คู่มือการสำรวจโรคใบด่างมันสำปะหลัง

คูม่ ือการส�ำรวจโรคใบด่างมันส�ำปะหลัง
พมิ พ์ครัง้ ที่ 1 : จำ� นวน 33,000 เล่ม สงิ หาคม 2562
พมิ พ์ที่ : บริษทั นวิ ธรรมดาการพมิ พ์ (ประเทศไทย) จ�ำกัด
จัดพมิ พ์ : กรมสง่ เสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

โครงการรณรงค์เพอ่ื ควบคุมและป้องกนั การแพร่ระบาดของโรคใบดา่ งมนั สำ� ปะหลงั

โรคใบดา่ งมันส�ำปะหลัง

(Cassava mosaic disease ; CMD)

เกดิ จากเชอ้ื ไวรสั Sri Lankan cassava mosaic virus (SLCMV)
พบในประเทศศรีลังกา อินเดีย เวยี ดนาม และกมั พชู า

พชื อาศัยของเชื้อไวรัสสาเหตุโรค

l มนั สำ� ปะหลงั ละหงุ่ สบ่ดู ำ�
l พชื วงศเ์ ปลา้ เชน่ หญา้ ยาง นำ้� นมราชสหี ์ น�ำ้ นมราชสหี ท์ ะเล หญ้ารก
น�้ำนมราชสหี เ์ ลก็ สลดั ได หรือตน้ คริสต์มาส โพแดงใหญ่ โปย๊ เซยี น และพญาไรใ้ บ

การแพรร่ ะบาด
ใช้ท่อนพันธุ์จากต้นมันส�ำปะหลังที่เป็นโรคมาปลูก และมีแมลงหวี่ขาวยาสูบเป็น

พาหะน�ำโรค

รูปท่อนพันธุ์

คู่มือการสำ� รวจโรคใบด่างมนั ส�ำปะหลัง 1

พชื อาศยั ของแมลงหว่ขี าวยาสูบ

เชน่ ยาสูบ กะเพรา โหระพา ผกั ชีฝรงั่ สะระแหน่ แมงลกั ย่หี ร่า มันฝรัง่ พืชตระกูล
พริก - มะเขือ พชื ตระกูลแตง และพืชตระกลู ถ่ัว

ลักษณะอาการ

l ตน้ เปน็ โรคทเ่ี กดิ จากการใชท้ อ่ นพนั ธ์ุ
ที่เป็นโรค ยอดแตกใหม่แสดงอาการด่างเหลืองชัดเจน
ใบมีลักษณะด่าง เหลือง หงิกงอ เสียรูปทรง ท้ังต้น
ล�ำต้นแคระแกร็นไม่เจริญเติบโต มันส�ำปะหลัง
ไม่สร้างหัวหรือหัวลีบเล็ก หากระบาดรุนแรงผลผลิต
ลดลง 80 – 100%
l ต้นเป็นโรคท่ีเกิดจากแมลงหว่ีขาวยาสูบ น�ำเช้ือไวรัสจากต้นท่ีเป็นโรคมาติด
ลักษณะต้นใบล่างปกติ ใบบริเวณยอดมีอาการด่าง เหลือง หงิกงอ เสียรูปทรง หากติดเช้ือ
ต้ังแต่มันอายุน้อย ต้นจะแคระแกร็นไม่เจริญเติบโต หัวมันลีบเล็ก หากติดเช้ือตอนมันอายุมาก
ผลผลิตลดลงประมาณ 30 - 40% และหากไม่รีบก�ำจัดหรือน�ำไปท�ำพันธุ์ในปีต่อไป ผลผลิต
อาจลดลง 80 - 100%

“มหนั ตภัยโรคใบด่างมันส�ำปะหลงั เป็นแล้วไม่มที างรกั ษา
ตอ้ งทำ� ลายอยา่ งเดยี วเท่านนั้ ”

2 กรมสง่ เสรมิ การเกษตร

การปฏิบัติเพ่อื กำ� จดั โรคใบดา่ งมันส�ำปะหลัง

1. สำ� รวจแปลงมนั สำ� ปะหลงั ของตนเองอย่างสมำ�่ เสมอ
หากพบตน้ มนั สำ� ปะหลังแสดงอาการใบด่าง
ให้รบี แจง้ เจา้ หน้าที่สำ� นกั งานเกษตรอำ� เภอ หรือ
ส�ำนักงานเกษตรจงั หวัดใกลบ้ า้ นทันที
2. ก�ำจดั ต้นมันส�ำปะหลังท่เี ป็นโรคและแมลงหวี่ขาวยาสูบ
☛ ถอนทำ� ลายตน้ ทเี่ ป็นโรค
☛ พน่ สารเคมกี ำ� จดั แมลงหวี่ขาวยาสูบ ดงั นี้
l อมิ ดิ าโคลพริด 70% WG อัตรา 12 กรมั ต่อน�้ำ 20 ลติ ร หรือ
l ไดโนทฟี แู รน 10% SL อตั รา 20 มลิ ลลิ ิตรตอ่ น้�ำ 20 ลิตร หรือ
l ไทอะมีโทแซม 25% WG อัตรา 12 กรัมตอ่ น้�ำ 20 ลติ ร
3. คดั เลอื กทอ่ นพนั ธ์สุ ะอาด
ใช้ท่อนพนั ธุจ์ ากแปลงท่ไี ม่เคยเปน็ โรค หรอื ใชท้ ่อนพันธุ์
ท่ที ราบแหลง่ ท่มี า

คมู่ ือการสำ� รวจโรคใบดา่ งมันสำ� ปะหลงั 3

การปอ้ งกนั โรค (กรณีไม่พบการระบาด)

1. ห้ามน�ำเข้าและสอดส่องการลักลอบน�ำเข้าท่อนพันธุ์หรือส่วนขยายพันธุ์ของ
มันส�ำปะหลังจากต่างประเทศ หากพบเห็นการน�ำเข้าต้องรีบแจ้งส�ำนักงานเกษตรอ�ำเภอ
หรอื ส�ำนักงานเกษตรจงั หวัดใกลบ้ ้าน
2. ใช้ทอ่ นพันธ์ทุ ที่ ราบแหลง่ ทม่ี า จากแปลงทไ่ี ม่เคยเปน็ โรคมาปลกู หรือใชท้ อ่ นพนั ธุ์
จากแหล่งพันธ์ทุ ่มี ีการรับรอง
3. หลีกเลี่ยงการปลูกพันธุ์ท่ีอ่อนแอต่อโรค เช่น พันธุ์ 89 ควรเลือกปลูกพันธุ์ท่ี
พบการระบาดของโรคน้อย เชน่ เกษตรศาสตร์ 50 หรือ ระยอง 72
4. หมน่ั ส�ำรวจแปลงมันส�ำปะหลงั ของตนเองอยา่ งสม�ำ่ เสมอ อยา่ งนอ้ ยทกุ 2 สัปดาห์
5. ปอ้ งกนั และกำ� จดั แมลงหว่ีขาวยาสบู ในแปลงปลูกมนั ส�ำปะหลัง โดยพ่นสารเคมี ดังนี้
l อิมิดาโคลพรดิ 70% WG อตั รา 12 กรมั ต่อน้ำ� 20 ลิตร หรอื
l ไดโนทฟี แู รน 10% SL อตั รา 20 มลิ ลลิ ิตรตอ่ นำ�้ 20 ลิตร หรอื
l ไทอะมีโทแซม 25% WG อัตรา 12 กรมั ตอ่ นำ้� 20 ลติ ร
6. หากพบต้นมันส�ำปะหลังแสดงอาการใบด่างให้รีบแจ้งส�ำนักงานเกษตรอ�ำเภอ
หรอื ส�ำนกั งานเกษตรจังหวัดใกล้บ้านทนั ที

4 กรมส่งเสริมการเกษตร

การจัดการและควบคมุ โรค (กรณีพบการระบาด)

1. เมื่อพบต้นเป็นโรคให้แจ้งส�ำนักงานเกษตรอ�ำเภอ หรือส�ำนักงานเกษตรจังหวัด
ใกล้บา้ นทันที เพือ่ ตรวจวนิ จิ ฉยั
2. หากพบตน้ มนั ส�ำปะหลังทแ่ี สดงอาการของโรคให้ด�ำเนินการ ดงั น้ ี
2.1 กรณตี ้นมันส�ำปะหลังต้นเลก็ ยังไมล่ งหวั
l ใหถ้ อนตน้ มันส�ำปะหลงั ท่แี สดง
อาการของโรค
l ตัดเปน็ ทอ่ นก่อนใสถ่ งุ ด�ำ/กระสอบ
มดั ปากถุงใหส้ นิท
l น�ำไปตากแดดไม่นอ้ ยกวา่ 7 วัน
หรอื จนกว่าต้นมันสำ� ปะหลงั จะตาย
2.2 กรณตี ้นมันสำ� ปะหลงั ลงหวั แลว้
l ให้ตัดเฉพาะตน้ มนั สำ� ปะหลัง
l ตดั ตน้ เป็นทอ่ น ๆ ใส่ถงุ ดำ� /กระสอบ
มัดปากถงุ ใหส้ นิท
l นำ� ไปตากแดดไม่น้อยกว่า 7 วัน
หรือจนกว่าต้นมนั ส�ำปะหลงั จะตาย
2.3 กรณที ี่พบการระบาดของโรคเป็นวงกวา้ ง จ�ำเปน็ ต้องถอนท�ำลายทัง้ แปลง
l ให้ถอนต้นมนั ส�ำปะหลงั ทงั้ หมดในแปลง
l นำ� ไปทิง้ ในหลุมลึกไม่น้อยกว่า 2-3 เมตร โดยไม่ใหม้ เี หง้า เศษซาก หรอื
ชนิ้ ส่วนของต้นมนั ส�ำปะหลงั หลงเหลืออยใู่ นแปลง
l พ่นต้นมันส�ำปะหลังด้วยสารก�ำจัดวัชพืช อะมีทรีน 80% WG และกลบ
ด้วยดนิ หนาไมน่ ้อยกว่า 0.5 เมตร

คู่มือการสำ� รวจโรคใบด่างมันสำ� ปะหลงั 5

3. ก�ำจัดแมลงหว่ีขาวยาสูบในแปลงที่พบอาการใบด่างและแปลงข้างเคียงให้ทั่วต้น
มันส�ำปะหลัง โดยใชส้ ารเคมี ดงั นี้
l อมิ ดิ าโคลพรดิ 70% WG อัตรา 12 กรมั ตอ่ น้�ำ 20 ลติ ร หรอื
l ไดโนทีฟแู รน 10% SL อัตรา 20 มิลลิลติ รตอ่ น�้ำ 20 ลิตร หรือ
l ไทอะมีโทแซม 25% WG อัตรา 12 กรัมตอ่ น�้ำ 20 ลติ ร
4. ส�ำรวจติดตามอย่างต่อเน่ืองทุก 2 สัปดาห์ หากพบต้นท่ีแสดงอาการใบด่าง
ให้รีบแจ้งเจ้าหน้าท่ีกรมส่งเสริมการเกษตรทราบทันที เพื่อประสานกรมวิชาการเกษตร
ดำ� เนนิ การต่อไป

ขอ้ ควรระวัง : 1. หากตอ้ งการน�ำผลผลติ หัวมันส�ำปะหลังไปจ�ำหน่าย ตอ้ งตดั เฉพาะ
สว่ นของหวั มนั สดเทา่ น้ัน ไมม่ สี ่วนทข่ี ยายพนั ธ์ุต่อได้ เช่น ลำ� ต้น
หรอื เหงา้ ติดไปด้วย
2. ห้ามนำ� ท่อนพันธ์ุของตน้ ทีเ่ ป็นโรคไปปลูกและหลกี เลยี่ งการขนย้าย
ท่อนพนั ธจุ์ ากแหลง่ ทพี่ บโรคไปสแู่ หล่งปลกู อ่นื

6 กรมส่งเสรมิ การเกษตร

วิธกี ารส�ำรวจโรค

เกษตรกรเจ้าของแปลงส�ำรวจต้นมันส�ำปะหลังทุกต้นในแปลง เพื่อค้นหาต้นท่ีเป็นโรค
หากพบอาการใบดา่ ง ให้ด�ำเนนิ ตามวธิ ีทกี่ ลา่ วมาแล้ว

1. แปลงมันส�ำปะหลังอายุน้อย ต้นไม่สูงมาก ให้ส�ำรวจทุกต้น โดยเดิน 1 แถว เว้น
5 แถว แบบตวั ยู โดยตรวจดยู อดออ่ น

2. แปลงมนั สำ� ปะหลังอายุมาก ตน้ สงู ใหส้ ำ� รวจทุกตน้ โดยเดนิ 1 แถว เว้น 3 แถว
แบบตวั ยู โดยตรวจดูยอดอ่อนและใบออ่ น พร้อมท้งั ส�ำรวจจ�ำนวนแมลงหวี่ขาวยาสบู

การเดนิ ส�ำรวจแปลงมันส�ำปะหลงั
ค่มู ือการสำ� รวจโรคใบดา่ งมันสำ� ปะหลัง 7

แบบบันทึกการส�ำรวจแปลงเพอ่ื ป้องกันและควบคมุ

วิธีดำ� เนนิ การ
1. เกษตรกรสำ� รวจแปลงสม่�ำเสมอ อยา่ งน้อยทุก 2 สปั ดาห์ ตามวธิ กี ารท่กี ำ� หนด
2. กรณแี ปลงทม่ี ีพน้ื ทีม่ าก อาจแบ่งการส�ำรวจได้ เชน่ พืน้ ทป่ี ลูก 15 ไร่ แบง่ สำ� รวจ 3 วนั ๆ ละ 5 ไร่
3. บนั ทกึ ผลการส�ำรวจในแบบบนั ทกึ
4. เจา้ หน้าท่สี ่งเสรมิ การเกษตร ผูก้ �ำกบั ดแู ลลงนาม
5. กรณีแปลงทสี่ ำ� รวจแลว้ ไม่พบอาการใบด่าง จะสามารถนำ� ต้นในแปลงไปทำ� พนั ธุ์ต่อได้
(ตวั อยา่ งที่ 1)
6. กรณแี ปลงทีส่ �ำรวจแลว้ พบอาการใบด่าง จะแนะนำ� ในการปอ้ งกนั ก�ำจัด
ตน้ ท่แี สดงอาการใบด่าง และไม่สามารถน�ำตน้ ในแปลงไปท�ำพันธุ์ตอ่ ได้ (ตัวอยา่ งท่ี 2)

ตวั อย่างที่ 1 กรณสี �ำรวจแลว้ ไมพ่ บอาการใบดา่ ง ท�ำการสำ� รวจซำ�้ ทกุ 2 สปั ดาหอ์ ย่างต่อเนือ่ ง
เพือ่ เป็นการเฝา้ ระวงั

วนั ท่สี �ำรวจ พ้ืนท่ที ีส่ ำ� รวจ จ�ำนวนต้นที่พบอาการ การถอนท�ำลาย เจา้ หน้าท่ี
(ไร)่ (ตน้ ) (ต้น) ก�ำกับดแู ล
1 ม.ค. 62 5 0 0

2 ม.ค. 62 5 0 0

3 ม.ค. 62 5 0 0

15 ม.ค. 62 5 0 0

16 ม.ค. 62 5 0 0

17 ม.ค. 62 5 0 0

P  แปลงนี้ไมพ่ บโรคใบดา่ งมนั สำ� ปะหลงั

  แปลงนด้ี ำ� เนนิ การทำ� ลายโรคใบดา่ งมันสำ� ปะหลงั แล้ว
หน่วยงานก�ำกับดูแล

  สำ� นกั งานเกษตรอำ� เภอ................................................................... ลงชื่อ...............................ผู้ก�ำกบั ดูแล
  สำ� นักงานเกษตรจงั หวัด.................................................................. ลงชอื่ ...............................ผกู้ ำ� กบั ดูแล
  หนว่ ยงานอ่ืน (ระบุ).......................................................................... ลงช่ือ...............................ผู้ก�ำกบั ดูแล

8 กรมส่งเสรมิ การเกษตร

ตัวอยา่ งที่ 2 กรณีพบอาการใบด่าง ด�ำเนินการท�ำลายตามค�ำแนะน�ำข้างต้น จากนั้นก็
ทำ� การสำ� รวจซ้ำ� ทุก 2 สปั ดาห์

วนั ท่สี �ำรวจ พืน้ ท่ที ีส่ �ำรวจ จำ� นวนตน้ ทีพ่ บอาการ การถอนทำ� ลาย เจ้าหน้าท่ี
(ไร)่ (ตน้ ) (ตน้ ) ก�ำกับดแู ล
1 ม.ค. 62 5 5 5

2 ม.ค. 62 5 15 15

3 ม.ค. 62 5 0 0

15 ม.ค. 62 5 0 0

16 ม.ค. 62 5 10 10

17 ม.ค. 62 5 0 0

  แปลงนไ้ี มพ่ บโรคใบด่างมันส�ำปะหลัง

P  แปลงนีด้ ำ� เนินการท�ำลายโรคใบดา่ งมันสำ� ปะหลังแล้ว

หนว่ ยงานกำ� กับดแู ล
  ส�ำนกั งานเกษตรอำ� เภอ................................................................... ลงชอื่ ...............................ผ้กู ำ� กบั ดแู ล
  สำ� นกั งานเกษตรจงั หวดั .................................................................. ลงชื่อ...............................ผกู้ ำ� กับดแู ล
  หนว่ ยงานอืน่ (ระบุ).......................................................................... ลงชอื่ ...............................ผู้ก�ำกบั ดูแล

คูม่ อื การสำ� รวจโรคใบดา่ งมนั ส�ำปะหลงั 9

แบบบนั ทึกการสำ� รวจแปลงโรคใบด่างมันส�ำปะหลงั

ขอ้ มูลแปลงสำ� รวจ
1. ช่ือ-สกลุ เจ้าของแปลง
นาย/นาง/นางสาว............................................................................................................................................................
เบอร์โทรศัพท.์ .....................................................................................................................................................................
2. ท่ีตัง้ แปลง เลขท.่ี ........................................หม.ู่ .........................................ต�ำบล........................................................
อำ� เภอ...................................................................................จังหวดั ...................................................................................
พกิ ัดท่ีตัง้ แปลง X.......................................................................Y....................................................................................
3. ขนาดแปลงมันส�ำปะหลัง..........................................ไร่ พันธ์ทุ ป่ี ลกู ................................................................
4. แผนที่แปลง (แสดงทิศและพชื ขา้ งเคยี ง)

10 กรมส่งเสรมิ การเกษตร

วนั ที่ส�ำรวจ พ้นื ทท่ี ่สี ำ� รวจ จ�ำนวนตน้ ทพ่ี บอาการ การถอนทำ� ลาย เจ้าหน้าที่
(ไร)่ (ตน้ ) (ต้น) กำ� กับดแู ล

  แปลงน้ีไม่พบโรคใบดา่ งมันส�ำปะหลงั
  แปลงน้ีด�ำเนนิ การท�ำลายโรคใบดา่ งมนั ส�ำปะหลังแลว้
หน่วยงานกำ� กับดแู ล

  ส�ำนกั งานเกษตรอ�ำเภอ................................................................... ลงชื่อ...............................ผกู้ ำ� กบั ดูแล
  ส�ำนักงานเกษตรจงั หวัด.................................................................. ลงชือ่ ...............................ผู้ก�ำกบั ดแู ล
  หนว่ ยงานอน่ื (ระบุ).......................................................................... ลงช่ือ...............................ผกู้ ำ� กบั ดูแล

ค่มู ือการส�ำรวจโรคใบด่างมันสำ� ปะหลงั 11

วนั ทส่ี �ำรวจ พน้ื ท่ีท่สี ำ� รวจ จ�ำนวนต้นทีพ่ บอาการ การถอนท�ำลาย เจ้าหน้าที่
(ไร่) (ตน้ ) (ตน้ ) กำ� กบั ดแู ล

  แปลงนี้ไม่พบโรคใบด่างมันส�ำปะหลงั
  แปลงนด้ี ำ� เนนิ การทำ� ลายโรคใบด่างมนั สำ� ปะหลงั แลว้
หน่วยงานก�ำกับดูแล

  สำ� นักงานเกษตรอำ� เภอ................................................................... ลงชอ่ื ...............................ผกู้ ำ� กบั ดแู ล
  ส�ำนกั งานเกษตรจงั หวดั .................................................................. ลงช่ือ...............................ผู้ก�ำกับดูแล
  หนว่ ยงานอื่น (ระบ)ุ .......................................................................... ลงชื่อ...............................ผกู้ �ำกบั ดแู ล

12 กรมส่งเสริมการเกษตร

วนั ที่ส�ำรวจ พ้นื ทท่ี ่สี ำ� รวจ จ�ำนวนตน้ ทพ่ี บอาการ การถอนทำ� ลาย เจ้าหน้าที่
(ไร)่ (ตน้ ) (ต้น) กำ� กับดแู ล

  แปลงน้ีไม่พบโรคใบดา่ งมันส�ำปะหลงั
  แปลงน้ีด�ำเนนิ การท�ำลายโรคใบดา่ งมนั ส�ำปะหลังแลว้
หน่วยงานกำ� กับดแู ล

  ส�ำนกั งานเกษตรอ�ำเภอ................................................................... ลงชื่อ...............................ผกู้ ำ� กบั ดูแล
  ส�ำนักงานเกษตรจงั หวัด.................................................................. ลงชือ่ ...............................ผู้ก�ำกบั ดแู ล
  หนว่ ยงานอน่ื (ระบุ).......................................................................... ลงช่ือ...............................ผกู้ ำ� กบั ดูแล

ค่มู ือการส�ำรวจโรคใบด่างมันสำ� ปะหลงั 13

วนั ทส่ี �ำรวจ พน้ื ท่ีท่สี ำ� รวจ จ�ำนวนต้นทีพ่ บอาการ การถอนท�ำลาย เจ้าหน้าที่
(ไร่) (ตน้ ) (ตน้ ) กำ� กบั ดแู ล

  แปลงนี้ไม่พบโรคใบด่างมันส�ำปะหลงั
  แปลงนด้ี ำ� เนนิ การทำ� ลายโรคใบด่างมนั สำ� ปะหลงั แลว้
หน่วยงานก�ำกับดูแล

  สำ� นักงานเกษตรอำ� เภอ................................................................... ลงชอ่ื ...............................ผกู้ ำ� กบั ดแู ล
  ส�ำนกั งานเกษตรจงั หวดั .................................................................. ลงช่ือ...............................ผู้ก�ำกับดูแล
  หนว่ ยงานอื่น (ระบ)ุ .......................................................................... ลงชื่อ...............................ผกู้ �ำกบั ดแู ล

14 กรมส่งเสริมการเกษตร

วนั ที่ส�ำรวจ พ้นื ทท่ี ่สี ำ� รวจ จ�ำนวนตน้ ทพ่ี บอาการ การถอนทำ� ลาย เจ้าหน้าที่
(ไร)่ (ตน้ ) (ต้น) กำ� กับดแู ล

  แปลงน้ีไม่พบโรคใบดา่ งมันส�ำปะหลงั
  แปลงน้ีด�ำเนนิ การท�ำลายโรคใบดา่ งมนั ส�ำปะหลังแลว้
หน่วยงานกำ� กับดแู ล

  ส�ำนกั งานเกษตรอ�ำเภอ................................................................... ลงชื่อ...............................ผกู้ ำ� กบั ดูแล
  ส�ำนักงานเกษตรจงั หวัด.................................................................. ลงชือ่ ...............................ผู้ก�ำกบั ดแู ล
  หนว่ ยงานอน่ื (ระบุ).......................................................................... ลงช่ือ...............................ผกู้ ำ� กบั ดูแล

ค่มู ือการส�ำรวจโรคใบด่างมันสำ� ปะหลงั 15

วนั ทส่ี �ำรวจ พ้ืนทท่ี ส่ี �ำรวจ จำ� นวนต้นท่พี บอาการ การถอนท�ำลาย เจา้ หนา้ ที่
(ไร่) (ตน้ ) (ต้น) ก�ำกับดูแล

  แปลงนไ้ี ม่พบโรคใบด่างมนั ส�ำปะหลงั
  แปลงนี้ดำ� เนนิ การท�ำลายโรคใบด่างมันส�ำปะหลงั แลว้
หน่วยงานกำ� กับดูแล

  ส�ำนกั งานเกษตรอำ� เภอ................................................................... ลงชอื่ ...............................ผู้ก�ำกับดแู ล
  สำ� นกั งานเกษตรจังหวดั .................................................................. ลงชือ่ ...............................ผกู้ ำ� กับดูแล
  หน่วยงานอ่นื (ระบ)ุ .......................................................................... ลงช่อื ...............................ผู้กำ� กบั ดูแล

163 กรมสง่ เสรมิ การเกษตร

คณะผจู้ ดั ท�ำ
∏คู่มอื การสำ� รวจโรคใบด่างมนั ส�ำปะหลงั
ท่ีปรกึ ษา

นายส�ำราญ สาราบรรณ ์ อธบิ ดกี รมส่งเสริมการเกษตร
ว่าทร่ี ้อยตรี ดร.สมสวย ปัญญาสิทธิ์ รองอธิบดกี รมสง่ เสรมิ การเกษตร
นางดาเรศร์ กิตติโยภาส รองอธบิ ดีกรมส่งเสริมการเกษตร
นางกุลฤดี พฒั นะอมิ่ รองอธบิ ดีกรมส่งเสริมการเกษตร
นายชาตรี บญุ นาค รองอธิบดีกรมสง่ เสรมิ การเกษตร
นายทวีพงศ์ สุวรรณโร ผอู้ ำ� นวยการกองส่งเสริมการอารกั ขาพืช
และจดั การดินปุ๋ย
นางศุภลกั ษณ์ กลับนว่ ม ปฏบิ ัตหิ น้าทผี่ ้เู ชีย่ วชาญด้านการจดั การศัตรูพืช
นางรุจพิ ร จารุพงศ์ ผ้อู �ำนวยการสำ� นกั พฒั นาการถ่ายทอดเทคโนโลยี

เรยี บเรยี ง

นางสาวสุมนา สิมาสฤษฏ์ ผู้อำ� นวยการกลุ่มพยากรณ์และเตือนการระบาดศตั รพู ชื
นางสาวเบญจมาภรณ์ ชุ่มจติ ร นกั วิชาการเกษตรชำ� นาญการ
นางสาวศศิประภา มาราช นักวชิ าการเกษตรชำ� นาญการ
นายสามารถ ศรวี ลิ ัย นักวิชาการเกษตรชำ� นาญการ
นางสาวกฤตยา ทองนวล นักวิชาการเกษตร
นางสาวศลติ า พลไชย นักวิชาการเกษตร
กลุ่มพยากรณ์และเตอื นการระบาดศัตรพู ืช กองส่งเสรมิ การอารักขาพืชและจัดการดินปุ๋ย

บรรณาธกิ าร
กล่มุ พฒั นาสือ่ สง่ เสริมการเกษตร ส�ำนักพัฒนาการถา่ ยทอดเทคโนโลยี

โครงการรณรงค์เพ่ือควบคมุ และปอ้ งกนั การแพรร่ ะบาดของโรคใบดา่ งมันสำ� ปะหลงั