ผ้าสุจหนี่ ธีระบุตร ลุสีดา นักวิชาการวัฒนธรรมปฏิบัติการ ที่มาและความสำคัญ สืบเนื่องจากวันที่ 12 มีนาคม 2564 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีเสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วย เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี ไปยังวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ วรมหาวิหาร ในโอกาสทรงบำเพ็ญพระราชกุศล โอกาสนั้น พระพุทธิวงศมุนี(บำรุง ฐานุตตโร) เจ้าอาวาส วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร ถวายของที่ระลึกแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี และเจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี ที่มา : https://www.facebook.com/สำนักประชาสัมพันธ์เขต 4 กรมประชาสัมพันธ์ กอปรกับเมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2564 สมาชิกผู้ใช้เฟซบุ๊กรายหนึ่งที่ใช้ชื่อว่า Smart Srihaphalabhol ได้โพสต์ภาพ เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี เมื่อครั้งเดินทางไปร่วมพิธีวางศิลาฤกษ์ และทรงเปิดอาคาร ที่ทำการศาลจังหวัดพิษณุโลก ณ ที่ทำการศาลจังหวัดพิษณุโลก ต.ในเมือง อ.เมือง จ.พิษณุโลก โดยระบุข้อความว่า เจ้าคุณพระสินีนาฏพับผ้า “พระสุจหนี่” ขณะก่อนเข้ารับของที่ระลึก นับว่าเป็นการถวาย พระเกียรติเจ้านายชั้นสูงตามโบราณราชประเพณี พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ ได้ให้ความหมายของ “พระสุจหนี่” ไว้ว่า สุจหนี่ (สุด-จะ-หฺนี่) น. เครื่องปูลาดชนิดหนึ่ง ลักษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ทำด้วยผ้าเยียรบับไหมทอง สำหรับทอด ถวายพระมหากษัตริย์หรือพระบรมวงศ์ที่ทรงพระเศวตฉัตร ๗ ชั้น เป็นที่ประทับหรือทรงยืน เรียกว่า พระสุจหนี่ พนมกร นันติ กล่าวว่า พระสุจหนี่นั้น ตามธรรมเนียมหลวงแล้ว จะสงวนใช้สำหรับพระมหากษัตริย์ พระราชินี และผู้ที่ได้รับพระราชทานพระสัปตปฎลเศวตฉัตร(ฉัตรเจ็ดชั้น) สำหรับประกอบพระอิสริยยศ ประกอบด้วยพระมหากษัตริย์ ที่ยังมิได้ทรงรับพระบรมราชาภิเษก สมเด็จพระอัครมเหสี สมเด็จพระบรมราช ชนนี และสมเด็จพระยุพราช เท่านั้น
ภาพเจ้าคุณพระสินีนาฏพับผ้า “พระสุจหนี่” ขณะก่อนเข้ารับของที่ระลึก ที่มา : Youtube ช่องเรื่องเล่าชาววัง ดังนั้น พระบรมวงศานุวงศ์พระองค์อื่น แม้ว่าจะทรงเป็นพระเจ้าลูกเธอชั้นเจ้าฟ้าลงมาแต่เมื่อไม่ได้รับ พระราชทานสัปตปฎลเศวตฉัตรจากพระมหากษัตริย์แล้วก็ไม่ทรงมีสิทธิที่จะประทับบนพระสุจหนี่ จะทรง ประทับบนพรมแดงเท่านั้น และผ้าปูโต๊ะเคียงจะเป็นผ้าแพรสีที่ไม่เหมือนกันผ้าเยียรบับ โดยยังหมายความรวม ไปถึงการใช้ผ้าเยียรบับมาเป็นผ้าปูโต๊ะเคียงหรือโต๊ะข้าง ผ้ารองกราบแบบลักษณะพระแท่นทรงกราบ เป็นต้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนิน พร้อมด้วย สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ไปยังวัดมกุฏกษัตริยาราม ราช วรวิหาร เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ในการพระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลถวายผ้าพระกฐิน พุทธศักราช ๒๕๖๕ โดยทั้งสองพระองค์ทรงประทับบนพระสุจหนี่ และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญาประทับบนพรหมแดง ที่มา : https://www.facebook.com/สำนักงานเจ้าคณะภาค ๑๑ ธรรมยุต
ในทางตรงกันข้าม ยังมีผู้ที่เข้าใจผิดกันอยู่เป็นจำนวนมาก ที่นำเอา ผ้าสุจหนี่มาทำเป็นอาสนะ เพื่อให้พระสงฆ์ใช้ปูนั่ง ทั้งยังปูลาดเป็นมณฑล ซึ่งบางครั้งพระสงฆ์ท่านอาจจะมิได้มีเจตนาที่จะกระทำ การอันเป็นการมิบังควร แต่ด้วยความที่มีผู้ที่ไม่ได้ศึกษา จัดสถานที่มีความคลาดเคลื่อนจากหลักการอันเป็น แบบแผนที่มีมานานเป็นโบราณราชประเพณีจึงทำให้มีการนำผ้าสุจหนี่มาใช้สำหรับงานทั่วไป ภาพการนำผ้าสุจหนี่มาจัดปูเป็นมณฑลรองที่นั่ง และจัดเป็นอาสนะรองนั่งสำหรับพระสงฆ์ ซึ่งมิได้เป็นผู้ที่ได้รับพระราชทานพระสัปตปฎลเศวตฉัตร(ฉัตรเจ็ดชั้น) รวมถึงการปูลาดเป็นที่รองที่กราบ ที่มา : https://www.facebook.com/ปูลาดอาสน์สงฆ์ ภาพการนำผ้าสุจหนี่มาจัดปูอาสนะรองนั่งสำหรับพระสงฆ์ ที่มา : https://www.facebook.com/ปูลาดอาสน์สงฆ์ หากเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานได้รู้ถึงขั้นตอนการจัดเตรียมสถานที่ที่ถูกต้อง ก็จะสามารถจัดสถานที่ให้ ถูกต้องตามระเบียบแบบแผนอันมีมาแต่โบราณประเพณีและไม่ได้เป็นการกระทำอันจะสื่อให้เห็นว่าเป็นการ มิบังควร เพื่อถวายพระเกียรติเจ้านายชั้นสูงตามโบราณราชประเพณีต่อไป
เอกสารอ้างอิง เดลินิวส์. รู้จักผ้า'พระสุจหนี่' เป็นผ้าที่'เจ้าคุณพระ'พับก่อนเข้ารับของที่ระลึก(คลิป). เดลินิวส์ [วารสารออนไลน์] 2556 [อ้างเมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2566 ] จาก https://d.dailynews.co.th/royalnews/831116/# พนมกร นันติ. 2559. ว่าด้วยเรื่องผ้า เยียรบับ และผ้าสุจหนี่. สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2566. จาก https://shorturl.asia/JIjzq . ราชบัณฑิตยสถาน. 2556. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554. พิมพ์ครั้งที่ 2 . กรุงเทพมหานคร: บริษัทอักษรเจริญทัศน์ อจท.จำกัด.