Modul Si Cilik PBD, Formatif & Sumatif Tahun 5

WM RM7.90 EM RM8.60

NASKHAHGLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.Sains
GURU

5Tahun Dwibahasa

KSSR

• Latihan dan aktiviti PBD
pelbagai bentuk

• Menepati buku teks & DSKP
terkini

• Ujian Formatif, Ujian Pertengahan
Tahun & Ujian Sumatif

Suhaimi Mamat

KANDUNGAN iv – viii

Jadual Pentaksiran Sains Tahun 5

GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.UNIT 1 Kemahiran Saintifik/ Scientific Skills 1

UJIAN FORMATIF 1 7

UNIT 2 Manusia/ Humans 9
UNIT 3 Haiwan/ Animals 14
UNIT 4 Tumbuh-tumbuhan/ Plants 23

UJIAN FORMATIF 2 31

UNIT 5 Elektrik/ Electricity 37
UNIT 6 Haba/ Heat 46

UJIAN FORMATIF 3 51

UNIT 7 Pengaratan/ Rusting 54
UNIT 8 Jirim/ Matter 59

UJIAN FORMATIF 4 68

UNIT 9 Fasa Bulan dan Buruj/

Phases of the Moon and Constellation 72

UJIAN FORMATIF 5 79

GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.
UNIT 10 Mesin/ Machines 82

UJIAN FORMATIF 6 87

UJIAN FORMATIF 1 F1-7

Unit 1

Kertas 1 Petunjuk: Aras Aras Aras
Arahan: Jawab semua soalan. rendah sederhana tinggi

Unit 1 Which of the following materials 4 Jadual 1 menunjukkan
can be classified in the same hasil penyiasatan bagi satu
1 Antara berikut, yang group as substance X? eksperimen.
manakah contoh A Buku
pemerhatian kualitatif? Book Table 1 shows the results of an
B Bikar
Which of the following is Beaker experiment.
the example of qualitative C Pemadam
observation? GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD. Eraser Isi padu Masa untuk
A Sebatang pensel D Kertas surih air (ml) melarutkan 10 g
lebih ringan daripada Tracing paper Volume of
sebatang paku besi garam (saat)
A pencil is lighter than an 3 Maklumat berikut water (ml) Time taken to
iron nail menunjukkan beberapa
B Sebuah kamus lebih langkah bagi satu dissolve 10 g salt (s)
tebal daripada sebuah penyiasatan.
buku latihan 100 15
A dictionary is thicker than The following information
an exercise book shows some steps in an 200 10
C Rasa limau lebih masam investigation.
daripada lemon 300 5
Lime is more sour than P: Menentukan pemboleh
lemon ubah yang terlibat Jadual 1
D Sudu lebih panjang Determine the variables Table 1
daripada senduk involved
A spoon is longer than a Q: Menyenarai peralatan, Berapa lamakah masa
ladle bahan dan spesimen yang akan diambil untuk
yang akan digunakan melarutkan 10 g garam di
2 Rajah 1 menunjukkan sifat List the apparatus, dalam 250 ml air?
bahan X yang diuji dalam materials and specimens
satu penyiasatan. to be used How long will it take to dissolve
R: Membuat pernyataan 10 g of salt in 250 ml of water?
Diagram 1 shows the masalah A 3 saat/ 3 seconds
characteristic of substances Make a problem statement B 5 saat/ 5 seconds
X that is tested in an S: Membuat hipotesis C 8 saat/ 8 seconds
investigation. Make a hypothesis D 10 saat/ 10 seconds

5 Rajah 2 menunjukkan
peringkat tumbesaran satu
tumbuhan.

Diagram 2 shows stages of

growth of a plant.

Bahan X Urutan manakah yang betul Minggu 1 → Minggu 2 → Minggu 3
Substance bagi langkah-langkah di Week 1 Week 2 Week 3
atas?
X Rajah 2
Which order for the steps Diagram 2
Rajah 1
Diagram 1 above is correct?
Antara bahan berikut, yang
manakah boleh dikelaskan A P, Q, R, S
bersama-sama dengan B Q, R, P, S
bahan X? C R, S, P, Q
D S, R, Q, P

Pernyataan manakah yang A Pokok bertumbuh kerana F1-8
betul tentang perhubungan masa bertambah.
ruang dan masa bagi C Tinggi dan saiz pokok
tumbesaran tumbuhan dalam Plant grows due to the bertambah apabila masa
Rajah 2? bertambah.
increase of time.
Which statement is correct The height and the size
B Pokok paling tinggi di of plant increases as time
about the space-time minggu ke-3. increases.

relationship for the growth of Plant is the tallest in the D Ketinggian pokok
bergantung kepada
plant in Diagram 2? third week. masa.

The height of a plant
depends on time.

Kertas 2
Arahan: Jawab semua soalan.

1 Sekumpulan murid menjalankan satu penyiasatan dengan menggantung sebuah pemberat
dengan jisim tertentu pada spring. Pemanjangan spring itu diperhatikan dan diukur. Penyiasatan
diulang dengan menggunakan pemberat-pemberat yang mempunyai jisim berbeza.

A group of pupils carry out an investigation by hanging a weight with certain mass on a spring. The extension
of the spring is observed and measured. The investigation is repeated by using weight of different masses.
GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.
Spring
Spring

Pemberat

Weight

Rajah 1
Diagram 1

(a) Apakah tujuan penyiasatan ini?
What is the aim of this investigation?
Untuk mengkaji hubungan antara jisim pemberat dan panjang spring.

[1 markah/mark]

(b) Nyatakan pemboleh ubah dalam penyiasatan ini.
State the variables in this investigation.
(i) Pemboleh ubah dimanipulasikan.
Manipulated variable.

Jisim pemberat

(ii) Pemboleh ubah bergerak balas.
Responding variable.

Panjang spring

[2 markah/marks]

(c) Ramalkan corak perubahan panjang spring apabila jisim pemberat semakin bertambah.
Predict the change pattern of the spring extension as the mass of weight increases.
Meningkat/ Bertambah

[1 markah/mark]

(d) Apakah kesimpulan yang boleh dibuat daripada penyiasatan ini?
What is the conclusion that can be made from this investigation?

Semakin bertambah jisim pemberat, semakin bertambah panjang spring.

[1 markah/mark]

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 2 : MANUSIA U2-9
Humans

PBD 1 2.1 Sistem Rangka Manusia

A Labelkan rangka utama manusia pada rajah di bawah. SP2.1.2 TP1

Label the human main skeletal in the diagram below.

Tengkorak Tulang tangan Tulang belakang Tulang kaki Tulang rusuk
Skull Hand bones Backbones Leg bones Ribs

GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.1 Tengkorak

2 Tulang tangan 3 Tulang rusuk
4 Tulang belakang

5 Tulang kaki

B Padankan rangka utama manusia dengan fungsinya yang betul. SP2.1.1 TP2

Match the human main skeletal with its function correctly.

1 Tengkorak Melindungi peparu dan jantung
Skull Protects the lungs and the heart

2 Tulang tangan dan kaki Sokongan dan pergerakan
Hand and leg bones Support and movement

3 Tulang rusuk Menyokong tubuh
Ribs Support the body

4 Tulang belakang Melindungi otak
Backbones Protect the brain

TP1 Memerihalkan fungsi setiap bahagian utama yang terlibat dalam sistem rangka manusia Menguasai Belum Menguasai
TP2 Melabel rangka utama manusia Menguasai Belum Menguasai

SP2.1.1 Memerihalkan fungsi rangka utama manusia.
SP2.1.2 Mengenal pasti tulang dan kedudukan sendi dalam sistem rangka manusia.

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 2 : MANUSIA U2-10
Humans

PBD 2 2.1 Sistem Rangka Manusia

Rajah di bawah menunjukkan sistem rangka manusia. TP4
The diagram below shows the human skeletal system.

GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.
1 Apakah itu sendi?
What is joints?
Sendi ialah tempat pertemuan dua atau lebih tulang.

2 Bulatkan tujuh bahagian sendi pada sistem rangka manusia dalam rajah di atas. SP2.1.2
Circle seven parts of joints on the human skeletal system in the diagram above.

3 Nyatakan fungsi sendi dalam sistem rangka manusia. SP2.1.3
State the function of joints in the human skeletal system.
Membolehkan badan bergerak dan dilenturkan.

4 Ramalkan dua akibat yang akan berlaku jika manusia tidak mempunyai tulang dan sendi.
Predict two things that will happen if humans does not have bones and joints. SP2.1.4
Manusia tidak dapat bergerak dengan mudah / Manusia sukar untuk melakukan

pekerjaan.

TP4 Menaakul kepentingan sistem rangka kepada tubuh manusia Menguasai Belum Menguasai

SP2.1.2 Mengenal pasti tulang dan kedudukan sendi dalam sistem rangka manusia.
SP2.1.3 Menyatakan fungsi sendi dalam sistem rangka manusia.
SP2.1.4 Menaakul kepentingan sistem rangka kepada tubuh manusia.

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 2 : MANUSIA U2-11
Humans

PBD 3 2.2 Sistem Peredaran Darah Manusia

A Padankan organ dan fungsinya yang betul. SP2.2.1, SP2.2.4 TP2

Match the organs with its correct function.

1 Salur darah Mengepam darah ke seluruh tubuh
Blood vessels To pump blood to the whole body

2 Peparu GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.Tempat pertukaran gas oksigen dan karbon dioksida
Lungs The exchange place of oxygen and carbon dioxide gas

3 Jantung Mengalirkan darah ke seluruh bahagian tubuh
Heart Transport blood to the whole body

B Rajah di bawah menunjukkan tiga bahagian utama dalam sistem peredaran darah

manusia. Organ-organ tersebut dihubungkan oleh salur darah yang mengandungi
oksigen dan karbon dioksida. SP2.2.2 TP4
The diagram below shows three main parts in the human blood circulatory system.

The organs are connected by the blood vessels that contain oxygen and carbon dioxide.

Petunjuk:
Indicator:
Darah lebih oksigen
Blood rich in oxygen
Darah lebih karbon dioksida
Blood rich in carbon dioxide

Lukis anak panah pada kotak jawapan di atas untuk menunjukkan aliran darah yang lebih
oksigen dengan menggunakan garisan lurus dan aliran darah lebih karbon dioksida dengan
menggunakan garisan putus-putus.
Draw the arrows in the answer space provided above to show the flow of blood rich in oxygen by using

straight lines and flow of blood rich in carbon dioxide by using dashed lines. SP2.2.2

TP2 Memerihalkan fungsi setiap bahagian utama yang terlibat dalam sistem peredaran Menguasai Belum Menguasai
darah Menguasai Belum Menguasai

TP4 Menaakul kepentingan sistem peredaran darah kepada tubuh manusia

SP2.2.1 Memerihalkan fungsi bahagian utama yang terlibat dalam sistem peredaran darah manusia.
SP2.2.2 Melakar laluan peredaran darah yang lebih oksigen dan laluan peredaran darah yang lebih karbon dioksida dalam tubuh manusia.

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 2 : MANUSIA U2-12
Humans

PBD 4 2.3 Perkaitan antara Sistem dalam Tubuh Manusia

Jawab soalan-soalan yang berikut. TP5
Answer the following questions.

1 Fahami pernyataan di bawah dan nyatakan sistem tubuh manusia yang terlibat. SP2.3.1
Understand the statements below and state the human body systems that affected.

Seorang kanak-kanak mengalami Sistem tubuh yang terlibat:
kebuluran. Keadaan ini menjadikan Affected human body system:
tumbesarannya terbantut.
A child suffers on starvation. This condition (a) Sistem pencernaan

causes his growth to be stunted. (b) Sistem rangka
GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.
2 Nyatakan satu kepentingan menjaga semua sistem dalam badan kita. SP2.3.2
State one importance of taking care of all systems in our body.
Supaya sistem-sistem tubuh boleh berfungsi dengan baik.

3 Nyatakan salah satu cara untuk menjaga kesihatan sistem tubuh kita. SP2.3.3
State one way to keep our body system healthy.
Mengamalkan diet yang seimbang / Mendapatkan rehat yang mencukupi / Melakukan
aktiviti fizikal

4

Adakah tulang pada rajah di atas membantu pergerakan manusia? Berikan alasan kamu.
Does this bone in the diagram above assist the human movement? Give your reason.
Ya, membantu pergerakan manusia untuk berdiri dan duduk.

Tulang ini mempunyai sendi yang menghubungkan tulang kaki.

TP5 Menjana idea kepentingan penjagaan semua sistem dalam tubuh manusia Menguasai Belum Menguasai

SP2.3.1 Menjelaskan melalui contoh perkaitan antara sistem dalam tubuh manusia.
SP2.3.2 Menaakul kepentingan penjagaan semua sistem dalam tubuh manusia supaya berfungsi dengan sempurna.
SP2.3.3 Menjana idea cara memelihara sistem dalam tubuh manusia bagi menjamin kehidupan yang sihat.

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 2 : MANUSIA U2-13
Humans

PRAKTIS ULANG KAJI UNIT 2

1 Padankan salur darah dengan kandungan gas yang betul.
Match the blood vessel with the correct gas content.

(a) Salur darah dari jantung ke peparu Oksigen tinggi
Blood vessels from the heart to the lungs Rich in oxygen

(b) Salur darah dari jantung ke tubuh
Blood vessels from the heart to the body
GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.
(c) Salur darah dari tubuh ke jantung Karbon dioksida tinggi
Blood vessels from the body to the heart Rich in carbon dioxide

(d) Salur darah dari peparu ke jantung
Blood vessels from the lungs to the heart

[4 markah/marks]

2 Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul.
Fill in the blanks with the correct answers.

Gangguan Perlindungan Sempurna Oksigen Karbon dioksida
Disturbance Protection Proper Oxygen Carbon dioxide

(a) Sistem-sistem dalam badan kita saling membantu antara satu sama lain untuk
sempurna
berfungsi dengan .

The systems in our body are working together to function in proper manner.

(b) Darah mengangkut oksigen ke seluruh tubuh manakala peparu menyingkirkan

karbon dioksida dan wap air daripada tubuh.

The blood transport oxygen throughout the body while the lungs removes

carbon dioxide and water vapour from the body.

(c) Usus kecil menyerap nutrien daripada makanan untuk menguatkan tulang sementara

tulang memberi perlindungan kepada organ dalaman daripada kecederaan.

Small intestine absorbs nutrients from the food to make the bones strong while bones give

protection to the internal organs from injuries.

(d) Tulang rusuk melindungi peparu daripada kecederaan, manakala peparu membekalkan

oksigen kepada tulang rusuk.

Ribs protect lungs from injury while the lungs supply oxygen to the ribs.

(e) Apabila satu sistem mengalami gangguan , sistem-sistem lain tidak

boleh menjalankan fungsinya dengan sempurna.

When a system experiences disturbance , the other systems cannot carry out

their functions properly.

[5 markah/marks]

Nama: __________________ Kelas:______________________ Tarikh:__________________

UNIT 3 : HAIWAN U3-14
ANIMALS

PBD 1 3.1 Kemandirian Spesies Haiwan

A Nyatakan tingkah laku dan ciri khas gajah untuk melindungi diri daripada musuh.

State the behaviour and specific characteristic of elephants to protect themselves from
enemies. SP3.1.2 TP2

Tingkah laku/ Behaviour:
Hidup berkumpulan

Ciri khas/ Specific characteristic:
Mempunyai gading
GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.
B Jawab soalan-soalan di bawah tentang cara haiwan mengekalkan kemandirian

spesies daripada cuaca melampau. SP3.1.3 TP2
Answer the questions below about the way animals ensure the survival of species from

extreme weather.

1 Nyatakan satu ciri khas bagi setiap haiwan yang berikut untuk melindungi dirinya
daripada cuaca melampau.
State one specific characteristic for each of the following animal to protect itself from extreme

weather.

(a) Tikus gurun (b) Unta (c) Penguin
Desert rat Camel Penguin

Cuping telinga yang besar Bonggol Bulu pelepah pendek dan
padat

2 Nyatakan tingkah laku khas bagi setiap kumpulan haiwan berikut untuk melindungi
diri daripada cuaca melampau.
State a specific behaviour for each of the following group of animals to protect themselves

from extreme weather.

Haiwan Tingkah laku khas ketika cuaca melampau
Animal Specific behaviour during extreme weather

(a) Kerbau dan badak air Berendam di dalam lumpur dan air
Buffaloes and hippopotamuses

(b) Beruang dan tupai tanah Hibernasi
Bears and ground squirrels

(c) Ikan paus dan burung kedidi Migrasi
Whales and sandpipers

TP2 Memerihalkan ciri dan tingkah laku khas haiwan bagi memastikan kemandirian Menguasai Belum Menguasai
spesiesnya

SP3.1.2 Menjelas dengan contoh ciri dan tingkah laku khas haiwan untuk melindungi diri daripada musuh.
SP3.1.3 Menjelas dengan contoh ciri dan tingkah laku khas haiwan untuk melindungi diri daripada cuaca melampau.

Nama: __________________ Kelas:______________________ Tarikh:__________________

UNIT 3 : HAIWAN U3-15
ANIMALS

PBD 2 3.1 Kemandirian Spesies Haiwan

Padankan haiwan di bawah dengan cara melindungi telur yang betul. SP3.1.4 TP1
Match the animals below with the way they protect their eggs correctly.

1 Menghasilkan telur yang 5

berlendir

Lay eggs covered in mucus

GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.Menyembunyikan telur di

tempat tersorok
Hide eggs in hidden places

Menyembunyikan telur

2 di celah-celah batu atau 6

rekahan tanah

Hide eggs in between rocks

or soil fractures

Berlingkar di sekeliling

telur
Looped around eggs

Menimbus telur dengan

pasir

3 Bury eggs in sand 7

Bertelur di bawah daun
Lay eggs under leaves

Menyembunyi dan
mengeram telur di dalam

jerumun
Hide and incubate eggs in a
bushy nest filled with leaves
48

Mengeram telur di dalam
sarang hingga menetas
Incubate eggs in nests until

they hatch

TP1 Menyatakan ciri dan tingkah laku khas haiwan bagi memastukan kemandirian Menguasai Belum Menguasai
spesiesnya

SP3.1.4 Mengenal pasti cara haiwan melindungi telurnya.

Nama: __________________ Kelas:______________________ Tarikh:__________________

UNIT 3 : HAIWAN U3-16
ANIMALS

PBD 3 3.1 Kemandirian Spesies Haiwan

A Rajah di bawah menunjukkan tingkah laku dua jenis haiwan. SP3.1.5 TP3

The diagram below shows the behaviour of two types of animals.

GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.
1 Mengapakah haiwan-haiwan itu melakukan sedemikian?
Why the animals do so?
Untuk memastikan kemandirian spesiesnya.

2 Apakah yang akan berlaku jika anak-anak kucing itu kehilangan ibu mereka?
What would happen if the kittens lost their mother?
Anak-anak kucing itu tidak dapat terus hidup kerana kebuluran dan diancam musuh

3 Nyatakan satu contoh haiwan lain yang mempunyai tingkah laku yang sama seperti
ayam itu.
State one example of another animal that has the same behaviour as the chicken.
Monyet

B Jelaskan cara haiwan-haiwan di bawah memastikan anaknya terus hidup.

Explain the way of animals below keep their young alive. SP3.1.5 TP2

Haiwan Cara untuk memastikan anak terus hidup
Animals How to keep their young alive

1 Kanggaru betina mempunyai kantung di perutnya.
Anaknya menyusu dan membesar sepenuhnya di
dalam kantung itu.

2 Ibu paus menyusukan anaknya. Ibu paus sentiasa
berada hampir dengan anaknya ketika berenang di
dalam laut.

TP2 Memerihalkan ciri dan tingkah laku khas haiwan bagi memastikan kemandirian Menguasai Belum Menguasai
spesiesnya Menguasai Belum Menguasai

TP3 Menjelaskan dengan contoh ciri dan tingkah laku khas haiwan bagi memastikan
kemandirian spesiesnya

SP3.1.5 Mengenal pasti cara haiwan memastikan anaknya terus hidup.

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 3 : HAIWAN U3-17
ANIMALS

PBD 4 3.1 Kemandirian Spesies Haiwan

Cari dan potong gambar-gambar haiwan daripada surat khabar atau majalah lama. Kemudian,
tampal di dalam kotak kosong yang betul pada peta minda di bawah.
Find and cut the pictures of animals from old newspapers or magazines. Then, paste them in the correct

blank boxes in the mind map below. SP3.1.6 TP4

GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.SembunyiMenggulung Berbau
di dalam badan
cangkerang Rolls the busuk
Hide in shell Foul-smell
body

Memutuskan Cara haiwan Bertanduk
anggota badan melindungi diri keras dan
daripada musuh
Detached the tajam
The way Hard and
body parts
animals protect sharp horns

themselves from

enemies

Mengubah Kuku tajam Memancut
warna badan Sharp claws cecair hitam
Spurt black
Change the
ink
body colours

TP4 Membina pengurusan grafik tentang ciri dan tingkah laku khas haiwan bagi memastikan Menguasai Belum Menguasai
kemandirian spesiesnya

SP3.1.6 Menjelaskan pemerhatian tentang kemandirian spesies haiwan melalui lakaran, TMK, penulisan atau lisan secara kreatif.

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 3 : HAIWAN U3-18
ANIMALS

PBD 5 3.2 Mereka Cipta Model Haiwan

Reka model haiwan imaginasi anda dengan mengikut langkah-langkah yang disediakan.

Invent your imaginary animals by following the steps provided. SP3.2.1 – SP3.2.3 TP6

1. Cari maklumat daripada buku teks dan Internet untuk memahami ciri-ciri haiwan melindungi
diri daripada musuh dan cuaca panas.
Find information from the textbook and the Internet to understand the characteristics of animals in
protecting themselves from enemies and hot weather.

2. Pada kertas A4, lakarkan satu model haiwan imaginasi berdasarkan aspek berikut:
On A4 paper, sketch a model of imaginative animal based on the following aspects:
(a) Dapat hidup di kawasan yang bercuaca panas lampau.
Able to live in an extremely hot weather.
(b) Mempunyai dua ciri khas melindungi diri daripada musuh.
Have two specific characteristics to protect itself from enemies.

3. Nyatakan sebab pemilihan ciri-ciri model haiwan itu di dalam kertas A4 yang sama.
State the reason for the selection of the characteristics of the animal model in the same A4 paper.

4. Namakan model haiwan imaginasi itu.

Name the imaginative animal model.
GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.
Model haiwan imaginasi/ Imaginative animal model:
Jawapan murid

Ciri 1/ Characteristic 1:
Sebab pilihan/ Reason of choice:

Ciri 2/ Characteristic 2:
Sebab pilihan/ Reason of choice:

5. Muat naik lakaran model haiwan imaginasi kamu ke dalam aplikasi Google Classroom.
Upload the sketch of your imaginative animal model into Google Classroom.

TP6 Mereka bentuk model haiwan imaginasi dengan mengaplikasikan pengetahuan tentang Menguasai Belum Menguasai
cirti dan tingkah laku khas haiwan serta membuat penaakul tentang ciri tersebut.

SP3.2.1 Mencipta model haiwan imaginasi yang boleh melindungi diri daripada musuh dan cuaca melampau.
SP3.2.2 Menaakul ciri khas pada model haiwan imaginasi bagi melindungi diri daripada musuh dan cuaca melampau.
SP3.2.3 Berkomunikasi tentang ciri khas haiwan bagi mengagumi ciptaan Tuhan dalam memastikan keseimbangan alam semula jadi.

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 3 : HAIWAN U3-19
ANIMALS

PBD 6 3.3 Hubungan Makanan antara Hidupan

Rajah di bawah menunjukkan dua rantai makanan yang boleh dibentuk di sebuah kebun sayur.
The diagram below shows two food chains that can be formed in a vegetable farm.

Sawi GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.BeluncasAyam Musang Ular

Mustard plant Caterpillar Chicken Fox Snake

Sawi Belalang Ayam Ular

Mustard plant Grasshopper Chicken Snake

1 Apakah maksud rantai makanan? SP3.3.1
What is the meaning of food chain?
Rantai makanan ialah hubungan makanan antara hidupan.

2 Berdasarkan dua rantai makanan itu, kenal pasti pengeluar dan pengguna. SP3.3.2 TP2
Based on the two food chains, identify the producer and the consumers.

Pengeluar Pengguna
Producer Consumers

Sawi • Beluncas • Musang • Belalang
• Ular • Ayam

3 Bina siratan makanan daripada rantai makanan di kebun sayur di atas. SP3.3.5 TP3
Build a food web from the food chains in the vegetable farm above.

Beluncas Ayam Musang
Belalang Ular
Sawi

TP2 Mengenal pasti pengeluar dan pengguna dalam rantai makanan. Menguasai Belum Menguasai
TP3 Membina siratan makanan suatu habitat. Menguasai Belum Menguasai

SP3.3.1 Menyatakan maksud rantai makanan.
SP3.3.2 Mengenal pasti pengeluar dan pengguna dalam rantai makanan. SP3.3.5 Membina siratan makanan dipelbagai habitat.

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 3 : HAIWAN U3-20
ANIMALS

PBD 7 3.3 Hubungan Makanan antara Hidupan

Rajah di bawah menunjukkan siratan makanan di sebuah ladang kelapa sawit.
The diagram below shows the food web in a palm oil farm.

Tikus Ular
Rat Snake
GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.
Tupai
Squirrel

Kelapa sawit
Palm oil tree

Kumbang Burung kecil
Beetle Small bird

1 Apakah maksud siratan makanan? SP3.3.4
What is the meaning of food web?

Siratan makanan ialah gabungan beberapa rantai makanan yang wujud di sebuah habitat.

2 Berapakah bilangan rantai makanan yang wujud di ladang kelapa sawit itu?
How many food chains exist in the palm oil farm?

Empat

3 Padankan kesan disebabkan oleh perubahan populasi yang berlaku dalam siratan
makanan di atas. SP3.3.6 TP5
Match the effects due to the population changes that happen in the food web above.

(a) Bilangan tikus bertambah Bilangan ular meningkat
Population of rats increases Population of snakes increases

(b) Populasi kumbang berkurang Bilangan tupai bertambah
Population of beetles decreases Population of squirrels increases

(c) Bilangan ular berkurang Kelapa sawit bertambah
Population of snakes decreased Palm oil fruits increases

TP5 Meramal kesan perubahan populasi hidupan dalam siratan makanan. Menguasai Belum Menguasai

SP3.3.4 Menyatakan maksud siratan makanan.
SP3.3.6 Meramalkan kesan terhadap hidupan lain jika berlaku perubahan populasi dalam siratan makanan suatu habitat.

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 3 : HAIWAN U3-21
ANIMALS

PRAKTIS ULANG KAJI UNIT 3

1 Lengkapkan pernyataan berikut.
Complete the following statements.

(a) Kemandirian spesies haiwan ialah kebolehan haiwan untuk mengekalkan
its species from
spesiesnya supaya tidak pupus.

The survival animal species is the ability of animals to maintain

extinction.
GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.
(b) Rantai makanan ialah hubungan makanan antara hidupan di dalam suatu
habitat.
food between living things in a habitat.
A food chain is a relationship of

(c) Siratan makanan terdiri daripada beberapa rantai makanan.
. [3 markah/marks]
A food web consists of several food chains

2 Nyatakan satu ciri atau tingkah laku khas bagi setiap haiwan berikut untuk melindungi
dirinya daripada musuh.
State one specific characteristic or behaviour for each of the following animal to protect itself from

enemies.

Haiwan Ciri/ Tingkah laku khas
Animals Specific characteristic/ behaviour

(a)
Sengat yang mengeluarkan bisa

(b)
Sayap dengan corak seperti mata untuk memperdaya musuh

[4 markah/marks]

3 Padankan ciri atau tingkah laku khas bagi setiap haiwan berikut untuk melindungi diri
daripada cuaca melampau.
Match specific characteristic or behaviour for each of the following animals to protect itself from
extreme weather.

(a) (b) (c)

Hibernasi Berendam di dalam air Menyimpan makanan dan
Hibernation dan lumpur air dalam bentuk lemak

Wallowing in water Storing food and water in the
form of fat
and mud
[3 markah/marks]

U3-22

4 Rajah di bawah menunjukkan satu rantai makanan.
The diagram below shows a food chain.

Rumput Kuda belang Harimau
Grass Zebra Tiger

(a) Berdasarkan rantai makanan itu, nyatakan hidupan yang merupakan:
Based on the food chain, state the living thing that is a:
(i) pengeluar: Rumput
producer

(ii) pengguna: Kuda belang, harimau
consumer

(b) Apakah yang dimaksudkan dengan anak panah dalam rantai makanan itu?
What is the meaning of arrows in the food chain?
Dimakan oleh
GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.
5 Rajah di bawah menunjukkan beberapa hidupan di dalam sebuah kebun sayur.
The diagram below shows some living things in a vegetable farm.

Siput Sayur Ular Ayam Beluncas Tikus
Snail Vegetable Snake Chicken Caterpillar Mouse

Bina satu siratan makanan bagi hidupan di dalam kebun sayur itu.
Build one food web for living things in the vegetable farm.

Tikus

Sayur Siput Ayam Ular

Beluncas

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 4 : TUMBUH-TUMBUHAN U4-23
PLANTS

PBD 1 4.1 Kemandirian Spesies Tumbuh-tumbuhan

Padankan tumbuh-tumbuhan di bawah dengan ciri khas untuk melindungi diri daripada

musuh dengan betul. SP4.1.1 TP3
Match the plants below with the correct specific characteristic to protect itself from enemies.

1 Pokok buluh Tempurung yang 4 Pokok kelapa
Bamboo tree tebal dan keras Coconut tree
Thick and hard

shell
GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.
2 Buah nanas Berbulu halus dan 5 Pokok betik
Pineapple tajam Papaya tree

Fine and sharp hairs

Berbau busuk
Unpleasant smell

Beracun
Poisonous

3 Bunga pakma Duri yang tajam 6 Cendawan
Rafflesia Sharp thorns Mushroom

Mengeluarkan

getah
Produce latex

TP3 Menjelaskan dengan contoh ciri khas tumbuh-tumbuhan bagi memastikan kemandirian Menguasai Belum Menguasai
spesiesnya

SP4.1.1 Menjelas dengan contoh ciri khas tumbuhan untuk melindungi diri daripada musuh

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 4 : TUMBUH-TUMBUHAN U4-24
PLANTS

PBD 2 4.1 Kemandirian Spesies Tumbuh-tumbuhan

Isi tempat kosong dengan ciri khas tumbuh-tumbuhan untuk menyesuaikan diri dengan iklim

dan perubahan musim. SP4.1.2 TP3
Fill in the blanks with the specific characteristics of plants to adapt with climate and seasonal change.

Lentur Berpecah-pecah Batang
Flexible Split Stems

Daun Akar Jarum
Leaves Roots Needle
GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.
1 • Daun berbentuk jarum untuk mengelakkan

daripada kehilangan air yang banyak.

Leaves shape like needle to avoid from excessive
water loss.

• Batang yang dapat menyimpan air.

Stems that can store water.

• Akar yang tumbuh panjang ke dalam tanah

untuk mendapatkan air.

Roots that grow deep in the soil to absorb water.

2 • Menggugurkan daun

pada musim panas

dan kemarau untuk mengurangkan kehilangan air.

Shed leaves in hot or droughts seasons to reduce

water loss.

3 • Daun kecil dan berpecah-pecah untuk mengelakkan
pokok tumbang apabila ditiup angin.
Small and split leaves to prevent trees from
falling when blown by the wind.

• Batang yang mudah lentur sukar patah

apabila ditiup angin.

Flexible stem making it difficult to break when blown by

the wind.

TP3 Menjelaskan dengan contoh ciri khas tumbuh-tumbuhan bagi memastikan kemandirian Menguasai Belum Menguasai
spesiesnya

SP4.1.2 Menjelas dengan contoh ciri khas tumbuhan untuk menyesuaikan diri dengan iklim dan perubahan musim

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 4 : TUMBUH-TUMBUHAN U4-25
PLANTS

PBD 3 4.1 Kemandirian Spesies Tumbuh-tumbuhan

Rajah di bawah menunjukkan pokok semarak api dan pokok buluh yang boleh hidup di kawasan

berbukit dan berangin kuat. SP4.1.3 TP5
The diagram below shows a flame tree and bamboo trees that can grow at hill and windy area.

GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.
1 Nyatakan satu ciri khas tumbuh-tumbuhan di atas untuk menyesuaikan diri dengan
kawasan tersebut.
State one specific characteristic of the plants above to adapt themselves at the area.

Pokok semarak api: Berakar banir / Mempunyai akar yang kukuh

Pokok buluh: Daun berpecah-pecah / Batang mudah dilenturkan

2 Ciri-ciri yang dinyatakan di 1 juga terdapat pada tumbuh-tumbuhan yang hidup di tepi
pantai. Namakan dua contoh tumbuhan tersebut.
Characteristics stated in 1 also found in plants that grow by the beach. Name two examples of the
plants.

1. Pokok ru

2. Pokok bakau

3 Pada pendapat kamu, bolehkah kaktus hidup dan bertahan jika ditanam di
lereng bukit? Mengapa?
In your opinion, can cactus grow and survived if it is planted by the hill? Why?

Tidak. Batang kaktus mudah patah apabila ditiup angin dan akar serabutnya juga

tidak mampu menahan tolakan angin.

TP5 Menyokong ramalan tentang cara tumbuhan menyesuaikan diri berdasarkan Menguasai Belum Menguasai
pengetahuan ciri khas tumbuhan tersebut

SP4.1.3 Menjelaskan pemerhatian tentang kemandirian spesies tumbuhan melalui lakaran, TMK, penulisan atau lisan secara kreatif.

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 4 : TUMBUH-TUMBUHAN U4-26
PLANTS

PBD 4 4.1 Kemandirian Spesies Tumbuh-tumbuhan

Cari maklumat tentang kepentingan kemandirian spesies haiwan dan tumbuh-tumbuhan
terhadap manusia dan keseimbangan alam sekitar. Kemudian, lengkapkan peta minda di
bawah. SP4.1.3 TP6
Find information about the importance of the survival for animal and plant species towards humans and

the balance of the nature. Then, complete the mind map below.

GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.1 Sumber 2 Mengelakkan
makanan yang kepupusan
berterusan manusia dan
kepada hidupan spesies haiwan
lain. yang lain.

5 Mengekalkan Kepentingan 3 Mengekalkan
keseimbangan kemandirian spesies bekalan nutrien
gas pernafasan dalam tanah
dalam udara. haiwan dan yang berpanjangan
tumbuh-tumbuhan kepada tumbuhan.
The importance of
survival for animal and

plant species

4 Mewujudkan
hubungan
makanan
dan saling
bergantung
antara spesies.

TP6 Berkomunikasi secara kreatif dan inovatif tentang kepentingan kemandirian spesies Menguasai Belum Menguasai
haiwan dan tumbuh- tumbuhan dalam memastikan keseimbangan alam

SP4.1.3 Menjelaskan pemerhatian tentang kemandirian spesies tumbuhan melalui lakaran, TMK, penulisan atau lisan secara kreatif.

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 4 : TUMBUH-TUMBUHAN U4-27
PLANTS

PBD 5 4.2 Pencaran Biji Benih

Perhatikan buah atau biji benih di bawah dan padankan dengan cara pencaran yang betul.
Observed fruits and seeds below and match with its dispersal method correctly. SP4.2.1 TP1

1 Buah betik 5 Buah kelapa
Papaya Coconut

GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.Melalui manusia
dan haiwan

By humans and

animals

2 Kelulut 6 Bunga dandelion
Kelulut tree Dandelion

Melalui angin
By wind

3 Bendi Melalui air 7 Buah getah
Okra By water Rubber fruit

4 Buah teratai Melalui mekanisme 8 Buah angsana
Lotus seed letupan Angsana fruit

By explosive

mechanisms

TP1 Menyatakan cara tumbuh-tumbuhan memencarkan biji benih atau buah Menguasai Belum Menguasai

SP4.2.1 Menyatakan cara tumbuhan memencarkan biji benih atau buah.

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 4 : TUMBUH-TUMBUHAN U4-28
PLANTS

PBD 6 4.2 Pencaran Biji Benih

Lengkapkan maklumat dalam jadual di bawah mengenai cara pencaran, ciri-ciri Video
dan contoh buah atau biji benih yang betul. SP4.2.2 TP4
Complete the information in the table below about the correct dispersal methods,

characteristics and example of fruits or seeds.

Cara pencaran Ciri-ciri buah/ biji benih Contoh
Dispersal method Characteristics of fruit/ seeds Examples
GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.
1 Mekanisme letupan (a) Kulit buah/ biji benih menjadi • Buah getah
Rubber fruit
Explosive kering dan keras
mechanisms • Keembung
apabila matang. Garden balsam fruit

The skin of fruit/ seed becomes (b) Bendi/ Petai

dry and hard when

mature.

2 (b) Kulit buah bersabut yang • Buah kelapa
(a) Coconut
mempunyai rongga
• Buah teratai
Air udara. Lotus seed

The skin of fruits is fibrous • Buah pong-pong
Pong-pong fruit
and contains air cavities .

3 Angin • Mempunyai struktur bersayap • Dandelion
(a) dan berbulu halus. Dandelion
Have structures like wings and
have fine hairs. (b) Angsana

4 Haiwan dan (a) Isi buah yang manis, kecil, • Tembikai
Watermelon
manusia ringan dan mempunyai
Animals and humans • Kelulut
struktur bercangkuk . Kelulut

The fruit is sweet, small, lightweight (b) Kemuncup

and have structures like

hooks .

TP4 Membina pengurusan grafik untuk mewujudkan hubung kait ciri biji benih dengan cara Menguasai Belum Menguasai
pencaran

SP4.2.2 Menghubungkait cara pencaran dengan ciri bijih benih atau buah

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 4 : TUMBUH-TUMBUHAN U4-29
PLANTS

PBD 7 4.2 Pencaran Biji Benih

A Tandakan (✓) pada pernyataan yang betul tentang kepentingan pencaran biji benih

pada jarak yang lebih jauh daripada induknya. SP4.2.4 TP6
Tick (✓) for the correct statements about the importance of seed disperse far from its parent.

1 Mengurangkan kesesakan. ✓
Reduce congestion.

2 Mengurangkan persaingan untuk mendapatkan keperluan asas.GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD. ✓
Reduce competition for basic needs.

3 Menghalang spesies tumbuh-tumbuhan lain daripada hidup di sekitarnya.
Prevent other species of plants to grow around it.

4 Membolehkan setiap pokok tumbuh dengan subur. ✓
Allow each seed to grow in fertile.

5 Menghalang haiwan daripada merosakkan tumbuh-tumbuhan.
Prevent animals from damaging plants.

6 Membolehkan populasi spesies tumbuh-tumbuhan berkembang luas. ✓
Allow the population of plant species to expand.

7 Mengelakkan kepupusan spesies. ✓
To avoid extinction of species.

B Rajah menunjukkan satu kejadian yang berlaku terhadap sebatang pokok yang

tumbuh di tepi sungai.
The diagram shows an incident happened to a tree that grows by a
river.

1 Nyatakan kejadian tersebut. SP4.2.1 TP2
State the incident.

Pencaran buah/ biji benih melalui air.

2 Ramalkan dua ciri yang dimiliki oleh buah tersebut. SP4.2.3 TP6
Predict two characteristics that can be found at the fruit.

1. Mempunyai kulit luar yang kalis air dan berlilin

2. Mengandungi ruang udara/ Berongga

TP6 Berkomunikasi secara kreatif dan inovatif tentang kepentingan kemandirian spesies Menguasai Belum Menguasai
haiwan dan tumbuhan dalam memastikan keseimbangan alam.

SP4.2.4 Menjelaskan pemerhatian tentang pencaran biji benih melalui lakaran, TMK, penulisan atau lisan secara kreatif.

Nama: __________________ Kelas: ______________________ Tarikh:__________________

UNIT 4 : TUMBUH-TUMBUHAN U4-30
PLANTS

PRAKTIS ULANG KAJI UNIT 4

1 Rajah di bawah menunjukkan dua jenis tumbuh-tumbuhan.
The diagram below shows two types of plants.

GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.PQ

(a) Padankan cara tumbuh-tumbuhan di atas melindungi diri daripada musuh.
Match the way of the above plants protect themselves against enemies.

P Berduri tajam
Sharp thorns

Q Mengeluarkan getah
Produce latex
[2 markah/marks]

(b) Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul tentang cara tumbuh-tumbuhan di atas
melindungi diri daripada cuaca panas yang melampau.
Fill in the blanks with the correct answers about the way of the plants above protect themselves

from extreme hot weather.

(i) P mempunyai daun yang diselaputi lilin untuk mengurangkan

kehilangan air.

P has leaves covered with wax to reduce loss of water.

(ii) Q mempunyai batang yang boleh menyimpan banyak air .

Q has stems that can store a lot of water .

[2 markah/marks]

2 Lengkapkan pernyataan di bawah tentang kepentingan kemandirian spesies tumbuhan

terhadap keseimbangan alam sekitar.

Complete the statements below about the importance of survival of plants species to the balance of

the environment.

(a) Tumbuh-tumbuhan membekalkan gas oksigen kepada haiwan dan

manusia.

Plants supply oxygen gas to animals and humans.

(b) Tumbuh-tumbuhan menyediakan tempat tinggal/ perlindungan bagi haiwan.
[2 markah/marks]
Plants provide shelters/ protection for animals.

Modul Si Cilik-PBD, Formatif & Sumatif dihasilkan MODUL SI CILIK - PBD, FORMATIF & SUMATIF
selaras dengan hasrat Kementerian Pendidikan
Malaysia supaya murid-murid menguasai semua
kemahiran pembelajaran melalui kaedah Pentaksiran
Bilik Darjah (PBD) dan seterusnya menguji kemahiran
yang telah dipelajari melalui Ujian Formatif, Ujian Pertengahan
Tahun dan Ujian Sumatif.

Latihan yang disediakan menepati kehendak Dokumen Standard
Kurikulum dan Pentaksiran (DSKP) dan buku teks. Guru berpengalaman
yang menghasilkan buku ini menerapkan elemen-elemen seperti
Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT), peta pemikiran, Pembelajaran
Abad Ke-21 serta latihan pelbagai bentuk. Buku ini turut mengandungi
bahan yang dimuat naik dalam kod QR bersesuaian dengan teknologi
masa kini. Murid-murid lebih mudah untuk mengakses bahan tambahan
sebagai rujukan.
GLOBAL MEDIASTREET SDN. BHD.
JUDUL-JUDUL DALAM SIRI INI TAHUN

1 2345 6

Bahasa Melayu 

Matematik 
Sains 

Sejarah  Sains

Semenanjung Malaysia : RM7.90 Tahun 5
Sabah & Sarawak : RM8.60

ISBN 978-967-0057-27-9

9 789670 057279