на
наставата по новата програма концепција за
Исто така, заменети се старите и дотраени лавабоа и основно образование, која за прв пат се воведе
чешми во подрачните училишта Живојно и Гермијан, минатата година. Минатата година таблети добија 14
а ќе започне и санацијата на електричната ученици во четврто одделение. Родителите на
инсталација во училиштата во Бач, Живојно и учениците уште минатата година реагираа до
Гермијан. Градоначалникот на општина Новаци, со оглед на
тоа што немаа учебници да ја следат наставата, а не
секој може да му обезбеди таблет или паметен
телефон на своето дете, поради што во соработка со
Советот на општина Новаци, Градоначалникот реши
да им излезе во пресрет на сите дечиња и да им
набави ваква опрема за редовно да може да ја следат
наставата.
7
ИЗГРАДБА НА СПОРТСКА МЛАДИНСКИ КЛУБ
ТЕРЕТАНА
На барање на младите од село Гермијан и регионот,
Завршена е изградбата на спортската теретана на а со цел да им се обезбеди соодветно место и објект
отворено која содржи четири справи за вежбање во за дружење, забава и работа, се изврши
склоп на дворот на спортската сала во Новаци, и тоа: реконструкција и пренамена на општински објект во
кондиционен статичен велосипед, справа за младински клуб. Руинираниот објект во с. Гермијан
склекови и стомачни, horizontal bar and pull up и целосно е реконструиран, обновен и пуштен во
справа за кардио која се гради во склоп на дворот на употреба во присуство на младите и жителите на
спортската сала во Новаци. село Гермијан. Комплетно е исчистен стариот објект,
Проектот го реализира општина Новаци во се реновираа ѕидовите, заменета е старата со нова
соработка со Здружението за унапредување на ПВЦ дограма и внатрешно е уредена кујна, шанк и
демократските процеси Про Локал од Битола. останат потребен инвертар. Реновирањето на
Вкупниот износ на спортската теретана на отворено ентериерот на Младинскиот клуб во Гермијан
268.386,00 денари од кои 2000 евра од Здружението изнесува 443.487,50 денари плус ДДВ, а средства се
Пролокал и донаторот Холандска амбасада а обезбедени од буџетот на Општина Новаци.
остатокот во висина од 148.386,00 денари се
обезбедени од Општина Новаци.
8
ИЗГРАДБА НА КАПЕЛА РЕКОНСТРУКЦИЈА НА
Започната е изградбата на капела во с.Далбеговци. ОБЈЕКТ
Вредност на овој проект изнесува 10.000,00 евра во
денарска противвредност, а истите се обезбедени од Реконструиран е помошен објект за потребите околу
Буџетот на Општина Новаци. Направена е санација храмовата слава на манастирот “Рождество на
на капела во с.Бач, во вредност од 303.005,00 денари. Пресвета Богородица” и други настани, како и
изработка на бетонско плато пред објектот на вкупен
износ од 523.460,00 денари, средства обезбедени од
јавните набавки за градежни материјали во текот на
2022 година од страна на општина Новаци. Објектот
е завршен и целосно функционален.
ПАРТЕРНО УРЕДУВАЊЕ
Направено е партерно уредување на манастирот Св.
Илија во с.Живојно вредност 483.328,00 денари
ЕДНОКРАТНА ПАРИЧНА
ПОМОШ
Општина Новаци и оваа година додели еднократна
парична помош на семејствата со прваче во висина
од 6.000,00 денари. Целта на овој проект е да се
олеснат трошоците на родителите за новиот ученик
во семејството. Овој надоместок се зголеми минатата
година со отпочнувањето на мандатот на
градоначалникот Стевановски. Ова е втора година
како првачињата во Општина Новаци добиваат
еднократна парична помош со овој износ. Сметаме
дека на овој начин ги враќаме парите назад кај
граѓаните, овозможуваме пријатен почеток на
првата учебна година и подобри услови во
образовниот процес за секое дете. Паричниот
надоместок за новородено дете беше 5.000,00
денари, но од оваа година е зголемен на 6.000,00
денари.
9
ПОСТАВУВАЊЕ НОВИ
ИГРАЧКИ ВО ДЕТСКИ
ПАРК
Со поддршка од СЕКЕ Прилеп заменети се старите и
дотраени играчки со нови во детското паркче во с.
Далбеговци.
РЕКОНСТРУКЦИЈА НА ВОДИЦИ 2022
ДЕТСКИ ПАРК Го организиравме традиционалниот настан за
Богојавление Водици 2022 година во 14 населени
Изградбата и реконструкција на детски паркови е места во Општина Новаци и за таа цел се исплатени
еден од нашите приоритети. Да обезбедиме место во вкупно 84.000,00 денари.
кое нашите најмлади жители, но и останатите ќе
можат да се рекреираат и забавуваат.
На барање на жителите на Новаци, Советот и
Општина Новаци им додели околу 150.000,00 денари
за реконструкција на детското паркче. Жителите
сами со здружени сили поставија ограда, бетонска
маса, клупи и сл. Ова е еден позитивен пример за
општествено одговорно однесување на жителите на
Општина Новаци кој треба да го следат и многу други
со цел сите заедно да ја направиме општината
поубаво место за живеење.
10
ПРОТИВПОЖАРНО
ВОЗИЛО
Општина Новаци доби мултифункционално
противпожарно возило за гаснење на пожари,
донација од Операција Флоријан со кои е потпишан
Меморандум за разбирање и соработка во областа
на градење на капацитети и развој на
противпожарната служба.
ПОКАЗНА ПРЕВЕНТИВНО-
ПРОТИВПОЖАРНА ВЕЖБА ЕДУКАТИВНИ МЕРКИ ЗА
Направена е показна вежба со што беа претставени ЗАШТИТА ОД ПОЖАР
капацитетите на општината во поглед на
противпожарната заштита каде учество зедоја Општина Новаци тргнувајќи од законска обврска, со
доброволни противпожарни друштва од Новаци, цел поттикнување превентивно - едукативни мерки
Битола и Прилеп. Показната вежба беше под за заштита од пожар во месецот за заштита од пожар,
покровителство на градоначалникот на општина започнува денови за претставување на
Новаци, Стевче Стевановски по повод посетата на противпожарна заштита во пресрет на сезоната на
делегацијата од збратимената општина Хрпеље шумски пожари, со една цел презентација на своите
Козина од Р Словенија. Целта на вежбата беше капацитети, како човечки и материјални ресурси
понатамошна соработка со доброволните друштва претставени преку доброволната противпожарна
од Словенија за едукација, материјално техничка единица и соработката со соседните доброволни
соработка и заеднички активности. Исто така, противпожарни друштва, потоа добиената донација
формирано е и доброволно противпожарно друштво на опрема Операција Флориан. Главна цел беше да
во општина Новаци. се едуцираат и информираат граѓаните пред се за
постапките, причините за настанување на пожар на
отворен простор како и последиците од шумски
пожари.
11
СУБВЕНЦИИ ЗА КЛИМА СУБВЕНЦИИ ЗА ТЕРМОФА-
САДИ
УРЕДИ
Едно од предизборните ветувања на Градоначал-
никот на општина Новаци, субвенционирање за
набавка на клима уреди во првите 100 дена од
мандатот, се реализира. Распределбата на
средствата за субвенционирање се изврши врз
основа на уредна и комплетна документација според
редоследот на поднесување на пријавите. Оваа
мерка беше предвидена во насока на заштита на
животната средина како и помош за жителите на
општината кои сакаат да набават високоефикасни
инвертер клима уреди, со цел стимулирање на
домаќинствата во општина Новаци за користење на
извори на енергија за затоплување на своите домови
кои минимално го загадуваат воздухот и почвата и
не влијаат врз климатските промени, а притоа да ги
заменат печките на тврди и фосилни горива кои ги
користат за затоплување на станбениот простор во
кој живеат. Општина Новаци издвои 1 милион
денари од својот буџет за субвенции за набавка на
високо ефикасни инвертер клима уреди за жителите
на Општина Новаци. На јавниот повик беа
поднесени 36 барања а висината на еднократната
парична помош изнесуваше 20.000,00 денари бруто
износ со вклучен персонален данок.
Општина Новаци издвои 3 милиони денари од
сопствениот буџет за 2022 година за субвенции за
термоизолациони фасади како едно од
предизборните ветувања кои ќе бидат исполнети во
првите 90 дена од започнувањето на мојот мандат.
Финансиските средства на овој Повик се обезбедени
од Буџетот на Општина Новаци за 2022 година –
Програма Р1 – Заштита на животна средина.
Финансиските средства од повикот, ќе се користат за
делумен надоместок во висина од 30% од вкупната
сума на фактурата, но не повисока од 90.000,00
денари бруто износ по барател.
12
ПОДДРШКА ЗА ПОШУМУВАЊЕ
ФОЛКЛОРОТ И
НАРОДНИОТ МЕЛОС На моја иницијатива како исполнување на едно
Фолклорот и народниот мелос е нашата традиција. предизборно ветување организирав акција за
Токму затоа на КУД Новаци од Новаци им обезбедив
простории каде редовно ќе вежбаат, ќе ја негуваат, пошумување во месноста викана Преслап во атарот
шират и ќе ја пренесат на идните поколенија
македонската песна и игра и ќе бидат културни на село Маково. Во оваа акција беа вклучени
амбасадори на Општина Новаци. Општина Новаци
постојано го поддржува КУД Новаци од Новаци кои претставници од администрацијата и Советот во
изминатата година имаа многубројни гостувања и
настапи под наше покровителство. Едно од нив беше Општина Новаци, младите, ученици од ЦОУ ,,Славко
и Меѓународниот фестивал во градот Дева во
Романија. Лумбарковски", комуналното претпријатие
,,Комунална Хигиена", претставници на политичките
партии и Унија на жени. Засадивме багреми,
донација од Македонски шуми. Голема благодарност
до ова општествено одговорно претпријатие кое ја
поддржа иницијативата и се вклучи во акцијата за
почист воздух и заштита на животната средина.
Покрај тоа, со цел да го означиме и првиот пролетен
ден од рамноденицата, организиравме акција за
обновување на препознатливиот зелен појас од
тополи на влезот на Новаци. Засадени беа околу 150
млади садници, на местата на исушените дрва.
13
НОВОГОДИШНИ
ПАКЕТЧИЊА
Во периодот пред новогодишните и божиќните
празници, кога подршката не е обврска тука
задоволство, доделивме 41 пакет со прехрамбени
продукти и 23 детски новогодишни пакетчиња за
социјално загрозени семејства. Во акцијата беа
поделени и 40 пакети од Здружението Банка за
храна. На мој предлог со одлука на Советот на
Општина Новаци две третини од средствата за
новогодишно украсување беа пренаменети за
помош за социјално ранливите категории.
НОВОГОДИШНА
ПРЕТСТАВА
Организиравме детската новогодишна претстава
,,Магично другарство во новогодишното царство'' за
сите дечиња од ЦОУ „Славко Лумбарковски“ -
Новаци, со кловнот Заги и со Дедо Мраз. Им
поделивме новогодишни пакетчиња и детска книга
по повод новогодишните и божиќните празници.
Покрај тоа, донирани се новогодишни пакетчиња за
дечињата во Здружението на лица со оштетен вид во
кој членуваат 15 жители од Општина Новаци.
14
ФОТОВОЛТАИЧНИ ТУРСКИ ИНВЕСТИТОРИ
ЦЕНТРАЛИ Дваесеттина турски инвеститори од Адапазари,
Сакариа, и Бардин, Република Турција регистрираа
Во услови на енергетска криза која е актуелна не фирми со седиште во Општина Новаци со цел да
само во нашата држава туку и во светски рамки, се купат земјиште во Индустриската зона во Новаци на
повеќе се зголемува интересот кај приватните кое ќе изградат фабрики и ќе започнат свои бизниси.
инвеститори за вложување во фотоволтаични и Индустриската зона Новаци е во завршна фаза со
биогасни централи и други слични начини на проектната документација. Потоа ќе следи фазата
производство на енергија од обновливи кога ќе започне да се продава земјиштето во зоната
алтернативни извори. Во изминатата една година на заинтересираните инвеститори. Турските
остварив могубројни средби со потенцијални инвеститори имаат успешни фирми со
инвеститори и веќе започна да се гради долгогодишни традиции во Турција од сферата на
фотоволтаичната централа на Меј Енерџи Груп. производство на машини за преработка на млеко и
Започнати се и постапки за изградба на две биогасни млечни производи, производство на алуминиум,
централи до 1 MW кои ќе се градат во КО Добромири. челик и прозорци, синџир на супермаркети и хотели,
Исто така имаме една локација за изградба на градежни компании, хортикултурно уредување,
фотоволтаична централа од 50 MW во КО Билјаник производство на пластична амбалажа за пакување
која има одобрение за градба и се чека наскоро на месо, производство на памперси, влошки и други
инвеститорот да започни со градба. Исто така санитарни производи, компанија за изработка на
започната е урбанистичка постапка за фотонапонски накит, капи, чанти и сл. Претставници од Стопанската
и фотоволтаични централи во сопственост на комора за трговија и индустрија Сакариа, Турција беа
државата или приватни инвеститори во селата гости во Општина Новаци изразувајќи го својот
Рибарци, Биљаник, Добромири, Новаци, Гнеотино, интерес за отворање на претставништва и
Гермијан, Арматуш, Тепавци, Балдовенци, Брод, производни капацитети од лесна незагадувачка
Паралово и Врањевци со различни големини од 7 индустрија во Индустриската зона Новаци.
Mw, 7.2 Mw , 7,3 Mw , 10 Mw, 100 Mw. Заинтересирани се за отворање на производни
погони за земјоделски машини, каучук, пластични
шишиња, железарија, контејнери за превоз, камп
приколки и сл., за што првично ќе ни се потребни
парцели кои ќе зафаќаат околу 15 хектари.
Преговорите се во тек а наскоро очекуваме и
конкретни информации за инвестицијата со која ќе
го поттикнеме локалниот економски развој на овие
предели.
15
ОРГАНИЗАЦИЈА НА ТУРНИР ВО МАЛ ФУДБАЛ
ФЕСТИВАЛ Општина Новаци и оваа година го организираше и
го поддржа седмиот по ред Меморијалниот турнир
„Фестивалот на жетвата“ е манифестација која за прв во мал фудбал ,,Пеце Матичевски" Новаци. Пеце
пат се одржа оваа година на 12 и 13 јули во Општина Матичевски е наш херој, роден во село Новаци, на
Новаци, како рурална општина каде се наоѓаат 22.08.1978 година. Како дел од резервниот состав на
најголемите производители на храна во нашата АРМ, Пеце беше учесник во воениот конфликт во
држава. „Фестивалот на жетвата“ беше дводневен 2001 година. На 5 Јуни 2001 година, кај патот
саем на кој учество зедоа педесеттина изложувачи и Шипковица – Гајре, во заседа слична на Вејце,
тоа на: разни видови земјоделска механизација, загинуваат 5 припадници на АРМ, меѓу кои и Пеце
земјоделски препарати, семиња и пестициди, Матичевски. Учество зедоа 24 екипи а спортските
продажба на осигурување за земјоделците, натпревари се одржуваа 14 денови на
обезбедување информации за разни кредити за повеќенаменското игралиште во Новаци. На
набавка на земјоделска механизација, локални најдобрите им беа доделени пехари и парични
производи и домашна традиционална храна, мед и награди. Општина Новаци и понатаму ќе го
производи од мед, млечни производи, ракотворби, поддржува овој меморијален турнир кој го носи
минерална вода, разни видови на домашна храна името на загинатиот херој во конфликтот во 2001
произведена на овие простори и слично. Резултатите година.
кои ги постигнавме со овој настан е целосно
информирање за важноста од сопственото
земјоделско производство, вложувањето во овие
ресурси со кои изобилува Пелагонија, важноста од
сопственото производство на храна и независноста
од странските пазари, подигнувањето на свеста кај
земјоделците за вложување во сопствените бизниси,
презентирање на начините како тоа да го направат и
кој е најлесниот пат да обезбедат средства и ресурси
за зголемување на своите приноси и остварување на
поголема конкурентност на сопственото
производство.
16
ПРОЕКТ “ЗАЈАКНУВАЊЕ НА ПРОЕКТ “РАНЛИВИ
ЛУЃЕТО ОД ПЕЛАГОНИЈА” КАТЕГОРИИ 2”
Општина Новаци е дел од проектот „Зајакнување на Општина Новаци успешно го реализира проектот
луѓето од Пелагонија“, во кој активно се вклучени 6 „Ранливи категории 2“ од Програмата Општинско
млади лица од нашата општина. Во рамките на овој корисна работа. Станува збор за 9 месечен проект
проект беше потпишан меморандум за поддршка и преку кој се ангажирани двајца дефектолози-
унапредување на демократските процеси во логопеди за работа со децата од ЦOУ „Славко
Пелагонискиот регион помеѓу градоначалниците од Лумбaрковски“ и детската градинка „Бамби“ од
општините Могила, Крушево, Ресен, Долнени, Демир Новаци. Опфатени се вкупно 21 дете. Во моментот се
Хисар и Кривогаштани и Здружението за реализира проектот „Ранливи категории 3“ во кој 6
унапредување на демократските процеси Про Локал. долгорочно невработени лица 9 месеци се
Проектот е финансиски поддржан од Амбасадата на ангажирани за грижа на стари и изнемоштени лица
Кралството Холандија преку Програмата МАТРА. во домашни услови. Четири лица се финансирани од
УНДП додека две лица се целосно финансирани од
буџетот на Општина Новаци. Општина Новаци
проектот го реализира во соработка со UNDP,
Агенцијата за вработувaње и Министерство за труд и
социјална политика.
ПРОЕКТ “ELOGE”
Општина Новаци ќе биде дел од проектот „Европска
ознака за извонредност на управувањето ELOGE” кој
има за цел да ги поддржи единиците на локалната
самоуправа да ги подобрат своите стандарди и да
обезбедат висококвалитетни услуги во рамките на
локалната самоуправа. Проектот ќе се имплементира
во соработка со Европската асоцијација за локална
демократија АЛДА.
17
ПРОЕКТ “ЗАЈАКНУВАЊЕ НА
КАПАЦИТЕТИТЕ ЗА
ИСКОРИСТУВАЊЕ НА
РЕСУРСИТЕ”
Општина Новаци е вклучена во проектот на УСАИД ПРОЕКТ “ОДРЖЛИВО
за подобро буџетирање нo и искористување на
ресурсите. Општинаta е дел од втората група која УПРАВУВАЊЕ СО
брои 24 партнер општини на Проектот на УСАИД за
„Зајакнување на капацитетите за искористување на ОТПАДОТ НА ЛОКАЛНО
ресурсите“. На јавниот настан „Нови партнери и
подобро општинско буџетирање“ беше потпишан НИВО”
Меморандум за соработка помеѓу Кардно Емерџинг
Маркетс УСА, ЛТД и Општина Новаци. Преку На покана на Министерството за животна средина и
имплементацијата на овoј проект ќе ги зајакнеме просторно планирање претставници од Општина
нашите финансиски капацитети, ќе ги зголемиме Новаци, жители и советници, остварија студиска
приходите од сопствени извори, подобрување на посета на санитарната депонија EPADYM S.A., Еордеа,
капацитетите на општината за планирање, Грција во близина на Птолемаида и Кожани.
извршување, известување, следење и анализа на Посетата на депонијата се реализираше во рамките
буџетот, ќе ги одредиме клучните предизвици и на проектот „Одржливо управување со отпадот на
препораки за подобрување на процесот на локално ниво “ финансиран од Шведската агенција за
буџетирање и меѓувладините капитални трансфери развој SIDA а спроведен од Шведската асоцијација на
во единиците на локалната самоуправа, општини и региони SALAR. Целта на посетата е да се
подобрување на пристапот на ЕЛС до запознаат граѓаните на Општините Новаци и Битола
потенцијалните извори на надворешно финанси- со функционирањето на еден ефикасен систем за
рање, реформа на меѓувладиниот систем како регионално управување со отпад како и да им се даде
поддршка на фискалната одржливост и сл. можност за разговор на оваа тема со експерти од
областа на менаџирањето со отпадот и рециклажа.
18
УЧЕСНИК ВО ПРОЕКТ “JUST ДЕЗИНСЕКЦИЈА ВО
ОПШТИНА НОВАЦИ
TRANSITION DIAGNOSTIC”
Со оглед на тоа што инсектите го заземаат првото
Општина Новаци е вклучена и во проектот ,,Just место во ширењето на заразни болести, особено
transition diagnostic" кој е финансиран од ЕУ а кој се комарците, Општина Новаци во соработка со
однесува на регионите каде се користи јаглен и каде Центарот за јавно здравје Битола успешно ја
постојат термоцентрали за производство на спроведе превентивната теристичката (од земја)
електрична енергија кои треба да се транзитираат во систематска дезинсекција со цел уништување на
наредните години кон производство на чиста возрасните форми на комарци во Општина Новаци.
енергија која нема да го загадува воздухот, водата,
животната средина и нема да го загрозува Со дезинсекцијата беа опфатени зелените површини
човековото здравје. Со проектот се актуелизираат во општината, подрачјата по течението на Црна
нашите потреби, воведување на енергетска правда Река, подрачјата околу каналниот систем на
за нашите подрачја, беа идентификувани клучните територијата на општината, локалитети со застојни
работи кон кои ние како локални самоуправи треба водени површини, урбани населби и локалитети
да се насочиме во следниот период за полесно предвидени во планот и програмата.
преминување и исфрлување од употреба на јагленот
и користење на обновливи извори на енергија. АНГАЖИРАЊЕ НА
ГРАДЕЖНА
МЕХАНИЗАЦИЈА
По барање на црковниот одбор од манастирот
Св.Ататасиј во с.Старавина, ангажирана е градежна
механизација за копање на канал во должина од 2500
метри за поставување на водоводно црево од
постоечката водоводна мрежа до манастирот.
19
РАБОТНА ПОСЕТА НА ДЕЛЕГАЦИЈА ОД ХРПЕЉЕ
ОПШТИНИ ВО Р.СРБИЈА
КОЗИНА, Р.СЛОВЕНИЈА
На поканата да присуствувам на 15-тото советување
за одржливиот развој на енергетскиот комплекс Општина Новаци беше домаќин на шест члена
Костолац на кое се дискутираше на теми од областа делегација од збратимената Општина Хрпеље
на енергетиката и животната средина, како Козина, Р. Словенија. Во рамките на средбите беа
Градоначалник на општина Новаци, остварив разменети искуства за работењето на локалните
работна посета на општините Пожаревац и самоуправи и советите, висината на нашите буџети,
Костолац, Србија. Општина Пожаревац е локална ингеренциите и сл. Делегацијата од Словенија,
самоуправа која се смета за центар на регионот под донираше дефибрилатор во ЦОУ “Славко
кој потпаѓаат 5 административни управи. Има Лумбарковски” Новаци.
градоначалник и членови на градскиот Совет кои се
задолжени за различни ресори. Општина Костолац е Разменивме искуства за работењето на локалните
рударски град, град на јаглен, еден од водечките самоуправи и советите, висината на нашите буџети,
енергетски гиганти во Србија. ингеренциите и сл. Нашите гости ја посетија детската
Учествував на меѓународното собрание на тема: градинка ,,Бамби" во Новаци каде присуствувавме на
„Одржливиот развој на Браничевиот округ и прекрасната приредба подготвена од дечињата кои
енергетскиот комплекс Костолац“. На средбите што од септември ќе бидат првачиња.
ги остварив таму со првите луѓе на овие општини се
разговараше за можните начини на меѓусебна Делегацијата од Словенија го посети и ЦОУ ,,Славко
соработка на општините од Пелагонискиот регион со Лумбарковски" Новаци каде децата направија катче
општините од Браничевиот регион, како многу со знаменитостите на двете општини и ги
слични општини кои се соочуваат со слични изрецитираа песните од двата најголеми писатели од
проблеми во областа на енергетиката, Македонија и Словенија на двата јазика.
земјоделството и животната средина. Во идниот
период работиме на потпишување на официјален Градоначалничката на Хрпеље Козина, Саша
документ помеѓу општините Новаци, Пожаревац и Ликавец Светелшек во име на општината во
Костолац во вид на меморандум за меѓусебна училиштето донираше дефибрилатор.
соработка и размена на искуства во општина
Новаци. Вочест на нашите гости денес беше организирана и
велосипедска тура Новаци - Добромири со децата од
училиштето и претставници од велосипедскиот клуб
Новабајк од Новаци.
20
МЕМОРАНДУМ ЗА ДЕКЛАРАЦИЈА
СОРАБОТКА
Со декларација ќе се подобрува и развива женското
Потпишан е Меморандум за соработка помеѓу претприемништво во Општина Новаци. Имајќи ја
Општина Новаци и Универзитет за туризам и предвид улогата на жената во современите
менаџмент во Скопје, документ со кој ја економски процеси, со оваа декларација општината
прецизиравме меѓусебната соработка помеѓу овие ќе се залага за следното:
две институции во делот на: Партнерство во • Создавање на поволно деловно опкружување и
аплицирање на проекти кои се од заеднички обезбедување поддршка за развој на
интерес, реализација на практикуми за студенти, претприемачкиот потенцијал на жените, со што ќе се
организирање на настани од заеднички интерес, придонесе кон развојот на постојните и креирање на
подобрување на капацитетите на вработените во нови претпријатија, на нови работни места, а со тоа
општината со реализација на обуки, работилници и и јакнење на целокупната економија.
семинари од Универзитетот за туризам и менаџмент • Обезбедување на системска поддршка за развој на
во Скопје, експертска поддршка во сферата на женско претприемништво и креирање на
градење и креирање на атрактивни туристички инфраструктура за негова поддршка и развој.
брендови на ниво на Општина Новаци, • Градење на националната платформа за женско
воспоставување на соработка со општини и градови претприемништво како главен партнер во креирање
со кои едната страна веќе соработува како и на политики во реформскиот процес, преку
доделување на петнаесет стипендии за упис на поттикнување на поголемо учество на жените во
додипломски студии во академската 2022/2023 процесот на одлучување и креирање политики на
година на располагање на Општината Новаци. локално и национално ниво.
• Зајакнување на капацитетите на граѓанските
организации за женско претприемништво со цел
креирање политика, застапување и соработка со
националните и локалните власти и формирање на
локални клубови за женско претприемништво.
• Промовирање на квалитетни примери на жени
претприемачи како двигатели на промените во
јавната политика со цел зајакнување на женското
претприемништво и придонес за зголемување на
видливоста и опфатот на платформата преку активно
промовирање позитивните примери за
овозможување родова еднаквост.
21
ТЕКОВНИ И ИДНИ Пешачка патека од с.Новаци до
ПРОЕКТИ манастир “Рождество на Пресвета
Богородица”
ПРОЕКТНА
ДОКУМЕНТАЦИЈА Изработена е проектна документација со урбанис-
тичка документација за изградба на патека од
Индустриска зона во с.Новаци Новаци до манастир Рожденство на Пресвета
Богородица, со вкупна вредност од 354.000 денари.
Подготвена е целокупна проектна документација за
изградба на Индустриска зона во месноста викана
,,Златен клас,, с.Новаци (изградба на четири улици),
со вкупна должина од 3 км и вкупен износ за
изградба на улиците по проект од 75.000.000,00
денари, додека изработката на основниот проект
изнесува 348.100,00 денари.
Фекална канализација и пречистителна
станица во с.Добромири
Изработeна е проектна документација за фекална
канализација и пречистелна станица за с.Добромири
со комплетна урбанистичка документација
350.000,00 денари. Вредноста на изградбата на
канализационата мрежа изнесува 20.874.105,00
денари.
22
ФАСАДА ЗА ЦОУ “СЛАВКО ПРОДАЖБА НА ГРАДЕЖНО
ЛУМБАРКОВСКИ” ЗЕМЈИШТЕ
Аплициран е проект до Јапонска амбасада за Од оваа година Општина Новаци почнува да работи
изградба на фасада на ЦОУ “Славко Лумбарковски” согласно своите овластувања за отуѓување на
во с.Новаци, со цел подобрување на градежно неизградено земјиште во државна
термоизолационите карактеристики на училиштето сопственост. Согласно програмата донесена според
како и енергетската ефикасност. Вредноста е Законот за градежно земјиште во тековната 2022
проценета од околу 4.100.000,00 Денари. година планираме да огласиме на јавна лицитација и
отуѓување околу 20 хектари градежно земјиште на
потенцијални инвеститори за различни намени.
Најголемите површини ќе бидат наменети за
изградба на индустриски капацитети а останатиот
дел ќе бидат наменети за индивидуално домување.
ИЗГРАДБА НА ТОАЛЕТИ ЗА ИЗГРАДБА НА
ПОВЕЌЕНАМЕНСКО
ЦОУ “СЛАВКО ИГРАЛИШТЕ
ЛУМБАРКОВСКИ” НОВАЦИ
Во тек е изградба на повеќенаменско игралиште во
На барање на родителите и учениците, во тек е с.Бач. Вредноста на проектот е 5.210.651.00 денари,
изработка на предмер пресметка за изградба на средства од Бирото за регионален развој
тоалети за ЦОУ “Славко Лумбарковски” во с.Новаци.
Тоалетите ќе бидат сместени во внатрешниот дел на
училиштето.
23
ИЗГРАДБА НА ДЕТСКИ ВОДОПОИЛА
ПАРКОВИ
Во тек е изработка на предмер пресметки за
Во тек е изработка на предмер пресметки за изградба на водопоила за селата Живојно и
изградба и реконструкција на детски паркови во Гермијан.
населените места Новаци и Добромири.
РЕКОНСТРУКЦИЈА НА
УЧИЛИШТА
Планирана е изработка на проекти за реконструкција
на подрачните основни училишта во селата Живојно
и Гермијан.
ПОСТАВУВАЊЕ НА ЈАРБОЛ ИЗГРАДБА НА УЛИЦА
И КРСТ
Планирана е изградба – асфалтирање на улица во
Во тек е изработка на предмер пресметки за село Гермијан за што веќе е изработен основен
поставување на јарбол и крст во село Гермијан како проект, според кој асфалтирањето би чинело
и јарбол во село Добромири. 7.037.774,88 денари. Асфалтирање на пат во
с.Будимирци во должина од 1,5 км
ИЗГРАДБА НА УЛИЦА
Ќе се асфалтира вториот дел од патот до манастирот
Св.Илија во село Градешница чија вредност е 5,5
милиони денари, од вкупната вредност на проектот
која изнесува 12.500.880,00 денари. Од оваа сума 4
милиони денари ги обезбедува Центарот за развој на
пелагонискиот плански регион преку проектот
”Поддршка на развојот на недоволно развиените и
депопулационите подрачја во Пелагонискиот регион
преку изградба на современа инфраструктура”, а 1,5
милион денари ги обезбедува Општина Новаци од
свои сопствени буџетски средства.
РЕКОНСТУКЦИЈА НА
ЛОКАЛЕН ПАТ
Планирано е ревидирање на стар основен проект за
реконструкција на локален пат до с.Грумази - Долно
Орехово во должина од 3,8 км, по што би се
извршило и санирање на овој патен правец.
24
ПЛОШТАД КАЛЕШ АНЃА РАЗВОЈНИ ПРОЕКТИ
Изработен е проект за изградба на плоштад кај ПРОЕКТНА
куќата на Калеш Анѓа. Планирано е да се аплицира ДОКУМЕНТАЦИЈА
овој проект до странски донатори или Министерства,
со цел негова имплементација. Изградба на бушотини
ПАТЕКА И СМЕСТУВАЧКИ Планирано е секаде каде што не постојат услови да
КАПАЦИТЕТ ВО ЗОВИЌ се изгради хидросистем за наводнување, ќе
пристапиме кон изградба на бушотини до кои ќе
Изготвен е основен проект за осветлување на патека биде обезбедена електрична енергија. Со овој
до мостот во село Зовиќ. Познатиот “филмски мост” проект во голема мера ќе придонесеме кон
во село Зовиќ, каде Милчо Манчевски снимаше обезбедување на сигурно и стабилно земјоделско
делови од филмот “Прашина”, беше реконструиран производство, а исто така ќе ги мотивираме
со средства од ИПА фондовите – прекугранична земјоделците да преминат кон производство на
соработка со Република Грција и придонесе во подоходовни култури каде од единица површина ќе
зголемување на интересот, како на домашни така и постигнат поголем економски бенефит. Изработена
на странски туристи за посета на овие краишта од е проектна документација за изградба на 19
Мариовскиот дел на општина Новаци, а со тоа и бушотини на потегот од селата Далбеговци до
развој на руралниот туризам. Покрај тоа, изготвен е Добромири. Вредноста на проектот изнесува
и проект за пренамена на училиштето во с.Зовиќ во 60.000,00 денари.
сместувачки капацитет, со чијашто имплементација
се надеваме да им понудиме на потенцијалните ПРОЕКТНА
посетители и место каде ќе можат да ноќеваат. ДОКУМЕНТАЦИЈА
БУШОТИНА И ПРОТОЧНА Спортско рекреативен парк
ВОДА ВО ГЕРМИЈАН
Изработка на основен проект за изградба на
Предвидено е изработка и прочистување на постојна спортско рекреативен парк во Новаци, кој ќе биде
бушотина и довод на проточна вода во порој во с. лоциран позади спортската сала во село Новаци, на
Гермијан. површина од 7000 м2, заедно со документација за
урбанизам.
25
Идеата е да се изгради еден современ спортско
рекреативен парк, со игралишта, содржини за деца,
скејт парк, тревни површини и дрва, наменет за
жителите на општина Новаци, но и потенцијални
туристи, како од земјава, така и од странство. Се
надеваме дека покрај останатите содржини кои ги
нуди општина Новаци, овој парк ќе прерасне во
атрактивна точка за одмор и рекреација.
ПРОЕКТНА Имајќи ја во предвид светската енергетска криза,
како и високите сметки кои општината ги плаќа во
ДОКУМЕНТАЦИЈА изминатата година, се одлучивме за изработка на
основен проект за поставување на фотоволтаици над
Фотоволтаици кровот на општинската зграда, кој сметаме дека би
придонел за значителна заштеда на општинскиот
Искористувањето на енергијата на сонцето за Буџет.
производство на електрична енергија е апсолутен
приоритет во светот, а обновливите извори на Пречистителна станица
енергија се иднината на одржливото живеење на
планетата. Во Македонија, овој потенцијал е Изградбата на пречистителни станици ќе придонесе
огромен, имајќи во предвид дека сме на светскиот за подобрување на целокупната еколошка слика на
врв по бројот на сончеви денови во годината. И општина Новаци.
покрај тој факт, искористеноста на фотоволтаиците и За таа цел, предвидена е изработка на основен
обновливите извори на енергија, се многу малку проект за пречистителна станица во с.Новаци, која
искористени. Ние, како локална власт, сакаме да го треба да се поврзи на постоечката канализациона
смениме тоа. мрежа.
Исто така, предвидена е изработка на проект за
пречистителна станица во индустриската зона во
Новаци.
26