The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

Harga: RM29.90 (WM), RM31.90 (EM)

• Berdasarkan Format SPM Terkini
• Halaman Fakta Wajib Tahu
• Komprehensif dan Efektif
• Halaman Berwarna dan Bergrafik
• Memenuhi Keperluan Terkini
- Peperiksaan-KBAT-i-THINK-
• Penulis yang Berwibawa
• Segala-galanya tentang Peperiksaan!

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by SASBADI, 2021-02-03 01:40:09

Super Skills Ulang Kaji SPM Ekonomi KSSM

Harga: RM29.90 (WM), RM31.90 (EM)

• Berdasarkan Format SPM Terkini
• Halaman Fakta Wajib Tahu
• Komprehensif dan Efektif
• Halaman Berwarna dan Bergrafik
• Memenuhi Keperluan Terkini
- Peperiksaan-KBAT-i-THINK-
• Penulis yang Berwibawa
• Segala-galanya tentang Peperiksaan!

Keywords: SuperSkills,guidebook,KSSM,SPM2021,Sasbadi

SASBADI

Ekonomi

Theng Kock Leing

4 5Tingkatan
&

KSSM

EKSKLUSIFF1A6KHTAAPInaLfuWoAtgaMArnaJfiVAkiIdBNeoTAHU
SK20SEK

SAMPEL
ISBN 978-983-77-1448-9 Latihan & Soalan

Semenanjung Malaysia : RM29.90 Berdasarkan
Sabah & Sarawak : RM31.90 Format SPM Terkini

PRAKATA

SUPER SKILLS ULANG KAJI SPM mengetengahkan reka bentuk trend terkini, segar, berwarna-warni
lagi meriangkan seperti yang diperlukan oleh murid hari ini. Yang paling utama, kandungan siri ini
diolah berdasarkan keperluan buku teks, Huraian Sukatan Pelajaran, format SPM, dan keperluan
SPM terkini baik dari segi notanya mahupun praktis dan pentaksiran yang disediakan.

Setiap nota dan praktis diolah secara teliti daripada tema dan bab buku teks Tingkatan 4 dan
Tingkatan 5. Kesemuanya ini direncanakan oleh panel pengarang yang berwibawa, yang mahir
tentang format dan keperluan SPM serta yang mempunyai bertahun-tahun pengalaman dalam
pengajaran dan pembelajaran. Setiap fakta dan kata kunci bercetak tebal serta disokong oleh bahan
grafik dan ilustrasi supaya menarik, mudah difahami, dan diingat oleh murid. Soalan berformat dan
berpiawai SPM disediakan secukupnya sebagai latih tubi bagi persediaan untuk menghadapi
peperiksaan pada masa akan datang.

Siri ini diterbitkan khusus untuk membantu calon-calon SPM menguasai
pelajaran di Tingkatan 4 dan Tingkatan 5. Oleh itu, keberkesanan buku ini
sebagai medium untuk mencapai keputusan yang cemerlang harus diyakini.
Sebagai nilai tambah dan memenuhi keperluan terkini, konsep pembelajaran
kontekstual turut diterapkan melalui KBAT dan i-THINK.

KONSEP Nota dan praktis paling segar SAMPEL
ISTIMEWA – terkini – memenuhi
SUPER SKILLS keperluan Buku Teks dan SPM
ULANG KAJI
Kata kunci dan isi penting
SPM bercetak tebal

PENERBIT Reka bentuk trend paling kini,
segar, dan berwarna-warni

Konsep pembelajaran kontekstual
dan terkini turut diterapkan
melalui KBAT dan i-THINK

(iii)

KANDUNGAN

ANALISIS PENGAGIHAN SOALAN SPM (vi) TINGKATAN 5

TINGKATAN 4 BAB PERANAN KERAJAAN DALAM
EKONOMI
BAB PENGENALAN KEPADA 185
EKONOMI
3 1.1 Peranan Kerajaan sebagai Pengeluar dan
Majikan
1.1 Konsep Kekurangan, Pilihan, dan Kos 3 185
Lepas 1.2 Peranan Kerajaan untuk Mencapai 189
Objektif Makroekonomi Negara 192
1.2 Sistem Ekonomi dan Penyelesaian Masalah
1.3 Peranan Kerajaan dalam Mengawal Selia
Asas Ekonomi 10 Pengeluar dan Eksternaliti Negatif

PRAKTIS BERFOKUS SPM

PRAKTIS BERFOKUS SPM

BAB KESEIMBANGAN PASARAN 25 BAB PENUNJUK EKONOMI 199

2.1 Permintaan 25 2.1 Indeks Harga Pengguna (IHP) sebagai 199
2.2 Penawaran 41 Alat Ukuran Inflasi 203
2.3 Keseimbangan Pasaran 56 208
PRAKTIS BERFOKUS SPM 2.2 Inflasi 214
2.3 Pengangguran 216
BAB KEANJALAN HARGA 71 2.4 Keluaran Dalam Negara Kasar
2.5 Pertumbuhan Ekonomi
3.1 Keanjalan Harga Permintaan 71
3.2 Keanjalan Harga Penawaran 82 PRAKTIS BERFOKUS SPM
3.3 Kepentingan Keanjalan Harga 89
PRAKTIS BERFOKUS SPM BAB ALAT DASAR EKONOMI
223

BAB WANG, BANK, DAN PENDAPATAN 101 3.1 Dasar Fiskal 223
INDIVIDU 3.2 Dasar Kewangan 241
PRAKTIS BERFOKUS SPM
4.1 Wang dan Bank 101 257
4.2 Pendapatan Individu 113 BAB GLOBALISASI
PRAKTIS BERFOKUS SPM

BAB PENGELUARAN 149 4.1 Globalisasi SAMPEL 257
4.2 Syarikat Multinasional 261
5.1 Konsep Pengeluaran, Kos, dan Hasil 265
5.2 Produktiviti dan Eksternaliti 149 4.3 Faktor Penggalak Globalisasi 268
PRAKTIS BERFOKUS SPM 170 4.4 Pelaburan Langsung Asing

PRAKTIS BERFOKUS SPM

(iv)

BAB PERDAGANGAN ANTARABANGSA 273 BAB KADAR PERTUKARAN ASING 319

5.1 Sebab-sebab Wujud Perdagangan 7.1 Pertukaran Asing 319
Antarabangsa
273 7.2 Pengiraan Pertukaran Asing 320
5.2 Sekatan Perdagangan Antarabangsa
5.3 Blok Ekonomi 276 7.3 Faktor yang Mempengaruhi Permintaan
PRAKTIS BERFOKUS SPM
278 dan Penawaran Mata Wang Asing 324
BAB IMBANGAN PEMBAYARAN
7.4 Analisis Penentuan dan Perubahan Kadar
6.1 Komposisi Dagangan dan Arah Aliran
Perdagangan Malaysia Pertukaran Asing 326

6.2 Imbangan Pembayaran 7.5 Kesan Perubahan Kadar Pertukaran Asing
PRAKTIS BERFOKUS SPM
terhadap Eksport dan Import 329
297 PRAKTIS BERFOKUS SPM

297 KERTAS MODEL SPM 339 – 347
306 349 – 375

JAWAPAN

(v) SAMPEL

ANALISIS PENGAGIHAN SOALAN SPM

BAB KERTAS 1 KERTAS 2
(Bilangan Soalan) (Nombor Soalan)
TINGKATAN 4
1 Pengenalan kepada Ekonomi 8 1 (a, b)
2 Keseimbangan Pasaran 5 1 (c), 4 (b), 7 (b)
3 Keanjalan Harga 3 1 (d)
4 Wang, Bank, dan Pendapatan Individu 11 2 (a, b), 5 (a, b, c)
5 Pengeluaran 8 2 (c, d), 3 (d)
TINGKATAN 5
1 Peranan Kerajaan dalam Ekonomi – 4 (a, c)
2 Penunjuk Ekonomi – 6 (a, b)
3 Alat Dasar Kerajaan 1 3 (a, b), 6 (c)
4 Globalisasi ––
5 Perdagangan Antarabangsa – 7 (a, c)
6 Imbangan Pembayaran 2–
7 Kadar Pertukaran Asing 2 3 (c)
JUMLAH 40 7

(vi) SAMPEL

FAKTA WAJIB TAHU

Tingkatan 4

PENGENALAN KEPADA EKONOMI

1. Faktor pengeluaran

Buruh Maksud – Individu yang menyumbang tenaga fizikal
dan mental dalam proses pengeluaran

Ciri-ciri
– Ada mobiliti geografi dan pekerjaan
– Terdiri daripada buruh mahir dan tidak mahir

Ganjaran – Upah

Modal Maksud – Barang ciptaan manusia seperti
peralatan, kilang, bangunan, dan mesin

Ciri-ciri
– Ada mobiliti geografi (lori)
– Tiada mobiliti geografi (bangunan)
– Ada mobiliti kegunaan (pejabat)
– Tiada mobiliti kegunaan (peralatan spesifik)

Ganjaran – Faedah atau dividen

Faktor
Pengeluaran

Tanah Maksud – Anugerah alam semula jadi
dan penawaran terhad

Ciri-ciri
– Boleh baharu (hutan/tanih/air)
– Tidak boleh baharu (petroleum/gas asli)
– Tiada mobiliti geografi
– Ada mobiliti kegunaan
– Nilai bertambah dalam jangka panjang

Ganjaran – Sewa

Usahawan Maksud – Menggabungkan faktor SAMPEL
pengeluaran dalam proses pengeluaran

Ciri-ciri
– Menanggung risiko ketidakpastian
– Menjalankan inovasi
– Ada mobiliti geografi dan pekerjaan

Ganjaran – Untung

E1

Tingkatan 4

2. Keluk kemungkinan pengeluaran

Keluk Kemungkinan Pengeluaran

Keluk kemungkinan pengeluaran (KKP) merupakan satu keluk yang menunjukkan had maksimum
pengeluaran (kapasiti maksimum) yang dapat dicapai dengan menggunakan sumber ekonomi sedia
ada pada tingkat teknologi tertentu.

Andaian Bentuk Titik pengeluaran

À Dua jenis barang Dalam KKP (R)
À Guna tenaga penuh
À Sumber ekonomi terhad À Ketidakcekapan/pembaziran
À Teknologi tetap
sumber
Barang X
(unit) À Pengangguran
À Kombinasi output boleh
P
RQ dicapai

0 À Tiada kos lepas
Kos lepas meningkat
Sumber ekonomi tidak sama cekap Di KKP (P)
Kuantiti barang X meningkat, kuantiti barang Y menurun
À Kecekapan
atau À Wujud kos lepas
Kuantiti barang Y meningkat, kuantiti barang X menurun À Guna tenaga penuh
Rumus: À Kombinasi output boleh dicapai

Jumlah barang Y dilepaskan Di luar KKP (Q)
Kos lepas XY =
À Ketidakupayaan ekonomi
Jumlah barang X yang ditambah À Kombinasi output tidak

dicapai

À Kekurangan sumber ekonomi

dan teknologi tetap

Barang Y
(unit)

PAUTAN VIDE0

Tonton video tentang
Pengenalan Kepada
Ekonomi dengan
mengimbas kod QR.
SAMPEL
E2

Tingkatan 4

3. Masalah asas ekonomi 4. Sistem ekonomi

Apa yang hendak Sistem Ekonomi
dikeluarkan
Berapa hendak Sistem ekonomi pasaran bebas
dikeluarkan

Masalah Sistem ekonomi perancangan pusat
Asas Sistem ekonomi campuran
Ekonomi Islam
Ekonomi

Untuk siapa Bagaimana hendak
dikeluarkan dikeluarkan

5. Cara penyelesaian masalah asas ekonomi

Masalah Asas Sistem Ekonomi Pasaran Sistem Ekonomi Sistem Ekonomi Campuran
Ekonomi Bebas Perancangan Pusat
Jenis barang ekonomi yang
Apa yang Jenis barang ekonomi yang Jenis barang yang hendak hendak dikeluarkan
hendak hendak dikeluarkan dikeluarkan ditentukan oleh bergantung kepada pemintaan
dikeluarkan bergantung kepada kerajaan masyarakat atau mekanisme
permintaan masyarakat atau harga. Kerajaan menentukan
mekanisme harga jenis barang awam yang
hendak dikeluarkan

Berapa hendak Kuantiti barang ekonomi yang Kuantiti barang yang hendak Kuantiti barang ekonomi yang
dikeluarkan hendak dikeluarkan dikeluarkan ditentukan oleh hendak dikeluarkan
bergantung kepada kerajaan melalui badan bergantung kepada
permintaan masyarakat dan perancang ekonomi mekanisme harga. Kuantiti
mekanisme harga barang awam akan ditentukan
oleh kerajaan. Kerajaan
mengeluarkan barang yang
tidak cukup di pasaran

Bagaimana Teknik pengeluaran Teknik pengeluaran digunakan Teknik pengeluaran barang
hendak bergantung kepada harga oleh kerajaan untuk ekonomi bergantung pada
dikeluarkan relatif faktor di pasaran faktor memaksimumkan kebajikan harga relatif faktor di pasaran
atau teknik pengeluaran yang masyarakat faktor. Kerajaan menentukan
paling cekap untuk teknik pengeluaran untuk
memaksimumkan keuntungan memaksimumkan kebajikan
masyarakat
SAMPEL
Untuk siapa Corak agihan barang ekonomi Kerajaan menetapkan agihan Corak agihan barang ekonomi
dikeluarkan bergantung kepada corak barang secara adil dan bergantung kepada corak
agihan pendapatan saksama kepada semua agihan pendapatan. Kerajaan
individu akan mengagihkan barang
awam kepada semua rakyat

E3

Tingkatan 4

KESEIMBANGAN PASARAN

1. Keseimbangan dan ketidakseimbangan pasaran

Pasaran

Keseimbangan pasaran Ketidakseimbangan pasaran

Harga (RM) S Harga (RM) S
D E D Lebihan penawaran

30 30 r Es
20
20

10 10 p q
S
50 D S Lebihan permintaan D
0 Kuantiti (unit) 0 30 40 50 60 70 Kuantiti (unit)

Berdasarkan rajah di atas, Berdasarkan rajah di atas,
(a) keseimbangan pasaran dicapai pada titik E (a) lebihan permintaan (titik pq) ialah 30 unit

apabila keluk permintaan (DD) bersilang dengan (70 – 40) pada tingkat harga RM10. Kesannya,
keluk penawaran (SS); harga naik kepada RM20 dan berlaku
(b) harga keseimbangan pasaran ialah RM20 seunit keseimbangan pasaran pada titik E dengan
dan kuantiti keseimbangan pasaran ialah 50 unit. kuantiti 50 unit;
(b) lebihan penawaran (titik rs) ialah 30 unit
(60 – 30) pada tingkat harga RM30. Kesannya,
harga turun kepada RM20 dan berlaku
keseimbangan pasaran pada titik E dengan
kuantiti 50 unit.

Harga (RM) Kuantiti Kuantiti Keadaan Pasaran (unit) Tekanan Atas Implikasi
Harga
Diminta (unit) Ditawar (unit)

10 70 40 30 Ketidakseimbangan pasaran. Cenderung naik Kuantiti diminta

Lebihan permintaan atau jatuh – Kuantiti

kurangan penawaran ditawar naik

20 50 50 30 Keseimbangan pasaran Stabil atau tetap Tidak berubah

30 30 60 30 Ketidakseimbangan pasaran. Cenderung Kuantiti diminta

Lebihan penawaran atau turun naik – Kuantiti

kurangan permintaan ditawar jatuh

PAUTAN VIDE0 SAMPEL

Tonton video tentang perubahan
antarabangsa pasaran dengan
mengimbas kod QR.

E4

BAB PENGENALAN KEPADA EKONOMI

1.1 Konsep Kekurangan, Pilihan, yang tidak terhad. Contoh sumber ekonomi TINGKATAN 4
dan Kos Lepas ialah buruh, modal, tanah, dan usahawan.
(d) Kegunaan alternatif
Maksud Ekonomi i. Kegunaan alternatif merujuk kepada
1. Perkataan ekonomi berasal daripada dua
pilihan kerana sumber ekonomi yang
perkataan Greek, iaitu ‘oikou’ dan ‘nomus’ yang terhad mempunyai pelbagai kegunaan.
bermaksud peraturan isi rumah. ii. Contohnya, jika individu tidak mampu
2. (a) Mengikut Lionel Robbins, ekonomi ialah sains membeli rumah banglo, beliau mempunyai
alternatif rumah lain yang boleh dibeli
yang mengkaji gelagat manusia berkaitan dengan pendapatan yang terhad.
hubungan antara kehendak dengan sumber yang (e) Kehendak yang tidak terhad mewujudkan
terhad dan mempunyai kegunaan alternatif. masalah kekurangan, pilihan, dan kos lepas.
(b) Mengikut K.E. Case dan R.C. Fair pula, ekonomi
didefinisikan sebagai kajian bagaimana Glosari
manusia menggunakan sumber yang terhad
untuk memenuhi kehendak yang tidak terhad Ilmu ekonomi (economics) merupakan kajian sains sosial
dan melibatkan alternatif dan pilihan. tentang bagaimana manusia mengurus sumber ekonomi
3. Kedua-dua definisi jelas menekankan hubungan yang terhad untuk memenuhi kehendak yang tidak terhad.
sumber yang terhad dengan kehendak yang
tidak terhad serta kegunaan alternatif. Input Ekstra Bab
4. Oleh itu, ilmu ekonomi ditakrifkan sebagai kajian
sains sosial tentang bagaimana manusia mengurus 1
sumber ekonomi yang terhad untuk memenuhi
kehendak yang tidak terhad. Ahli ekonomi • Ilmu ekonomi sebagai sains kekayaan
klasik untuk memenuhi keperluan dan cara
Kehendak yang untuk mencapai kekayaan tersebut.
tidak terhad Ahli ekonomi
neoklasik • Tokoh: Adam Smith
Sumber
ekonomi yang Ahli ekonomi • Ilmu ekonomi sebagai sains kebajikan
moden • Kekayaan kebendaan dianggap
terhad
sebagai sumber atau alat untuk
Rajah 1.1 Konsep ekonomi mencapai matlamat dan bukan
kekayaan itu sebagai matlamat
5. Analisis definisi ekonomi • Tokoh: Alfred Marshall
(a) Bagaimana gelagat manusia dan masyarakat
menggunakan sumber ekonomi yang terhad • Ilmu ekonomi sebagai sains
untuk memenuhi kehendaknya. kekurangan dan pilihan
(b) Kehendak manusia yang tidak terhad
bermakna keinginan manusia untuk mendapat • Cara masyarakat memilih dan
pelbagai jenis barang dan perkhidmatan mengurus sumber ekonomi yang
adalah banyak dan tidak terbatas. terhad serta kegunaan alternatif
(c) Sumber ekonomi, input pengeluaran, atau
faktor pengeluaran yang terhad merujuk • Tokoh: Paul Samuelson
kepada sumber ekonomi yang sedia ada
adalah terhad atau tidak cukup jumlahnya Praktis Skil 1
jika dibandingkan dengan kehendak manusia
1 Nyatakan maksud ilmu ekonomi.SAMPEL

2 Kehendak manusia adalah tetapi sumber

ekonomi adalah .

3 Lengkapkan rajah di bawah ini.

Kehendak yang tidak terhad

(a) (b) (c)

1

BAB KESEIMBANGAN PASARAN

2.1 Permintaan Glosari TINGKATAN 4

Hukum Permintaan Permintaan (demand)
merujuk kepada kuantiti
Maksud Permintaan barang atau perkhidmatan
yang ingin dan mampu dibeli
1. Permintaan merujuk kepada kuantiti barang atau perkhidmatan yang oleh pengguna pada suatu
ingin dan mampu dibeli oleh pengguna pada suatu tingkat harga tertentu tingkat harga tertentu dan
dan dalam suatu tempoh masa tertentu. dalam suatu tempoh masa
tertentu.
2. Permintaan terhadap suatu barang atau perkhidmatan berlaku pada suatu
tingkat harga tertentu kerana pada tingkat harga yang berbeza, pengguna
akan meminta kuantiti yang berbeza.

3. Permintaan berlaku juga dalam suatu tempoh masa tertentu kerana suatu
tempoh masa yang berlainan akan mewujudkan keadaan permintaan yang
berlainan.

Hukum Permintaan Input Ekstra Bab

1. Menurut hukum permintaan dengan andaian ceteris paribus, apabila harga Ceteris paribus bermaksud 2
naik, kuantiti diminta terhadap sesuatu barang berkurang. Sebaliknya, faktor-faktor yang
apabila harga jatuh, kuantiti diminta terhadap sesuatu barang bertambah. mempengaruhi permintaan
diandaikan tetap.
2. Hal ini menunjukkan bahawa hubungan antara harga dengan kuantiti
diminta adalah songsang atau negatif.

Contoh
Jadual yang berikut menunjukkan kuantiti diminta terhadap barang A pada pelbagai tingkat harga.

Harga (RM) Kuantiti Diminta (Unit)
5 60
10 40
15 20

Jadual 2.1.1 Jadual permintaan individu

Berdasarkan jadual di atas,

Harga Naik Harga Jatuh

• Jika harga naik dari RM5 ke RM10, kuantiti • Jika harga jatuh dari RM15 ke RM10, kuantiti
diminta terhadap barang A berkurang dari 60 diminta terhadap barang A bertambah dari 20
unit ke 40 unit. unit ke 40 unit.

• Jika harga naik lagi dari RM10 ke RM15, kuantiti • Jika harga jatuh lagi dari RM10 ke RM5, kuantiti
diminta terhadap barang A berkurang dari 40 diminta terhadap barang A bertambah dari 40
unit ke 20 unit. unit ke 60 unit.
SAMPEL
25

BAB KEANJALAN HARGA

1. Konsep keanjalan harga adalah penting dalam ekonomi.
2. Keanjalan harga merupakan kaedah yang digunakan untuk mengukur darjah responsif atau tindak balas

pengguna dan pengeluar terhadap kuantiti diminta dan kuantiti ditawar apabila berlaku perubahan dalam
tingkat harga barang itu sendiri.
3. Keanjalan harga terdiri daripada dua jenis, iaitu keanjalan harga permintaan (Ed) dan keanjalan harga
penawaran (Es).

3.1 Keanjalan Harga Permintaan TINGKATAN 4

Maksud Keanjalan Harga Permintaan

1. Keanjalan harga permintaan mengukur peratus perubahan kuantiti diminta akibat daripada peratus
perubahan harga barang itu dengan andaian ceteris paribus.

2. Konsep ini mengukur tindak balas atau responsif terhadap kuantiti diminta oleh pengguna terhadap
perubahan harga barang itu.

Pengiraan Keanjalan Harga Permintaan Bab
1. Keanjalan harga permintaan dapat dihitung dengan menggunakan rumus yang berikut.
3

Ed = Peratus perubahan kuantiti diminta (%ΔQd)
Peratus perubahan harga (%ΔP)
Glosari
%ΔQd = Kuantiti diminta baharu (Q1) – Kuantiti diminta asal (Q0) × 100
Kuantiti diminta asal (Q0) Keanjalan harga permintaan
(price elasticity of demand)
%ΔP = Harga baharu (P1) – Harga asal (P0) × 100 mengukur peratus perubahan
Harga asal (P0) kuantiti yang diminta terhadap
sesuatu barang akibat peratus
Maka, perubahan harga barang
itu dengan andaian ceteris
Ed = Q1 – Q0 × P0 ATAU Ed = Q1 – Q0 × P0 paribus.
Q0 P1– P0 P1– P0 Q0

2. Dalam pengiraan nilai keanjalan harga permintaan, nilai negatif diperoleh.
Tanda negatif menunjukkan hubungan antara harga barang itu dan kuantiti barang itu diminta adalah
songsang. Nilai negatif diabaikan.

Contoh 1

Jadual di bawah ini menunjukkan peratus perubahan kuantiti diminta dan peratus perubahan harga bagi
suatu barang.

Jenis Barang Peratus Perubahan Kuantiti Diminta (%ΔQd) Peratus Perubahan Harga (%ΔP)
Barang X 5% –10%
Barang Y 5%
–15% SAMPEL

Hitung nilai keanjalan harga permintaan.

Penyelesaian

Ed barang X = 5% Ed barang Y = –15%
–10% 5%

= 0.5 (abaikan negatif) = 3 (abaikan negatif)

71

BAB WANG, BANK, DAN PENDAPATAN
INDIVIDU

4.1 Wang dan Bank 3. Alat ukuran nilai memudahkan perbandingan
harga dibuat.
Wang
Barang Harga Harga dalam Unit
1. Wang ialah komoditi atau benda yang diterima
umum sebagai alat perantaraan pertukaran. (RM) Barang Lain

2. Individu menerima wang sebagai bayaran barang Konsert 48.00 4 keping tiket wayang
dan perkhidmatan yang dijual.
Tiket Wayang 12.00 2 kopi Latte
3. Wang yang diterima boleh digunakan semula
untuk membeli barang dan perkhidmatan yang Kopi Latte 6.00 2 kon aiskrim
dikehendakinya.
Alat Penyimpan Nilai TINGKATAN 4
Glosari
1. Wang membolehkan baki pendapatan yang tidak Bab
Wang (money) ialah komoditi atau benda yang diterima dibelanjakan oleh individu disimpan di institusi
umum sebagai alat perantaraan pertukaran. kewangan dan boleh digunakan pada masa 4
depan.
Fungsi Wang
1. Fungsi wang terdiri daripada: 2. Hal ini demikian kerana individu boleh
menangguhkan kuasa beli pada masa kini ke
(a) alat perantaraan pertukaran; suatu masa tertentu.
(b) alat ukuran nilai;
(c) alat bayaran tertunda; 3. Wang mesti mempunyai kestabilan nilai dan
(d) alat penyimpanan nilai. tahan lama.

4. Contohnya, Encik Reddy menyimpan wang
sebanyak RM1 000 di Bank XYZ.

Alat Perantaraan Pertukaran Alat Bayaran Tertunda
1. Wang membolehkan individu membeli barang 1. Wang membolehkan individu membeli barang

dan perkhidmatan. secara ansuran kerana mempunyai kestabilan
2. Contohnya, Cik Azalina membeli tiket Perkhidmatan nilai.
2. Kestabilan nilai membolehkan urus niaga kontrak
Tren Elektrik (ETS) dari Seremban ke Ipoh. dijalankan kerana peniaga tidak mengalami
kerugian.
Input Ekstra 3. Contohnya, Encik Amir membeli kereta Proton
Saga dan membayar ansuran sebanyak RM500
Bitcoin ialah mata wang maya atau digital yang sebulan.
diperkenalkan oleh Satoshi Nakamoto pada tahun 2008.
Urus niaga tanpa perantara kewangan melalui akses Input Ekstra
internet dalam komuniti Bitcoin. Setiap transaksi akan
direkodkan dalam ledger data iaitu blockchain. Sekurang- 1. Wang mestilah diterima umum sebagai alat perantaraan
kurangnya 150 organisasi termasuk Apple, Walmart, Sears, pertukaran untuk membeli barang dan perkhidmatan.
eBay, Steam Microsoft, dan Expedia menerima bitcoin
sebagai alat pertukaran. 2. Wang mestilah mudah dibawa iaitu ringan dan bersaiz
kecil.
Alat Ukuran Nilai
1. Wang membolehkan nilai suatu barang dan 3. Wang mestilah tahan lama iaitu tidak cepat rosak.
4. Wang mestilah mudah dibahagikan kepada unit-unit
perkhidmatan dinilaikan dalam sebutan harga
(ringgit dan sen) dan membolehkan perbandingan yang kecil dan dalam pelbagai ukuran nilai.
nilai dibuat antara barang. 5. Wang mestilah mempunyai kestabilan nilai iaitu tidak
2. Contohnya, harga satu piza ialah RM24 dan harga
satu tiket wayang ialah RM12. Maka nilai satu piza mudah mengalami perubahan yang ketara.
bersamaan dengan dua tiket wayang. 6. Wang mestilah mempunyai penawaran terhad bagi

menjamin keyakinan dan kestabilan nilai daripada orang
ramai.
SAMPEL
101

BAB PENGELUARAN

5.1 Konsep Pengeluaran, Kos, dan Hasil

Konsep Pengeluaran

Firma

1. Firma ialah satu unit ekonomi (unit pengeluaran atau unit organisasi) Glosari
yang produktif merancang dan menggabungkan input pengeluaran yang

terhad untuk mengeluarkan barang dan perkhidmatan. Firma (firm) ialah satu unit
2. Input pengeluaran termasuk buruh, modal, tanah, dan usahawan. ekonomi yang produktif

3. Jenis firma terdiri daripada firma swasta dan firma awam. merancang dan menggabung-

(a) Contoh firma swasta ialah Public Bank Berhad dan Syarikat Nestle kan input atau faktor TINGKATAN 4
Malaysia Berhad. pengeluaran yang terhad
untuk mengeluarkan barang
(b) Contoh firma awam ialah Permodalan Nasional Berhad (PNB), Kumpulan dan perkhidmatan.
Wang Simpanan Pekerja (KWSP), Bank Simpanan Nasional Berhad

(BSN), dan Lembaga Tabung Haji (LTH).

4. Objektif firma swasta adalah untuk memaksimumkan keuntungan dan memaksimumkan jualan.

5. Objektif firma awam adalah untuk memaksimumkan kebajikan masyarakat dan taraf hidup masyarakat.

6. Saiz firma terdiri daripada firma kecil atau firma besar. Bab

7. Bentuk firma terdiri daripada milikan tunggal, perkongsian, syarikat sendirian berhad, dan syarikat berhad. 45

Saiz Firma Bentuk Firma Contoh
Kecil
Milikan tunggal Kedai Kek Azalina
Besar Perkongsian Klinik Edward dan Rakan-rakan
Syarikat sendirian berhad Syarikat Jaya Sdn. Bhd.
Syarikat berhad Syarikat Air Asia Berhad

8. Firma berperanan sebagai pembekal barang dan perkhidmatan kepada isi rumah dan juga sebagai pengguna
input pengeluaran yang diminta daripada isi rumah.

Input Pengeluaran Firma

• Buruh • Tanah • Menggabungkan input pengeluaran
• Proses transformasi input kepada output
• Modal • Usahawan

Output SAMPEL
• BarangSTORY

• Perkhidmatan

<2*857

Rajah 5.1 Peranan firma

149

BAB PERANAN KERAJAAN DALAM
EKONOMI

1. Kerajaan ialah unit ekonomi yang melaksanakan 4. Barang dan perkhidmatan tersebut perlu
aktiviti ekonomi yang bermatlamat untuk dikeluarkan secukupnya dengan memperuntukkan
pembangunan seimbang yang memberi sumber ekonomi dengan cekap demi
penekanan kepada pertumbuhan ekonomi, memaksimumkan kebajikan masyarakat.
kebajikan masyarakat, atau kesejahteraan
rakyat. 5. Kerajaan akan mengeluarkan barang awam,
barang sosial, dan melaksanakan monopoli
2. Kesejahteraan rakyat secara umumnya dikaitkan semula jadi kepada masyarakat.
dengan taraf dan kualiti hidup yang merangkumi
pelbagai aspek seperti penjagaan kesihatan yang Barang Awam
berkualiti, perumahan mampu milik, peningkatan
keselamatan dan ketenteraman awam, penambah- 1. Barang awam ialah barang atau perkhidmatan
baikan perkhidmatan kecemasan, pengukuhan yang tiada pengecualian dan tiada persaingan
integrasi sosial dan perpaduan serta penyertaan penggunaan.
yang meluas dalam sukan.
2. Barang awam dikatakan tiada pengecualian
3. Peranan kerajaan dalam ekonomi adalah seperti bermaksud individu tidak boleh dihalang atau
yang berikut. dikecualikan penggunaannya.

1 Sebagai pengeluar 3. Barang awam dikatakan tiada persaingan
dan majikan bermaksud penggunaan sesuatu barang oleh
individu tidak akan mengurangkan faedah
Peranan penggunaan individu lain atau mengurangkan TINGKATAN 5
Kerajaan kuantiti yang diperoleh orang lain.

2 Mencapai objektif 3 Mengawal selia 4. Barang awam tidak boleh dibahagikan kepada Bab
makroekonomi pengeluar dan unit yang kecil untuk digunakan oleh individu
negara kerana barang ini dikeluarkan dalam unit yang 1
eksternaliti negatif besar dan digunakan secara serentak.

Rajah 1.1 Peranan kerajaan dalam ekonomi 5. Barang awam dikeluarkan oleh kerajaan tanpa
dikenakan bayaran.
1.1 Peranan Kerajaan sebagai
Pengeluar dan Majikan 6. Penawaran barang awam terhad dan masyarakat
perlu berkongsi penggunaannya.
Peranan sebagai Pengeluar
7. Penawaran barang awam melibatkan kos lepas
1. Kerajaan campur tangan dalam ekonomi kerana kerana sumber ekonomi terhad.
wujud kegagalan pasaran.
8. Pihak swasta tidak mengeluarkan barang
2. Interaksi permintaan dan penawaran di pasaran awam kerana masalah penumpang percuma.
bebas tidak menuju ke tahap penggunaan Penumpang percuma berlaku apabila pengguna
sumber ekonomi yang optimum atau cekap mendapat manfaat daripada barang atau
untuk memenuhi kepuasan masyarakat. perkhidmatan tanpa sebarang bayaran.

3. Sesetengah barang tidak dikeluarkan oleh 9. Barang awam dibiayai oleh kerajaan melalui
pihak swasta kerana tidak menguntungkan kutipan cukai.
dan sesetengah barang yang dikeluarkan oleh
monopoli swasta adalah terlalu sedikit. 10. Contoh barang awam adalah seperti yang berikut.
(a) Rumah api – tiada pengecualian kerana
tidak praktikal untuk menghalang kapal
lain daripada menggunakannya dan tiada
persaingankeranasukaruntuk mengurangkan
penggunaan rumah api kepada kapal lain.
(b) Perkhidmatan polis – tiada pengecualian
kerana tidak dapat menghalang individu
daripada perlindungan polis dan tiada
persaingan kerana sukar untuk mengurangkan
perlindungan polis kepada individu yang
lain. Contoh, Encik Lukfi yang berpindah
SAMPEL
185

BAB PENUNJUK EKONOMI

1. Penunjuk ekonomi terdiri daripada elemen-elemen yang berikut.

Indeks harga
pengguna
(IHP)

Pertumbuhan Penunjuk Keluaran
ekonomi Ekonomi Dalam Negara

Kasar
(KDNK)

Pengangguran

Rajah 2.1 Penunjuk ekonomi TINGKATAN 5

2.1 Indeks Harga Pengguna (IHP) Sebagai Alat Ukuran Inflasi

Indeks Harga Pengguna (IHP)

1. Indeks harga pengguna (IHP) mengukur perubahan harga purata sekumpulan barang dan perkhidmatan Bab

terpilih yang biasanya digunakan oleh pengguna bagi suatu tahun berbanding dengan tahun dasar atau 2

tahun sebelumnya.

2. Indeks harga pengguna merupakan alat ukuran inflasi dan digunakan untuk menunjukkan kos sara hidup

masyarakat.

3. Kos sara hidup merujuk kepada kos yang terlibat untuk mengekalkan suatu tingkat kehidupan seharian.

4. Kehidupan seharian merupakan keperluan seperti makanan, minuman, tempat tinggal, telekomunikasi dan

pakaian.

5. Hubungan antara tingkat harga umum dengan kos sara hidup adalah positif.

6. Contohnya, apabila tingkat harga umum naik, kos sara hidup meningkat

kerana nilai wang telah jatuh. Glosari
7. Nilai wang ialah kemampuan atau kuasa beli wang untuk membeli barang

dan perkhidmatan. Indeks harga pengguna

(IHP) (consumer price index)
merupakan ukuran perubahan
Pengiraan Indeks Harga Pengguna SAMPEL

Jenis Barang dan Perkhidmatan harga purata sekumpulan
1. Barang dan perkhidmatan yang dipilih dalam pengiraan indeks harga barang dan perkhidmatan
terpilih yang biasanya

pengguna mewakili corak purata pembelian sekumpulan penduduk. digunakan oleh pengguna
2. Barang dan perkhidmatan yang dipilih akan dikelompokkan dalam kumpulan bagi suatu tahun berbanding
dengan tahun dasar atau
tertentu. tahun sebelumnya.
3. Mengikut Klasifikasi Penggunaan Individu Mengikut Tujuan (COICOP),

terdapat 12 kumpulan barangan dan perkhidmatan utama yang digunakan.

199

BAB ALAT DASAR EKONOMI

1. Alat dasar ekonomi merupakan alat untuk 3.1 Dasar Fiskal
mengawal ketidakstabilan ekonomi.
1. Dasar fiskal ialah langkah kerajaan yang mengubah
2. Alat dasar ekonomi terdiri daripada: perbelanjaan kerajaan dan dasar cukai untuk
mencapai kestabilan ekonomi.
Alat Dasar
Ekonomi 2. Kestabilan ekonomi merujuk kepada keadaan
ekonomi yang telah mencapai tingkat guna
Alat dasar Alat dasar tenaga penuh tanpa inflasi.
fiskal kewangan
3. Selain daripada kestabilan ekonomi, kerajaan juga
Rajah 3.1 Alat dasar ekonomi bertujuan untuk: TINGKATAN 5
(a) merapatkan jurang perbezaan pendapatan
3. Dasar fiskal (belanjawan) dan dasar kewangan dengan mengagihkan semula pendapatan
mempengaruhi permintaan agregat (AD) dalam dari golongan kaya dan disalurkan kepada
ekonomi. golongan miskin melalui cukai pendapatan
progresif;
4. Komponen permintaan agregat adalah seperti (b) melaksanakan projek pembangunan
yang berikut: terutamanya di luar bandar.
(a) perbelanjaan penggunaan (C);
(b) perbelanjaan pelaburan firma (I); 4. Dasar fiskal terdiri daripada:
(c) perbelanjaan kerajaan (G); (a) dasar fiskal mengembang;
(d) eksport bersih (X – M). (b) dasar fiskal menguncup.

5. Rumus: Glosari

Dasar fiskal (fiscal policy) ialah langkah kerajaan yang Bab
mengubah perbelanjaan kerajaan dan dasar cukai untuk
mencapai kestabilan ekonomi. 3

5. Jadual di bawah ini menunjukkan perbezaan antara dasar fiskal mengembang dan dasar fiskal menguncup.

Dasar Fiskal Mengembang Perbezaan Dasar Fiskal Menguncup

Merujuk kepada tindakan kerajaan Maksud Merujuk kepada tindakan
kerajaan menaikkan kadar cukai
menurunkan kadar cukai (cukai pendapatan individu dan
(cukai pendapatan individu dan cukai pendapatan syarikat) dan
cukai pendapatan syarikat) dan
mengurangkan perbelanjaan kerajaan
menambahkan perbelanjaan kerajaan

Untuk menambahkan permintaan Tujuan SAMPELUntuk mengurangkan permintaan
agregat agregat

Untuk mengatasi masalah kemelesetan Untuk mengatasi masalah inflasi

ekonomi atau pengangguran seperti Masalah ekonomi seperti inflasi tarikan permintaan
pengangguran kitaran

223

BAB GLOBALISASI

4.1 Globalisasi

Maksud Globalisasi

1. Globalisasi ialah proses interaksi dan integrasi antara manusia, syarikat, dan kerajaan pelbagai negara yang
prosesnya dipandukan oleh perdagangan antarabangsa dan pelaburan.

2. Globalisasi meningkatkan saling bergantungan ekonomi dunia dan memudahkan perdagangan antarabangsa
dan pelaburan.

3. Globalisasi membolehkan syarikat untuk mengembangkan skop operasi dan pasaran sasaran melepasi
sempadan sesebuah negara.

4. Dalam era globalisasi, mobiliti input pengeluaran lebih tinggi, sempadan menjadi kurang penting, dan
sekatan perdagangan dikurangkan atau dihapuskan.

5. Sesebuah negara perlu menyertai rantaian bekalan atau input global untuk memanfaat sepenuhnya daripada
jualan barang dan perkhidmatan.

6. Rantaian bekalan ialah jaringan antara syarikat dan pengeluar untuk mengeluarkan dan mengedar produk
tertentu kepada pengguna. Rantaian bekalan merupakan langkah yang diambil untuk mendapat produk
kepada pengguna.

7. Rajah di bawah ini menunjukkan proses rantaian bekalan yang melibatkan pergerakan input di peringkat global.

Pengilang Peruncit Logistik Pengguna TINGKATAN 5
[Negara C] [Negara D] [Pasaran global]
Rantaian bekalan global Pengeluar
[Negara A]
Pengedar
[Negara B] Bab

Rajah 4.1 Proses rantaian bekalan yang melibatkan pergerakan input di peringkat global 4

8. Contoh industri elektrik dan elektronik (E&E) Malaysia melibatkan dalam Glosari
rantaian bekalan global. Produknya direka bentuk di California (Amerika
Syarikat), cip dibuat dari Taiwan, cakera (drives) dari Korea, skrin LED dari Globalisasi (globalization)
Jepun dan dipasang di Malaysia untuk dieksport ke Amerika Syarikat dan ialah proses interaksi dan
Kesatuan Eropah. integrasi antara manusia,
syarikat, dan kerajaan
9. Globalisasi diperhebatkan lagi dengan pengenalan projek Inisiatif Belt and Road pelbagai negara yang
(BRI) atau “Satu Jalur, Satu Laluan” (OBOR) oleh Negara China pada tahun prosesnya dipandukan oleh
2013 yang berasaskan laluan darat iaitu Jalur Ekonomi Laluan Sutera dan laluan perdagangan antarabangsa
maritim yang dikenali sebagai Laluan Sutera Maritim Abad ke-21. Laluan ini dan pelaburan.
merangkumi 65 buah negara yang menghubungkan Asia, Afrika, Timur Tengah, SAMPEL
dan Eropah. Laluan ini juga melibatkan 60% penduduk dunia, hampir 35%
daripada perdagangan barangan dunia dan kira-kira 30% daripada KDNK global.

Praktis Skil 1

1 Berikan maksud bagi perkara yang berikut.
(a) Globalisasi
(b) Rantaian bekalan

257

BAB PERDAGANGAN ANTARABANGSA

5.1 Sebab-sebab Wujud Perdagangan Antarabangsa

Maksud Perdagangan Antarabangsa
1. Perdagangan antarabangsa ialah urusan jual beli barang dan perkhidmatan antara satu negara dengan

negara lain.
2. Perdagangan antarabangsa dilakukan oleh sesebuah negara yang mengamalkan dasar ekonomi terbuka.
3. Urusan jual beli barang dan perkhidmatan melibatkan eksport, import, dan entrepot.
4. Eksport ialah menjual barang dan perkhidmatan ke luar negara.
5. Import ialah membeli barang dan perkhidmatan dari luar negara.
6. Entrepot ialah membeli barang dari luar negara dan menjual semula barang tersebut ke negara lain. Barang

yang diimport akan diproses dan dieksport semula.
7. Sebab-sebab wujudnya perdagangan antarabangsa adalah seperti yang berikut.

Cita rasa Sumber Iklim dan TINGKATAN 5
pengguna semula jadi jenis tanih

SEBAB WUJUD Tingkat
PERDAGANGAN kecekapan
ANTARABANGSA pengeluaran

Harga faktor Bab

5

Budaya
masyarakat

Rajah 5.1 Sebab-sebab wujud perdagangan antarabangsa

Sumber Semula Jadi
1. Perbezaan sumber semula jadi dari segi jenis, kuantiti, dan kualiti antara negara mewujudkan perdagangan

antarabangsa.
2. Negara yang kaya dengan sumber semula jadi seperti Afrika Selatan dengan emas dan berlian, Chile kaya

dengan garam nitrat, Kanada kaya dengan kuprum dan Negara Timur Tengah kaya dengan petroleum.
Manakala negara yang kekurangan atau tiada sumber semula jadi tertentu akan mengimport sumber
semula jadi dari luar negara.
3. Contohnya, Malaysia yang kaya dengan petroleum mengeksport komoditi tersebut ke luar negara seperti
Jepun dan Malaysia mengimport arang batu dari Indonesia.

273
SAMPEL

BAB IMBANGAN PEMBAYARAN

6.1 Komposisi Dagangan dan Arah Aliran Perdagangan Malaysia

1. Komposisi atau kandungan dagangan Malaysia terdiri daripada komposisi eksport dan komposisi import.

Komposisi Eksport

1. Komposisi eksport Malaysia terdiri daripada:
(a) eksport barang nampak;
(b) eksport barang tak nampak (perkhidmatan).

Eksport Barang Nampak

1. Eksport barang nampak ialah barang nyata yang dijual ke luar negara.
2. Komposisi eksport barang nampak Malaysia terdiri daripada komoditi utama (pertanian dan perlombongan)

dan pembuatan.

Eksport Barang Nampak Huraian TINGKATAN 5
Komoditi
• Hasil pertanian seperti minyak kelapa sawit, kayu balak, kayu gergaji,
Pembuatan papan lapis, dan getah kepada luar negara

• Aktiviti perlombongan seperti petroleum mentah, gas asli cecair, dan
timah ke luar negara

Malaysia menjual produk elektrik dan elektronik, produk petroleum,
kimia dan produk kimia, jentera, kelengkapan dan peralatan, barangan
perkilangan logam, barangan optikal dan saintifik, produk getah, produk
kayu dan tekstil, pakaian dan kasut ke luar negara

Eksport Barang Tak Nampak Bab

1. Eksport barang tak nampak terdiri daripada pengangkutan, perjalanan, dan perkhidmatan lain. 6
2. Eksport barang tak nampak ialah bayaran atau perbelanjaan rakyat luar negara (bukan pemastautin)

kepada rakyat Malaysia (pemastautin).

Pengangkutan

1. Eksport pengangkutan berlaku apabila rakyat asing menggunakan perkhidmatan pengangkutan yang dimiliki

oleh syarikat tempatan.

2. Contoh bayaran perkhidmatan:

(a) pengangkutan udara seperti Sistem Penerbangan Malaysia (MAS);

(b) pengangkutan laut seperti Perbadanan Perkapalan Antarabangsa Malaysia (MISC);

(c) kemudahan lapangan terbang dan parkir pesawat negara asing;

(d) pos dan kurier. Glosari

Perjalanan SAMPEL1. Eksport barang nampak
(visible export) ialah barang
1. Eksport perjalanan berlaku apabila rakyat asing berbelanja di Malaysia. nyata yang dijual ke luar
2. Contoh: negara.

(a) pelancong asing menginap di hotel tempatan; 2. Eksport barang tak
(b) pelajar asing yang menuntut di institusi pengajian tinggi tempatan; nampak (invisible export)
(c) ahli sukan negara asing menyertai pertandingan di dalam negara; ialah perkhidmatan yang
(d) pesakit luar negara menjalani rawatan di hospital tempatan; dijual ke luar negara.
(e) mesyuarat ahli korporat asing semasa di Malaysia.

297

BAB KADAR PERTUKARAN ASING

7.1 Pertukaran Asing

Maksud Pertukaran Asing

1. Pertukaran asing atau mata wang asing merujuk kepada mata wang negara lain yang dimiliki oleh sesebuah
negara.

2. Jadual di bawah ini menunjukkan beberapa buah negara serta mata wang yang digunakan oleh negara
berkenaan.

Negara Mata Wang Kod Mata Wang Simbol TINGKATAN 5
(a) Amerika Syarikat Dolar Amerika USD $
(b) Australia Dolar Australia AUD $ Bab
(c) China Yuan Renminbi CNY ¥
(d) Filipina Peso PHP 7
(e) India Rupee INR ଑
(f) Indonesia Rupiah IDR
(g) Jepun Yen JPY Rp
(h) Korea Selatan Won KRW ¥
(i) Malaysia Ringgit Malaysia MYR ࠺
(j) Negara ahli Euro Euro EUR RM
(k) Singapura Dolar Singapura SGD €
(l) Thailand Baht THB $
(m) United Kingdom Pound GBP
(n) Vietnam Dong VND £

Kepentingan Pertukaran Asing

1. Membiayai import

(a) Pengimport perlu membuat bayaran dalam mata wang negara pengeksport.

(b) Contohnya, apabila pemastautin Malaysia mengimport barang dari Jepun, mereka memerlukan Yen

Jepun untuk urus niaga tersebut.

2. Membayar balik pinjaman luar negara

(a) Kerajaan perlu menggunakan mata wang negara peminjam semasa hendak membayar balik hutang luar
SAMPEL
negara.

(b) Contohnya, apabila kerajaan Malaysia meminjam wang dari China,

kerajaan Malaysia perlu membayar balik pinjaman dalam Yuan Renminbi. Glosari
3. Membuat pelaburan di luar negara

(a) Firma tempatan yang membuat pelaburan langsung di luar negara Mata wang asing (foreign
currency) ialah mata wang
memerlukan mata wang negara tersebut. negara lain yang dimiliki oleh
(b) Contohnya, syarikat M&N dari Malaysia memerlukan Dong jika ingin sesebuah negara.

melabur di Vietnam.

319

BAB 7 Kadar Pertukaran Asing

PRAKTIS BERFOKUS SPM

KERTAS 1 6 Apakah kadar pertukaran asing?
A Urus niaga antara dua buah negara
1 Apakah maksud pertukaran asing? B Nisbah nilai antara dua mata wang yang berlainan
A Wang sesebuah negara yang disimpan di negara C Sejumlah barang ditukarkan dengan satu barang
lain yang lain
B Wang negara asing yang dipinjamkan kepada D Satu mata wang ditukarkan untuk mendapatkan
sesebuah negara sejumlah barang
C Wang negara asing yang dimiliki oleh sesebuah
negara Soalan 7 hingga 8 berdasarkan jadual di bawah ini.
D Harga mata wang sesebuah negara dalam sebutan Maklumat yang berikut berkaitan dengan urus niaga
mata wang asing pertukaran asing antara Ringgit Malaysia (RM) dengan
Dolar Amerika (USD).
2 Maklumat yang berikut berkaitan dengan kadar
pertukaran asing. Unit Mata wang Harga Jualan Harga Belian

1 Renminbi China = RM0.6000 (RM) (RM)

Situasi manakah yang benar tentang kadar pertukaran 1 USD 4.220 4.215
asing tersebut?
A Pelajar Malaysia memerlukan RM120 untuk 7 Firma MM dari Malaysia membeli sebuah mesin

membeli buku berharga 220 Renminbi yang berharga RM250 000.00 dari Amerika Syarikat.
B Pengimport Malaysia memerlukan RM55 000
Berapakah yang perlu dibayar oleh firma MM dalam
untuk membeli jentera berharga 94 000 Renminbi
C Pelancong China memerlukan 15 000 Renminbi sebutan USD?

untuk membeli durian Musang King berharga A USD59 311.98 C USD1 053 750.00
RM9 000
D Pelabur China memerlukan 8 000 Renminbi B USD59 241.71 D USD1 055 000.00
untuk menyewa kilang berharga RM5 600
8 Pengimport dari Amerika Syarikat mengimport TINGKATAN 5
3 Mengapakah pertukaran asing penting kepada
sesebuah negara? barang yang bernilai USD20 000.00 dari Malaysia.
A Membiayai eksport
B Menambah jumlah rizab negara Berapakah jumlah bayarannya dalam RM?
C Mempertahankan nilai mata wang negara
D Menggalakkan kemasukan pelabur langsung asing A USD4739.34 C USD84 300.00

4 Situasi manakah yang menunjukkan kepentingan B USD4744.96 D USD84 400.00
Yen Jepun kepada Malaysia?
A Pelancong Jepun melancong ke Langkawi Soalan 9 hingga 10 berdasarkan jadual di bawah ini. Bab
Sempena LIMA 2018 Maklumat yang berikut berkaitan dengan urus niaga
B Usahawan Malaysia mengeksport gas asli cecair pertukaran asing antara Ringgit Malaysia (RM) dengan 7
ke Jepun Dolar Singapura (S$).
C Firma YY Berhad mengimport peralatan
komputer dari Jepun Unit Mata Wang Harga Belian Harga Jualan
D Syarikat Sony dari Jepun membina kilang di
Bandar Baru Bangi, Selangor Asing (S$) (S$)

5 Apakah tindakan Bank Negara Malaysia untuk 1 Ringgit Malaysia 0.3300 0.3305
mengawal kejatuhan nilai Ringgit Malaysia (RM)
berbanding Dolar Singapura?
A Membeli Dolar Singapura dan menjual Ringgit 9 Pelancong Malaysia yang berada di Singapura
Malaysia
B Membeli Ringgit Malaysia dan membeli Dolar hendak menukarkan Dolar Singapura (S$) sebanyak
Singapura
C Menjual Ringgit Malaysia dan membeli Dolar S$3 000.00 kepada Ringgit Malaysia (RM).
Singapura
D Menjual Dolar Singapura dan membeli Ringgit Berapa banyakkah RM yang dapat ditukarkan oleh
Malaysia
pelancong tersebut?SAMPEL

A RM990.00 C RM9 077.16

B RM991.50 D RM9 090.91

10 Encik Azman mengimport jentera yang berharga

RM75 000 dari Singapura. Berapa banyakkah

Encik Azman perlu membayar kepada Syarikat di

Singapura dalam sebutan Dolar Singapura?

A S$24 750.00 C S$226 928.90

B S$24 787.50 D S$227 272.73

335

JAWAPAN

TINGKATAN 4 5 (a) Q
(b) L, P, R, M
BAB 1: Pengenalan kepada Ekonomi (c) S
Praktis Skil 1 (d) Q
(e) L, P, R, M
1 Ilmu ekonomi ialah kajian sains sosial tentang bagaimana manusia
mengurus sumber ekonomi yang terhad untuk memenuhi kehendak 6 (a) 28 unit ketuhar
yang tidak terhad. (b) 2 unit televisyen
(c) 20 unit ketuhar
2 tidak terhad, terhad (d) 18 unit ketuhar
3 (a) Kekurangan (e) 1 unit televisyen

(b) Pilihan
(c) Kos lepas

Praktis Skil 2 Praktis Skil 5
1 (a) Kekurangan wujud kerana sumber ekonomi terhad tetapi 1 (a) Apa yang hendak dikeluarkan
kehendak tidak terhad (b) Berapa yang hendak dikeluarkan
(b) Pilihan ialah cara pengunaan sumber ekonomi yang terhad terhadap (c) Bagaimana hendak dikeluarkan
kehendak mengikut keutamaan untuk mencapai matlamat. (d) Untuk siapa dikeluarkan
2 Memaksimumkan kepuasan
Praktis Skil 6
Praktis Skil 3 1 sistem ekonomi kapitalis atau laissez-faire
1 (a) Buruh 2 isi rumah (individu) dan firma (pihak swasta)
… menyumbangkan tenaga fizikal atau mental dalam proses 3 Ciri-ciri sistem ekonomi pasaran bebas
pengeluaran … bebas memiliki sumber ekonomi
… sumber ekonomi yang produktif … bebas membuat pilihan
… terdiri dari buruh mahir dan buruh kurang mahir … bebas menentukan kehendak
… mempunyai mobiliti pekerjaan dan mobiliti geografi … bebas membuat keputusan ekonomi
… tidak menanggung risiko kerugian 4 ditentukan melalui mekanisme harga atau kuasa pasaran
… menerima arahan daripada majikan 5 keluaran bertambah, kos pengeluaran berkurang, dan harga barang
(b) Usahawan turun
… individu yang menggabungkan dan menyelaraskan faktor 6 berlaku pencemaran air dan udara
pengeluaran untuk menghasilkan barang dan perkhidmatan
… sumber ekonomi yang produktif Praktis Skil 7
… membuat keputusan asas perniagaan 1 Korea Utara dan Cuba
… melakukan inovasi 2 (a) kerajaan memiliki semua sumber ekonomi
… sanggup menanggung risiko ketidakpastian (b) kerajaan menentukan semua kehendak pengguna

2 Buruh Aspek Tanah 3 Kelebihan Kelemahan

Mempunyai Mobiliti Mempunyai (a) Agihan pendapatan yang Pilihan pengguna terhad
mobiliti geografi mobiliti kegunaan seimbang

Upah Ganjaran Sewa (b) Barang awam dan kebajikan Kurang motivasi dan

masyarakat diutamakan insentif bekerja kuat

3 (a) doktor/peguam (c) Peruntukan sumber ke arah Keusahawan individu
(b) bangunan
(c) Microsoft – Bill Gates, Facebook – Mark Zuckerberg kebajikan rakyat terhad
(d) kawasan pertanian/ perlombongan
Praktis Skil 8
4 (a) Kedua-duanya merupakan input produktif 1 individu (isi rumah), firma, kerajaan (pemerintah)
(b) Kedua-duanya menerima pendapatan 2 ekonomi, awam;
(c) Kedua-duanya memiliki mobiliti geografi dan pekerjaan 3 (a) Membekalkan barang awam
(b) Menstabilkan ekonomi
Praktis Skil 4 (c) Merapatkan jurang perbezaan pendapatan
1 sumber ekonomi terhad dan kehendak tidak terhad (d) Mengawal harga barang dan perkhidmatan
2 Tujuan pilihan (e) Melaksanakan program ekonomi awam
… isi rumah – memaksimumkan kepuasan
… firma – memaksimumkan keuntungan Praktis Skil 9
… kerajaan – memaksimumkan kebajikan masyarakat 1 ibadah, kebajikan soial;
3 Kos lepas ialah barang dan perkhidmatan yang kedua terbaik yang 2 Isi rumah (individu), firma, kerajaan
dilepaskan. 3 Arab Saudi, Mesir, Brunei
SAMPEL
4 Kombinasi Kos lepas bagi Kos lepas bagi
Output Pizza 2 unit kek 1 unit pizza
Kek PRAKTIS BERFOKUS SPM
(unit pizza) (unit kek)
Kertas 1

A 28 – 2.0 1B 2D 3B 4B 5A
9C 10 B
B 47 1 1.0 6D 7B 8B 14 D 15 C
19 D 20 D
11 A 12 C 13 D 24 D 25 C

C 65 2 0.5 16 C 17 C 18 D

D 81 4 – 21 B 22 D 23 B

26 B

349

Ekonomi 4 5Tingkatan mpeamNlioentngausdheaignkaePrpr–eatrkelutrikasinnSi –PM
& tekrKoknoinnteiskteusptruupateldmditabeneralapjkaarann

KSSM bpeRarweliknaagrnBkaei-nnwit,ausrknegitraern, d

SUPER SKILLS ULANG KAJI SPM dipersembahkan dalam reka bentuk trend biesKricapeteatankktuitnnegcbiadlan
paling kini, segar, berwarna-warni lagi meriangkan seperti yang diperlukan
oleh murid hari ini. Yang paling utamanya, inilah satu-satunya siri yang Judul-judul dalam siri SPM ini:
menyediakan kandungan yang paling segar dan terkini di pasaran kerana
diolah baharu, khusus untuk keperluan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM) Tingkatan
secara total, baik dari segi notanya mahupun dari segi praktis dan pentaksiran
yang disediakan. Bahasa Melayu 4 4&5
Matematik 4 4&5
Setiap nota dan praktis direncanakan oleh panel pengarang yang hebat Mathematics 4
berwibawa, yang telah mengikuti kursus tentang SPM, yang mahir tentang Matematik Tambahan 4
format SPM, yang menjadi penyemak kertas SPM, serta yang mempunyai Additional Mathematics
bertahun-tahun pengalaman dalam pengajaran. Setiap fakta dan kata kunci (ATudtdori-ttioo-SntauldeMnat Athpepmroaacthic) s
dicetak berwarna serta disokong oleh bahan grafik supaya menarik, mudah Sains
difahami, dan diingat oleh murid. Science 4
Fizik 4
Siri ini benar-benar menjurus ke arah membantu calon-calon SPM menguasai Physics 4
pelajaran di Tingkatan 4 dan Tingkatan 5 serta mencuba latih tubi soalan-soalan Kimia 4
yang berformat dan berpiawai SPM dengan secukupnya. Hal ini penting sebagai Chemistry 4
persediaan mantap calon sebelum menduduki peperiksaan serta sebagai strategi Biologi 4
memperoleh kecemerlangan dalam SPM. Biology 4
Justeru, keberkesanan buku ini sebagai pegangan untuk results cemerlang patut Sejarah 4
diyakini. Sebagai nilai tambah dan memenuhi keperluan terkini, konsep Prinsip Perakaunan 4
pembelajaran kontekstual turut diterapkan melalui KBAT dan i-Think. Perniagaan
Ekonomi 4&5
4&5
4&5

BAB 2 Penunjuk Ekonomi

BAB PENGELUARAN BAB 1 Pengenalan kepada Ekonomi BAB 1 Peranan Kerajaan dalam Ekonomi (B(((((bacdefe))))))rdsssspssspauuuuuuuaesmmmmmmmadrlraobbbbbbbkmaaaaaaaatannnnnnnnbhgggggggoJuaaaaaaaannnnnnnnndgupppss2aggauen0eeueulkbrr1rnnt2daaas5oatt.teaa4uuurkkn,tsssetketoppesgensreneetauakinkdapgngttggaaaeaooakmr1rmtdue2kbakdane.eleir1ananadit%lamguaaiugnamanaapnjsssuamuseedskesmkbeeumaktsmnboaaetauknrskaakerithkunuiakoniutrntnrmaaonmmhdmure2aetnaae0arknulin1mmeiirr2n6udauea5g;runnnu.k8as;unay%etan;pb.njpeuagragktdiskieaappmnteeaarmahtkrauaibnnnhuimaa2ant0leai,r1nnap5inneksrgyeehkampuanattagd;akanmina2en5nm.7ud%eraunnpninapigdaekiartaiukttaadhnmauarannin12as30ek.2r1at%6laa;

5.1 Konsep Pengeluaran, Kos, dan Hasil Perbandingan antara Buruh dengan Usahawan BAB 2 Keseimbangan Pasaran
Peta Buih
Berganda

Konsep Pengeluaran Tidak Perubahan Penawaran
menanggung
Firma Input Menanggung 1. Perubahan penawaran merupakan peralihan atau perubahan keluk penawaran sama ada ke kanan atau ke
risiko produktif risiko
1. F(y(tIOSJBOFinneabeaiiaerrnbbpp)r)ninmmzhijjuugseetCCMW(afiatuatkkBfipdoottrkppbSaariimrinnffmaNlneueeofiattfifilnnargndrayoo)aprrmgg,shtuhhtmmSeeieutdeSakarealfilriakaauusatfimridrBKBnatizdnaarmmfsaieteeeprmrriawFuwLrrmrisaacanadeihieaanniadarnnliamedraussmrmaawgrtyedtiasnrbnaeaeabrwa.diaiprnaainltampaamuadgacPggdrasaaadaeiaeatiadprdlaknaikasaTlkaaailuopehgmaaafidhrkinfiehbnajdrauimarouumlnbPanamPSSMbmmnnteubnhtyyea(aatgurariaaeKiriurmllmukkkrrikdiaPHWkkskiioh(eankakouwmeauaaBnlm,craagSdbnnnjnaiibmegtteiPplalgedsiianmst(t)tlbsacatmgoiuaaLru,teaadteaaTadnnunnpnnaaBraBnbkHadkguhgedkNapagusliagng)as,insinFaerfin.nmaidadigtkimrisklraaglrearki,fiumonnmuklnuhpBuSmrnaammiambeeaiapdhnamkrrreaelmk,bkhaaarhiBrpdaoennahnka.eanaasndphatrwnankagadhuikradentasdaet.unbaimm.aduasupannana(.jeNhi,PttkunuasSaaNangynywsnnBaeiiagotakrl)ramuinn,eiKKSSkkonKpaayy.elaaariurlaaadtndgstarrdmyaaaiBisinkkakaNnineperaaniKyEireausstmthaddesaiklAJtnaakiswreaarlinudgemitiy)aAramaCrdnaAzdoaSakasbnhndldsiieainntamtFemkpuddroaan.aknBeahiarehronuBtnnmeanruaRngamhrdkifpanoneahjd,eupmhlcmkku(ar.dufiagikaaaidedrtnaharmnnynaguaGinadg-ns)tpnjrmedaeuislgaayluabouymaalakanapatafnlsahaararagrgmkonankinssaak.dteytaorin.euanatirpruktgbrhteagaaiubfnkardnaebagintrutghg.nuagn-da. kiri. Reviu Pantas
2. Menyalurkan air bersih
3. 2. Faktor yang menyebabkan perubahan penawaran: atau yang dirawat
kepada rakyat
4. (a) harga faktor pengeluaran; (d) tingkat teknologi; Jumlah Penduduk
5.
6. (b) cuaca; (e) jangkaan harga masa depan;
7.
Mengikut Mempunyai Membuat (c) matlamat pengeluar; (f) dasar kerajaan.
8. arahan mobiliti segala
majikan Contoh Di bawah 15 tahun 15 – 64 tahun Lebih 64 tahun
geogra dan keputusan Rajah di bawah ini menunjukkan penawaran terhadap barang X.
pekerjaan Infrastruktur
Menjalankan Harga barang X (RM) Asas
TINGKATAN 4 BURUH Memiliki USAHAWAN inovasi atau Penduduk dalam kumpulan umur bekerja (30 juta)
kemahiran dan reka cipta
TINGKATANSAMPEL 5 S1 S0 S2 Meningkatkan akses kepada Meningkatkan kualiti Di luar tenaga buruh (12 juta)
latihan pendidikan percuma dan kesihatan rakyat
Menjalankan tertentu berkualiti Tenaga buruh (18 juta)
tugas yang
Bab diarahkan Menerima b ac Pengangguran Tidak boleh bekerja Boleh bekerja tetapi
pendapatan P0 (2 juta) (9 juta) tidak bekerja pada
45 masa kini (3 juta)

Menerima Guna tenaga
untung atau (16 juta)

Menerima rugi sedang bekerja sedang mencari • suri rumah • jaga anak
upah pekerjaan • pelajar sepenuh masa • masalah pengangkutan
S1 S0 S2 Menghubungkan rakyat
kepada pusat sosial dan • pesara upaya
0 Q1 Q0 Q2 Kuantiti barang X (unit) • orang cacat/kurang
ekonomi
Rajah 2.2.13 Perubahan penawaran
Rajah 1.5 Perbandingan antara buruh dengan usahawan Rajah 1.2 Contoh barang sosial yang disediakan oleh kerajaan untuk meningkatkan kesejahteraan rakyat KK1ee.ssBaPp(a1aaeonn)bntMedPttkMniiauednaspnaragisaagkksantaabaaglntaenlgdrkahgoaenuhprlPueirepeagaPranraanedasrgnnmiaapagtenasnindaneegygbagneagkekbgranauaatpagrbsraapukesenbaikrntaneuiddmnrnapaaapaernrkaingapstgitamaaudnudrauaprampniopegt.AanKeadsndenpaasaidpoe. paauHkaettaannEplnkduiinnoatniipnmedmagoaetamennarwanyieeuskbnjeouabendbgeokkanmaarannari
Berdasarkan rajah di atas, (b) pPtMeeenannandggaaaakpnaapgltageanunpureahnnnedagkapaipatraaabtrilaapannoe.tnkeonegnsiaorimaaliashbebepreaendnaadr apipaaaldathaankpanepneagdsaaitrpiaamtpaaankdsanimegguuamnraa.
Glosari (a) keluk penawaran asal ialah S0S0, pada tingkat harga P0, kuantiti ditawar ialah Q0; Monopoli Semula Jadi Kerajaan (c) Kstieodmsakalsedapa.apsatpdenitgeabnugsgkuermanbaialil.ah kehilangan keluaran negara yang Input Ekstra
(b) apabila kos bahan api naik, kos pengeluaran barang X akan meningkat. Keadaan ini menyebabkan
1. Buruh (labour) ialah individu yang menyumbangkan Praktis Skil 3 1. Monopoli wujud apabila sebuah firma ialah 6. Barang atau perkhidmatan yang dikeluarkan oleh Peratusan bilangan penganggur
tenaga fizikal atau mental dalam proses pengeluaran. keluk penawaran barang X beralih ke kiri (pengurangan penawaran), iaitu dari S0S0 ke S1S1. Pada pengeluar tunggal barang dan tidak ada pengganti mengikut kumpulan umur di
tingkat harga P0, kuantiti ditawar berkurang dari Q0 (titik a) ke Q1 (titik b); yang hampir. monopoli semula jadi kerajaan tiada persaingan
2. Modal (capital) merujuk kepada ciptaan manusia yang 1 Jelaskan mengenai input pengeluaran yang berikut. (c) apabila kos bahan api jatuh, kos pengeluaran barang X menurun. Keadaan ini menyebabkan keluk pengeluaran tetapi ada pengecualian penggunaan. Malaysia (2014-2015).
digunakan selanjutnya dalam proses pengeluaran. (a) Buruh penawaran barang X beralih ke kanan (pertambahan penawaran), iaitu dari S0S0 ke S2S2. Pada tingkat 2. Monopoli semula jadi kerajaan ialah sebuah firma 7. Barang dan perkhidmatan dikatakan tanpa
Input Pengeluaran (b) Usahawan harga P0, kuantiti ditawar bertambah dari Q0 (titik a) ke Q2 (titik c). milik kerajaan yang menikmati ekonomi bidangan persaingan pengeluaran kerana hanya wujud Kumpulan Tahun
• Tanah 3. Tanah (land) merupakan anugerah alam semula jadi atau dan dapat mengeluarkan output pada kos purata sebuah firma sahaja. Manakala barang dan Umur 2014 2015
• Usahawan Tuhan dan mempunyai penawaran yang terhad. 2 Berikan perbezaan antara buruh dengan tanah yang lebih rendah berbanding dengan dua atau perkhidmatan dikatakan ada pengecualian
• Buruh • Firma berdasarkan aspek yang berikut. lebih firma yang mengeluarkan output yang sama. penggunaan kerana individu dikenakan bayaran. 30 – 64 tahun 18.9% 18.9%
• Modal • MProensegsgatrbaunnsfgokramnaisnipinupt uptenkegpelaudaaraonutput 4. Usahawan (entrepreneur) merupakan individu yang 8. Contoh syarikat monopoli semula jadi kerajaan 20.8% 20.4%
menggabungkan faktor pengeluaran untuk menghasilkan Reviu Pantas 3. Monopoli semula jadi kerajaan menyediakan 25 – 29 tahun 42.1% 42.1%
barang dan perkhidmatan. Buruh Aspek Tanah barang dan perkhidmatan melalui syarikat adalah seperti yang berikut. 20 – 24 tahun 18.2% 18.7%
berkaitan kerajaan (GLC) yang dikawal secara 15 – 19 tahun
Reviu Pantas langsung oleh kerajaan.
Mobiliti Penentu pengurangan penawaran Harga (RM) [SuwmebbeJr:abDaiutabnahpeswuraawni wgdk.adaroaipnsamdM.agaollaavym.msaiayn:]
• Peningkatan harga faktor pengeluaran P0 4. Kerajaan melaksanakan monopoli semula jadi
Output ✓ Sumber ekonomi yang terhad tetapi kehendak tidak • Cuaca – musim tengkujuh/kemarau S1 S0 kerana pengeluaran barang melibatkan kos tetap Nama Syarikat Perkhidmatan
• BarangSTORY • Jangkaan harga akan naik pada masa depan atau kos modal yang tinggi dan tanggungjawab
terhad mewujudkan masalah kekurangan. Ganjaran • Matlamat pengeluar untuk memaksimumkan sosial kerajaan terhadap masyarakat. Telekom Malaysia Telekomunikasi (rangkaian
• Perkhidmatan ✓ Kekurangan menyebabkan pilihan barang.
✓ Sumber ekonomi terdiri daripada buruh, modal, tanah, 3 Nyatakan contoh bagi input pengeluaran yang keuntungan 5. Matlamat kerajaan mengawal monopoli semula Berhad (TM) telefon talian tetap) 2. H((aba))siPKcmlueekenksemaagrniaabnnkjaeeygabragnaa,ujnarpbkaeeknarrenbkhbeuitellraaraaknnnnugjgagrgaaaunnnngsgk.uaemnrabkjaeearwnpaenbngedraknauprkaaetnraagnjaauaknnat.nukmmenemgubraaynagrkacnukpair.oKjeekadpaeamn binainmguennaynebnaebgkaarna hasil
<2*857 berikut. • Teknologi tradisional/lama jadi adalah untuk: dan
Rajah 5.1 Peranan firma dan usahawan. (a) Buruh mahir • Kerajaan mengenakan cukai ke atas barang S1 S0 Indah Water Sistem pembetungan
✓ Usahawan menggabungkan sumber ekonomi, (b) Modal yang tiada mobiliti geografi 0 Q1 Q0 Kuantiti (unit)
149 (c) Usahawan yang menjadi pengasas bagi Perubahan Penentu pertambahan penawaran Konsortium (IWK)
02 SS UK EKONOMI SPM TG4 2020-B3-B5-YM(Ida) 1LP (NS).indd 149 menanggung risiko, dan membuat inovasi. Microsoft dan Facebook penawaran • Kejatuhan harga faktor pengeluaran
✓ Buruh menyumbangkan tenaga fizikal atau mental (d) Tanah (penentu bukan • Cuaca – baik dan cerah Tenaga Nasional Bekalan elektrik
harga) • Jangkaan harga akan jatuh pada masa
dalam pengeluaran. 4 Nyatakan dua persamaan antara buruh dan Harga (RM) (a) mengurangkan kos pengeluaran; Berhad (TNB) 210
✓ Tanah ialah anugerah alam dan mempunyai penawaran usahawan. depan
• Matlamat pengeluar untuk memaksimumkan S0 S1 (b) menurunkan harga; Pos Malaysia Mel
yang terhad. Berhad
✓ Modal ialah barang ciptaan manusia seperti mesin dan jualan (c) menambahkan output untuk kebajikan
• Kemajuan teknologi atau teknologi moden masyarakat.
peralatan yang digunakan dalam proses pengeluaran. • Kerajaan memberi subsidi kepada pengeluar

P0 9/20/19 1:53 PM

9/20/19 1:52 PM 4 03 SS UK EKONOMI SPM TG5 2020-B1-B3-YM(Ida) 1LP (NS).indd 210

187

S0 S1
0 Q0 Q1 Kuantiti (unit)

03 SS UK EKONOMI SPM TG5 2020-B1-B3-YM(Ida) 1LP (NS).indd 187 9/20/19 1:53 PM

52

01 SS UK EKONOMI SPM TG4 2020-B1-B2a-b-YM(Ida) 1LP (NS).indd 52 9/20/19 1:52 PM

SASBADI SDN. BHD. 198501006847 (139288–X) Sasbadi Group

(Anak syarikat milik penuh Sasbadi Holdings Berhad 201201038178 (1022660-T))

Lot 12, Jalan Teknologi 3/4, Taman Sains Selangor 1,
Kota Damansara, 47810 Petaling Jaya, Selangor Darul Ehsan.
Tel: +603-6145 1188 Faks: +603-6145 1199
Laman web: www.sasbadisb.com e-mel: [email protected]


Click to View FlipBook Version
Previous Book
ประวัติพญามังราย
Next Book
HADIAH UNTUK NENEK: SIRI MUDAH BACA 3