KOMPREH KOMPREHENSIF PRINSIP PERAKAUNAN PRINSIP PERAKAUNAN NOTA Soalan Klon SPM Soalan Klon Percubaan Sekolah Berasrama Penuh (SBP) Tips serta Formula Mudah untuk Pelajar FAHAM, Bukan HAFAL Menepati BUKU TEKS dan DSKP TERKINI TAFSIRAN LEJAR LEJAR AKAUN KAWALAN Teknik Menjawab Soalan Panel Penulis Mahir Bonus Rujukan Alternatif Pelajar Tingkatan Enam, Matrikulasi, Peringkat Diploma dan Awal Ijazah Eksklusif! SPMPenyata Kewangan Penyata Kewangan Akaun! I BELANJAWAN TUNAI I Love Akaun
iii Ciri Istimewa v – vi Bonus Teknik Menjawab Soalan vii – x Tingkatan 4 TOPIK 1 Asas Akaun 1-17 1.1 Kitaran Perakaunan 2 1.2 Prinsip, Konsep dan Andaian Perakaunan 4 1.3 Konsep BADLEH 5 Latihan Objektif 14 Latihan Subjektif 15 TOPIK 2 Pengenalan Akaun 18-22 2.1 Urus Niaga 18 Latihan Subjektif 22 TOPIK 3 Persamaan Perakaunan 23-30 3.1 Persamaan Perakaunan 23 3.2 Catatan Kontra 26 Latihan Objektif 28 Latihan Subjektif 28 TOPIK 4 Dokumen Perniagaan 31-37 4.1 Dokumen Perniagaan 31 Latihan Objektif 36 Latihan Subjektif 36 TOPIK 5 Buku Catatan Pertama 38-45 5.1 Buku Catatan Pertama 38 Latihan Objektif 42 Latihan Subjektif 43 TOPIK 6 Lejar 46-52 6.1 Lejar 47 6.2 Sistem Catatan Bergu 48 Latihan Objektif 51 Latihan Subjektif 52 TOPIK 7 Akaun Kawalan 53-64 7.1 Lejar 53 Latihan Objektif 58 Latihan Subjektif 60 TOPIK 8 Imbangan Duga 65-84 8.1 Imbangan Duga 65 Latihan Objektif 73 Latihan Subjektif 74 Contoh Soalan dan Jawapan Lengkap 75 Penyata Kewangan Milikan Tunggal Sebelum Pelarasan 85-94 TOPIK 9 9.1 Penyata Kewangan Milikan Tunggal 85 Latihan Objektif 91 Latihan Subjektif 92 Penyata Kewangan Milikan Tunggal Selepas Pelarasan 95-126 TOPIK 10 10.1 Penyata Kewangan 95 10.2 Pelarasan 96 10.3 Pelarasan Akaun Nominal 96 10.4 Hutang Lapuk, Hutang Lapuk Terpulih dan Peruntukan Hutang Ragu 100 10.5 Penyediaan Imbangan Duga Terlaras 110 Latihan Objektif 115 Latihan Subjektif 116 KANDUNGAN iii
1 TOPIK Untuk memahami dengan jelas, murid hendaklah membayangkan murid adalah pemilik dan pengurus perniagaan tersebut. Barulah murid dapat memahami dengan jelas. Fahamkan dulu maksud perniagaan. Ada kedai, maksudnya ada tempat di mana untuk menjalankan perniagaan. Ada urus niaga, iaitu aktiviti menjual dan membeli barang niaga. Ada barang niaga, iaitu barang apa yang terlibat dalam jual beli. Langkah Proses Keterangan 1 Dokumen Perniagaan • Dalam menjalankan perniagaan, dokumen perniagaan digunakan untuk membuktikan adanya urus niaga, iaitu aktiviti menjual atau membeli dan sebagainya. • Kebiasaannya disebut sebagai resit. Resit itulah sebenarnya dokumen perniagaan. • Contoh dokumen perniagaan ialah invois, resit rasmi, nota kredit, nota debit dan sebagainya. 2 Buku Catatan Pertama • Buku pertama yang perlu kita catatkan selepas adanya urus niaga jual dan beli. • Urus niaga secara kredit dan tunai berbeza catatannya di dalam buku catatan pertama. • Urus niaga kredit dicatatkan dalam Jurnal. • Urus niaga tunai dicatatkan dalam Buku Tunai/ Jurnal Penerimaan Tunai dan Jurnal Pembayaran Tunai. • Merupakan proses yang paling penting di dalam kitaran perakaunan. 3 Lejar • Semua catatan di dalam buku catatan pertama semuanya akan dipindahkan ke dalam Lejar. • Setiap akaun hendaklah ditutup pada akhir bulan. 4 Imbangan Duga • Semua baki akhir setiap akaun akan dipindahkan ke Imbangan Duga. • Jumlah dalam Imbangan Duga sebelah kredit dan debit mestilah sama. 5 Pelarasan • Urus niaga yang tertinggal akan dibuat pelarasan. • Dalam pelarasan, langkah 1 hingga 3 mesti dipatuhi. • Contoh pelarasan ialah hutang lapuk, susut nilai dan peruntukan hutang ragu. 6 Imbangan Duga Terlaras • Sama seperti Imbangan Duga, cuma Imbangan Duga Terlaras mengambil kira semua pelarasan dengan mengambil baki akhir yang baru setiap akaun yang terlibat. • Jumlah dalam Imbangan Duga sebelah kredit dan debit mestilah sama. 7 Catatan Penutup • Semua Akaun Hasil dan Belanja yang terlibat dalam perniagaan bagi tahun semasa akan ditutup. • Manakala Akaun Aset, Liabiliti dan Ekuiti Pemilik jika ada baki akhir, baki tersebut akan dibawa ke tahun berikutnya. 8 Penyata Kewangan • Jika Imbangan Duga seimbang, barulah penyata kewangan dapat disediakan. • Akaun Perdagangan: mengetahui untung/ rugi kasar. • Akaun Untung Rugi: mengetahui untung/ rugi bersih. • Penyata Kedudukan Kewangan: mengetahui kedudukan kewangan perniagaan. 3
1 TOPIK 1.2 Prinsip, Konsep dan Andaian Perakaunan 4 Andaian Perakaunan Entiti Berasingan Sesebuah perniagaan dianggap sebagai satu unit yang tersendiri dan terpisah dengan pemiliknya dari segi perakaunan. Wang sebagai ukuran Semua urus niaga perniagaan direkod dan dilaporkan dalam nilai wang. Contoh Malaysia ialah mata wang Ringgit Malaysia (RM). Usaha berterusan Perniagaan diandaikan wujud untuk jangka masa yang panjang. Tempoh perakaunan Pembahagian hayat perniagaan kepada suatu jangka masa yang tetap bagi tujuan laporan perakaunan. Contoh: Setahun 3 Prinsip Perakaunan Prinsip kos Kos belian yang direkod kekal dalam buku perakaunan tanpa mengambil kira perubahan nilai dalam pasaran. Ketekalan Kaedah perakaunan yang sama digunakan secara berterusan untuk setiap tempoh perakaunan. Pengiktirafan hasil dan belanja Kos sebenar yang terlibat dibandingkan dengan hasil yang diperoleh untuk suatu tempoh tertentu 1 Batasan Perakaunan Kos manfaat Mengkaji sesuatu kos yang akan digunakan untuk memastikan perniagaan mendapat pendapatan yang optimum dan kos yang digunakan minimum. Ada 4 andaian, 3 prinsip dan 1 batasan perakaunan yang murid mesti kuasai. 4
1 TOPIK (c) HASIL – Dapat wang daripada aktiviti perniagaan yang dijalankan. (i) Saiful telah menerima sewa daripada Nur sebanyak RM750. (ii) Hasil jualan tunai Kedai Bakery Ros berjumlah RM3 500. Penyelesaian • Perniagaan akan dapat wang daripada sewa berkenaan. • Catatan di dalam BCP – Buku Tunai dicatatkan di sebelah debit. • Mengikut PCB, Akaun Sewa Diterima akan dicatat di sebelah kredit. Contoh Dokumen: Resit Rasmi Bentuk ayat: Encik Saiful telah menerima sewa daripada Nur sebanyak RM750. • Dapat wang: Dt BT Nama Perniagaan Imbangan Duga pada … Debit Kredit RM RM Sewa diterima 750 Akaun Sewa Tunai 750 Dt Buku Tunai Sewa diterima 750 Kt Pada tahun 20XI, Aizat Enterprise telah memperoleh keuntungan sebanyak RM13 500. Bagaimanakah Aizat hendak merekodkan urus niaga tersebut dalam buku perakaunan perniagaan beliau? Uji Minda Kata kunci diterima, dapat, jual barang niaga adalah merujuk kepada HASIL. INFO AKAUN DOKUMEN BCP LEJAR IMBANGAN DUGA Ikut PCB 12
20 2 TOPIK 4 Terdapat tujuh jenis urus niaga yang mesti murid kuasai dengan baik, iaitu: Dt Pelupusan ABS Kt ABS Dt SNT Kt Pelupusan ABS – Untung/ Rugi pelupusan Rugi Dt Untung Rugi Kt Rugi Pelupusan ABS Untung Dt Untung Pelupusan ABS Kt Untung Rugi Dt Tunai/ Bank Kt Jualan Dt Akaun Belum Terima Kt Jualan Dt Pulangan Jualan Kt Tunai/ Bank Dt Pulangan Jualan Kt Akaun Belum Terima Dt Tunai/ Bank Kt Akaun Belum Terima (Buat pembayaran) Dt Belian Kt Tunai/ Bank Dt Belian Kt Akaun Belum Bayar Beli Secara Kredit Secara Tunai Secara Tunai Secara Kredit Barang Niaga Dt ABS Kt Tunai/ Bank Dt ABS Kt Akaun Belum Bayar Dt Akaun Belum Bayar Kt Tunai/ Bank Pulangan * Pulangan * Dt Tunai/ Bank Kt Pulangan belian Dt Akaun Belum bayar Kt Pulangan belian Dt Akaun Belum Bayar Kt Tunai/ Bank (Buat pembayaran) (Aktiviti-aktiviti perniagaan) (Buat pembayaran) Aset Bukan Semasa (ABS) 1 a b Jual Secara Tunai Secara Kredit Barang Niaga Pulangan * Pulangan * (i) Tutup Akaun ABS (ii) Tutup Akaun SNT (iii) Tutup Akaun Pelupusan ABS (wujudkan Akaun Pelupusan ABS) (* Pulangan – Barang niaga rosak/tersalah jenama) (Pelupusan aset) Aset Bukan Semasa (ABS) a b 2 3 3 3 3 URUS NIAGA 20
3 TOPIK 1 Rumus persamaan perakaunan manakah yang benar? A Aset + Liabiliti = Ekuiti Pemilik B Aset + Ekuiti Pemilik = Liabiliti C Aset = Ekuiti Pemilik – Liabiliti D Aset = Ekuiti Pemilik + Liabiliti 2 Antara berikut, yang manakah rumus persamaan perakaunan yang betul dengan mengambil kira hasil dan belanja? A Aset = Belanja + Hasil B Modal = Hasil – Belanja C Aset = Liabiliti + Modal – Hasil + Belanja D Aset = Liabiliti + Modal + Hasil – Belanja 3 Antara urus niaga berikut, yang manakah mempunyai kesan ke atas ekuiti pemilik? A Membayar balik pinjaman sebanyak RM6 000 B Menerima cek bernilai RM4 500 daripada Akaun Belum Terima C Mengambil tunai RM800 untuk bayaran tuisyen anaknya D Membayar sejumlah hutang bernilai RM5 000 kepada Akaun Belum Bayar 4 Apakah kesan urus niaga berikut ke atas persamaan perakaunan? KLON SPM Pemilik membawa masuk komputer peribadi untuk kegunaan perniagaan A Alatan pejabat bertambah, inventori berkurang B Alatan pejabat berkurang, inventori bertambah C Alatan pejabat berkurang, modal bertambah D Alatan pejabat bertambah, modal bertambah 5 Maklumat berikut diperoleh daripada buku Perniagaan Hana. Perniagaan Hana menjual barang niaga bernilai RM1 500 kepada Kamalia Enterprise RM3 300 secara kredit. Apakah kesan urus niaga tersebut terhadap persamaan perakaunan? Inventori Akaun Belum Terima Untung Bersih RM RM RM A (1 500) 3 300 (1 800) B (1 500) 3 300 1 800 C 1 500 (3 300) (1 800) D 1500 (3 300) 1 800 KLON SPM 1 Ain Enterprise ialah sebuah perniagaan milikan tunggal yang menjalankan perniagaan di Klang, Selangor. Berikut ialah baki aset dan liabiliti perniagaan tersebut pada 31 Julai 20X1. RM Alatan pejabat 3 800 Inventori 18 900 Akaun Belum Terima 4 300 Bank 11 700 Modal 35 000 Akaun Belum Bayar 3 700 KBAT Latihan Objektif Latihan Subjektif 28
4 TOPIK Latihan Objektif Latihan Subjektif 1 Apakah dokumen yang digunakan untuk memaklumkan pembeli tentang jumlah hutang yang perlu dibayar? A Invois B Resit rasmi C Nota kredit D Penyata akaun 2 Aliran dokumen berikut berlaku dalam urus niaga kredit. Pesanan belian Nota serahan Invois X Resit → → rasmi → → Apakah X? A Memo B Tunai C Nota debit D Nota kredit 3 Apakah tujuan diskaun tunai diberikan kepada pelanggan? A Menggalakkan pelanggan membeli secara tunai KLON SPM B Mendorong pelanggan membeli barang secara pukal C Mengelakkan berlaku hutang lapuk dalam perniagaan D Menggalakkan pelanggan membayar hutang dengan cepat 4 Apakah dokumen yang digunakan dalam urus niaga tunai? A Bil tunai B Nota debit C Nota kredit D Penyata gaji 5 Chitra ialah seorang peniaga. Invois yang diterima oleh Chitra terkurang nilai. Apakah dokumen yang digunakan untuk membetulkan kesilapan itu? A Memo B Nota debit C Nota kredit D Penyata pembayaran KLON SPM KLON SPM 1 Nyatakan dokumen perniagaan yang terlibat bagi setiap urus niaga berikut. (a) Bukti peniaga sudah mendepositkan wang tunai atau cek dalam akaun bank. (b) Bukti pemindahan wang kepada pihak ketiga secara elektronik. (c) Bukti pembayaran jika terdapat cetakan tarikh dan jumlah bayaran. 2 Nyatakan dokumen-dokumen yang digunakan dalam urus niaga tunai. 3 Resit rasmi berikut diambil daripada Perniagaan Kain Salmah. 36
5 TOPIK 20X1 RM Jun 3 Setem 9 5 Derma 35 6 Perabot 400 8 Tambang teksi 25 12 Kertas dan pensel 24 15 Kiriman bungkusan 35 18 Fotostat 30 24 Upah membaiki pintu 35 26 Gaji kerani 450 28 Reben mesin taip 12 29 Minuman tetamu 30 Anda dikehendaki menyediakan Buku Tunai Runcit sehingga 30 Jun 20X1 dengan menunjukkan lajur analisis Alat tulis, Pos, Tambang dan Belanja am. 8 Perniagaan Anida yang menjalankan perniagaan Kedai Buku menyimpan Buku Tunai mengikut sistem panjar. Ketua juruwang memberikan peruntukan sebulan sekali, iaitu pada setiap awal bulan. Urus niaga bagi bulan Mei 20X1 adalah seperti berikut: 20X1 Mei 1 Menerima wang tunai daripada ketua juruwang berjumlah RM200. 2 Beli pen dan pemadam untuk kegunaan pejabat RM28. 4 Beli buku nota untuk kegunaan pejabat berharga RM8. 9 Beli bunga meja pejabat berharga RM25. 11 Membayar tambang teksi RM20. 14 Memberi pinjaman kepada pembantu kedai, Adam RM50. 17 Membayar insurans kedai RM250. 20 Mengirim surat berdaftar dan telegram RM12. 23 Memberi tip kepada pembantu kedai RM4. 25 Membeli setem bernilai RM9. 27 Pembantu kedai membayar balik pinjamannya. 29 Membayar belanja angkutan RM30. 31 Menerima sekeping cek daripada ketua juruwang untuk menggantikan semula perbelanjaan tunai runcit. Anda dikehendaki menyediakan Buku Tunai Runcit sehingga 31 Mei 20X1 dengan menunjukkan lajur analisis Alat tulis, Pos, Tambang, Belanja am dan Pelbagai. 44
6 TOPIK 1 Urus niaga berikut diambil daripada buku-buku perakaunan Perniagaan SD pada November 20X1. 20X1 Nov. 1 Memulakan perniagaan dengan modal tunai di bank berjumlah RM10 000. 3 Membeli barang niaga berjumlah RM2 700 dengan cek. 8 Jualan tunai RM500 dibankkan. 9 Membeli perabot dengan cek RM700. 13 Jual barang niaga berjumlah RM3 000 secara kredit kepada Kejora Enterprise. 17 Ambilan barang niaga untuk kegunaan sendiri sebanyak RM150. 20 Belian barang niaga secara kredit berjumlah RM5 300 daripada Pembekal Selasih. 21 Memulangkan barang yang rosak kepada Pembekal Selasih bernilai RM3 000. 25 Pemilik membawa masuk komputer persendirian bernilai RM2 700 untuk kegunaan pejabat. 30 Membayar gaji pekerja sebanyak RM1 200 dengan cek. Dengan menggunakan sistem catatan bergu, rekodkan urus niaga tersebut dalam akaunakaun yang sesuai. Latihan Subjektif 52
7 TOPIK 1 Nyatakan dua kelebihan menyediakan akaun kawalan. 2 Berikan dua butiran yang direkodkan di sebelah debit Akaun Kawalan Belum Terima. 3 Berikan dua butiran yang direkodkan di sebelah kredit Akaun Kawalan Belum Bayar. 4 Butiran berikut diperoleh daripada buku perakaunan Perniagaan Mala pada 31 Mei 20X1. RM Baki Akaun Belum Terima pada 1 Mei 20X1 4 580 Jualan tunai 9 000 Cek diterima daripada pelanggan 2 000 Diskaun diberi 600 Hutang lapuk 120 Peruntukan hutang ragu 320 Pulangan masuk 97 Baki Akaun Belum Terima pada 31 Mei 20X1 6 540 Hitung jualan kredit Perniagaan Mala pada 31 Mei 20X1. 5 Butiran berikut diperoleh daripada buku perakaunan Hassan Trading pada 30 September 20X1. RM Baki Akaun Belum Bayar pada 1 September 20X1 3 200 Belian tunai 2 450 Bayaran kepada pembekal 4 320 Diskaun diterima 540 Angkutan masuk 90 Angkutan keluar 40 Pulangan keluar 245 Baki Akaun Belum Bayar pada 30 September 20X1 2 890 Sediakan Akaun Kawalan Belum Bayar. 6 Berikut adalah baki Akaun Kawalan Belum Terima dan Akaun Kawalan Belum Bayar bagi Syarikat Semangat Waja pada 1 Julai 20X1. RM RM Baki debit Lejar Jualan 3 260 Baki kredit Lejar Jualan 455 Baki debit Lejar Belian 265 Baki kredit Lejar Belian 3 670 Latihan Subjektif 60
8 TOPIK TEKNIK CUN 1 Andaikan KITA adalah sebagai seorang Pengurus Kewangan. 2 Baca soalan dengan teliti. Tentukan 3 perkara, iaitu: (a) Siapa KITA? … Nama Pemilik/ Perniagaan (b) Apakah BARANG NIAGA KITA? … Penting untuk tentukan Barang Niaga @ ABS (c) BULAN urus niaga? … Tarikh 3 Kenal pasti urus niaga (Dokumen @ Ayat) Proses paling penting (a) Tujuan untuk mengetahui ke manakah urus niaga perlu dicatatkan. (b) Faham dan kenal buku catatan pertama yang terlibat. (c) Rujuk Cemerlang Urus Niaga. (Buat latihan rujuk Cemerlang Urus Niaga selalu sehingga faham dengan sendirinya). (i) Urus niaga TUNAI … BCP MESTI BUKU TUNAI • Dokumen yang terlibat: – Bil tunai/ Jualan tunai/ Slip daftar tunai – Resit rasmi – Keratan cek … catatan kontra/ beli ABS/ bayar belanja – Memo (ambilan tunai sahaja) – Baucar pembayaran • INGAT Format Buku Tunai. BT tiga lajur… Diskaun/ Tunai/ Bank (ii) Urus niaga KREDIT … BCP MESTI JURNAL • Jurnal Am … khas untuk bukan barang niaga/ ABS – Dokumen yang terlibat: ∗ Invois … butiran adalah ABS (belian/ jualan ABS) ∗ Nota Debit … caj angkutan ∗ Memo … ambilan barang niaga/ modal tambahan – INGAT Format Jurnal Am • Jurnal Khas … khas untuk barang niaga – Dokumen yang terlibat: ∗ Invois … Jurnal Belian/ Jurnal Jualan ∗ Nota Debit … Jurnal Belian/ Jurnal Jualan ∗ Nota Kredit … Jurnal Pulangan Belian/ Jurnal Pulangan Jualan – INGAT Format Jurnal Khas 4 Pindahkan daripada Dokumen @ Ayat ke buku catatan pertama (BCP) 5 Pengeposan ke lejar … (Konsep BADLEH mula terpakai) (a) Ikut turutan satu per satu daripada Jurnal Am, Jurnal Belian, Jurnal Jualan, Jurnal Pulangan Belian, Jurnal Pulangan Jualan dan Buku Tunai. (b) Ikut konsep … Sistem Catatan Bergu. 6 Tutup dan imbangkan semua akaun. Semua baki b/b hendaklah dibulatkan/ highlight bertujuan untuk mengelakkan daripada melakukan kesilapan dan kecuaian yang besar. (Konsep BADLEH terpakai) 7 Sediakan Imbangan Duga (a) INGAT format Imbangan Duga. (b) Pindahkan jawapan yang telah dibulat/ highlight tadi ke Imbangan Duga. (c) MESTI dijumlahkan. (Jika seimbang rasa lega kan? ... tetapi kalau tidak seimbang, tengok semula perbezaan pengiraan dan cari amaun yang ada perbezaan… mesti jumpa.) 8 TAMAT. 68
8 TOPIK Lampiran A Keratan Cek Dokumen 1 Asal C2111 MEKAR ENTERPRISE No. 97, Jln Bandar Baru Bangi, Seksyen 4, Bangi, Selangor. Tel. No.: 03-87488880 Kepada: Sentosa Bunga Enterprise, 168, Presint 15, 62520 Putrajaya. Tarikh: 3 Jan. 20X1 Kuantiti Butir Harga Seunit (RM) Jumlah (RM) 1 Anak pokok pelbagai jenis 280.00 280.00 Jumlah 280.00 (Ringgit Malaysia: Dua ratus lapan puluh sahaja) Tunai/No. Cek: Raliza T. T. Pengurus JUALAN TUNAI Tarikh : 1 Januari 20X1 Penerima : Perabot Permata Lily Kerana : Membeli rak pasu bunga Ringgit Sen Baki akhir dimasukkan 45 000 00 Jumlah cek ini 1 500 00 Baki 43 500 00 No: 154680 Asal A 2310 PEMBEKAL SIDIRI 909, Jalan Matahari, 40000 Shah Alam. Tel. No.: 03-55465262 Kepada: Sentosa Bunga Enterprise, 168, Presint 15, 62520 Putrajaya. Tarikh: 5 Jan. 20X1 Kuantiti Butir Harga Seunit (RM) Jumlah (RM) 700 Bunga Kekwa 7.50 2 500.00 200 Bunga Mawar Putih 4.00 800.00 100 Anak Pokok Durian 10.00 1 000.00 4 300.00 Tolak : Diskaun niaga 20% 860.00 Jumlah 3 440.00 (Ringgit Malaysia: Tiga ribu empat ratus empat puluh sahaja) 10% 5 hari, 5 % 14 hari K. & K. di K. Hafiz Sidi T. T. Penerima T. T. Pengurus INVOIS Dokumen 2 Dokumen 3 76
8 TOPIK (c) Sentosa Bunga Enterprise Imbangan Duga pada 31 Januari 20X1 Debit Kredit RM RM Tunai 1 220 Bank 39 490 Modal 46 000 Promosi 500 Belian 8 020 Pembekal Sidiri 3 296 Jualan 5 940 Harum Bunga Enterprise 3 040 Pulangan belian 144 Rak 1 500 Ambilan 650 Gaji 1 350 Diskaun 240 Sewa 150 55 770 55 770 Mengeluh hanya akan membuat hidup kita semakin tertekan. Maka, bersyukurlah selalu kerana sifat bersyukur akan membawa kita kepada jalan kemudahan. TIP MOTIVASI 84
9 TOPIK 9 Maklumat berikut diperoleh daripada Perniagaan Ida Hamdi. 20X1 RM Jan 4 Membeli alat tulis secara tunai. 800 Jun 8 Membeli alat tulis secara kredit daripada Kedai Alat Tulis Haryani. 1 300 Dis 31 Inventori alat tulis yang masih belum digunakan. 640 KLON SPM Berapakah jumlah alat tulis yang dicatat dalam Akaun Untung Rugi? A RM160 C RM660 B RM640 D RM1 460 10 Butir manakah yang dicatat di bahagian kredit Akaun Untung Rugi? I Susut nilai II Hutang lapuk III Komisen diterima IV Hutang lapuk terpulih A I dan II C II dan III B I dan IV D III dan IV KLON SPM 1 Berikut ialah Imbangan Duga Farah Enterprise pada 31 Disember 20X1. Perniagaan Farah Enterprise Imbangan Duga pada 31 Disember 20X1 Debit RM Kredit RM Tunai runcit 168 Modal – 1 Januari 20X1 28 000 Inventori – 1 Januari 20X1 5820 Belian 21 880 Jualan 36 915 Pulangan-pulangan 235 310 Alatan dan perabot 4 850 Angkutan masuk 405 Angkutan keluar 328 Duti atas belian 1 230 Upah 2 005 Gaji 5 080 Diskaun-diskaun 282 303 Sewa 800 Premis 25 000 Insurans 280 Belanja am 416 Bank 2 775 Faedah 205 Akaun Belum Terima 4 150 Akaun Belum Bayar 3 805 Komisen 112 Ambilan 686 73 020 73 020 Inventori pada 31 Disember 20X1 ialah RM5 450. Latihan Subjektif 92
10 TOPIK 10.4 Hutang Lapuk, Hutang Lapuk Terpulih dan Peruntukan Hutang Ragu Hutang Lapuk (HL) 1 Hutang lapuk ialah hutang yang pasti tidak dapat dikutip daripada penghutang. 2 Dianggap sebagai BELANJA. 3 Disebabkan oleh Penghutang: (a) Tidak mampu membayar hutangnya. (b) Meninggal dunia. (c) Tidak dapat dikesan/ menghilangkan diri. (d) Diisytiharkan muflis. 4 Hutang lapuk ditolak daripada jumlah Akaun Belum Terima dan dihapuskan sebagai kerugian. (Hutang lapuk akan mengurangkan Akaun Belum Terima) Butiran Jurnal Am Akaun Untung Rugi Penyata Kedudukan Kewangan Hutang Lapuk Dt Hutang lapuk Kt Akaun Belum Terima BELANJA ( - ) Aset Semasa Akaun Belum Terima (Akaun Belum Terima – Hutang lapuk) Contoh soalan SPM • Baki akaun seorang Akaun Belum Terima RM235 hendaklah dihapus kira sebagai hutang lapuk pada akhir tahun kewangan. • Seorang Akaun Belum Terima diisytiharkan muflis dan baki hutangnya berjumlah RM150 dihapus kira sebagai hutang lapuk. INFO AKAUN RM Imbangan Duga: Akaun Belum Terima 5 000 Hutang lapuk 600 Maklumat tambahan: Baki Akaun Belum Terima RM200 hendaklah dihapus kira sebagai hutang lapuk pada akhir tahun kewangan. Penyelesaian Contoh Akaun Untung Rugi Tolak BELANJA RM Hutang lapuk 800 (600 + 200) Penyata Kedudukan Kewangan Aset Semasa RM Akaun Belum Terima 4 800 (5 000 – 200) 100
10 TOPIK Contoh Contoh Inventori Bekalan Bukan Barang Niaga 1 Inventori yang tidak habis digunakan pada tarikh imbangan. 2 Inventori bekalan tidak sama dengan inventori barang niaga. inventori bekalan merujuk kepada barang yang dibeli dan lazimnya dalam kuantiti yang banyak. Kemudian pada akhir tempoh, ada baki yang masih belum digunakan. 3 Contoh: • Bekalan alat tulis; kertas, pen, dakwat, pensel • Kain, benang, jarum dan butang • Alat solek dan syampu • Alat-alat kecil; paku, skru, nat Maklumat tambahan: Inventori pada 30 Jun 20X2 bernilai RM9 580. Penyelesaian Akaun Perdagangan Tolak KOS JUALAN RM Inventori awal XX Kos belian XX XX Tolak Inventori akhir 9 580 XX Penyata Kedudukan Kewangan Aset Semasa RM Inventori akhir 9 580 Maklumat tambahan: Inventori pada 30 September 20X1 bernilai RM11 300 pada harga kos dan RM10 500 pada harga pasaran. (Pilih nilai yang TERENDAH) Penyelesaian Akaun Perdagangan Tolak KOS JUALAN RM Inventori awal XX Kos belian XX XX Tolak Inventori akhir 10 500 XX Penyata Kedudukan Kewangan Aset Semasa RM Inventori akhir 10 500 108
10 TOPIK Latihan Subjektif 8 Berapakah jumlah susut nilai terkumpul pada 31 Disember 20X3? A RM4 000 B RM3 600 C RM2 700 D RM2 000 9 Sewa bulanan sebuah perniagaan runcit ialah RM200. Sehingga akhir tempoh perakaunan, perniagaan ini telah membayar RM2 000. Berapakah jumlah sewa yang masih belum dibayar? A RM200 B RM400 C RM2 000 D RM2 400 10 Maklumat berikut diperoleh daripada buku Perniagaan Buku Malik pada 31 Disember 20X1. RM Akaun Belum Terima 40 000 Hutang lapuk 1 600 Perniagaan Buku Malik telah mewujudkan peruntukan hutang ragu sebanyak 8% atas Akaun Belum Terima bersih. Hitung peruntukan hutang ragu pada 31 Disember 20X1. A RM1 600 B RM3 072 C RM3 200 D RM3 328 KBAT 1 Pada 1 Januari 20X2, Perniagaan Ammar membeli sebuah mesin berharga RM45 000. Mesin tersebut disusutnilaikan pada kadar 20% mengikut kaedah garis lurus. Pada 31 Disember 20X3, mesin tersebut dijual dengan harga RM20 000. Kira untung atau rugi pelupusan yang diperoleh Perniagaan Ammar. 2 Kenderaan dibeli pada 1 Julai 20X2 dengan harga RM180 000. Kenderaan disusutnilaikan menggunakan kaedah baki berkurangan pada kadar 20% setahun. Tempoh perakaunan berakhir pada setiap 31 Disember. Hitung susut nilai terkumpul pada 31 Disember 20X4. 3 Pada 1 Januari 20X4, Perniagaan Adlin Shah Putra mempunyai sebuah mesin jenis A yang mempunyai nilai buku RM13 500. Kos mesin itu ialah RM15 000. Pada 1 April 20X4, beliau telah membeli sebuah mesin baru jenis B berkos RM18 000 secara kredit daripada Syarikat Aidil Aiman. Pada 1 Julai 20X4, beliau telah membayar cek untuk membeli lagi sebuah mesin jenis C yang berkos RM12 000. Pada 31 Disember 20X4, beliau telah menyusutnilaikan ketiga-tiga mesin tersebut dengan kadar 10% secara baki berkurangan. Pada 31 Disember 20X4, beliau telah menjual sebuah mesin iaitu jenis A dengan tunai RM10 000. Anda dikehendaki menyediakan: (a) Akaun Mesin. (b) Akaun Susut Nilai Mesin. (c) Akaun Susut Nilai Terkumpul Mesin. (d) Akaun Pelupusan Mesin. KLON SBP KBAT KLON SBP KBAT KBAT 116
10 TOPIK 15 Baki-baki berikut diambil daripada buku-buku Kedai Buku Saga pada 31 Julai 20X1. RM Modal 95 920 Akaun Belum Terima 9 430 Akaun Belum Bayar 4 760 Ambilan 5 150 Kenderaan 56 000 Inventori 1 Ogos 20X0 32 840 Belian 63 970 Jualan 87 820 Pulangan belian 560 Faedah diterima 670 Insurans 1 900 Angkutan masuk 1 060 Sewa dibayar 9 400 Gaji 8 200 Susut nilai terkumpul kenderaan 12 000 Tunai 3 100 Bank 10 680 Maklumat tambahan: (i) Inventori pada 31 Julai 20X1 bernilai RM46 000. (ii) Insurans bulan Julai belum dibayar RM250. (iii) Sewa dibayar terdahulu RM800. (iv) Kenderaan disusutnilaikan 20% setahun mengikut kaedah baki berkurangan. (v) Ambilan barang untuk kegunaan peribadi RM5 900 belum direkodkan. Anda dikehendaki menyediakan: (a) Akaun Perdagangan dan Untung Rugi bagi tahun berakhir 31 Julai 20X1. (b) Akaun Penyata Kewangan pada 31 Julai 20X1. 124
Semenanjung Malaysia: RM18.90 Sabah & Sarawak : RM19.90 9 786294 711167 ISBN 978-629-471-116-7 CIRI-CIRI EKSKLUSIF BUKU INI: TAFSIRAN LEJAR LEJAR AKAUN KAWALAN BELANJAWAN TUNAI Buku Catatan Pertama Lejar Imbangan uga Pelarasan Imbangan Duga Terus Catatan Penutup Penyata Kewangan Kitaran Perakaunan Dokumen Sumber Nota yang komprehensif, efisien dan padat. Mesra pelajar dan guru. Sesuai digunakan oleh guru sebagai bahan Pengajaran dan Pembelajaran (PdP). Dilengkapi dengan soalan Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT). Penyata Kewangan Penyata Kewangan Akaun! I PRINSIP PERAKAUNAN PRINSIP PERAKAUNAN SPM KOMPREH KOMPREHENSIF ENSIF NOTA NOTA I Love Akaun