OPS A+ Premium Sejarah Ting 1

• MAHDI SHUID
• ROSLIZA ARIFIN
• CIKGUADIES

SEJARAH

Nota BONUS GURU Tingkatan
Aktiviti Berteraskan DSKP
Sudut KBAT Suplemen Guru 1
Praktis Bab
Aktiviti i-THINK e-RPH KSSM
Tugasan Kerja Projek/Kajian Kes
Komik Sejarah

Imbas kod QR di dalam buku untuk mendapatkan bahan tambahan:
• Jawapan

KANDUNGAN

MENGENALI SEJARAH GLOBAL MEDIHAASKTRCIEPETTASDN BHD 1
1
BAB 1 2
2
1.1 Pengertian Sejarah 3
1.2 Pengertian Sejarah Mengikut Pandangan Sejarawan 4
1.3 Masa Silam dan Ruang dalam Sejarah 5
1.4 Sumber Sejarah 6
1.5 Penyelidikan dalam Sejarah 12
1.6 Tafsiran dalam Sejarah 13
1.7 Kepentingan Mempelajari Sejarah 14
Praktis Bab 1 15
15
ZAMAN AIR BATU 16
22
BAB 2 23
24
2.1 Dunia Kita 26
2.2 Zaman Air Batu 27
2.3 Ciri-ciri Zaman Air Batu Akhir 29
2.4 Perubahan Zaman Air Batu Akhir 36
2.5 Kesan Perubahan Zaman Air Batu di Asia Tenggara 38
Praktis Bab 2 38
41
ZAMAN PRASEJARAH

BAB 3

3.1 Maksud Zaman Prasejarah
3.2 Lokasi Zaman Prasejarah di Dunia
3.3 Ciri Kehidupan Manusia Zaman Prasejarah
3.4 Kesinambungan Sumbangan Zaman Prasejarah kepada Kemajuan Kehidupan Manusia
3.5 Zaman Prasejarah di Malaysia
Praktis Bab 3

MENGENALI TAMADUN

BAB 4

4.1 Maksud Tamadun
4.2 Konsep Tamadun
4.3 Ciri-ciri Tamadun Awal Dunia
Praktis Bab 4

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) iii

TAMADUN AWAL DUNIA GLOBAL MEDIHAASKTRCIEPETTASDN BHD46
48
BAB 5 52
58
5.1 Empat Lokasi Tamadun Awal Dunia 59
5.2 Perbandingan Sumbangan Tamadun Awal 61
Praktis Bab 5 61
63
PENINGKATAN TAMADUN YUNANI DAN ROM 69
72
BAB 6 76
82
6.1 Tamadun Yunani 84
6.2 Peningkatan Pemerintahan dan Pentadbiran Tamadun Yunani 87
6.3 Tamadun Rom 88
6.4 Peningkatan Seni Bina dalam Tamadun Rom 92
Praktis Bab 6 94

PENINGKATAN TAMADUN INDIA DAN CHINA

BAB 7

7.1 Tamadun Indus
7.2 Tamadun China
Praktis Bab 7

TAMADUN ISLAM DAN SUMBANGANNYA

BAB 8

8.1 Latar Belakang Masyarakat Arab Sebelum Kedatangan Islam
8.2 Kemunculan dan Perkembangan Tamadun Islam
8.3 Ketokohan Nabi Muhammad SAW sebagai Pemimpin
8.4 Sumbangan Tamadun Islam kepada Dunia dan Politik
8.5 Sumbangan Tamadun Islam dalam Seni Bina
Praktis Bab

JAWAPAN

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) iv

BAB

1 Mengenali Sejarah

NOTA BESTARI Bahasa Istilah sejarah berasal daripada
Melayu perkataan Arab, iaitu ‘syajaratun’ yang
1.1 Pengertian Sejarah Kamus bererti pokok. Sejarah juga dikaitkan
Dewan dengan salasilah, riwayat, keturunan
 1 Secara umumnya, sejarah ialah peristiwa yang Bahasa dan asal usul.
berlaku pada masa lalu. Inggeris • Asal usul (keturunan), salasilah.
• Peristiwa yang benar-benar berlaku
 2 Sejarawan akan mengkaji peristiwa masa lalu
yang berlaku dalam sesebuah masyarakat atau pada waktu yang lampau, kisah,
negara. riwayat dan tambo.
• Kajian atau pengetahuan tentang
 3 Sejarawan merupakan ahli sejarah yang peristiwa-peristiwa yang telah lalu.
menyelidik rekod-rekod masa lalu dan dapatan History bererti cerita tentang seseorang.
kajian mereka dipaparkan dalam bentuk buku, Perkataan ini berasal daripada
monograf atau makalah. bahasa Yunani, historia yang bererti
penyelidikan.
 4 Istilah sejarah mempunyai beberapa pengertian
dalam aspek bahasa seperti berikut:
GLOBAL MEDIHAASKTRCIEPETTASDN BHD
1.2 Pengertian Sejarah Mengikut Pandangan Sejarawan

Sejarawan Pandangannya tentang Sejarah Maklumat tentang Tokoh
Herodotus Penceritaan tentang tindakan manusia • Sejarawan yang mula menggunakan perkataan
yang penting dan mengkagumkan serta
sebab berlakunya sesuatu peristiwa. sejarah atau historia yang bermaksud
‘penyelidikan atau penyiasatan terhadap
peristiwa silam mahupun sezaman’.
• Karyanya yang terkenal ialah Histories atau
Sejarah Perang Parsi (The Persian War).
• Karyanya ini ditulis berdasarkan kajiannya
terhadap peristiwa yang benar-benar berlaku.

KPS
Membuat interpretasi, iaitu membuat tafsiran terhadap sesuatu
peristiwa dengan memberi ulasan berdasarkan bukti.

Galeri
Info

Ibnu Khaldun
Merupakan sejarawan Arab pada abad ke-14 Masihi. Nama sebenar beliau ialah Abdul Rahman bin Muhammad.
Dipanggil Ibn Khaldun bersempena nama moyangnya. Tokoh ini dilahirkan di Tunisia pada 27 Mei 1332 dan
meninggal dunia di Kaherah, Mesir pada 17 Mac 1406. Beliau berketurunan Arab Yaman daripada kelas atasan.
Semasa hayatnya, beliau banyak menghabiskan waktu di Sepanyol dengan berkarya, sewaktu tamadun Islam
berkembang di sana. Karya teragung beliau dalam bidang sejarah ialah Muqaddimah.

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 1

SejarawanBAB 1 Pandangannya tentang Sejarah Maklumat tentang Tokoh
E.H. Carr Suatu proses interaksi berterusan antara • Karyanya yang terkenal ialah
GLOBAL MEDIHAASKTRCIEPETTASDN BHDahli sejarah dengan fakta-faktanya, suatu
Ibn Khaldun dialog yang tidak berkesudahan antara What is History?
masa kini dengan masa lampau. • Sejarah merupakan tindak balas pembaca
Khoo Kay
Kim Sejarah membicarakan perkara tentang terhadap penulisan sejarah, iaitu fakta-fakta
masyarakat manusia, peradaban dunia yang ditulis oleh sejarawan.
Muhd Yusof dan perubahan-perubahan yang berlaku • Karyanya yang terkenal ialah Muqaddimah
Ibrahim pada sifat-sifat masyarakat itu. yang mengandungi enam bab.
• Menceritakan dan mengupas perihal
Sejarah merujuk kepada apa-apa yang kehidupan manusia bermula pada zaman
pernah atau sudah berlaku. Sejarah primitif hingga kehidupan di bandar.
mendorong kita lebih memahami apa-apa Sejarawan tempatan terkenal
yang berlaku pada masa kini, di samping yang mengkaji sejarah Malaysia.
menjamin kesilapan yang sama tidak
berulang. Sejarah ialah ibu kepada semua • Sejarawan tempatan yang mengkaji tentang
bidang. ilmu dan disiplin sejarah.
Sejarah ialah masa lalu itu sendiri.Sejarah
juga merupakan catatan ataupun rekod • Karya beliau yang terkenal ialah Sejarawan dan
tentang sesuatu peristiwa yang berlaku Persejarahan Melayu: Tradisi dan Transformasi.
pada suatu masa yang lalu.

1.3 Masa Silam dan Ruang dalam Sejarah 1.4 Sumber Sejarah

 1 Masa silam merupakan rentetan peristiwa yang  1 Sumber sejarah terbahagi kepada dua, iaitu sumber
telah berlaku. Masa silam dikaji mengikut urutan primer dan sumber sekunder.
masa yang dikenali sebagai kronologi.
 2 Terdapat beberapa istilah yang berkaitan dengan
 2 Kronologi juga merujuk kepada rentetan peristiwa sumber sejarah. Antaranya ialah artifak, bukan
yang berlaku secara teratur mengikut awal hingga artifak dan ensiklopedia.
akhir dan bergerak mengikut satu garisan lurus.
 3 Artifak merupakan peralatan ciptaan manusia
 3 Ruang masa ini dapat dibahagikan kepada: yang digunakan untuk aktiviti perburuan,
(a) dekad (10 tahun); pertanian dan perdagangan. Peralatan ini
(b) abad (100 tahun); dan diperbuat daripada batu, kaca dan logam.
(d) alaf (1000 tahun).
 4 Bahan bukan artifak merupakan data arkeologi
 4 Konsep ini juga boleh diukur mengikut zaman, yang berkaitan dengan budaya manusia yang
seperti Sebelum Masihi (SM) dan Masihi (M). terdapat di bawah tanah dan di atas permukaan
Zaman Masihi bermula dengan peristiwa kelahiran tanah seperti dinding gua, dinding kota dan
Nabi Isa AS. struktur binaan.

 5 Ruang dalam sejarah yang luas mendorong  5 Ensiklopedia pula merupakan satu daripada
sejarawan membahagikan penulisan mereka sumber sekunder. Fakta dan sumber sejarah
kepada tema tertentu, seperti politik, ekonomi dan yang sahih adalah bahan yang terkandung dalam
sosial. Hal ini bagi menambahkan kepelbagaian ensiklopedia ini.
dalam pengkajian dan penulisan sejarah.
 6 The Encyclopedia of Malaysia ialah contoh
 6 Hal ini bagi memudahkan sejarawan melakukan ensiklopedia yang mengandungi beberapa
penyelidikan dalam bidang sejarah. Dalam konteks tema seperti sejarah awal, sejarah moden awal,
sejarah Malaysia, ruang masa dibahagikan kepada arkitektur, laut dan tumbuh-tumbuhan.
tempoh masa. Contohnya, Zaman Kesultanan
Melayu Melaka, kemunculan kuasa-kuasa luar,
kemerdekaan negara dan pengisian kemerdekaan.

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 2

Praktis Bab 1
BAB 1
Bahagian A (Soalan Struktur)
GLOBAL MEDIHAASKTRCIEPETTASDN BHDJawab soalan-soalan di bawah ini dengan betul.

S.P. 1.1.3 Menghuraikan konsep masa silam dan ruang dalam sejarah.
S.P. 1.1.4 Membincangkan sumber sejarah
K 1.1.11 Menerangkan kepentingan mengaplikasikan ilmu sejarah dalam kehidupan.

1 Ruang atau garis masa dalam sejarah amat penting untuk menentukan peristiwa yang berlaku.

(a) Tempoh berikut mengandungi (2 markah)
(i) Abad = 100 tahun

(ii) Alaf = 1000 tahun

(b) Nyatakan peristiwa yang ada kaitan dengan kemunculan Zaman Masihi. (2 markah)
Tarikh kelahiran Nabi Isa AS

(c) Salah satu tempoh sukar yang dilalui oleh penduduk Tanah Melayu ialah Zaman Darurat (1948–
1960). Senaraikan tiga ciri kehidupan rakyat pada Zaman Darurat.

(i) Berada dalam ketakutan
(ii) Pergerakan terbatas
(iii) Kawalan keselamatan ketat

(6 markah)

TP 2 Murid boleh memahami pengenalan ilmu sejarah. Menguasai 4
Belum Menguasai 6
TP 5 Murid boleh membuat penilaian tentang pengenalan ilmu sejarah.
Menguasai
Belum Menguasai

2 (a) Nyatakan sama ada bahan-bahan berikut merupakan sumber primer atau sumber sekunder.

Bahan-bahan Primer Sumber Sejarah
(i) Batu bersurat Sekunder (6 markah)
(ii) Ensiklopedia Primer
(iii) Fail rasmi jabatan Sekunder
(iv) Majalah Primer
(v) Rangka manusia Primer
(vi) Surat peribadi

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 6

(b) Naskhah-naskhah Melayu seperti Sejarah Melayu dan Tuhfat al-Nafis mengandungi banyak
maklumat berkaitan sejarah dan budaya negara kita. Pada pandangan anda, mengapakah golongan
muda kurang berminat untuk membaca dan mengkaji naskhah-naskhah berkenaan?
GLOBAL MEDIHAASKTRCIEPETTASDN BHD
(i) Gaya bahasa lama yang sukar difahami BAB 1



(ii) Tiada pendedahan khusus di peringkat sekolah rendah

(4 markah)

TP 2 Murid boleh memahami pengenalan ilmu sejarah. Menguasai 6
Belum Menguasai 4
TP 5 Murid boleh membuat penilaian tentang pengenalan ilmu sejarah.
Menguasai
Belum Menguasai

Bahagian B (Penguasaan i-Think)
Jawab soalan-soalan di bawah ini dengan mengisi jawapan pada ruangan yang disediakan.

S.P. 1.1.3 Menghuraikan konsep masa silam dan ruang dalam sejarah.
S.P. 1.1.7 Membincangkan kepentingan mempelajari sejarah.

1 Nyatakan konsep-konsep ruang masa dalam sejarah. BUKU TEKS hal 6
Konsep Masa Silam dan Ruang dalam Sejarah

Tahun Masihi Sebelum Masihi Dekad Tahun Hijrah

Bermula dengan Tahun sebelum Bersamaan 10 tahun Tahun Islam yang
kelahiran Nabi Isa AS kelahiran Nabi Isa AS bermula daripada
peristiwa Hijrah Nabi
Muhammad SAW dari
Mekah ke Madinah
(622 M)

(4 markah)

TP 2 Murid boleh memahami ilmu sejarah. Menguasai 4
Belum Menguasai

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 7

1 Penulis Barat mempunyai agenda tersendiri apabila menulis sejarah negara kita. Mengapakah mereka
bertindak sedemikian?

• Mereka cuba melindungi kelemahan pihak Barat.
• Mereka mengutamakan kegiatan perdagangan daripada menjaga kebajikan penduduk tempatan.
BAB 1

GLOBAL MEDIHAASKTRCIEPETTASDN BHD
(3 markah)

TP 5 Murid boleh melahirkan idea yang rasional tentang pengenalan ilmu sejarah. Menguasai 3
Belum Menguasai

Bahagian E (Soalan Objektif) 3 merupakan ahli sejarah yang
Jawab soalan-soalan di bawah ini. menyelidik rekod-rekod lalu dan memuatkan
dapatan mereka dalam pelbagai bentuk.
Foto 1.4 menunjukkan salah seorang tokoh
sejarah di Malaysia.

A Artisan C Sejarawan
B Ahli arkeologi D Seniman

4 Pilih pernyataan yang betul tentang sumber
primer.
A Bersifat asli
B Bahan telah diolah
C Bahan telah tersebar
D Telah ditokok tambah

Foto 1.4 5 Artifak merupakan peralatan ciptaan manusia
yang berfungsi untuk pembinaan, pertanian
1 Sejarah mengikut pandangan tokoh dalam dan perdagangan.
Foto 1.4 bermaksud Antara yang berikut, manakah contoh artifak?
A bicara tentang masyarakat dan manusia. A Batu Bersurat
B penceritaan tentang ilmu dan disiplin B Loceng Gangsa
sejarah. C Candi Lembah Bujang
C perkara yang pernah dan sudah berlaku. D Manuskrip Sejarah Melayu
D tindak balas pembaca terhadap penulisan.
Ilustrasi 1.1 menunjukkan perbezaan pendapat
2 Rajah 1 menunjukkan makna sejarah menurut antara dua pihak.
satu sumber.

Bererti pokok Tok Janggut Tok Janggut bangkit
pemberontak kerana menentang peraturan

menentang British. cukai British.

Syajaratun Salasilah, riwayat,
keturunan

Rajah 1

Makna sejarah mengikut Rajah 1 adalah
berasal daripada bahasa
A Arab. C Inggeris.
B Melayu. D Yunani.
Ilustrasi 1.1

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 10

6 Pada pendapat anda, mengapakah wujud Apakah perbezaan kedua-dua kaedah
perbezaan tafsiran dalam sejarah? tersebut?
I Perbezaan ideologi A Proses mendapatkan maklumat melalui
II Tujuan penulisan
III Bukti kehebatan perbualan
IV Sumber terhad B Memberikan maklumat melalui
A I dan II
B II dan III pengalaman sendiri
C III dan IV C Memerlukan perancangan grid sebelum
D I dan IV
kerja
7 Rajah 2 menunjukkan kaedah yang digunakan D Memerlukan proses menyalin dan
untuk melaksanakan penyelidikan dalam
sejarah. menyunting rakaman
8 Salah satu kepentingan tafsiran sejarah ialah

A mengajak dua pihak berdebat.
B menilai fakta dari sumber berbeza.
C mendorong seseorang bersikap egois.
D melatih seseorang berhujah tanpa sumber.
GLOBAL MEDIHAASKTRCIEPETTASDN BHDKaedah ArkeologiKaedah Lisan
BAB 1
Rajah 2

Bahagian F (Kajian Kes/Tugasan Kerja Projek)
Baca petikan berikut dengan teliti dan lakukan tugasan yang diberikan.

SUTAN PUASA PEMBUKA KUALA LUMPUR
KUALA LUMPUR
Polemik tokoh sebenar pembuka Kuala Lumpur antara Raja Abdullah atau Yap Ah Loy tidak akan
menemui jawapan sekiranya pertikaian hanya merujuk kepada dua orang tokoh tersebut sahaja. Baru-
baru ini, sejarawan Profesor Emeritus Tan Sri Dr Khoo Kay Kim menjelaskan kedua-dua pandangan
itu salah kerana Kuala Lumpur sebenarnya dibuka oleh Sutan Puasa, iaitu lelaki berketurunan
Mandailing dari Sumatera. Sutan Puasa berketurunan baik-baik dan telah membuat penempatan
di pertemuan antara Sungai Lumpur dan Sungai Klang. Beliau telah menjemput dua orang Kapitan
Cina, iaitu Hew Siew dan Liu Ngim Kong untuk memajukan wilayah baharu berkenaan.

Sumber: Berita Harian, 15 Februari 2017

Petikan di atas berkaitan dengan tokoh-tokoh yang terlibat dalam pembukaan Kuala Lumpur. Hasilkan
sebuah rencana seorang tokoh yang terlibat dalam usaha memajukan bandar Kuala Lumpur.
Panjang rencana anda hendaklah tidak kurang daripada 150 patah perkataan.
Tugasan anda hendaklah mengandungi perkara-perkara yang berikut:
 1 Tajuk rencana
 2 Kandungan

(a) Pengenalan – Latar belakang Kuala Lumpur
(b) Menyatakan kegiatan ekonomi yang dijalankan di Kuala Lumpur
(c) Membincangkan tokoh yang terlibat dalam usaha memajukan bandar Kuala Lumpur, iaitu Abdullah Hukum
(d) Menghuraikan peranan Abdullah Hukum dalam pembangunan Kuala Lumpur
(e) Membuat rumusan
(f) Menyenaraikan sumber rujukan

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 11

BAB

3 Zaman Prasejarah

NOTA BESTARI

3.1 Maksud Zaman Prasejarah

 1 Zaman Prasejarah boleh didefinisikan sebagai
zaman sebelum manusia mengetahui dan
mengenal tulisan.

 2 Zaman ini terbahagi kepada dua zaman, iaitu:
(a) Zaman Batu, dan
(b) Zaman Logam.
GLOBAL MEDIHAASKTRCIEPETTASDN BHD Kiosk
Sejarah

Untuk mengetahui sejarah Zaman Prasejarah
dengan lebih lanjut, rujuk laman web berikut:
http://farah9f199801.blogspot.my/2012/03/zaman-
prasejarah-manusia-purba.html

Zaman Batu
 1 Zaman Batu merujuk kepada penggunaan teknologi batu dalam kehidupan manusia pada ketika itu.
 2 Terdapat tiga tahap Zaman Batu, iaitu:

Zaman Batu

Zaman Paleolitik Zaman Mesolitik Zaman Neolitik
(Zaman Batu Awal) (Zaman Batu Pertengahan) (Zaman Batu Baharu)


 3 Ciri-ciri tiga tahap Zaman Batu ditunjukkan di peta buih di bawah.

THINK

Zaman • Zaman Paleolitik dianggap sebagai zaman yang mencabar kerana
Paleolitik manusia perlu menggunakan peralatan batu yang serba ringkas dalam

meneruskan kehidupan mereka.

• Mereka juga menggunakan peralatan yang diperbuat daripada tulang

haiwan dalam aktiviti seharian selain peralatan batu.

Ciri-ciri Zaman • Cara hidup manusia semakin berkembang pada Zaman Mesolitik.
Zaman Mesolitik
Batu • Cuaca pada zaman ini tidak terlalu sejuk.
• Manusia menjalankan aktiviti memburu binatang dan menangkap ikan

untuk mendapatkan makanan.

Zaman • Pada zaman ini, perkembangan teknologi dan corak kehidupan
Neolitik
manusia semakin baik dan berkembang.
• Manusia mula mewujudkan kawasan petempatan dan mengamalkan

aktiviti bercucuk tanam, membuat tembikar dan menternak binatang.

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 22

Zaman Logam Lokasi Zaman Prasejarah di Asia Tenggara
 1 Zaman Logam merujuk kepada penggunaan  1 Di Asia Tenggara juga, terdapat beberapa lokasi

teknologi gangsa dan besi. prasejarah ditemui.
 2 Manusia telah melakukan inovasi logam besi dan  2 Bahan tinggalan manusia yang ditemui

gangsa dalam penggunaan peralatan mereka. menunjukkan keupayaan manusia pada ketika itu
 3 Selain itu, mereka juga telah melakukan aktiviti menjalani kehidupan seharian.
 3 Penemuan ini juga menjadi bukti ketinggian
pelayaran. pencapaian mereka setanding dengan manusia
 4 Mereka juga menjalankan kegiatan pertukaran Zaman Prasejarah di kawasan lain di dunia.
 4 Antara lokasi prasejarah yang terdapat di Asia
barangan dan peralatan berasaskan gangsa yang Tengara ialah Ban Ching (Thailand), Lenggong
dapat dikesan di rantau Asia Tenggara. (Malaysia), Gua Liang Bua (Pulau Flores,
 5 Contoh peralatan besi yang digunakan ialah Indonesia), Gua Padah-lin (Myanmar), Sa Hyun
kapak, tulang mawas, beliung dan mata lembing (Vietnam) dan Gua Tabon (Filipina).
yang digunakan untuk berburu, bertani dan untuk  5 Lokasi prasejarah ini amat penting dan perlu
menjalankan kegiatan harian mereka. dipelihara serta dipulihara agar generasi akan
datang dapat mengetahui serta memahami sejarah
EKNS dan tamadun yang telah dilalui oleh manusia pada
Menjelaskan keupayaan manusia Zaman ketika itu.
Prasejarah meneruskan kelangsungan hidup.
EKNS
Tempoh Masa Zaman Prasejarah Mencadangkan kepentingan memelihara dan
 1 Zaman Paleolitik (2.5 juta tahun – 8,000 SM) memulihara tinggalan Zaman Prasejarah.
 2 Zaman Mesolitik (12,000 – 4,000 SM)
 3 Zaman Neolitik (10,000 – 2,000 SM) THINK
 4 Zaman Logam (3,500 SM – 500 M)

KPS
Memahami kronologi Zaman Prasejarah
berdasarkan corak kemajuan kehidupan manusia
zaman itu.
GLOBAL MEDIHAASKTRCIEPETTASDN BHD Ban Chiang Lenggong
BAB 3(Thailand)(Malaysia)

3.2 Lokasi Zaman Prasejarah di Dunia Gua Tabon Lokasi Gua
(Filipina) Zaman Liang
 1 Penemuan pelbagai artifak atau ekofak telah Prasejarah Bua, Pulau
membuktikan kewujudan lokasi prasejarah di Asia Flores
di dunia. Tenggara (Indonesia)

 2 Lokasi prasejarah wujud di dua kawasan, iaitu: Sa Hyun Gua
(a) kawasan terdedah seperti di lembah sungai, (Vietnam) Padah-lin
dan (Myanmar)
(b) kawasan tertutup seperti di dalam gua.
Kiosk
 3 Selain itu, lokasi prasejarah juga boleh ditentukan Sejarah
sama ada wujud di darat atau di air.
Untuk mengetahui tentang jenis dan ciri-ciri
 4 Fungsi lokasi dan tapak boleh dibahagikan kepada manusia prasejarah dengan lebih lanjut, rujuk
tapak petempatan, perkuburan, bandar, kawasan laman web berikut: http://www.gurupendidikan.
perburuan atau pembuatan alatan batu. com/pengertian-jenis-dan-ciri-manusia-purba/

Galeri KPS
Info Meneroka bukti kewujudan manusia prasejarah
berdasarkan penemuan tinggalan mereka.
Tiang-tiang batu raksasa di Gobekli Tepe
di tenggara Turki didirikan untuk kegunaan ritual
oleh masyarakat Zaman Awal Neolitik.

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 23

Praktis Bab 3

Bahagian A (Soalan Struktur)
Jawab soalan-soalan di bawah ini dengan betul.

S.P. 3.1.1 Menyatakan maksud Zaman Prasejarah.

S.P. 3.1.2 Menerangkan lokasi Zaman Prasejarah.

S.P. 3.1.3 Membandingkan ciri-ciri kehidupan pada Zaman Prasejarah.

S.P. 3.1.4 Menyatakan kesinambungan sumbangan Zaman Prasejarah kepada kemajuan kehidupan manusia.GLOBAL MEDIHAASKTRCIEPETTASDN BHD
BAB 3
K 3.1.6 Menjelaskan keupayaan manusia prasejarah meneruskan kelangsungan hidup

1 Zaman Prasejarah ialah zaman sebelum manusia mengenal tulisan. Nyatakan tiga tahap Zaman Batu
yang wujud di dunia.

(a) Zaman Paleolitik   (b) Zaman Mesolitik   (c) Zaman Neolitik
(3 markah)

TP 1 Murid mengetahui Zaman Prasejarah. Menguasai 3
TP 4 Murid boleh menganalisis maklumat berkaitan Zaman Prasejarah. Belum Menguasai 3

Menguasai
Belum Menguasai

2 Lokasi manusia prasejarah biasanya tertumpu di kawasan yang berhampiran dengan sumber alam.
Di manakah biasanya lokasi prasejarah ini wujud?

(a) Kawasan terdedah seperti di lembah sungai

(b) Kawasan tertutup seperti dalam gua (2 markah)

TP 1 Murid mengetahui Zaman Prasejarah. Menguasai 2
TP 2 Murid memahami Zaman Prasejarah. Belum Menguasai 2
TP 3 Murid boleh menerangkan dengan contoh tentang Zaman Prasejarah. 2
Menguasai
Belum Menguasai

Menguasai
Belum Menguasai

3 Asia Tenggara juga menjadi tapak atau lokasi kewujudan masyarakat Zaman Prasejarah. Nyatakan
tiga lokasi dan bukti penemuan di lokasi-lokasi tersebut.

(a) Ban Chiang – penemuan peralatan logam dan tembikar

(b) Lenggong – penemuan rangka Perak Man

(c) Gua Liang Bua – penemuan Flores Man, fosil (3 markah)

TP 1 Murid mengetahui Zaman Prasejarah. Menguasai 3
Belum Menguasai

TP 4 Murid boleh menganalisis maklumat berkaitan Zaman Prasejarah. Menguasai 3
Belum Menguasai

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 29

4 Nyatakan empat ciri-ciri kehidupan masyarakat Zaman Prasejarah.
(a) Rajin – mencari sumber makanan agar tidak kelaparan


(b) Kreatif – mencipta pelbagai jenis peralatan untuk memudahkan kehidupan harian


(c) Bijak – tahu bercucuk tanam dan menternak haiwan untuk kegunaan jangka masa yang panjang


(d) Bersyukur – menggunakan sumber alam secara berhemah agar khazanah alam tidak musnah
Berdikari – tidak bergantung kepada orang lain menyebabkan mereka hidup aman dan damai

(4 markah)
BAB 3
TP 1 Murid mengetahui Zaman Prasejarah. Menguasai 4
GLOBAL MEDIHAASKTRCIEPETTASDN BHD Belum Menguasai

TP 4 Murid boleh menganalisis maklumat berkaitan Zaman Prasejarah. Menguasai 4
Belum Menguasai

5 Nyatakan satu tapak Zaman Prasejarah yang wujud di Malaysia bagi mewakili setiap tahap dalam
Zaman Prasejarah.

(a) Zaman Paleolitik: Tingkayu, Sabah

(b) Zaman Mesolitik: Gua Madai, Sabah

(c) Zaman Neolitik: Sungai Tembeling, Pahang

(d) Zaman Logam: Lembah Bernam, Selangor (4 markah)

TP 5 Murid boleh menganalisis maklumat berkaitan Zaman Prasejarah. Menguasai 4
Belum Menguasai

Bahagian B (Penguasaan i-Think)
Jawab soalan-soalan di bawah ini dengan mengisi jawapan pada ruangan yang disediakan.

S.P. 3.1.5 Membincangkan bukti tinggalan Zaman Prasejarah dan menjelaskan keupayaan manusia prasejarah meneruskan kelangsungan hidup.
K 3.1.6

1 Masyarakat Zaman Prasejarah mempunyai ciri-ciri kehidupan yang unik. Ciri-ciri ini berubah, iaitu
semakin bertambah baik selari dengan peredaran masa. Nyatakan perubahan ciri-ciri kehidupan
masyarakat Zaman Prasejarah dan jelaskan kesan-kesan perubahan ciri tersebut ke atas kehidupan
mereka. BUKU TEKS hal 52–58

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 30

Bahagian D (Komik Sejarah)
Jawab soalan-soalan di bawah ini dengan berpandukan komik sejarah yang diberikan.

S.P. 3.1.4 Menyatakan kesinambungan Zaman Prasejarah kepada kemajuan kehidupan manusia.
K 3.1.6 Menjelaskan keupayaan manusia prasejarah meneruskan kelangsungan hidup

BAB 3

GLOBAL MEDIHAASKTRCIEPETTASDN BHD
1 Nyatakan nilai yang ditunjukkan oleh masyarakat Zaman Prasejarah yang boleh diamalkan oleh
masyarakat zaman sekarang.
• Gigih meneruskan kehidupan walaupun dalam keadaan serba kekurangan
• Berdikari dan berusaha memenuhi keperluan kehidupan mereka
• Kreatif mencipta peralatan yang boleh memudahkan kehidupan mereka
(3 markah)

TP 4 Murid boleh menganalisis maklumat berkaitan Zaman Prasejarah. Menguasai 3
Belum Menguasai

Bahagian E (Soalan Objektif)
Jawab soalan-soalan di bawah ini.

1 Zaman Prasejarah juga dikenali sebagai Apakah zaman yang bertanda X?
kerana masyarakat pada zaman itu A Logam C Paleolitik
kebanyakannya menggunakan peralatan yang B Mesolitik D Neolitik
diperbuat daripada .
A Zaman Ais, kayu 3 Pernyataan berikut menunjukkan ciri-ciri
B Zaman Besi, besi manusia Zaman Prasejarah.
C Zaman Batu, batu
D Zaman Penjajahan, plastik
Tinggal secara menetap di kawasan
2 Rajah 1 menunjukkan garis masa Zaman lembah sungai dan pesisiran pantai.
Prasejarah.
3500 SM A peralatan
– 500 M B kepercayaan
C tempat kediaman
X D pengumpulan makanan

12,000–4000 SM 4 Masyarakat Zaman Prasejarah terbukti
memberi banyak sumbangan kepada
2.5 juta tahun – 8000 SM kemajuan kehidupan manusia pada masa
kini. Pilih pernyataan yang betul berkaitan
Rajah 1 sumbangan masyarakat Zaman Prasejarah.
I Penggunaan jentera moden

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 34

II Penghasilan daging dan tenusu 6 Mengapakah kemajuan dalam bidang
III Kepakaran dalam bidang kejuruteraan penciptaan peralatan yang diasaskan oleh
IV Kewujudan industri berasaskan makanan manusia Zaman Prasejarah menjadi kayu
A I, II dan III ukur kepada kemajuan teknologi manusia
B II, III dan IV pada masa kini?
C I, II dan IV I Menjimatkan masa dan tenaga dalam
D I, II, III dan IV melaksanakan sesuatu kerja
Soalan 5 berpandukan pernyataan di bawah. II Dapat memajukan pelbagai industri untuk
kemajuan ekonomi negara
Alam semula jadi amat penting bagi III Menunjukkan tahap pemikiran manusia
kelangsungan kehidupan manusia zaman yang semakin tinggi dan kreatif
prasejarah. Oleh sebab itu, mereka amat IV Menjamin tahap kualiti dalam penghasilan
mementingkan kesejahteraan alam sesuatu produk yang dikeluarkan
dalam kehidupan mereka. Mereka berani A I, II dan III
mendirikan tempat kediaman berhampiran B II, III dan IV
sumber air tanpa rasa takut akan risiko C I, III dan IV
berlakunya banjir. D I, II, III dan IV
GLOBAL MEDIHAASKTRCIEPETTASDN BHD
BAB 3 5 Berdasarkan pernyataan di atas, bagaimanakah 7 Di manakah lokasi penanaman padi manusia
kita dapat menghargai sumber air yang prasejarah yang ditemui di Semenanjung
terdapat di negara kita? Malaysia?
A Tidak membuang sampah-sarap ke dalam A Klang, Selangor
sungai B Jenderam Hilir, Selangor
B Tidak melakukan penebangan hutan C Hulu Tembeling, Pahang
D Lembah Nenggiri, Ulu Kelantan

secara berleluasa 8 Kelancaran sistem pentadbiran bagi sesebuah
C Menjalankan aktiviti pertanian
berhampiran sumber air negara pada masa kini bertitik tolak daripada
sumbangan masyarakat prasejarah dari segi
D Menternak haiwan agar haiwan perburuan A aktiviti. C peralatan.
tidak pupus
B ideofak. D organisasi sosial.

Bahagian F (Kajian Kes/Tugasan Kerja Projek)
Kenal pasti sebuah tapak zaman prasejarah yang terdapat di Malaysia. Hasilkan sebuah buku skrap
berkaitan tapak arkeologi berkenaan.
Tugasan anda hendaklah mengandungi perkara-perkara yang berikut:
 1 Tajuk tugasan
 2 Nama pengkaji/Penulis
 3 Kandungan

(a) Pengenalan lokasi – sertakan peta yang menunjukkan lokasi yang dikaji.
(b) Menyatakan keadaan bentuk muka bumi lokasi yang dikaji.
(c) Menyenaraikan bahan tinggalan sejarah di lokasi prasejarah yang dikaji. Sertakan gambar.
(d) Menghuraikan keistimewaan lokasi prasejarah yang dikaji.
(e) Mencadangkan langkah-langkah pemeliharaan dan pemuliharaan lokasi yang dikaji.
(f) Membuat rumusan.
(g) Menyenaraikan sumber rujukan.

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 35

SEJARAH OPS A+ Premium SEJARAH

Siri OPS A+ Premium merupakan modul pelengkap yang disediakan untuk
murid bertepatan dengan kaedah Pentaksiran Bilik Darjah (PBD). Latihan yang
dimuatkan di dalam siri ini menepati Dokumen Standard Kurikulum dan
Pentaksiran (DSKP) serta buku teks KSSM yang terkini.

Antara ciri istimewa di dalam buku ini ialah nota, soalan Kemahiran Berfikir
Aras Tinggi (KBAT), peta pemikiran, tugasan kerja projek dan komik sejarah.
Kesemua elemen ini bertujuan untuk melatih murid menjawab soalan-soalan yang
pelbagai aras dan bentuk, seterusnya dapat meningkatkan kemahiran serta
penguasaan murid dalam setiap topik yang dipelajari.

Judul-judul dalam siri ini Dapatkan siri

Subjek Tingkatan 1 2 3 4 5 myVisa A+ Premium

English Bahasa Melayu TINGKATAN 1

Matematik Berteraskan buku teks KSSM
Praktis MuLus turut disediakan
Sains Soalan KBAT
Aktiviti PAK-21
Sejarah Kertas Model

Geografi

MGF1

Semenanjung Malaysia (WM) : RM7.90

Sabah & Sarawak (EM) : RM8.50

ISBN 978-967-2708-76-6

15, Jalan 9/152, Taman Perindustrian OUG, 9 789672 708766
Batu 6 1/2,Jalan Puchong, 58200 Kuala Lumpur.
Tel : +603 7783 6309 Faks : +603 7783 9089
E-mel: [email protected]
www.mediastreet.com.my