หลักพิจารณาความถูกต้องดีงาม

หลักพิจารณาความถูกต้องดีงาม

การพิจารณา การพิจารณา การพิจารณา
ตามหลัก ตามหลักคำ ตามแนว
ปฏิบัติตาม สอนทาง ปรัชญา
สังคม
ศาสนา

การพิจารณาตามหลักปฏิบัติตามสังคม

จริยธรรมจึงต้องคำนึงหลักปทัสถานหรือบรรทัดฐาน (norms)
ทางสังคมซึ่งแบ่งออกได้ 3 ประเภท คือ

1. วิถีประชา (folkways) เป็นความประพฤติที่เหมาะสมดีงาม
ปฏิบัติกันมานานจนเกิดความ
เคยชิน เช่น
ขนบประเพณี แบบแผน กิริยามารยาท
การมีสัมมาคารวะ การอ่อนน้อมถ่อมตน

แหล่งอ้างอิง : https://www.baanjomyut.com/library_3/extension-2/ethics/06.html

การพิจารณาตามหลักปฏิบัติตามสังคม

ถ้าใครไม่ประพฤติตาม เช่น ไม่มีสัมมาคารวะ ไม่อ่อนน้อม
ไปงานศพไม่แต่งสีดำ หรือชายที่แต่งงานก่อนอุปสมบท สังคมก็จะ
ซุบซิบนินทา ตำหนิติเตียน หรือไม่คบหาสมาคมด้วย ทำให้ผู้นั้น




เกิดความไม่สบายใจ วิถีประชาเป็นเรื่องของ
ความเหมาะสมไม่เหมาะสม
ในการแสดงพฤติกรรมทางสังคม

แหล่งอ้างอิง : https://www.baanjomyut.com/library_3/extension-2/ethics/06.html

การพิจารณาตามหลักปฏิบัติตามสังคม

2. จารีตประเพณีหรือกฎศีลธรรม (mores) แบบแผน
การประพฤติปฏิบัติที่กระทำสืบต่อกันมาช้านาน มักถือเป็นกฎ
หรือระเบียบของสังคมที่มีความสำคัญต่อการดำรงอยู่ของสังคม




หรือเพื่อสวัสดิภาพของ
คนส่วนใหญ่

ที่มาภาพ : https://www.postsod.com/worship-the-parents

แหล่งอ้างอิง : http://legacy.orst.go.th

การพิจารณาตามหลักปฏิบัติตามสังคม

จารีตเป็นข้อบังคับที่มีผลสะท้อนรุนแรง ถ้าหากไม่
กระทำตามจารีตจะถือว่าเป็นคนชั่ว ถูกสังคมลงโทษรุนแรง
และไม่อาจจะอยู่ร่วมในสังคมนั้นได้




ที่มาภาพ : https://www.youtube.com/watch?v=Zl3ImJt24AI

แหล่งอ้างอิง : http://legacy.orst.go.th

การพิจารณาตามหลักปฏิบัติตามสังคม

3. กฎหมาย ( laws) เป็นบทบัญญัติเป็นลายลักษณ์
อักษร และมีหน่วยงานบังคับ เป็นแนวประพฤติปฏิบัติโดยรัฐ
มีการลงโทษอย่างมีระเบียบแผน ถ้าหากไม่ประพฤติตาม
กฎหมายที่เขียนไว้ บางครั้งก็นำจารีต
ไปใช้ในกฎหมาย

แหล่งอ้างอิง : https://www.baanjomyut.com/library_3/extension-2/ethics/06.html

การพิจารณาตามหลักปฏิบัติตามสังคม

ถ้ามีการตัดสินตามกระบวนการกฎหมายแล้วถือว่าถูก
ต้องชัดเจน เป็นแบบแผนได้เป็นเกณฑ์การตัดสินพฤติกรรม
ทางจริยธรรมได้ถูกต้องเพราะกฎหมายมีไว้เพื่อประโยชน์
ของส่วนรวม โดยยึดถือประโยชน์ของสังคมมาก่อนผล
ประโยชน์ของแต่ละบุคคล

แหล่งอ้างอิง :https://www.baanjomyut.com/library_3/extension-2/ethics/06.html

การพิจารณาตามหลักคำสอนทางศาสนา

ศาสนาพุทธ

พระพุทธศาสนามุ่งเน้นเรื่องการพ้นทุกข์ และสอนให้รู้จักทุกข์และวิธีการดับ
ทุกข์ ให้พ้นจากอวิชชา (ความไม่รู้ความจริงในธรรมชาติ) อันเป็นเหตุให้เกิด
ทุกข์จากกิเลสทั้งปวง คือ ความโลภ ความโกรธ ความหลง เน้นการศึกษา
ทำความเข้าใจ การโยนิโสมนสิการด้วยปัญญา และพิสูจน์ทราบข้อเท็จจริง
(ธัมมวิจยะ) เห็นเหตุผลว่าสิ่งนี้มีสิ่งนี้ จึงมี (อิทัปปัจจยตา) จนเห็นตามความ
เป็นจริงว่าสรรพสิ่งในธรรมชาติเป็นไปตาม กฎพระไตรลักษณ์ และสัตว์โลกที่
เป็นไปตามกฎแห่งกรรม แล้วเลือกใช้หลักธรรมในพุทธศาสนาที่เหมาะกับผล
ที่จะได้สิ่งที่ปรารถนาอย่างถูกต้อง ด้วยความไม่ประมาทในชีวิตให้มีความสุข

ในทั้งชาตินี้ ชาติต่อๆ ไป

แหล่งอ้างอิง : sites.google.com/site/phanuwat0369/sasna-phuthth/5-hlak-kha-sxn

การพิจารณาตามหลักคำสอนทางศาสนา

หลักคำสอนในพุทธศาสนามีทั้งหลักปฏิบัติที่เป็น
จริยธรรมคุณธรรมและศีลธรรม

หลักจริยธรรม
ความกตัญญูกตเวที คือ การรู้จักบุญคุณ

และตอบแทน อันเป็นหลักธรรมพื้นฐานทั่วไป
ของมนุษย์ เพื่อการดำรงอยู่อย่างปกติสุข ดังนั้น
ทุกคนจึงมีหน้าที่ต่อกันด้วยการปฏิบัติตามหลัก
จริยธรรมของพระพุทธเจ้า คือการปฏิบัติหน้าที่
ต่อกัน

แหล่งอ้างอิง : sites.google.com/site/phanuwat0369/sasna-phuthth/5-hlak-kha-sxn

การพิจารณาตามหลักคำสอนทางศาสนา

หลักคำสอนในพุทธศาสนามีทั้งหลักปฏิบัติที่เป็น
จริยธรรมคุณธรรมและศีลธรรม

หลักศีลธรรม
คือ หลักคำสอนสำคัญของศาสนา

ได้แก่ โอวาทปาติโมกข์ คือ " การไม่ทำความ
ชั่วทั้งปวง การบำเพ็ญแต่ความดี การทำจิต
ให้สะอาดบริสุทธิ์

แหล่งอ้างอิง : sites.google.com/site/phanuwat0369/sasna-phuthth/5-hlak-kha-sxn

การพิจารณาตามหลักคำสอนทางศาสนา

หลักคำสอนในพุทธศาสนามีทั้งหลักปฏิบัติที่เป็น
จริยธรรมคุณธรรมและศีลธรรม

หลักปรมัตถธรรม

พุทธศาสนา สอน "อริยสัจ 4" หรือ
ความจริงอันประเสริฐ 4 ประการ คือ

1. ทุกข์ที่ทำให้เราเข้าใจปัญหาและลักษณะของปัญหา
2. สมุทัยสาเหตุที่ทำให้เกิดทุกข์
3. นิโรธความดับแห่งทุกข์
4. มรรควิถีทางอันประเสริฐที่จะนำให้ถึงความดับทุกข์

แหล่งอ้างอิง : sites.google.com/site/phanuwat0369/sasna-phuthth/5-hlak-kha-sxn

การพิจารณาตามหลักคำสอนทางศาสนา

ศาสนาคริสต์
หลักคำสอนในชีวิตประจำวัน ที่มาจากพระคัมภีร์เดิม
( ภาคพันธสัญญาเดิม)

พระคัมภีร์เดิม กล่าวสอนเรื่อง บัญญัติ ๑๐
ประการ เพื่อการปฏิบัติของมนุษย์ที่พึงมีต่อพระเจ้า และ
มนุษย์ต่อมนุษย์ด้วยกันเอง เพื่อความผาสุกของชีวิต
เมื่อปฏิบัติตามหลักคำสอน พระเจ้าตรัสถ้อยคำทั้งสิ้น
ต่อไปนี้ว่า เราคือพระยาห์เวห์ (หรือพระเยโฮวาห์)
พระเจ้า ของท่าน เป็นผู้นำท่านออกจากแผ่นดินอียิปต์
ให้พ้นจากการเป็นทาส

แหล่งอ้างอิง : sites.google.com/site/phanuwat0369/sasna-kh-ri-str/5-hlak-kha-sxn

การพิจารณาตามหลักคำสอนทางศาสนา

บัญญัติ 10 ประการ

1. จงนมัสการพระเจ้าเพียงพระองค์เดียว
2. อย่าออกนามพระเจ้าโดยไม่มีเหตุผล
3. จงถือวันพระเจ้าเป็นวันศักดิ์สิทธิ์
4.จงนับถือบิดา มารดา
5. อย่าฆ่าคน

แหล่งอ้างอิง : sites.google.com/site/phanuwat0369/sasna-kh-ri-str/5-hlak-kha-sxn

การพิจารณาตามหลักคำสอนทางศาสนา

บัญญัติ 10 ประการ

6. อย่าผิดประเพณี
7. อย่าลักทรัพย์
8. อย่านินทาว่าร้ายผู้อื่น
9. อย่าคิดมิชอบ
10. อย่ามีความโลภในสิ่งของผู้อื่น

แหล่งอ้างอิง : sites.google.com/site/phanuwat0369/sasna-kh-ri-str/5-hlak-kha-sxn

การพิจารณาตามหลักคำสอนทางศาสนา

ศาสนาอิสลาม

หลักคำสอนสำคัญของศาสนาอิสลาม
จะเน้นเรื่องความศรัทธาหรือความเชื่อโดยปราศจากการระแวง

สงสัย และการปฏิบัติตนอย่างเคร่งครัด

1. หลักศรัทธา 6 ประการ

1. ศรัทธาต่อพระอัลเลาะฮ์
2. ศรัทธาต่อเทพบริวารของพระอัลเลาะฮ์
3. ศรัทธาต่อพระคัมภีร์ทั้งหลาย
4. ศรัทธาต่อบรรดาศาสนทูต
5. ศรัทธาในวันพิพากษา ผู้เป็นมุสลิมต้องเชื่อว่า
เมื่อถึงวันที่โลกแตกดับพระเจ้าจะเป็นผู้พิพากษามนุษย์
ตามกรรมดีและกรรมชั่วที่ได้ทำไว้
6. ศรัทธาในกฎสภาวะของพระเจ้า

แหล่งอ้างอิง : http://www.trueplookpanya.com/new/cms_detail/knowledge/2041-00/

การพิจารณาตามหลักคำสอนทางศาสนา

ศาสนาอิสลาม

2. หลักปฏิบัติ 5 ประการ
ชาวมุสลิมจะต้องปฏิบัติพิธีกรรมทางศาสนาด้วย

กาย วาจา และใจ หลักปฏิบัติ 5 ประการ
ในศาสนาอิสลาม ได้แก่
1. การปฏิญาณตน
2. การละหมาด
3. การถือศีลอด
4. การบริจาคซะกาต
5. การประกอบพิธีฮัจญ์




แหล่งอ้างอิง : http://www.trueplookpanya.com/new/cms_detail/knowledge/2041-00/

การพิจารณาตามแนวปรัชญา

สัมบูรณ์นิยม (absolutism)

มีแนวคิดที่เชื่อว่ามีเกณฑ์ที่มีลักษณะที่
แน่นอนตายตัว คือ เชื่อว่าความดี-ชั่ว

เป็นเรื่องปรนัย (objectivity)
มีมาตรการสากลที่มนุษย์สามารถเข้าใจ

ได้ตรงกันและไม่เปลี่ยนแปลง

แหล่งอ้างอิง : เอนก สุวรรณบัณฑิต.เกณฑ์ตัดสินจริยธรรม.เข้าถึงเมื่อ 15 กุมภาพันธ์ 2565 ,จาก
https://philosophy-suansunandha.com/2019/02/25/criterion-of-ethics/

ตัวอย่างสัมบูรณ์นิยม (absolutism)

อุดมคตินิยม (idealism) ปัญญานิยม (intellectualism)

เชื่อในมาตรการสากล และมนุษย์ เชื่อในมาตรการสากล โดยมนุษย์เป็น
ทุกคนสามารถคิดได้ตรงกัน สิ่งที่ดี ผู้มีปัญญาที่จะใช้แสวงหาความจริงได้
จะดีตลอดไปทุกยุค ทุกสมัย ทุก ตรงกัน เมื่อใช้ปัญญาอย่างบริสุทธิ์และ
สถานที่ และเป็นสิ่งดีสำหรับทุกๆ คน เที่ยงตรง ก็จะรู้ได้ว่าอะไรถูกอะไรผิด

มโนธรรมสัมบูรณ์นิยม (ultimate consciencism)

เชื่อว่ามนุษย์มีมโนธรรม ทำให้เกิดสำนึกทำดี และเมื่อสำนึกได้ก็จะทำดี
จนเป็นหน้าที่

แหล่งอ้างอิง : เอนก สุวรรณบัณฑิต.เกณฑ์ตัดสินจริยธรรม.เข้าถึงเมื่อ 15 กุมภาพันธ์ 2565 ,จาก
https://philosophy-suansunandha.com/2019/02/25/criterion-of-ethics/

การพิจารณาตามแนวปรัชญา

สัมพัทธนิยม (relativism)

มีแนวคิดว่าไม่มีเกณฑ์ตัดสินที่ตายตัว
คือ เน้นความดี-ชั่วเป็นเรื่องอัตนัย
มนุษย์เป็นเครื่องมือวัดสรรพสิ่ง และ
พิจารณาเฉพาะผลของการกระทำ

แหล่งอ้างอิง : เอนก สุวรรณบัณฑิต.เกณฑ์ตัดสินจริยธรรม.เข้าถึงเมื่อ 15 กุมภาพันธ์ 2565 ,จาก
https://philosophy-suansunandha.com/2019/02/25/criterion-of-ethics/

ตัวอย่างสัมพัทธนิยม (relativism)

โซฟิสม์ อัตนิยม (egoism)

ไม่มีเกณ์เดียววัดสรรพสิ่ง มนุษย์มีความเห็นแก่ตัวเป็นเกณฑ์ชี้นำ
Protagoras ก.ค.ศ. 490-420 การตัดสินใจ Thomas Hobbes
เป็นผู้เสนอว่ามนุษย์เป็นมาตรการวัด 1588-1679 ชี้ว่ามนุษย์เป็นผู้เห็นแก่ตัว
สรรพสิ่ง ความดี-ชั่วเป็นเพียงสิ่งที่ ทำทุกอย่างเพื่อผลประโยชน์ส่วนตน
สมมติขึ้น สิ่งที่ดีก็ดีเฉพาะคนนั้น ไม่ สิ่งที่ดีคือสิ่งที่เขาทำเพื่อตัวเขาเอง หรือ
ได้เป็นสิ่งดีของคนอื่น แต่ละคนต่างก็ คนอื่นทำให้แก่เขา อย่างไรก็ตามคน
มีเกณฑ์ตัดสินคุณค่าทางจริยธรรม ฉลาดคือคนที่เห็นแก่ตัวอย่างรอบคอบ
เพื่อที่ตนจะได้มีความสุขได้ตลอดไป
สำหรับตนเอง

แหล่งอ้างอิง : เอนก สุวรรณบัณฑิต.เกณฑ์ตัดสินจริยธรรม.เข้าถึงเมื่อ 15 กุมภาพันธ์ 2565 ,จาก
https://philosophy-suansunandha.com/2019/02/25/criterion-of-ethics/

การพิจารณาตามแนวปรัชญา

ประโยชน์นิยม(utilitarianism)

เกิดขึ้นในช่วงคริสตศตวรรษที่ 18–19 โดยมีนักปรัชญาคนสำคัญคือ
เบนแธม(Jeremy Bentham , ค.ศ. 1748-1832) และ จอห์น สจ๊วต มิลล์
(John Stuart Mill, ค.ศ.1806-1873)

https://www.baanjomyut.com/library_2/extension-
2/guidelines_for_the_rational_use_of_human_west/04.html

การพิจารณาตามแนวปรัชญา

แนวคิดประโยชน์นิยม (Utilitarianism)
แนวคิดที่อธิบายว่าสิ่งที่ถูกต้องคือสิ่งที่จะทำ
ประโยชน์ สร้างความสุขให้กับคนหมู่มาก
ยิ่งสุขมากก็ยิ่งดีมาก โดยจะไม่มองว่าการ
กระทำนั้นจะดีหรือเลว ถ้าเป็นการกระทำที่นำ
ความสุขมาให้คนส่วนใหญ่ก็ถือว่าเป็นสิ่งที่ดี

https://www.baanjomyut.com/library_2/extension-
2/guidelines_for_the_rational_use_of_human_west/04.html

การพิจารณาตามแนวปรัชญา

“ความสุขซึ่งใช้เป็นมาตรฐานของประโยชน์นิยมที่จะตัดสินว่าการ
กระทำใดถูก มิใช่ความสุขส่วนตัวของผู้กระทำ แต่ของคนทุกคนที่
เกี่ยวข้องระหว่างความสุขของผู้กระทำกับของผู้อื่น ประโยชน์นิยม
เรียกร้องให้ผู้กระทำวางตัวเป็นกลางอย่างเข้มงวด โดยทำตัวเป็น
เหมือนผู้ดูไม่เข้าข้างใด” (วิทย์ วิศทเวทย์, 2532 (b): น.159.)

https://www.baanjomyut.com/library_2/extension-
2/guidelines_for_the_rational_use_of_human_west/04.html

ตัวอย่างหลักคิดประโยชน์นิยม

(Utilitarianism)

ในวันที่ทุกคนติดเชื้อโควิด-19 ถ้าเป็นประโยชน์นิยมแบบแรกแน่นอนว่า
มีผู้ป่วยอาการโคม่าพร้อมกัน 2 คน ต้องเลือกนักวิทยาศาสตร์เพราะหากเขารอด
คนแรกเป็นหนึ่งเป็นนักวิทยาศาสตร์ที่ ชีวิต ก็จะทำประโยชน์ให้คนได้อีกเป็นจำนวน
ทำคุณประโยชน์ให้กับประเทศมากมาย มาก
คนที่สองเป็นชาวบ้านธรรมดา
แต่โรงพยาบาลมีเตียงเหลือเพียง 1 ที่ แล้ว แต่ประโยชน์นิยมแบบหลักการไม่คิดแบบ
พวกเขาควรจะรับใครเข้ารักษา? นั้น เพราะเราคนทุกคนควรได้รับการรักษาใน
ฐานะการเป็นมนุษย์คนหนึ่งอย่างเท่าเทียมกัน
การกระทำนี้จึงไม่ใช่สิ่งที่ถูกต้องเพราะในภาย
ภาคหน้าอาจสร้างบรรทัดฐานใหม่ๆ ทำให้เกิด
ความเหลื่อมล้ำ การเลือกปฏิบัติที่จะนำความ
ทุกข์อันใหญ่หลวงมาสู่ทุกคนได้

https://www.baanjomyut.com/library_2/extension-
2/guidelines_for_the_rational_use_of_human_west/04.html

การพิจารณาตามแนวปรัชญา

ทฤษฎีของคานท์

อิมมานูเอล คานท์ (Immanuel Kant) ก็
ถือกำเนิดขึ้น เขาเป็นนักปรัชญาที่ให้ความ
สำคัญกับกฏเกณฑ์และเหตุผลมาเป็นอันดับ
หนึ่ง จึงตัดสินความถูกต้องโดยพิจารณาจาก
การกระทำนั้นต้องสอดคล้องกับมโนธรรม
(conscience) ของมนุษย์ คานท์เชื่อว่า
เราทุกคนสามารถรับรู้มโนธรรมนั้นด้วยตัว
เอง เราจะรู้ว่าอะไรดีไม่ดี ความดีเป็นสิ่งตายตัว
เช่นเดียวกับคำว่า แมวในภาษาเยอรมันที่ต้อง
เป็นเพศหญิงเสมอ ไม่ว่าจะในบริบทไหนการก
ระทำที่ดีจะมีคุณค่าในตัวเองเสมอ

http://www.thaicadet.org/Ethics/Utilitarianism.html

หลักจริยศาสตร์สำคัญของคานท์ (Kant)

1) อิสรภาพของเจตจำนง
2) อมฤตภาพของวิญญาณ
3) ความมีอยู่ของพระเจ้า
4) จุดมุ่งหมายอันสูงสุด
5) เสรีภาพของปัจเจกชน

http://www.thaicadet.org/Ethics/Utilitarianism.html

ตัวอย่างหลักคิดทฤษฏีของคานท์

แนวคิดของคานต์ถูกวิจารณ์โดยนักปรัชญาที่มองความสุขของมนุษย์เป็น
ที่ตั้งนักปรัชญากลุ่มนี้เชื่อว่ามโนธรรมนั้นไม่ได้สำคัญเท่ากับ ‘ความสุข’ ที่เกิด
ขึ้นกับมนุษย์ เพราะความสุขเป็นสิ่งที่ใครๆ ก็แสวงหาเหมือนกัน ความถูกต้อง
จึงต้องมีรากฐานมาจากความสุขที่เกิดขึ้นกับมนุษย์

http://www.thaicadet.org/Ethics/Utilitarianism.html

ตัวอย่างหลักคิดทฤษฏีของคานท์

เหตุผลนิยมของคานท์ เป็นหลักการที่อยู่ในเครือเดียวกับมโนธรรมที่มี
เหตุผล คานท์ถือว่ามโนธรรมเป็นเหตุผลภาคปฏิบัติ เพราะบ่งบอกถึงกฎศีล
ธรรมในตัวเอง คือ หลักศีลธรรมนั้นรู้กันได้เองเป็นสิ่งที่มีมาก่อน ไม่ใช่มีขึ้น
ในภายหลังโดยอาศัยประสบการณ์และเป็นหลักการที่มีประจักษ์พยานในตัวเอง
(self evident) เข้าทำนองเดียวกับจริยศาสตร์ของพุทธศาสนาที่ว่า
ความบริสุทธิ์และไม่บริสุทธิ์เป็นของเฉพาะตน คนอื่นจะมาทำให้ตนบริสุทธิ์ไม่ได้

https://www.gotoknow.org/posts/637434

จัดทำโดย

1. นายโยฑิน สมโนนนท์ เลขที่ 6

Thank You 2. นางสาวกิ่งกาญจน์ เทพกิฬา เลขที่ 12
3. นางสาวศิริมาดา รัมเนตร เลขที่ 13
4. นางสาวกุณฑิกา โกมุก เลขที่ 19
5. นายชนกันต์ แถบทอง เลขที่ 25

นิสิตปริญญาโท ชั้นปีที่ 1 ห้องที่ 1 สาขาวิชาการบริหารการศึกษา
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์