สรุปความรู้เฉพาะตำแหน่ง

4 หนังสอื ส่งั การ มี 3 ชนิด

คาส่งั คอื บรรดาข้อความทีผ่ ู้บงั คบั บญั ชาส่ังการใหป้ ฏบิ ัตโิ ดยชอบด้วยกฎหมาย
ใช้กระดาษตราครฑุ

ระเบยี บ คอื บรรดาข้อความท่ีผมู้ ีอานาจหนา้ ทไี่ ด้วางไว้ โดยจะอาศัยอานาจของ
กฎหมายหรือไม่กไ็ ด้ เพ่ือถอื เปน็ หลักปฏิบัตงิ านเป็นการประจา ใช้กระดาษตราครฑุ

ข้อบังคับ คือ บรรดาข้อความที่ผู้มีอานาจหน้าที่กาหนดให้ใช้โดยอาศัยอานาจ
ของกฎหมายที่บญั ญตั ใิ ห้กระทาได้ ใชก้ ระดาษตราครฑุ

5 หนงั สือประชาสมั พนั ธ์ มี 3 ชนดิ

ประกาศ คอื บรรดาขอ้ ความท่ที างราชการประกาศหรือช้ีแจงใหท้ ราบ หรือแนะ
แนวทางปฏบิ ตั ิ ใชก้ ระดาษตราครฑุ

แถลงการณ์ คือ บรรดาขอ้ ความท่ีทางราชการแถลงเพื่อทาความเขา้ ใจในกิจการ
ของทางราชการ หรือเหตุการณ์หรือกรณีใด ๆ ให้ทราบขัดเจนโดยทั่วกัน ใช้กระดาษ
ตราครุฑ

ขา่ ว คือ บรรดาข้อความที่ทางราชการเห็นสมควรเผยแพรใ่ ห้ทราบ

6 หนังสือทีเ่ จ้าหนา้ ทีท่ าข้ึนหรือรบั ไว้เปน็ หลกั ฐานในราชการ

คือ หนังสือที่ทางราชการ ทาขึ้นนอกจากท่ีกล่าวมาแล้วข้างต้น หรือหนังสือท่ี
หน่วยงานอื่นใดซึ่งมิใช่ส่วนราชการหรือบุคคลภายนอกมีมาถึงส่วนราชการ และส่วน
ราชการรับไว้เปน็ หลกั ฐานของทางราชการ มี 4 ชนดิ คือ

1. หนังสอื รบั รอง
2. รายงานการประชมุ
3. บันทึก
4. หนังสอื อนื่

4

หนังสือรับรอง คือ หนังสือที่ส่วนราชการออกให้เพื่อรับรองแก่ บุคคล นิติ
บุคคล หรือหน่วยงาน เพื่อวัตถุประสงค์อย่างหน่ึงอย่างใดให้ปรากฏแก่บุคคลโดยทั่วไปไม่
จาเพาะเจาะจง ใชก้ ระดาษตราครฑุ

ในกรณีทกี่ ารรบั รองเป็นเร่ืองสาคัญท่ีออกให้แก่บุคคลใหต้ ิดรูปถ่าย ขนาด 4 X 6
เซนติเมตร ประทับตราชื่อส่วนราชการท่ีออกหนังสือบนขอบล่างด้านขวาของรูปถ่ายคาบต่อ
ลงบนแผน่ กระดาษ

รายงานการประชุม คือ การบันทึกความคิดเห็นของผู้มาประชุม ผู้เข้าร่วมประชุม
และมตขิ องที่ประชมุ ไว้เปน็ หลักฐาน

บนั ทกึ คอื ข้อความซง่ึ ผู้ใต้บงั คบั บญั ชาเสนอต่อผู้บงั คับบัญชา หรือผู้บังคับบัญชา
สั่งการแก่ผู้ใต้บังคับบัญชา หรือข้อความที่เจ้าหน้าที่หรือหน่วยงานระดับต่ากว่าส่วนราชการ
ระดบั กรมตดิ ต่อกนั ในการปฏิบตั ิราชการ โดยปกติใหใ้ ชก้ ระดาษบันทึกขอ้ ความ

ในกรณีที่บนั ทกึ จดั ทาในระบบสารบรรณอิเลก็ ทรอนกิ ส์ หรือโดยการพิมพ์ขอ้ ความใน
ไปรษณยี อ์ เิ ลก็ ทรอนิกส์

พมิ พช์ ่ือผ้บู ันทกึ แทนการลงลายมือชื่อได้
จะไม่ลงวนั เดอื น ปีท่ีบันทึกก็ได้ (ถา้ ระบบมีการบันทึกแล้ว)

หนังสืออ่ืน คือ หนังสือหรือเอกสารอื่นใดที่เกิดขึ้นเนื่องจากการปฏิบัติงานของ
เจ้าหน้าท่ีเพ่ือเป็นหลักฐานในราชการ ซึ่งรวมถึงภาพถ่าย ฟิล์ม แถบบันทึกเสียง แถบ
บันทึกภาพ และสื่อกลางบันทึกข้อมูลด้วย หรือหนังสือของบุคคลภายนอก ที่ยื่นต่อ
เจ้าหน้าท่ี และเจ้าหน้าท่ีได้รับเข้าทะเบียนรับหนังสือของทางราชการแล้ว มีรูปแบบตามที่
กระทรวง ทบวง กรม จะกาหนดข้ึนใชต้ ามความเหมาะสม เว้นแต่มีแบบตามกฎหมายเฉพาะ
เรื่องให้ทาตามแบบ เช่น โฉนด แผนท่ี แบบ แผนผัง สัญญา หลักฐานการสืบสวนและ
สอบสวน และคารอ้ ง เปน็ ต้น

สื่อกลางบันทึกข้อมูล หมายความว่า สื่อใด ๆ ท่ีอาจใช้บันทึกข้อมูลได้ด้วย
อุปกรณ์ทางอิเล็กทรอนิกส์ รวมตลอดท้ังพื้นท่ีท่ีส่วนราชการใช้ในการจัดเก็บข้อมูล
อิเล็กทรอนกิ ส์ด้วย เช่น บรกิ ารคลาวด์ (cloud computing)

5

ช้นั ความเร็วของหนังสอื

หนังสือที่ต้องปฏิบัติให้เร็วกว่าปกติ เป็นหนังสือท่ีต้องจัดส่งและดาเนินการทาง
สารบรรณดว้ ยความรวดเรว็ เปน็ พิเศษ แบ่งเป็น 3 ประเภท คือ

1) ด่วนทส่ี ุด ให้เจ้าหน้าทีป่ ฏบิ ตั ใิ นทันทีที่ได้รับหนงั สอื นัน้
2) ดว่ นมาก ให้เจา้ หนา้ ท่ีปฏิบัติโดยเร็ว
3) ดว่ น ให้เจ้าหนา้ ท่ปี ฏบิ ตั ิเร็วกว่าปกติ เทา่ ทจ่ี ะทาได้

ให้ระบุ ชน้ั ความเร็ว ด้วย ตัวอักษรสีแดง ไว้ที่มุมซ้ายของหน้าแรก และหน้าซอง
หนังสอื ด้วยตัวอกั ษรขนาดไม่เล็กกว่าตัวพมิ พ์โปง้ 32 พอยท์

กรณีท่ีตอ้ งการใหห้ นงั สือส่งถึงผรู้ ับภายในเวลาทก่ี าหนด ใหร้ ะบุคาว่า ด่วนภายใน
แล้วลงวนั เดอื น ปี และกาหนดเวลาที่ต้องการให้หนังสือนั้นไปถึงผู้รับ กับให้เจ้าหน้าที่
ส่งถึงผ้รู บั ซ่ึงระบุบนหน้าซองภายในเวลาท่ีกาหนด

การตดิ ตอ่ ราชการ
(แกไ้ ขเพิ่มเติมฉบบั ที่ 4 พ.ศ. 2564)

การติดต่อราชการให้ดาเนนิ การด้วยระบบสารบรรณอเิ ล็กทรอนกิ สเ์ ป็นหลัก

เว้นแต่
เปน็ ข้อมูลข่าวสารลับชัน้ ลับทส่ี ุด ตามระเบียบวา่ ด้วยการรักษาความลบั ของ

ทางราชการ
เป็นความลับของทางราชการชน้ั ลบั ทีส่ ดุ ตามระเบียบสานกั นายกรฐั มนตรี

ว่าดว้ ยการรักษาความปลอดภยั แห่งชาติ
มีเหตจุ าเป็นที่ไม่สามารถดาเนินการดว้ ยระบบสารบรรณอเิ ล็กทรอนกิ สไ์ ด้

6

ในกรณีท่ตี ดิ ตอ่ ราชการดว้ ยระบบสารบรรณอิเล็กทรอนกิ ส์
ผ้สู ่งตรวจสอบผลการสง่ ทุกครง้ั
ผู้รับแจง้ ตอบรับเพือ่ ยนื ยนั วา่ ไดร้ ับหนงั สือเรยี บรอ้ ยแลว้
ผู้สง่ ไมต่ อ้ งจัดสง่ หนังสอื เปน็ เอกสารตามไปอกี

การสง่ ข้อความทางเครอ่ื งมือสอ่ื สาร เชน่ โทรศพั ท์ วิทยุสอื่ สาร วิทยุกระจายเสียง
ผู้รบั ปฏบิ ัตเิ ช่นเดยี วกบั ไดร้ บั หนังสือ
กรณที ี่จาเป็นตอ้ งยนื ยันเปน็ หนังสอื ให้ทาหนงั สือยนื ยันตามไปทนั ที
ขอ้ ความที่ส่งไมม่ ีหลกั ฐานปรากฏชัดแจง้ ให้ผูส้ ง่ และผูร้ ับบนั ทึกข้อความ
ไว้เป็นหลักฐาน

ทะเบียนหรือบัญชีรับ ส่ง เก็บ ทาลาย ให้จัดทาในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์
(ไม่ตอ้ งจัดทาเปน็ เอกสารอกี ) โดยใชโ้ ปรแกรม

Microsoft Excel
Google Sheets
Apple Numbers
แอปพลิเคชนั อื่น

7

สาเนาคฉู่ บับ

หนังสือท่จี ัดทาขนึ้ โดยปกตใิ ห้มสี าเนาคฉู่ บบั เกบ็ ไว้ท่ีตน้ เร่ือง 1 ฉบับ และให้มี
สาเนาเก็บไวท้ ห่ี นว่ ยงานสารบรรณกลาง 1 ฉบับ สาเนาคฉู่ บบั ให้ ผรู้ า่ ง ผพู้ ิมพ์ และ
ผู้ตรวจลงลายมอื ชอื่ หรอื ลายมือชอื่ ยอ่ ไว้ทข่ี า้ งท้ายขอบลา่ งด้านขวาของหนงั สอื

หนังสอื ทจี่ ดั ทาขึ้นและหน่วยงานสารบรรณกลางได้ส่งหนังสือด้วยระบบสารบรรณ
อเิ ลก็ ทรอนิกส์แล้ว ให้ถือว่าการเก็บสาเนาหนังสือไว้ในระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์ท่ีส่ง
นนั้ เป็นการเกบ็ สาเนาไว้ทีห่ นว่ ยงานสารบรรณกลางแลว้ โดยไม่ตอ้ งเก็บเป็นเอกสารอกี

สาเนาหนงั สอื

สาเนาหนังสือนี้ให้มีคารับรองว่า สาเนาถูกต้อง โดยให้ข้าราชการพลเรือนหรือ
พนกั งานสว่ นท้องถ่ินประเภทวิชาการ ระดับปฏิบัติการ หรือประเภทท่ัวไป ระดับชานาญ
งานขน้ึ ไป หรอื เจ้าหน้าทีข่ องรัฐอื่นท่ีเทียบเท่าหรือพนักงานราชการ ซึ่งเป็นเจ้าของเร่ืองที่
ทาสาเนาหนังสอื นน้ั ลงลายมอื ชื่อรับรอง พร้อมลงชื่อตัวบรรจง ตาแหน่งและวัน เดือน
ปีทีร่ บั รอง ไว้ทขี่ อบลา่ งของหนงั สอื

หนังสอื เวยี น

คอื หนงั สือทมี่ ถี งึ ผู้รับเป็นจานวนมาก มใี จความอย่างเดียวกัน ให้เพิ่มรหัสตัว
พยัญชนะ ว (ไม่ต้องมีจุด) หน้าเลขทะเบียนหนังสือส่ง ซึ่งกาหนดเป็นเลขท่ี
หนังสือเวียนโดยเฉพาะ หรือใช้เลขที่ของหนังสือทั่วไปตามแบบหนังสือภายนอก เริ่ม
ตงั้ แต่เลข 1 เรียงเป็นลาดับไปจนถึงสนิ้ ปปี ฏิทนิ

หนงั สอื ราชการ

หนงั สือราชการ 1 เร่ือง จะมดี งั นี้
- ฉบบั จริง 1 ฉบบั
- สาเนาค่ฉู บับเกบ็ ไว้ทตี่ ้นเรื่อง 1 ฉบับ
- สาเนาเกบ็ ไว้ที่หน่วยงานสารบรรณกลาง 1 ฉบับ

8

การรับและสง่ หนังสอื

การรบั หนงั สอื หนังสือรับ คอื หนงั สอื ท่ีได้รับเข้ามาจากภายนอก

เมอ่ื ได้รับหนงั สอื เจา้ หน้าทีป่ ฏิบตั ิตามข้ันตอนดงั น้ี
1. จดั ลาดับความสาคัญและความเรง่ ดว่ น
2. ประทบั ตรารับหนงั สอื
3. ลงทะเบียนรับหนงั สือในทะเบยี นหนงั สือรับ
4. จัดแยกหนงั สือที่ลงทะเบยี นรบั แลว้ ส่งใหส้ ว่ นราชการที่เก่ียวขอ้ ง

การสง่ หนงั สอื หนงั สอื ส่ง คือ หนังสือทส่ี ง่ ออกไปภายนอก

หนังสอื สง่ มีข้นั ตอนการปฏบิ ัติดงั น้ี
1. ตรวจสอบความเรยี บร้อย แล้วส่งเรือ่ งให้หนว่ ยงานสารบรรณกลาง
2. เจ้าหนา้ ทหี่ นว่ ยงานสารบรรณกลาง ลงทะเบยี นส่งหนังสือ ออกเลขหนังสอื
ส่ง ตรวจความเรียบร้อยอีกคร้ัง แล้วปิดผนึกสาหรับหนังสือท่ีไม่มีความสาคัญมากนัก
อาจส่งไปโดยวธิ พี บั ยึดติดด้วยแถบกาว กาว เยบ็ ดว้ ยลวดหรอื วธิ อี ่นื แทนการบรรจุซอง
ก า ร ส่ ง ห นั ง สื อ โ ด ย ท า ง ไ ป ร ษ ณี ย์ ใ ห้ ถื อ ป ฏิ บั ติ ต า ม ร ะ เ บี ย บ ท่ี
การสื่อสารแห่งประเทศไทยกาหนด
การส่งหนังสือซึ่งมิใช่เป็นการส่งโดยทางไปรษณีย์ เม่ือส่งหนังสือให้ผู้รับแล้ว
ผู้ส่งต้องให้ผู้รับลงชื่อรับในสมุดส่งหนังสือหรือใบรับ ถ้าเป็นใบรับให้นาใบรับนั้นมา
ผนึกตดิ ไวท้ ี่สาเนาคฉู่ บับ

9

การเกบ็ รกั ษา

การเก็บหนงั สือแบ่งออกได้ 3 ประเภทคือ

11. การเก็บระหว่างปฏิบัติ คือ การเก็บหนังสือท่ีปฏิบัติยังไม่เสร็จให้อยู่ในความ
รับผิดชอบของเจ้าของเรอื่ งโดยกาหนดวธิ ีการเก็บใหเ้ หมาะสมตามขน้ั ตอนของการปฏิบัตงิ าน

22. การเกบ็ เมื่อปฏิบัติเสร็จแล้ว คือ การเก็บหนังสือที่ปฏิบัติเสร็จเรียบร้อยแล้ว
และไมม่ ีอะไรท่จี ะตอ้ งปฏิบตั ติ ่อไปอกี

33. การเก็บไว้เพื่อใช้ในการตรวจสอบ คือ การเก็บหนังสือท่ีปฏิบัติเสร็จ
เรยี บร้อยแล้ว แต่จาเป็นจะต้องใช้ในการตรวจสอบเป็นประจา ไม่สะดวกในการส่งไปเก็บ
ยงั หนว่ ยเก็บของส่วนราชการ

หนงั สอื ทีต่ อ้ งเก็บไวต้ ลอดไป ใหป้ ระทบั ตราคาว่า “หา้ มทาลาย” ด้วยหมกึ สแี ดง

หนงั สือทีเ่ ก็บโดยมกี าหนดเวลา ให้ประทับตราคาว่า “เก็บถงึ พ.ศ. ....” ด้วยหมึกสีน้าเงิน

อายกุ ารเกบ็ หนงั สอื

อายุการเกบ็ หนงั สือ โดยปกตใิ หเ้ กบ็ ไวไ้ ม่น้อยกว่า 10 ปี
หนงั สอื เกย่ี วกับการเงิน ซึง่ เห็นว่าไม่มคี วามจาเป็นต้องเกบ็ ไว้ถงึ 10 ปี หรือ 5
ปี แลว้ แตก่ รณี ใหท้ าความตกลงกับกระทรวงการคลงั

ทกุ ปปี ฏิทนิ ใหส้ ว่ นราชการจัดสง่ หนังสือที่มอี ายคุ รบ 20 ปี นบั จากวันที่ได้จดั ทา
ขึน้ ทเี่ กบ็ ไว้ ณ ส่วนราชการ พรอ้ มทั้งบญั ชีสง่ มอบหนงั สือครบ 20 ปี ใหส้ านกั หอ
จดหมายเหตุแหง่ ชาติ กรมศลิ ปากร ภายในวันที่ 31 มกราคม ของปถี ัดไป

เวน้ แต่
1. หนงั สอื ท่ตี อ้ งสงวนเปน็ ความลบั
2. หนงั สอื ที่มีกฎหมาย ขอ้ บงั คับ หรือระเบียบกาหนดไว้
3. หนังสอื ท่สี ว่ นราชการมคี วามจาเป็นต้องเกบ็ ไว้

10

การรักษาหนังสือ

ให้เจา้ หน้าทีร่ ะมัดระวงั รกั ษาหนังสือใหอ้ ยู่ในสภาพใช้ราชการได้ทุกโอกาส
กรณี

1. ชารุดเสียหายต้องรบี ซ่อมให้ใช้ราชการได้เหมอื นเดิม
2. สูญหายต้องหาสาเนามาแทน
3. ถา้ ชารดุ เสยี หายจนไมส่ ามารถซ่อมแซมได้ ใหร้ ายงานผูบ้ ังคับบัญชาทราบ

ถ้าหนังสือท่ีสูญหายเป็นเอกสารสิทธิตามกฎหมาย หรือหนังสือ
สาคัญท่ีเป็นการแสดงเอกสารสิทธิก็ให้ดาเนินการแจ้งความต่อพนักงาน
สอบสวน

การยืมหนงั สือ

การยืมระหว่างส่วนราชการ ผู้ยืมและผู้อนุญาต ต้องเป็น หัวหน้าส่วนระดับ
กองขน้ึ ไป

การยืมภายในส่วนราชการเดียวกัน ผู้ยืมและผู้อนุญาต ต้องเป็น หัวหน้า
ราชการระดับแผนกข้นึ ไป

การให้บุคคลภายนอกยมื หนังสอื จะทาไม่ได้ เว้นแต่จะให้ดูหรือคัดลอกหนังสือ
โดยตอ้ งได้รับอนุญาตจากหัวหนา้ ส่วนราชการระดบั กองขึ้นไป

11

การทาลาย

ภายใน 60 วันหลังจากวันสิ้นปีปฏิทิน ให้สารวจหนังสือท่ีครบกาหนดอายุการ
เก็บในน้ัน แล้วจัดทาบัญชีหนังสือขอทาลายเสนอหัวหน้าส่วนราชการระดับกรม เพื่อ
พิจารณาแต่งต้ังคณะกรรมการทาลายหนงั สอื

คณะกรรมการทาลายหนงั สอื

ใหส้ ่วนราชการระดบั กรมแตง่ ตัง้ คณะกรรมการทาลายหนังสอื ประกอบด้วย
- ประธานกรรมการ 1 คน
- กรรมการอยา่ งนอ้ ย 2 คน
โดยปกติใหแ้ ตง่ ตั้งจากข้าราชการพลเรอื นหรือพนักงานสว่ นท้องถ่ินประเภทวชิ าการ

ระดับปฏิบัติการหรือประเภทท่ัวไป ระดับชานาญงาน ข้ึนไป หรือเจ้าหน้าที่ของรัฐอ่ืนท่ี
เทียบเทา่

หน้าท่ี

1. พจิ ารณาหนังสือทจี่ ะขอทาลาย
2. ถา้ คณะกรรมการเหน็ วา่ หนงั สือไม่ควรทาลาย ควรขยายเวลาเกบ็ ไว้ ให้ลงความเห็น
ว่าจะขยายเวลาไว้ถึงเม่ือใด แล้วให้แก้ไขอายุการเก็บหนังสือ โดยให้ประธานกรรมการลง
ลายมอื ชอื่ กากบั
3. ถ้าคณะกรรมการเห็นว่าหนังสือควรให้ทาลายให้กรอกเครื่องหมายกากบาท (X)
ลงในชอ่ งการพิจารณา
4. เสนอรายงานผลการพิจารณา ต่อหัวหนา้ ส่วนราชการระดับกรมเพือ่ พจิ ารณาสงั่ การ
5. ควบคุมการทาลายหนังสือที่ไดร้ บั อนมุ ัติให้ทาลาย โดยการเผาหรือวิธีใดท่ีไม่ให้อ่าน
เป็นเรอ่ื งได้

ความเหน็ ของหัวหนา้ สว่ นราชการระดับกรม
ไม่ควรทาลาย : ให้เก็บหนงั สอื น้ันไวจ้ นกว่าจะถงึ เวลาทาลายงวดต่อไป
ควรทาลาย : สง่ บัญชหี นงั สือขอทาลายใหห้ อจดหมายเหตุแหง่ ชาติ กรมศลิ ปากร

12

มาตรฐาน แบบพมิ ์ และซอง

ตราครฑุ มี 2 ขนาด คือ

ขนาดตวั ครุฑสงู 3 เซนติเมตร ขนาดตวั ครุฑสงู 1.5 เซนตเิ มตร

ตราชื่อสว่ นราชการ

ตรา ชื่อส่วนราชการให้ใช้มีลักษณะ เป็น รูปวงกล มสอ งวง ซ้อ นกัน
เส้นผา่ ศูนย์กลางวงนอก 4.5 เซนตเิ มตร วงใน 3.5 เซนติเมตร ล้อมครุฑครุฑสูง 3
เซนตเิ มตร ระหว่างวงนอกและวงในมีอักษรไทย ชื่อกระทรวง ทบวง กรม หรือส่วน
ราชการที่เรียกช่ืออย่างอ่ืน ท่ีมีฐานะเป็นกรมหรือจังหวัดอยู่ขอบล่างของ ตราส่วน
ราชการใดท่มี กี ารติดต่อกบั ต่างประเทศจะใหม้ ีชื่อภาษาต่างประเทศเพ่ิมขึ้นด้วยก็ได้โดยให้
อักษรไทยอยขู่ อบบนและอักษรโรมันอยูข่ อบลา่ งของตรา

13

กระดาษ

มาตรฐานกระดาษโดยปกติใหใ้ ช้กระดาษปอนด์ขาว น้าหนกั 60 กรัมตอ่ ตารางเมตร
มี 3 ขนาด คือ

1. ขนาด A4 = (210 x 297 มลิ ลิเมตร)
2. ขนาด A5 = (148 x 210 มลิ ลเิ มตร)
3. ขนาด A8 = (52 x 74 มลิ ลิเมตร)

กระดาษตราครฑุ

ให้ใช้กระดาษขนาดA 4 พิมพ์ครุฑสง 3 เซนติเมตร ด้วยหมึกสีดา หรือทาเป็น
ครฑุ ดุนท่กี งึ่ กลางสว่ นบนของกระดาษ

กระดาษบันทกึ ขอ้ ความ

กระดาษบันทึกข้อความให้ใช้กระดาษขนาดA 4 หรือขนาดA 5 พิมพ์ครุฑสูง 1.5
เชนตเิ มตร ด้วยหมึกสดี าท่มี มุ บนดา้ นซา้ ย

ซอง

มาตรฐานซองโดยปกตใิ ห้ใชก้ ระดาษสขี าวหรือสีน้าตาล น้าหนัก 80 กรมั ต่อตาราง
เมตร เว้นแต่ ซองขนาดC4 ใหใ้ ชก้ ระดาษนา้ หนัก 120 กรัมตอ่ ตารางเมตร มี 4 ขนาด คอื

1. ขนาด C4 = (229 x 324 มิลลเิ มตร)
2. ขนาด C5 = (162 x 229 มิลลิเมตร)
3. ขนาด C6 = (114 x 162 มิลลเิ มตร)
4. ขนาด DL = (110 x 220 มิลลเิ มตร)

ซองหนังสือ ใหพ้ ิมพ์ครุฑสูง 1.5 เชนติเมตร ด้วยหมึกสีดาทมี่ มุ บนด้านซ้ายของซอง

1. ขนาด C4 ให้สาหรับบรรจุหนังสือกระดาษตราครุฑ โดยไม่ต้องพับ มีชนิด

ธรรมดาและขยายขา้ ง

2. ขนาด C5 ใช้สาหรบั บรรจหุ นงั สอื กระดาษตราครฑุ พบั 2

3. ขนาด C6 ใชส้ าหรับบรรจุหนังสอื กระดาษตราครุฑพบั 4

4. ขนาด DL ใชส้ าหรบั บรรจหุ นงั สือกระดาษตราครุฑพบั 3 14

ตรารับหนังสอื

ตรารับหนังสือ คือ ตราที่ใช้ (ชอื่ ส่วนราชการ)
ประทับบนหนัง สือ เพื่อล งเ ล ข
ทะเบียนรบั หนังสือ มีลักษณะเป็นรูป เลขรับ..............................................................
ส่เี หลย่ี มผนื ผา้ ขนาด 2.5 x 5 ซม. วันท่ี.................................................................
มชี ื่อส่วนราชการอยตู่ อนบน เวลา................................................................

15

ระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์

แกไ้ ขเพิ่มเติม ฉบบั ท่ี 4 พ.ศ. 2564

ให้ส่วนราชการจดั ให้มรี ะบบสารบรรณอิเลก็ ทรอนิกส์สาหรับปฏิบัติงานสารบรรณ
หรอื อยา่ งนอ้ ยตอ้ งมที ่อี ยู่ไปรษณียอ์ เิ ลก็ ทรอนิกส์กลาง (E-mail) สาหรบั การรบั และการส่ง
หนังสืออิเล็กทรอนกิ สข์ องส่วนราชการนนั้

ให้ส่วนราชการประกาศเผยแพร่ที่อยู่ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์กลางในเว็บไซต์ และ
ให้แจ้งไปยังสานักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) เพื่อรวบรวมเผยแพร่พร้อม
กับหมายเลขโทรศัพท์ของเจ้าหน้าท่ีที่มีหน้าท่ีตรวจสอบหนังสือท่ีส่งมายังท่ีอยู่ไปรษณีย์
อเิ ลก็ ทรอนกิ สด์ ังกลา่ วดว้ ย

การเก็บหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ นอกจากการเก็บไว้ในระบบสารบรรณ
อเิ ลก็ ทรอนิกส์แล้ว ใหม้ กี ารสารองข้อมูล (backup) หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ไว้อีกแห่งเป็น
อย่างน้อยด้วย เชน่ ไดรส์ ารองขอ้ มูล

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ที่เก็บรักษาไว้ในการสารองข้อมูล และที่ส่งให้สานักหอ
จดหมายเหตุแหง่ ชาติ กรมศลิ ปากร ให้อยู่ในรปู แบบมาตรฐาน เช่น PDF ความละเอียดไม่
น้อยกว่า 150 dpi

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ไม่มี การทาลาย ให้ใช้วิธีลบ
อายุการเก็บหนังสือ โดยปกติให้
ออกจากระบบสารบรรณ
เก็บไว้ตลอดไป เว้นแต่ กรณีมีความ อิเล็กทรอนิกส์ และให้ลบ
จาเป็นต้องเพิ่มพ้ืนท่ีจัดเก็บในระบบ หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ที่เก็บ
สารบรรณอิเล็กทรอนิกส์ของส่วน ไว้เป็นเวลานานท่ีสุดย้อน
ราชการ หรือมีเหตุผลความจาเปน็ อืน่ ขน้ึ มา

มีปัญหาอุปสรรคทางเทคนิค การเชือ่ มโยงขอ้ มูลหรอื ระบบ
ขอรบั การสนับสนุนหรือขอความชว่ ยเหลอื จาก

สานักงานพฒั นารัฐบาลดิจิทลั (องค์การมหาชน)
สานักงานพฒั นาธุรกรรมทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์

16

หลกั เกณฑ์และวธิ ีการปฏบิ ตั ใิ นการรับส่งและเก็บรกั ษาข้อมลู ข่าวสารและหนังสือ
ราชการด้วย “ระบบสารบรรณอเิ ล็กทรอนกิ ส์”

ระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกสจ์ ะต้องสามารถดาเนนิ การดงั ต่อไปน้ีได้

1. ออกเลขท่ีทะเบียนรับและบันทึก 4. สามารถแสดงวัน เดือน ปี
ลงในทะเบียนหนังสือรับตามลาดับ แล ะเ วล าที่รับและ ส่ง ข้อ มู ล
ข่าวสารหรือหนังสือ
ติดตอ่ กนั ไปตลอดปปี ฏทิ นิ 123
5. สนับสนุนการสืบค้นข้อมูล
2. ส่งผลการรับหนังสือกลับไปยังผู้ หนงั สือที่มีการจดั เก็บไว้
สง่ และจดั สง่ ให้ผูร้ ับภายในหน่วยงาน
ตอ่ ไป 6. มี ร ะ บ บ ส า ร อ ง ข้ อ มู ล
(backup system) ที่สามารถกู้
3. สามารถเก็บรักษาหนังสือ และ คนื ข้อมลู เพอ่ื ป้องกันการเสียหาย
แสดงข้อมูลเก่ียวกับการปฏิบัติของ หรือสญู หาย
หนงั สือได้

คุณสมบัติด้านความปลอดภัยข้ันต่า ระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์
อย่างน้อยต้องสามารถกาหนดสิทธิผู้ใช้ (user) ในการเปิด รับ หรือส่ง
หนังสือด้วยระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์เป็นรายบุคคลได้ และต้อง
สามารถตรวจสอบยืนยันผ้ใู ชโ้ ดยวิธีการถามชอื่ ผใู้ ช้และรหัสผา่ นเปน็ อย่างต่า

17

การรับ การส่ง และการเก็บรักษาหนังสอื ด้วยระบบสารบรรณ
อเิ ลก็ ทรอนกิ สใ์ หเ้ ปน็ ไปตามหลกั เกณฑแ์ ละวธิ ีการขน้ั ต่า ดังต่อไปนี้

หลักเกณฑ์และวิธกี ารท่ัวไป หลกั เกณฑ์และวธิ กี ารเฉพาะ

1. หัวหน้าส่วนราชการมอบหมาย 1. การส่งหนังสือด้วยระบบสารบรรณ
เจ้าหนา้ ที่ของหน่วยงานสารบรรณ อิ เ ล็ ก ท ร อ นิ ก ส์ ป ร ะ ก อ บ ด้ ว ย ก า ร ร่ า ง
กลาง เพ่ือทาหน้าที่รับส่งหนังสือ หนังสือ สามารถระบุตัวตนและสามารถ
ด้ ว ย ร ะ บ บ ส า ร บ ร ร ณ แสดงเจตนาของเจ้าของลายมือช่ือ (เช่น
อิเลก็ ทรอนิกส์ การใช้ช่ือผู้ใช้และรหัสผ่าน) ออกเลขที่
หนงั สือ บันทึกลงในทะเบียนหนังสือส่ง
2. ให้เจ้าหน้าท่ีท่ีได้รับมอบหมาย เกบ็ รักษาสาเนาหนังสือและส่งหนังสือไป
หรือแต่งตั้ง ตรวจสอบข้อมูล หนว่ ยงานผ้รู บั
ข่ า ว ส า ร แ ล ะ ห นั ง สื อ ที่ ไ ด้ รั บ ใ น
ระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์ 2. เม่ือได้ส่งหนังสือด้วยระบบสารบรรณ
เป็นประจา อย่างน้อยวันละ 2 อิเล็กทรอนิกส์แล้ว ส่วนราชการผู้ส่งไม่
คร้งั (เชา้ /บ่าย) ต้องจัดส่งหนังสือเป็นเอกสารอีก และผู้
ส่งต้องตรวจผลการส่งทุกคร้ังเพ่ือยืนยัน
3. ใ ห้ ผู้ ใ ช้ ร ะ บ บ ส า ร บ ร ร ณ ว่าหนงั สือไดจ้ ัดสง่ ไปยงั ผรู้ บั เรียบร้อยแลว้
อเิ ลก็ ทรอนิกส์จดั เก็บข้อมลู ขา่ วสาร
หรือหนงั สอื ที่หนว่ ยงานได้รับไว้ใน 3. ให้ผู้ใช้ที่ได้รับการแต่งตั้งให้เข้าถึง
ส่ื อ ก ล า ง บั น ทึ ก ข้ อ มู ล เ ช่ น เอกสารชนั้ ความลับเป็นผูส้ ่งผา่ นระบบการ
บริการคลาวด์ และลบข้อมูล รักษาความปลอดภัยโดยสามารถทาการ
ข่าวสารหรอื หนงั สอื ที่ไม่จาเป็นตอ้ ง เข้ารหัสข้อมูลข่าวสารหรือหนังสือเพ่ือ
ใช้งานแล้ว โดยดาเนินการเป็น ป้องกันมิให้ผู้ท่ีไม่ได้รับอนุญาตสามารถ
ประจาตามระยะเวลาท่ีเหมาะสม อ่านข้อความได้

18

หลกั เกณฑ์และวธิ ีการปฏบิ ตั ิในการรับส่งและเก็บรักษาข้อมลู ขา่ วสาร
และหนังสอื ราชการโดย “ไปรษณยี อ์ เิ ลก็ ทรอนกิ ส์”

ให้ส่วนราชการจัดให้มีที่ ราชการบรหิ ารสว่ นกลาง
อยู่ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์
หรือเรียกโดยย่อว่า “อีเมล” [email protected]
กลางของส่วนราชการ เพ่ือ [email protected]
การรับส่งข้อมูลข่าวสารและ ราชการบรหิ ารสว่ นภมู ภิ าค
หนังสือราชการ โดยให้ใช้ชื่อ
saraban ตามด้วยช่ือโดเมน [email protected]
(domain name) ของส่วน [email protected]
ราชการน้นั ราชการบรหิ ารสว่ นทอ้ งถน่ิ

[email protected]
[email protected]

ส่วนราชการอาจจดั หาลายมอื ช่อื อิเล็กทรอนกิ ส์ (digital signature) เพื่อใช้
รับรองหนังสือของส่วนราชการทีจ่ ะส่งทางอีเมลดว้ ยกไ็ ด้

ใหห้ วั หน้าสว่ นราชการมอบหมายเจา้ หน้าทีข่ องหน่วยงานสารบรรณเพ่ือทาหน้าที่
รับหนงั สือทางอีเมล

19

เมื่อไดร้ ับอีเมลจากภายนอก ใหด้ าเนนิ การดงั น้ี

1. ลงทะเบียนรบั หนังสอื ทแ่ี นบมากับอีเมล

2. แจ้งยนื ยันการได้รบั อเี มลโดย “ไดร้ ับอเี มลของทา่ นแลว้
การตอบกลบั (reply) สานกั งานปลัดสานกั นายกรัฐมนตรี
0 2283 4244
ในกรณที ่ไี ดร้ ับภายหลัง
16.30 น. ใหต้ อบกลบั อย่างช้าไม่ Your e-mail is well received.
เกิน 10.00 น. ของวนั ทาการ Office of the Permanent Secretary,
ถดั ไป Prime Minister’s Office
+66 2283 4244”
เนื้อหาตอบกลับอย่างน้อย
ต้องระบุยนื ยนั การได้รบั แล้ว และ
เบอร์โทรตดิ ตอ่ ทั้งภาษาไทยและ
องั กฤษ ตวั อยา่ ง

3. สารองข้อมลู (backup)

4. ในกรณที ีส่ ว่ นราชการนนั้ ไมม่ ีระบบสารบรรณอเิ ล็กทรอนิกส์ ให้พมิ พอ์ อก (print out)
เป็นเอกสารแล้วดาเนนิ การตอ่ ไป

5. ในกรณที ีส่ ว่ นราชการได้รับหนังสือราชการท่ีมีชนั้ ความลบั
ลับ หรือ ลับมาก ให้ดาเนินการต่อไปตามระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับ

ของทางราชการ และระเบยี บสานักนายกรัฐมนตรีวา่ ดว้ ยการรกั ษาความปลอดภยั แห่งชาติ
ลับท่สี ดุ ให้ตดิ ต่อผสู้ ่งแจ้งวา่ ไม่อาจรบั ส่งด้วยวิธีการทางอิเลก็ ทรอนิกส์ได้ แล้ว

ใหส้ ง่ เปน็ เปน็ เอกสาร เมือ่ แจ้งแล้วลบอีเมลนน้ั ทงิ้ ทนั ที

6. กรณสี ่วนราชการ หรือหนว่ ยงาน ส่งอเี มลมาท่อี ยู่ของเจา้ หน้าทห่ี รือหนว่ ยงานภายใน
ให้ผดู้ ูแลสง่ ต่อ (forward) ไปยังทอ่ี ยอู่ ีเมลกลาง

20

การจัดทาข้อมลู ข่าวสารหรอื หนังสือราชการเพอื่ สง่ ทางอเี มล
ใหส้ ่วนราชการดาเนนิ การดงั นี้

1. จัดทารา่ งหนงั สือ ให้ผู้มีอานาจลงช่ือหรอื ใหค้ วามเห็นชอบ

2. ตรวจสอบความเรยี บร้อยของหนังสอื และสิ่งท่ีจะส่งไปดว้ ย / ออกเลขทะเบียนหนงั สอื สง่

3. แปลงหนงั สือและสิ่งทจ่ี ะส่งไปด้วยใหเ้ ปน็ ไฟล์อิเลก็ ทรอนกิ สป์ ระเภท PDF เป็นไฟล์
เดียว ความละเอยี ดไม่น้อยกวา่ 300 dpi

เวน้ แต่ กรณีสง่ิ ทจี่ ะสง่ ไปด้วยมีจานวนหลายหน้าจะแยกไฟลต์ ่างหากก็ได้ และให้ตงั้ ชือ่
ไฟลต์ ามหลกั เกณฑ์และลาดับ ดงั ต่อไปน้ี

1. ปี พ.ศ.
2. รหสั ตัวอักษรโรมนั ประจาสว่ นราชการ
3. เลขประจาส่วนราชการเจ้าของเรื่อง
4. เลขที่หนังสอื ตามทะเบียนหนังสอื ส่ง
5. กรณีมหี ลายไฟล์ ใสเ่ ลขตามลาดับ

ตัวอย่างเชน่ 2564_OPM0913_56.pdf
สิ่งท่สี ่งมาดว้ ย 1 2564_OPM0913_56_1.pdf
ส่งิ ที่ส่งมาดว้ ย 2 2564_OPM0913_56_2.pdf

การส่งข้อมลู ขา่ วสารหรือหนังสือราชการทางอีเมล

ในสว่ นชอ่ื เร่ืองของอีเมล (subject) ให้ระบุโดยใชช้ อ่ื เร่ืองตามทร่ี ะบใุ นหนงั สือ
ในกรณีมกี ารกาหนดชั้นความเรว็ ใหร้ ะบชุ ัน้ ความเร็วในชือ่ เรื่องของอีเมลตามด้วย
เครือ่ งหมายทวิภาค (:) แล้วจึงระบชุ ่อื เร่ือง
ตวั อย่างเช่น ด่วนทสี่ ุด : ขอเชญิ ประชุมคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ

21

เนอื้ หาของอเี มลตอ้ งมีการจดั เรยี งและมเี นอ้ื หาของขอ้ ความดงั ตอ่ ไปน้ี

1. คาข้ึนตน้
2. ข้อความ
3. คาลงท้าย
4. ลงชอ่ื ใหพ้ มิ พ์ช่ือส่วนราชการที่สง่ หนังสือน้นั
5. ข้อมลู ติดต่อ
6. ข้อความขอให้ตอบกลับ เช่น
“หากทา่ นไดร้ ับอีเมลน้ีแล้วกรณุ าแจง้ การไดร้ บั กลบั มายังท่ีอย่อู ีเมลน้ดี ว้ ย จะขอบคุณย่ิง”
7. เส้นปิดขอ้ ความ เพ่อื แสดงใหเ้ ห็นว่าส้นิ สุดเนือ้ หาของอีเมล
8. ข้อความจากัดความรับผิดมาตรฐาน ให้พิมพ์ข้อความทั้งภาษาไทยและ
ภาษาองั กฤษ ดังตอ่ ไปน้ี

“อีเมล (และ/หรือเอกสารแนบ) น้เี ปน็ ขอ้ มูลท่เี ป็นความลบั และอาจเปน็ ข้อมูล
ท่ีเป็นเอกสทิ ธิเ์ ฉพาะบคุ คล การนาขอ้ มลู ดงั กล่าวไปใช้หรือเปดิ เผยให้บคุ คลอ่ืนใดล่วงรู้ เป็น
การกระทาท่ีไม่ได้รับอนุญาต หากท่านมิได้เป็นบุคคลท่ีอีเมลฉบับนี้ระบุถึงแล้ว กรุณาลบ
อเี มลนอ้ี อกจากคอมพวิ เตอร์ท่ีทา่ นได้รับ ท้ังนี้ ขอขอบคุณหากท่านได้แจ้งผู้ส่งถึงการจัดส่ง
อีเมลผดิ พลาดด้วย

This e-mail (and/or attachments) is confidential and may be
privileged. Use or disclosure of it by anyone other than a designated
addressee is unauthorized. If you are not an intended recipient, please
delete this e-mail from the computer on which you received it. We thank
you for notifying us immediately.”

ก่อนการส่งอีเมลออก ให้เจ้าหน้าท่ีแนบหนังสือและส่ิงที่จะส่งไปด้วยที่เป็นไฟล์
อิเล็กทรอนิกส์ประเภท PDF และไฟล์อ่ืนใด (ถ้ามี) พร้อมทั้งตรวจสอบความถูกต้องอีก
คร้งั หนงึ่ หากเห็นวา่ ถูกตอ้ งครบถว้ น ใหล้ งลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ (digital signature)
(ถา้ มี) เพ่อื รบั รองความถูกต้องและสง่ อีเมลนนั้ พร้อมท้ังบนั ทกึ ในทะเบียนหนังสอื สง่ ด้วยว่า
ไดส้ ่งหนงั สอื โดยทางอเี มลแลว้

22

คาขึ้นต้น คาลงท้าย

ระดบั บุคคล คาขึ้นตน้ คาลงทา้ ย
บุคลธรรมดา เรยี น ขอแสดงความนบั ถือ

สมเดจ็ พระสงั ฆราชเจ้า ขอประทานกราบทูล ควรมิควรแล้วแต่จะโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม

สมเด็จพระสังฆราช กราบทลู ควรมิควรแล้วแต่จะโปรด

สมเดจ็ พระราชาคณะ นมัสการ ขอนมสั การด้วยความเคารพอยา่ งย่งิ
รองสมเดจ็ พระราชาคณะ นมสั การ ขอนมสั การดว้ ยความเคารพอย่างสูง

พระราชาคณะ

พระภกิ ษุสงฆ์ทั่วไป นมสั การ ขอนมัสการดว้ ยความเคารพ

บุคคล 15 ตาแหนง่ ดงั นี้ กราบเรยี น ขอแสดงความนับถอื อยา่ งยง่ิ

1. ประธานองคมนตรี 6.6ป. รปะรธะาธนาศนาศลาฎลกี ฎากี า 11. ประ1ธา1น. สปิทระธธิมานนุษสยิทชธนิมแนหษุ ง่ ยชชานติแห่งชาติ
2. นายกรฐั มนตรี
3. ประธานรัฐสภา 7.7ป. รปะรธะาธนาศนาศลารลัฐรธฐั รธรรมรนมญู นูญ 12. ประ1ธ2า.นปกรระรธมานกการรรตมรกวาจรตเงรนิ วจแเผงิน่นแดผิน่นดนิ
4. ประธาน ส.ส.
5. ประธาน ส.ว. 8.8ป. รปะรธะาธนาศนาศลาปลกปคกรคอรงอสงูงสสงู ุดสุด 13. ผ1ู้ต3ร.วผจตู้กราวรจแกผา่นรดแนิ ผน่ ดนิ

9.9ป. รปะรธะาธนากนรกรรมรกมากรากรากราเลรเอื ลกอื ตกง้ั ตัง้ 14. อ1ัย4ก.าอรัยสกงู สารดุ สงู สดุ

101.0ป. รปะรธะาธนานปปชป.ช. 15. ร1ัฐ5บ.รุ รษุ ัฐบรุ ษุ

23

การลงชอ่ื และตาแหน่ง

ตามระเบียบสานกั นายกรฐั มนตรี วา่ ดว้ ยการใชต้ าแหน่งทางวิชาการเปน็ คา
นาหน้านาม พ.ศ. 2536 กาหนดให้เรยี งลาดบั ก่อนหลัง ดังน้ี

1. ตาแหนง่ ทางวิชาการ
(ศาสตราจารย์, รองศาสตราจารย์ หรอื ผ้ชู ว่ ยศาสตราจารย์)

2. ยศ
3. บรรดาศกั ด์ิ ฐานนั ดรศกั ด์ิ หรือคานาหน้าสตรีทไ่ี ด้รับพระราชทาน
เคร่อื งราชอสิ รยิ าภรณ์

ตวั อยา่ ง : ศาสตราจารย์ พลตรี หมอ่ มเจ้า.........(..ช..ือ่ ....-....น...า..ม..ส..ก...ุล..)...........

ตวั อยา่ งการลงชอ่ื ขอแสดงความนบั ถือ

นาย นาง นางสาว (นางสาวลอลงิ ต้นไม้)
ตาแหนง่
มบี รรดาศักด์ิ ฐานันดรศกั ด์ิ
ขอแสดงความนบั ถอื
ให้พิมพ์ช่อื เต็มของบรรดาศักด์ิ
หรือฐานันดรศักดไ์ิ วใ้ ตล้ ายมือชอื่ (หมอ่ มเจา้ ลอลงิ ต้นไม้)
ตาแหน่ง
มยี ศ
ขอแสดงความนบั ถือ
ให้พมิ พค์ าเตม็ ของยศไวห้ น้า ร้อยตรีหญงิ
ลายมอื ชือ่
(ลอลงิ ตน้ ไม้)
ตาแหนง่ ทางวชิ าการ ตาแหน่ง

ขอแสดงความนบั ถือ

(ศาสตราจารยล์ อลิง ต้นไม้)
ตาแหน่ง

24

หนังสอื ราชการภาษาอังกฤษ

หนังสอื ราชการภาษาอังกฤษแบง่ ออกเป็น 2 ประเภท

หนงั สอื ท่ลี งชอื่ หนงั สือท่ีมิต้องลงชือ่

หนังสอื ราชการท่ีเป็นแบบพิธี บันทกึ ชว่ ยจา
(First Person Formal Note) (Aide - Memoire)

หนงั สือราชการท่ไี มเ่ ป็นแบบพิธี บนั ทกึ
(First Person Informal Note) (Memorandum)

หนงั สือกลาง

(Third Person Note
หรือ Note Verbale)

การใชห้ นงั สอื ราชการภาษาองั กฤษ

หนงั สือราชการทเี่ ปน็ แบบพธิ ี

ใช้ติดต่อทางการทูตระหวา่ งส่วนราชการไทยกับต่างประเทศ

ใช้ติดต่อระหวา่ งสว่ นราชการไทยกับหน่วยงานทั่วไป

ใช้ในเร่ืองราชการสาคัญ เช่น เรอ่ื งท่ีขอความชว่ ยเหลือขอความสะดวกเป็นพิเศษ

เร่ืองท่เี ป็นการแสดงอธั ยาศยั ไมตรี

หนังสอื ราชการทไ่ี มเ่ ป็นแบบพิธี

สว่ นราชการไทยมไี ปถงึ สว่ นราชการต่างประเทศ

สว่ นราชการไทยมีไปถงึ หนว่ ยงานเอกชน

ใช้สาหรบั เรื่องที่มีความสาคัญน้อยกว่าแบบพิธี เช่น การสืบถามข้อความ หรือ

ขอทราบข้อเท็จจรงิ บางประการ

หนงั สอื กลาง

ใชส้ าหรบั เร่ืองท่ีมีลักษณะเปน็ เรื่องประจาวัน 25

บนั ทึกชว่ ยจา

คือ หนังสือทีใ่ ชส้ าหรบั ยืนยนั ข้อความในเรอ่ื งทไ่ี ด้สนทนา เช่น ช้แี จงขอ้ เท็จจริง
ขอร้องเรื่องต่าง ๆ หรือประทว้ งดว้ ยวาจา

บันทึก

คือ หนงั สือท่ใี ชส้ าหรับแถลงรายละเอียดหรือแสดงข้อเท็จจริง ให้ความเห็นหรือ
โตแ้ ยง้

26

ยุทธศาสตรช์ าติ 20 ปี พ.ศ. 2561 - 2580

เป็นแผนการพัฒนาประเทศ ท่ีกาหนดกรอบและแนว
ทางการพัฒนาให้หน่วยงานของรัฐทุกภาคส่วนต้องทาตาม เพ่ือให้
บรรลวุ ิสยั ทัศนป์ ระเทศไทยทีว่ ่า “ประเทศไทยมีความม่ันคง มั่งค่ัง
ย่ังยืน เป็นประเทศที่พัฒนาแล้ว ด้วยการพัฒนาตามหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียง” หรือเป็นคติพจน์ประจาชาติว่า “ม่ันคง
มั่งค่ัง ย่ังยืน” เพื่อสนองตอบต่อผลประโยชน์แห่งชาติ โดยท่ี
รัฐธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจกั รไทย มาตรา 65 กาหนดให้รัฐพึง
จดั ให้มียทุ ธศาสตร์ชาติเป็นเป้าหมายการพัฒนาประเทศอย่างย่ังยืน
ตามหลักธรรมาภิบาลเพื่อใช้เป็นกรอบในการจัดทาแผนต่างๆให้
สอดคล้องและบูรณาการกัน เพ่ือให้เกิดพลังผลักดันร่วมกันไปสู่
เปา้ หมาย

ประกอบดว้ ย 6 ยุทธศาสตร์

1 ยุทธศาสตร์ชาตดิ า้ นความมน่ั คง

2 ยทุ ธศาสตร์ชาตดิ ้านการสร้างความสามารถในการแข่งขนั

3 ยทุ ธศาสตรช์ าตดิ ้านการพฒั นาและเสริมสรา้ งศกั ยภาพทรพั ยากรมนษุ ย์
4 ยุทธศาสตร์ชาติด้านการสรา้ งโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม

5 ยทุ ธศาสตรช์ าตดิ า้ นการสร้างการเตบิ โตบนคณุ ภาพชวี ิตทเ่ี ปน็ มิตรกบั ส่งิ แวดล้อม

6 ยุทธศาสตร์ชาตดิ า้ นการปรบั สมดลุ และพัฒนาระบบการบรหิ ารจดั การภาครัฐ

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 1

นโยบายรัฐบาล นายกรฐั มตรี พล.อ.ประยุทธ์ จันทรโ์ อชา

นโยบายหลกั 12 ด้าน

1. ปกปอ้ งและเชิดชสู ถาบันพระมหากษตั ริย์
2. สร้างความม่นั คงและปลอดภัยของประเทศ และความสงบสุขของประเทศ
3. ทานุบารงุ ศาสนาและวัฒนธรรม
4. การสรา้ งบทบาทของไทยในเวทโี ลก
5. การพัฒนาเศรษฐกิจ และความสามารถในการแขง่ ขันของไทย
6. การพฒั นาพนื้ ทเ่ี ศรษฐกจิ และการกระจายความเจริญสู่ภูมิภาค
7. การพฒั นาสร้างความเข้มแขง็ จากฐานราก
8. ปฏริ ูปกระบวนการเรียนรูแ้ ละการพฒั นาศกั ยภาพของไทยทกุ ชว่ งวัย
9. สาธารณสขุ ความเสมอภาคและสวสั ดกิ ารท่ีเหมาะสมกบั กลุ่มประชาชน
10. การฟืน้ ฟูทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละการรกั ษาสงิ่ แวดล้อมเพ่อื สรา้ งการเตมิ โตอย่างยัง่ ยนื
11. การปฏิรูปการบริหารจดั การภาครัฐ
12. การปอ้ งกนั และปราบปรามการทจุ ริตและประพฤตมิ ิชอบและกระบวนการยุติธรรม

นโยบายเรง่ ดว่ น 12 เร่อื ง

1. แกไ้ ขปญั หาการดารงชวี ิตของประชาชน
2. ปรบั ปรงุ ระบบสวัสดกิ ารและพัฒนาคุณภาพชีวติ ของประชาชน
3. มาตรการเศรษฐกจิ เพื่อรองรับการผนั ผวนของเศรษฐกิจโลก

4. การให้ความช่วยเหลือเกษตรกร
5. พฒั นานวตั กรรมการยกระดับศกั ยภาพของแรงงาน
6. การวางรากฐานระบบเศรษฐกิจของประเทศสูอ่ นาคต
7. การเตรียมคนไทยสู่ศตวรรษที่ 21
8. แก้ไขปญั หาทจุ รติ และประพฤตมิ ิชอบในวงราชการทง้ั ฝา่ ยการเมอื งและฝา่ ยขา้ ราชการประจา
9. แกไ้ ขปญั หายาเสพตดิ และความสงบสุขในพนื้ ที่จงั หวัดชายแดนภาคใต้
10. พัฒนาระบบการใหบ้ รกิ ารประชาชน
11. สนับสนุนให้มีการศกึ ษาการรบั ฟังความคดิ เห็นของประชาชน และดาเนนิ เพื่อแกไ้ ขเพ่ิมเตมิ
รฐั ธรรมนญู
12. การแก้ไขปญั หาภัยแล้ง

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 2

ประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ

เร่ือง นโยบายและจดุ เน้นของกระทรวงศึกษาธกิ าร ปงี บประมาณ พ.ศ.2565

หลักการตามนโยบาย ประจาปงี บประมาณ พ.ศ.2565

1. สร้างความเช่อื มั่นไวว้ างใจให้กับสังคม โดยเฉพาะอยา่ งยิ่งผู้เรียนและประชาชน
2. สนับสนนุ ใหผ้ ู้ปฏบิ ัตงิ านทุกคนดาเนนิ การตามภารกจิ ดว้ ยความรับผิดชอบตอ่
ตนเอง องค์กร ประชาชนและประเทศชาติ
3. ดาเนนิ การตามนโยบายของกระทรวงศึกษาธกิ าร (แถลงนโยบายเม่อื วันท่ี 25 มิ.ย. 2564)

นโยบายและจุดเนน้ ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

1 การจดั การศกึ ษา 2 การยกระดบั
เพือ่ ความปลอดภัย คุณภาพการศึกษา

7 การขับเคลื่อนกฎหมาย มี 7 ดา้ น 3 การสรา้ งโอกาส
การศกึ ษาและแผนการ ความเสมอภาค และความ
ศกึ ษาแหง่ ชาติ เทา่ เทียมทางการศึกษาทกุ
ชว่ งวัย

6 การพฒั นาระบบ 5 การสง่ เสริมสนับสนนุ 4 การศกึ ษาเพอื่ พฒั นา
ราชการและการบรกิ าร วิชาชพี ครูและบุคลากร ทักษะอาชพี และเพมิ่ ขีด
ภาครัฐยุคดิจิทลั ทางการศึกษา ความสามารถในการ
แขง่ ขัน

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 3

1 การจัดการศกึ ษาเพอื่ ความปลอดภยั

1 เรง่ สรา้ งสถานศึกษาปลอดภัยเพอื่ เพิม่ ความเชอ่ื มน่ั ของสังคม และป้องกันจาก
ภัยคุกคามในชีวิตรูปแบบใหม่ และภัยอ่ืน ๆ โดยมีการวางมาตรการด้านความปลอดภัย
ให้แก่นักเรียน ครูและบุคลากรในสถานศึกษาในรูปแบบต่าง ๆ เช่น จัดโครงการ
โรงเรียน Sandbox : Safety Zone in school (SSS) หรือการจัดกิจกรรม
Safety School Success จัดให้มีการฉีดวัคซีนเพ่ือป้องกันโรคติดต่อ การจัดการ
ความรนุ แรงเกี่ยวกบั รา่ งกาย จติ ใจ และเพศ เปน็ ต้น

2 เร่งพัฒนาบรรจุตัวชี้วัดเร่ืองความปลอดภัยให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานของ
สถานศกึ ษาและหน่วยงานทุกระดับ

3 เร่งพัฒนาให้มีหน่วยงานด้านความปลอดภัยท่ีมีโครงสร้างและกรอบ
อตั รากาลังอย่างชดั เจนในทุกส่วนราชการของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร

2 การยกระดบั คณุ ภาพการศกึ ษา

1 เร่งจัดทาและพัฒนากรอบหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน (หลักสูตรฐาน
สมรรถนะ) โดยรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ศึกษาวิเคราะห์ วิจัยความ
เหมาะสมความเป็นไปได้และทดลองใช้ก่อนการประกาศใช้หลักสูตรฯ ในเดือนเมษายน
พ.ศ. 2565

2 จัดการเรียนรู้เพอ่ื พัฒนาสมรรถนะแบบผเู้ รยี นสรา้ งความรู้ด้วยตนเอง มุ่งเน้น
กระบวนการเรียนรู้แบบถักทอความรู้ ทักษะคุณลักษณะผู้เรียนเข้าด้วยกันด้วยการลงมือ
ปฏบิ ตั จิ รงิ (Active Learning) ม่งุ เน้นใหผ้ ู้เรยี นสามารถเข้าใจและเรียนรู้อย่างมีความสุข
และพัฒนาความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ รวมทั้งการพัฒนาระบบการวัดและประเมินผลเชิง
สมรรถนะ

3 พัฒนาช่องทางการเรยี นรู้ผ่านดิจทิ ัลแพลตฟอรม์ ทีห่ ลากหลายและมีแพลตฟอรม์
การเรียนรู้อัจฉริยะที่รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับกระบวนการจัดการเรียนรู้ สื่อการสอน
คุณภาพสูง และการประเมินและพัฒนาผู้เรียน เพ่ือส่งเสริมการเรียนรู้เป็นรายบุคคล
(Personalized Learning) สาหรับผูเ้ รยี นทกุ ชว่ งวยั

4 ม่งุ พัฒนาการจดั การเรียนการสอนประวัตศิ าสตร์ หน้าท่พี ลเมืองและศีลธรรม
ให้มีความทันสมัยสอดรับกับวิถีใหม่ เหมาะสมกับวัยของผู้เรียน ควบคู่ไปกับการเรียนรู้
ประวัติศาสตร์ของท้องถน่ิ และการเสรมิ สรา้ งวิถชี วี ิตของความเปน็ พลเมืองที่เข้มแข็ง

4

5 ส่งเสริมให้ความรู้ด้านการเงินและการออม (Financial Literacy) ให้กับ
ผู้เรียน โดยบรู ณาการการทางานรว่ มกับหน่วยงานท่เี กีย่ วขอ้ ง เชน่ กองทุนการออมแหง่ ชาติ
(กอช.) ธนาคารกรุงศรีอยุธยา ธนาคารออมสิน ผ่านโครงการต่าง ๆ เช่น โครงการ
สถานศกึ ษาส่งเสรมิ วินยั การออมกบั กอช. โครงการธนาคารโรงเรียน และการเผยแพร่สื่อ
แอนิเมชนั รอบรูเ้ รอื่ งเงนิ

6 พัฒนาหลักสูตรอาชีวศึกษา และหลักสูตรวิชาชีพระยะส้ัน แบบโมดูล
(Modular System) ที่มีการบูรณาการวิชาสามญั และวิชาชีพในชุดวชิ าอาชีพเดียวกันเชื่อมโยง
การจัดการอาชีวศึกษาทงั้ ในระบบ นอกระบบ และระบบทวิภาคี รวมทั้งการจัดการเรียนรู้
แบบต่อเน่ือง (Block Course) เพ่ือสะสมหน่วยการเรียนรู้ (Credit Bank) ร่วมมือกับ
สถานประกอบการในการจัดการอาชีวศึกษาอยา่ งเขม้ ข้นเพอ่ื การมงี านทา

7 ศึกษาวจิ ัย ถอดบทเรียนความสาเร็จในการจัดและพัฒนาคุณภาพการศึกษาใน
สถานศึกษาของสถานศึกษาในพ้ืนที่นวัตกรรมการศึกษา ของพื้นท่ีนวัตกรรมการศึกษา
เพ่อื เปน็ แนวทางให้หน่วยงาน สถานศึกษา และผเู้ กย่ี วข้องนาไปประยุกต์ใชใ้ หเ้ หมาะสม

3 การสรา้ งโอกาส ความเสมอภาค และความเท่าเทยี ม

ทางการศกึ ษาทกุ ชว่ งวยั

1 ดาเนินการสารวจและติดตามเด็กตกหล่นและเด็กออกกลางคัน เพื่อนาเข้าสู่
ระบบการศกึ ษาโดยเฉพาะการศกึ ษาภาคบังคับ

2 ส่งเสริมสนับสนุนให้เด็กปฐมวัยที่มีอายุต้ังแต่ 3 ปีขึ้นไปทุกคน เข้าสู่ระบบ
การศึกษาเพื่อรับการพัฒนาอย่างรอบด้าน มีคุณภาพ ตามศักยภาพ ตามวัยและต่อเน่ือง
อย่างเปน็ ระบบ โดยบรู ณาการร่วมงานกับทุกหน่วยงานที่เก่ยี วขอ้ ง

3 มุ่งแกป้ ญั หาคนพิการในวัยเรยี นท่ีไมไ่ ด้รับการศึกษาเขา้ สู่ระบบการศึกษา โดย
กาหนดตาแหนง่ (ปักหมุด) บา้ นเด็กพกิ ารทวั่ ประเทศ

4 ใหค้ วามช่วยเหลือโรงเรียนห่างไกลกันดารได้มีโอกาสเรียนรู้ในยุคโควิด โดย
การสรา้ งความพรอ้ มในดา้ นดิจิทลั และด้านอน่ื ๆ

5 ส่งเสริม และสนับสนุนความร่วมมือการจัดการศึกษาร่วมกับหน่วยงาน
องค์กรทัง้ ภาครัฐ เอกชน ชมุ ชน องคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่นิ และสถาบนั สงั คมอืน่

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 5

4 การศกึ ษาเพอื่ พฒั นาทกั ษะอาชพี และเพมิ่ ขดี

ความสามารถในการแข่งขนั

1 ขบั เคลอ่ื นศูนยค์ วามเปน็ เลิศทางการอาชวี ศกึ ษา (Excellent Center) และ
ส่งเสรมิ การผลติ กาลังคนทีต่ อบโจทย์การพฒั นาประเทศ

2 ส่งเสริม สนับสนุนให้มีการฝึกอบรมอาชีพท่ีสอดคล้องกับความถนัด
ความสนใจ โดยการ Re-skill, Up-skill, New Skill เพ่ือให้ทุกกลุ่มเป้าหมายมี
การศึกษาในระดับที่สูงข้ึน พร้อมทั้งสร้างช่องทางอาชีพในรูปแบบที่หลากหลายให้
ครอบคลมุ ผู้เรียนทกุ กลมุ่ เป้าหมาย รวมท้ังผู้สูงอายุท่ีมีความสนใจ โดยมีการบูรณาการ
ความร่วมมือระหวา่ งหน่วยงานทีเ่ กย่ี วข้อง

3 จัดต้ังศูนย์ให้คาปรึกษาการจัดตั้งธุรกิจ (ศูนย์ Start up) ภายใต้ศูนย์
พฒั นาอาชีพและการเปน็ ผปู้ ระกอบการ และพัฒนาศูนย์บ่มเพาะผู้ประกอบการอาชีวศึกษา
เพอ่ื การส่งเสริม และพัฒนาผู้ประกอบการด้านอาชีพท้ังผู้เรียนอาชีวศึกษาและประชาชน
ทวั่ ไป โดยเช่อื มโยงกบั กศน. และสถานประกอบการทง้ั ภาครัฐและเอกชนที่สอดคล้อง
กับการประกอบอาชีพในวถิ ีชีวิตรูปแบบใหม่

4 พัฒนาแอปพลิเคชัน เพ่ือสนับสนุนช่างพันธ์ุ R อาชีวะซ่อมท่ัวไทย โดย
การนาร่องผ่านการให้บริการของศูนย์ซ่อมสร้างเพื่อชุมชน (Fix it Center) จานวน
100 ศนู ย์ ใหค้ รอบคลมุ การใหบ้ รกิ ารแก่ประชาชน

5 การสง่ เสรมิ สนบั สนนุ วิชาชพี ครแู ละบคุ ลากรทางการศกึ ษา

1 พัฒนาหลักเกณฑ์การประเมินวิทยฐานะแนวใหม่ Performance
Appraisal (PA) โดยใช้ระบบการประเมินตาแหน่งและวิทยฐานะของข้าราชการครูและ
บคุ ลากรทางการศกึ ษา ระบบ Digital Performance Appraisal (DPA)

2 พัฒนาสมรรถนะทางด้านเทคโนโลยีดิจิทัล โดยการจัดทากรอบระดับ
สมรรถนะดิจิทัล (Digital Competency) สาหรับครูและบุคลากรทางการศึกษาระดับ

การศึกษาข้ันพน้ื ฐาน และระดับอาชวี ศกึ ษา
3 ดาเนินการแก้ไขปัญหาหน้ีสินครูและบุคลากรทางการศึกษาท้ังระบบ

ควบคกู่ บั การให้ความรดู้ า้ นการวางแผนและการสรา้ งวนิ ยั ด้านการเงินและการออม

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 6

6 การพฒั นาระบบราชการและการบรกิ ารภาครฐั ยคุ ดิจทิ ลั

1 พัฒนาระบบสารสนเทศโดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศท่ีทันสมัย ในการ
จัดระบบทะเบยี นประวตั ิของขา้ ราชการครแู ละบคุ ลากรทางการศึกษาอเิ ล็กทรอนกิ ส์

2 ปรับปรงุ แนวทางการจัดสรรเงินค่าเคร่ืองแบบนักเรียนและอุปกรณ์การเรียน
ผ่านแอปพลเิ คชัน “เป๋าตัง” ของกรมบัญชกี ลางไปยงั ผูป้ กครองโดยตรง

7 การขบั เคลอ่ื นกฎหมายการศกึ ษาและแผนการศกึ ษาแห่งชาติ

จัดทากฎหมายลาดับรองและแผนการศึกษาแห่งชาติ เพ่ือรองรับ
พระราชบญั ญตั ิการศึกษาแหง่ ชาติควบคู่กับการสร้างการรับรู้ให้กับประชาชนได้รับทราบ
อยา่ งทั่วถงึ

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 7

แนวทางการขบั เคล่อื นนโยบายสู่การปฏบิ ัติ

1 ให้ส่วนราชการ หน่วยงานในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ นานโยบายและ
จุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ข้างต้น เป็นกรอบ
แนวทางในการจัดการศึกษา โดยดาเนินการจัดทาแผนและงบประมาณรายจ่ายประจาปี
งบประมาณ พ.ศ. 2565

2 ใหม้ คี ณะกรรมการติดตาม ประเมนิ ผล และรายงานการขับเคล่ือนนโยบายการ
จัดการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ สู่การปฏิบัติระดับพ้ืนที่ ทาหน้าท่ีตรวจราชการ
ติดตาม ประเมินผลในระดับนโยบาย และจัดทารายงานเสนอต่อรัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงศึกษาธิการ และคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการจัด
การศึกษาของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ทราบตามลาดบั

3 กรณีมีปัญหาในเชิงพ้ืนท่ีหรือข้อขัดข้องในการปฏิบัติงาน ให้ศึกษา วิเคราะห์
ข้อมูลและดาเนินการแก้ไขปัญหาในระดับพื้นที่ก่อน โดยใช้ภาคีเครือข่ายในการแก้ไข
ข้อขัดข้อง พร้อมทั้งรายงานต่อคณะกรรมการติดตามฯ ตามข้อ 2 ปลัดกระทรวง
ศกึ ษาธกิ าร และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธกิ าร ตามลาดบั

4 สาหรับภารกิจของสว่ นราชการหลักและหนว่ ยงานทป่ี ฏิบตั ิในลักษณะงานในเชงิ
หน้าที่ (Function) งานในเชิงยุทธศาสตร์ (Agenda) และงานในเชิงพื้นที่ (Area) ซ่ึง
ได้ดาเนินการอยู่ก่อนแล้ว หากมีความสอดคล้องกับหลักการนโยบายและจุดเน้นของ
กระทรวงศึกษาธิการ ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ข้างต้น ให้ถือเป็นหน้าท่ีของ
สว่ นราชการหลักและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องเร่งรัด กากับ ติดตาม ตรวจสอบให้การ
ดาเนนิ การเกิดผลสาเรจ็ และมปี ระสทิ ธภิ าพอยา่ งเป็นรปู ธรรม

ประกาศ ณ วนั ที่ 29 ตลุ าคม 2564
นางสาวตรนี ชุ เทยี นทอง

รัฐมนตรวี า่ การกระทรวงศกึ ษาธกิ าร

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 8

ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร

เร่ือง นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ปีงบประมาณ พ.ศ.2566

หลักการตามนโยบาย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ.2566

1. สร้างความเชอ่ื ม่นั ไว้วางใจใหก้ ับสังคม โดยเฉพาะอยา่ งย่งิ ผเู้ รยี นและประชาชน
2. สนับสนนุ ใหผ้ ู้ปฏบิ ัตงิ านทุกคนดาเนนิ การตามภารกิจด้วยความรบั ผิดชอบตอ่
ตนเอง องคก์ ร ประชาชนและประเทศชาติ
3. ดาเนินการตามนโยบายของกระทรวงศกึ ษาธิการ (แถลงนโยบายเมื่อวันที่ 25 ม.ิ ย. 2564)

นโยบายและจดุ เน้นประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2566

1 การจัดการศึกษา 2 การยกระดบั
เพอ่ื ความปลอดภัย คุณภาพการศกึ ษา

7 การขับเคลือ่ นกฎหมาย มี 7 ดา้ น 3 การสรา้ งโอกาส
การศึกษาและแผนการ ความเสมอภาค และความ
ศกึ ษาแหง่ ชาติ เท่าเทียมทางการศกึ ษาทุก
ชว่ งวัย

6 การพัฒนาระบบ 5 4 การศกึ ษาเพอ่ื พัฒนา
ราชการและการบริการ ทกั ษะอาชพี และเพ่ิมขีด
ภาครัฐยุคดิจทิ ัล การส่งเสริมสนบั สนนุ ความสามารถในการ
วชิ าชีพครู บุคลากรทางการ แขง่ ขนั
ศึกษา และบุคลากรสงั กัด
กระทรวงศกึ ษาธิการ

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 9

1 การจดั การศกึ ษาเพอื่ ความปลอดภยั

1 เร่งสร้างความปลอดภัยในสถานศึกษาเพื่อเพ่ิมความเช่ือมั่นของสังคม
และป้องกันจากภยั คุกคามในชวี ิตรูปแบบใหม่ และภยั อน่ื ๆ โดยมีการดาเนินการตามแผน
และมาตรการด้านความปลอดภัยให้แก่ผู้เรียน ครู และบุคลากรในรูปแบบต่างๆ อย่าง
เขม้ ขน้ รวมทั้งดาเนินการศึกษา วิเคราะห์ วิจัย ติดตามประเมินผลการดาเนินการและ
แสวงหาสถานศกึ ษาท่ดี าเนินการได้ดเี ยย่ี ม (Best Practice) เพือ่ ปรับปรุง พัฒนาและ
ขยายผลตอ่ ไป

2 เรง่ ปลูกฝงั ทศั นคติ พฤตกิ รรม และองคค์ วามรู้ท่ีเกี่ยวข้อง โดยบูรณา
การอยู่ในกระบวนการจัดการเรียนรู้ เพื่อสร้างโอกาสในการเรียนรู้และสร้างภูมิคุ้มกัน
ควบคกู่ บั การใช้สื่อสงั คมออนไลนใ์ นเชงิ บวกและสร้างสรรค์ พร้อมท้ังหาแนวทางวิธีการ
ปกปอ้ งคุ้มครองต่อสถานการณท์ เี่ กิดข้นึ กับผู้เรียน ครู และบคุ ลากรทางการศกึ ษา

3 เสริมสร้างการรับรู้ ความเข้าใจ ความตระหนัก และส่งเสริม
คณุ ลกั ษณะและพฤติกรรมที่พึงประสงค์ด้านสิ่งแวดล้อม รวมทั้งการปรับตัวรองรับการ
เปลยี่ นแปลงสภาพภูมอิ ากาศทจี่ ะเกดิ ขึ้นในอนาคต

4 เรง่ พัฒนาบทบาทและภารกจิ ของหน่วยงานด้านความปลอดภัยที่มีอยู่ใน
ทุกหน่วยงานในสงั กัดกระทรวงศึกษาธกิ ารให้ดาเนนิ การอยา่ งคล่องตัวและมีประสิทธภิ าพ

2 การยกระดับคณุ ภาพการศกึ ษา

1 ส่งเสรมิ สนบั สนนุ ให้สถานศึกษานาหลักสูตรฐานสมรรถนะไปสู่การ

ปฏบิ ัตอิ ยา่ งเต็มรปู แบบ เพ่อื สร้างสมรรถนะที่สาคัญจาเป็นสาหรับศตวรรษท่ี 21 ให้กับ

ผู้เรยี น

2 จดั การเรยี นร้ใู ห้ผเู้ รียนไดค้ น้ พบพรสวรรค์ ความสนใจ ความถนัดใน
อาชพี ของตนเอง ดว้ ยการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง (Active Learning) ท้ังใน

ห้องเรียน สถานประกอบการ รวมท้ังการเรียนรู้ผ่านแพลตฟอร์มและห้องดิจิทัลให้

คาปรกึ ษาแนะนา

3 พัฒนาและบูรณาการกระบวนการจัดการเรียนรู้และการวัดประเมินผล

ฐานสมรรถนะสกู่ ารปฏบิ ัติในชนั้ เรยี น เพอ่ื สร้างความฉลาดรู้ด้านการอ่าน วิทยาศาสตร์

และเทคโนโลยี สรา้ งตรรกะความคิดแบบเป็นเหตุเป็นผลให้นักเรียนไทยสามารถแข่งขัน

ได้กบั นานาชาติ

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 10

4 พัฒนาทักษะดิจิทัลและภาษาคอมพิวเตอร์ (Coding) สาหรับผู้เรียน

ทกุ ช่วงวัย เพ่อื รองรบั การเปลีย่ นแปลงสู่สงั คมดจิ ทิ ัลในโลกยุคใหม่
5 พฒั นารูปแบบการจัดการเรียนการสอนประวัติศาสตร์ หน้าท่ีพลเมือง

และศีลธรรมให้มีความทันสมัย น่าสนใจ เหมาะสมกับวัยของผู้เรียน ควบคู่ไปกับการ
เรียนรปู้ ระวัติศาสตรข์ องทอ้ งถ่นิ และการเสรมิ สร้างวิถชี ีวิตของความเปน็ พลเมอื งท่เี ขม้ แขง็

6 จัดการเรียนรู้ตามความสนใจรายบุคคลของผู้เรียนผ่านดิจิทัล
แพลตฟอร์มท่ีหลากหลาย และแพลตฟอร์มการเรียนรู้อัจฉริยะที่รวบรวมข้อมูลเก่ียวกับ
กระบวนการจัดการเรียนรู้ ส่ือการสอนคุณภาพสูง รวมท้ังมีการประเมินและพัฒนา
ผ้เู รยี น

7 ส่งเสริมการให้ความรู้และทักษะด้านการเงินและการออม (Financial
Literacy) ให้กับผู้เรียน โดยบูรณาการการทางานร่วมกับหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้อง เช่น

กระทรวงการคลัง กองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.) ธนาคารกรุงศรีอยุธยา ธนาคาร
ออมสิน สหกรณ์ ฯลฯ ผา่ นกระบวนการเรยี นรู้ โครงการ และกิจกรรมตา่ ง ๆ และ
การเผยแพร่ส่ือแอนิเมชันรอบรู้เรื่องเงิน รวมท้ังส่งเสริมให้เกิดการลงทุนเชิงพาณิชย์
เพ่อื ให้เกดิ ผลตอบแทนที่สงู ขึน้

8 ปรบั โฉมศนู ย์วิทยาศาสตรแ์ ละศนู ย์การเรยี นรู้ ให้มีรูปลักษณ์ท่ีทันสมัย
สวยงาม ร่มรืน่ จงู ใจ ใหเ้ ขา้ ไปใชบ้ ริการ โดยมีมุมค้นหาความรู้ด้วยเทคโนโลยีทันสมัย
มุมจัดกิจกรรมเชิงสร้างสรรค์ คิดวิเคราะห์ของผู้เรียน หรือกลุ่มผู้เรียน และการร่วม
กิจกรรมกับครอบครัว หรือจัดเป็นฐานการเรียนรู้ด้านต่างๆ ท่ีผู้เรียนและประชาชน
สามารถมาลงทะเบียนเข้าร่วมกิจกรรม และได้รับเอกสารรับรองการเข้าร่วมกิจกรรม
เพอ่ื นาไปใชป้ ระโยชน์ในส่วนที่เก่ียวข้องหรือสะสมหน่วยการเรียนรู้ (Credit Bank) ได้

รวมทั้งมบี รเิ วณพักผ่อนท่มี ีบริการลกั ษณะบ้านสวนกาแฟ เพ่อื การเรียนรู้ เป็นตน้
9 ส่งเสรมิ สนับสนนุ สถานศกึ ษาใหม้ กี ารนาผลการทดสอบทางการศึกษา

แห่งชาตไิ ปใชใ้ นการวางแผนการพฒั นาการจดั การเรียนการสอน
10 พัฒนาระบบการประเมินคุณภาพสถานศึกษาท่ีเน้นสมรรถนะและ

ผลลัพธท์ ีต่ วั ผู้เรียน

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 11

3 การสร้างโอกาส ความเสมอภาค และความเท่าเทยี ม

ทางการศกึ ษาทกุ ชว่ งวยั

1 พัฒนาระบบข้อมูลสารสนเทศของนักเรียนเป็นรายบุคคล เพื่อใช้เป็น
ฐานข้อมูลในการส่งต่อไปยังสถานศึกษาในระดับที่สูงข้ึน โดยเฉพาะระดับการศึกษาภาค
บงั คบั เพอื่ ปอ้ งกนั เดก็ ตกหลน่ และเด็กออกกลางคัน

2 ส่งเสริมสนับสนุนให้เด็กปฐมวัยท่ีมีอายุต้ังแต่ 3 ปีข้ึนไปทุกคน เข้าสู่
ระบบการศึกษาเพื่อรับการพัฒนาอย่างรอบด้าน มีคุณภาพ ตามศักยภาพ ตามวัยและ
ต่อเนือ่ งอย่างเปน็ ระบบ โดยบูรณาการร่วมงานกับทกุ หน่วยงานทเ่ี ก่ียวข้อง

3 พัฒนาข้อมูลและทางเลือกท่ีหลากหลายให้กับผู้เรียนกลุ่มเป้าหมายพิเศษ
และกลุ่มเปราะบาง รวมทั้งกลุ่ม NEETS ในการเข้าถงึ การศึกษา การเรยี นรู้ และการฝึก
อาชพี อยา่ งเท่าเทยี ม

4 พัฒนาระบบสนับสนุนการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัว
(Home School) และการเรียนร้ทู ่บี า้ นเปน็ หลัก (Home-based Learning)

4 การศกึ ษาเพอ่ื พฒั นาทกั ษะอาชพี และเพม่ิ ขดี

ความสามารถในการแข่งขนั

1 พัฒนาหลักสูตรอาชีวศึกษา และหลักสูตรวิชาชีพระยะส้ัน แบบโมดูล
(Modular System) มกี ารบรู ณาการวิชาสามัญและวิชาชีพในชุดวิชาชีพเดียวกัน เชื่อมโยง
การจัดการอาชีวศกึ ษาทั้งในระบบ นอกระบบ และระบบทวิภาคี รวมทงั้ การจดั การเรียนรู้
แบบต่อเน่อื ง (Block Course) เพอ่ื สะสมหน่วยการเรียนรู้ (Credit Bank) ร่วมมือกับ
สถานประกอบการในการจัดการอาชีวศกึ ษาอยา่ งเขม้ ข้นเพอ่ื การมงี านทา

2 ขับเคลื่อนการผลิตและพัฒนากาลังคนตามกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ และ
ยกระดับสมรรถนะกาลงั คนตามกรอบคุณวุฒิอ้างอิงอาเซียน และมาตรฐานสากล รวมทั้ง
ขับเคลอ่ื นความเปน็ เลศิ ทางการอาชีวศึกษา (Excellent Center) โดยความร่วมมือกับ
ภาคเอกชนและสถานประกอบการในการผลติ กาลงั คนทต่ี อบโจทย์การพัฒนาประเทศ

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 12

3 พัฒนาสมรรถนะอาชีพท่ีสอดคล้องกับความถนัด ความสนใจ โดยการ
Re-skill Up-skill และ New skill เพ่ือให้ทุกกลุ่มเป้าหมายมีการศึกษาในระดับที่สูงข้ึน

พร้อมทั้งสร้างช่องทางอาชีพในรูปแบบหลากหลายให้ครอบคลุมผู้เรียนทุกกลุ่มเป้าหมาย

รวมทงั้ ผสู้ งู อายุ โดยมกี ารบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงานทีเ่ ก่ยี วขอ้ ง

4 ส่งเสริมการพัฒนาแบบทดสอบทางการศึกษาระดับชาติด้านอาชีวศึกษา
(V-NET) ตามสมรรถนะทีจ่ าเป็นในการเขา้ สอู่ าชีพ และการนาผลการทดสอบไปใช้คัดเลือก
เข้าทางาน ศึกษาต่อ ขอรับประกาศนียบัตรมาตรฐานสมรรถนะการใช้ดิจิทัล (Digital
Literacy) การขอรับวุฒิบตั รสมรรถนะภาษาองั กฤษ (English Competency)

5 จดั ตง้ั ศนู ย์ให้คาปรกึ ษาการจัดตั้งธุรกิจ (ศูนย์ Start up) ภายใต้ศูนย์

พัฒนาอาชีพ และการเปน็ ผปู้ ระกอบการ และพัฒนาศูนย์บ่มเพาะผู้ประกอบการอาชีวศึกษา

เพ่ือการส่งเสริม และพัฒนาผู้ประกอบการด้านอาชีพท้ังผู้เรียนอาชีวศึกษาและประชาชน

ทัว่ ไป โดยเช่ือมโยงกับ กศน. และสถานประกอบการท้ังภาครัฐและเอกชนท่สี อดคล้องกับ

การประกอบอาชพี ในวถิ ีชีวติ รปู แบบใหม่

6 เพิ่มบทบาทการอาชวี ศึกษาในการสรา้ งและพฒั นาผู้ประกอบการและกาลัง
แรงงานในภาคเกษตรโดยเฉพาะกลุ่มเกษตรกรอัจฉริยะ (Smart Farmer) และกลุ่ม
ยุวเกษตรกรอัจฉริยะ (Young Smart Farmer) ท่ีสามารถรองรับการประยุกต์ใช้

เทคโนโลยสี มัยใหมไ่ ด้

7 ส่งเสริม และสนับสนุนการผลิตและพัฒนากาลังคนทุกช่วงวัยเพ่ือการมี

งานทา โดยบูรณาการความร่วมมือในการจัดการศึกษาร่วมกับหน่วยงาน องค์กรท้ัง

ภาครฐั เอกชน ชุมชน องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ และสถาบนั สงั คมอ่ืน

8 พัฒนาหลักสูตรอาชีพสาหรับกลุ่มเป้าหมายผู้อยู่นอกระบบโรงเรียนและ

ประชาชนทีส่ อดคลอ้ งมาตรฐานอาชีพ เพ่ือการเข้าสู่การรับรองสมรรถนะและได้รับคุณวุฒิ

วิชาชีพตามกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ รวมท้ังสามารถนาผลการเรียนรู้และมวลประสบการณ์
เทยี บโอนเขา้ สกู่ ารสะสมหน่วยการเรยี นรู้ (Credit Bank) ได้

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 13

5 การสง่ เสรมิ สนบั สนนุ วชิ าชพี ครู บุคลากรทางการศกึ ษา

และบคุ ลากรสงั กดั กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

1 ส่งเสรมิ สนับสนนุ การดาเนินการตามหลักเกณฑ์การประเมินวิทยฐานะ
แนวใหม่ Performance Appraisal (PA) โดยใช้ระบบการประเมินตาแหน่งและ
วิทยฐานะของข้าราชการครแู ละบุคลากรทางการศึกษาระบบ Digital Performance
Appraisal (DPA)

2 สง่ เสรมิ สนบั สนุนการดาเนินการพฒั นาสมรรถนะทางด้านเทคโนโลยี
ดิจิทัลตามกรอบระดับสมรรถนะดิจิทัล (Digital Competency) สาหรับครูและ
บุคลากรทางการศกึ ษาระดบั การศกึ ษาข้นั พ้ืนฐานและระดับอาชวี ศึกษา

3 พัฒนาครใู หม้ คี วามพร้อมดา้ นวิชาการและทกั ษะการจัดการเรียนรู้ การ
ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ต่าง ๆ รวมทั้งให้เป็นผู้วางแผน
เส้นทางการเรยี นรู้ การประกอบอาชพี และการดาเนนิ ชวี ิตของผู้เรียนได้ตามความสนใจ
และความถนดั ของแตล่ ะบคุ คล

4 พัฒ น า ขีด ค ว า ม ส า ม า รถ ข อ ง ข้า ร า ชก า ร พ ล เ รื อ น ใน สั ง กั ด
กระทรวงศึกษาธิการ ให้มีสมรรถนะท่ีสอดคล้องและเหมาะสมกับการเปลี่ยนแปลงของ
สงั คมและการเปล่ียนแปลงของโลกอนาคต

5 เร่งรัดการดาเนินการแก้ไขปัญหาหน้ีสินครูและบุคลากรทางการศึกษา
ท้ังระบบ ควบคู่กับการให้ความรู้ด้านการวางแผนและการสร้างวินัยด้านการเงินและ
การออม

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 14

6 การพฒั นาระบบราชการและการบรกิ ารภาครฐั ยคุ ดิจทิ ลั

1 ขับเคล่ือนการพัฒนาระบบราชการ 4.0 ด้วยนวัตกรรม และการนา
เทคโนโลยีดิจิทัลมาเป็นกลไกหลักในการดาเนินงาน (Digitalize Process) การเช่อื มโยง
และแบ่งปันข้อมูล (Sharing Data) การสง่ เสริมความร่วมมอื บรู ณาการกับภาคส่วนต่างๆ
ท้ังภายในและภายนอก

2 ปรับปรุงประสิทธิภาพของเครือข่ายเทคโนโลยีสารสนเทศให้สามารถใช้
งานเครือข่ายส่ือสารข้อมูลเช่ือมโยงหน่วยงานภาครัฐได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพ่ือรองรับ
ระบบราชการ 4.0 สามารถตอบสนองความต้องการของประชาชนได้ในทุกเวลา
ทกุ สถานท่ี ทุกอุปกรณแ์ ละทุกช่องทาง

3 ปรับปรงุ ระบบการจัดสรรงบประมาณและทรัพยากรทางการศึกษา โดย
ยึดหลกั ความจาเปน็ และใช้พื้นท่เี ปน็ ฐาน ทม่ี ุง่ เน้นการพฒั นาคณุ ภาพผู้เรียนเป็นสาคญั

4 นาเทคโนโลยดี จิ ทิ ัลมาใช้ในระบบการคัดเลือกข้าราชการครูและบุคลากร
ทางการศกึ ษาในตาแหนง่ และสายงานตา่ ง ๆ

5 ส่งเสริมสนบั สนนุ การดาเนนิ งานของส่วนราชการให้เปน็ ไปตามกลไกการ
ประเมินคณุ ธรรมและความโปรง่ ใสในการดาเนนิ งานของหน่วยงานภาครฐั

7 การขบั เคลอื่ นกฎหมายการศกึ ษาและแผนการศกึ ษาแหง่ ชาติ

เร่งรดั การดาเนินการจัดทากฎหมายลาดับรองและแผนการศึกษาแห่งชาติ
เพอื่ รองรบั พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติควบคู่กับการสร้างการรับรู้ให้กับประชาชน
ได้รับทราบอย่างท่วั ถงึ

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 15

แนวทางการขับเคล่ือนนโยบายสู่การปฏบิ ตั ิ

1 ให้ส่วนราชการ หน่วยงานในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ นานโยบายและ
จุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ข้างต้น เป็นกรอบ
แนวทางในการจัดการศึกษา โดยดาเนินการจัดทาแผนและงบประมาณรายจ่ายประจาปี
งบประมาณ พ.ศ. 2566

2 ใหม้ คี ณะกรรมการติดตาม ประเมินผล และรายงานการขับเคลอื่ นนโยบายการ
จัดการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ สู่การปฏิบัติระดับพื้นที่ ทาหน้าที่ตรวจราชการ
ติดตาม ประเมินผลในระดับนโยบาย และจัดทารายงานเสนอต่อรัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงศึกษาธิการ และคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการจัด
การศกึ ษาของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ทราบตามลาดบั

3 กรณีมีปัญหาในเชิงพ้ืนที่หรือข้อขัดข้องในการปฏิบัติงาน ให้ศึกษา วิเคราะห์
ข้อมูลและดาเนินการแก้ไขปัญหาในระดับพ้ืนที่ก่อน โดยใช้ภาคีเครือข่ายในการแก้ไข
ข้อขัดข้อง พร้อมท้ังรายงานต่อคณะกรรมการติดตามฯ ตามข้อ 2 ปลัดกระทรวง
ศกึ ษาธกิ าร และรฐั มนตรวี ่าการกระทรวงศึกษาธิการ ตามลาดบั

4 สาหรบั ภารกจิ ของสว่ นราชการหลักและหน่วยงานทีป่ ฏบิ ตั ใิ นลกั ษณะงานในเชงิ
หน้าท่ี (Function) งานในเชิงยุทธศาสตร์ (Agenda) และงานในเชิงพ้ืนท่ี (Area) ซ่ึง
ได้ดาเนินการอยู่ก่อนแล้ว หากมีความสอดคล้องกับหลักการนโยบายและจุดเน้นของ
กระทรวงศึกษาธิการ ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ข้างต้น ให้ถือเป็นหน้าท่ีของ
สว่ นราชการหลักและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องเร่งรัด กากับ ติดตาม ตรวจสอบให้การ
ดาเนินการเกิดผลสาเร็จ และมีประสทิ ธิภาพอยา่ งเป็นรูปธรรม

ประกาศ ณ วันที่ 29 ธนั วาคม 2564
นางสาวตรนี ุช เทยี นทอง

รัฐมนตรวี ่าการกระทรวงศึกษาธกิ าร

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 16