The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

Harga: RM37.90 (WM), RM39.90 (EM)

• Berdasarkan Format PT3 Terkini
• Bonus Halaman Berwarna “Fakta Wajib Tahu”
• Komprehensif dan Efektif
• Halaman Berwarna dan Bergrafik
• Memenuhi Keperluan Terkini
- Peperiksaan-KBAT-i-THINK-
• Penulis yang Berwibawa
• Segala-galanya tentang Peperiksaan!

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by SASBADI, 2021-01-24 22:54:23

MasterClass PT3 Sains Tingkatan 1, 2, 3 KSSM

Harga: RM37.90 (WM), RM39.90 (EM)

• Berdasarkan Format PT3 Terkini
• Bonus Halaman Berwarna “Fakta Wajib Tahu”
• Komprehensif dan Efektif
• Halaman Berwarna dan Bergrafik
• Memenuhi Keperluan Terkini
- Peperiksaan-KBAT-i-THINK-
• Penulis yang Berwibawa
• Segala-galanya tentang Peperiksaan!

Keywords: MasterClass,guidebook,PT3,KSSM,Sasbadi

Rujukan Komprehensif dan Efektif SASBADI

Tho Lai Hoong PenulisBukuTeksKBSM&KSSM, PT3
Penulis Buku Teks Antarabangsa
(Edisi Antarabangsa),
Pemenang MTSF Science Education Award

Thum Lai Chun PenulisBukuTeksKSSM,
Penterjemah Pakar Buku Teks (BM-BI)

Tingkatan 1•2•3 KSSM

Sains

IMBAS KOD QR FACEBOOK MUAT TURUN & LANCARKAN APLIKASI SAMPEL
MASTERCLASS SASBADI MASTERCLASS UNTUK MENGAKSES
BAHAN AUGMENTED REALITY
(http://www.facebook.com/
groups/sasbadi.masterclass)

BERDASARKAN

FORMAT
PT3

TERKINI

Tingkatan 2

SISTEM SURIA

Sistem Suria Neptun Zuhal
IMBAS
À Planet yang kelapan dari Matahari À Planet yang keenam dari
HALAMAN À Jarak dari Matahari ialah kira-kira Matahari

AR 4 504 juta km À Jarak dari Matahari ialah kira-kira
À Mengambil masa hampir 165 tahun 1 429 juta km
Marikh
untuk mengelilingi Matahari À Mempunyai sistem gegelung atau
À Purata suhu permukaan ialah cecincin

–225°C À Purata suhu permukaan ialah
–185°C

À Planet yang keempat dari Utarid
Matahari
À Planet yang paling dekat dengan
À Jarak dari Matahari ialah kira-kira Matahari
227.9 juta km
À Jarak dari Matahari ialah kira-kira
À Dikenali sebagai planet merah 57.8 juta km
À Purata suhu permukaan ialah
À Tidak mempunyai atmosfera
–55°C À Purata suhu permukaan ialah 167°C

Matahari

Uranus Musytari Zuhrah

À Planet yang ketujuh dari À Planet yang kelima dari À Planet yang kedua dari
Matahari Matahari Matahari

À Jarak dari Matahari ialah À Jarak dari Matahari ialah À Jarak dari Matahari ialah
kira-kira 2 871 juta km kira-kira 778.3 juta km kira-kira 108.2 juta km

À Mempunyai paksi condong ke À 320 kali ganda jisim daripada À Berputar pada paksi dari
sisi jisim Bumi timur ke barat

À Purata suhu permukaan ialah À Purata suhu permukaan ialah À Purata suhu permukaan
–214°C –153°C ialah 457°C
SAMPEL
E11

Bumi

À Planet yang ketiga dari Matahari
À Jarak dari Matahari ialah kira-kira

149.2 juta km
À Mempunyai udara dan air
À Purata suhu permukaan ialah

14°C

E11

KANDUNGAN

TINGKATAN 1 BAB 99

1BAB PENGENALAN KEPADA PENYIASATAN 5 JIRIM 99
SAINTIFIK 1 104
5.1 Jirim dalam Alam 113
1.1 Sains adalah Sebahagian daripada 1 5.2 Tiga Keadaan Jirim
Kehidupan Harian 5 115
9 PRAKTIS FOKUS PT3
1.2 Makmal Sains Anda 115
13 BAB 122
1.3 Kuantiti Fizik dan Unitnya 26 125
6 JADUAL BERKALA 129
1.4 Penggunaan Alat Pengukur, Kejituan, 30
Kepersisan, Kepekaan dan Ralat 6.1 Pengelasan Unsur 131
35 6.2 Campuran
1.5 Ketumpatan 6.3 Sebatian 131
135
1.6 Langkah-langkah dalam Penyiasatan PRAKTIS FOKUS PT3 138
Saintifik 143
BAB
1.7 Sikap Saintifik dan Nilai Murni dalam 145
Menjalankan Penyiasatan Saintifik 7 UDARA
145
PRAKTIS FOKUS PT3 39 7.1 Komposisi Udara 152
7.2 Pembakaran 153
BAB 7.3 Pencemaran Udara 156
159
2 SEL SEBAGAI UNIT ASAS HIDUPAN 41 PRAKTIS FOKUS PT3 162
165
2.1 Sel – Struktur, Fungsi dan Organisasi 41 BAB 171
2.2 Respirasi Sel dan Fotosintesis 54
8 CAHAYA DAN OPTIK 173
PRAKTIS FOKUS PT3 59
8.1 Penggunaan Cermin 173
BAB 8.2 Sifat Cahaya 180
8.3 Pantulan Cahaya 182
3 KOORDINASI DAN GERAK BALAS 61 8.4 Pembiasan Cahaya 186
8.5 Penyebaran Cahaya 190
3.1 Homeostasis dalam Benda Hidup 61 8.6 Penyerakan Cahaya 192
8.7 Penambahan dan Penolakan Cahaya 197
PRAKTIS FOKUS PT3 67
PRAKTIS FOKUS PT3
BAB 69
BAB
4 PEMBIAKAN
9 BUMI
4.1 Pembiakan Seks dan Aseks 69 SAMPEL
4.2 Sistem Pembiakan Manusia 73 9.1 Sistem dan Struktur Bumi
4.3 Kitar Haid 77 9.2 Bahan Bumi
4.4 Persenyawaan dan Kehamilan 79 9.3 Proses Utama Bumi
4.5 Faktor yang Mempengaruhi Perkembangan 9.4 Fenomena Geobencana
82 9.5 Usia Bumi
Fetus dan Bayi 84 9.6 Sumber Bumi dan Geologi Gunaan
4.6 Kemandulan dan Pencegahan Kehamilan 87 PRAKTIS FOKUS PT3
4.7 Pembiakan Tumbuhan

PRAKTIS FOKUS PT3 97

(iv)

TINGKATAN 2 199 7BAB KEELEKTRIKAN DAN 295
KEMAGNETAN
BAB 199
204 7.1 Keelektrikan 295
1 BIODIVERSITI 209
7.2 Pengaliran Arus Elektrik dalam Litar Bersiri
1.1 Kepelbagaian Organisma
1.2 Pengelasan Organisma dan Litar Selari 302

PRAKTIS FOKUS PT3 7.3 Kemagnetan 306

PRAKTIS FOKUS PT3 309

BAB 211 BAB 311

2 EKOSISTEM 8 DAYA DAN GERAKAN

2.1 Aliran Tenaga dalam Ekosistem 211 8.1 Daya 311
2.2 Kitar Nutrien dalam Ekosistem 214 8.2 Kesan Daya 314
2.3 Saling Bersandaran dan Interaksi antara PRAKTIS FOKUS PT3
218 325
Organisma dan antara Organisma dengan 223
Persekitaran 225 BAB 327
2.4 Peranan Manusia dalam Mengekalkan
Keseimbangan Alam 9 HABA

PRAKTIS FOKUS PT3 9.1 Hubung Kait antara Suhu dengan Haba 327
9.2 Pengaliran Haba dan Keseimbangan Terma 328

BAB 227 9.3 Prinsip Pengembangan dan Pengecutan 336
Jirim
3 NUTRISI
9.4 Hubung Kait Jenis Permukaan Objek
3.1 Kelas Makanan 227 dengan Penyerapan dan Pembebasan Haba 340
3.2 Kepentingan Gizi Seimbang 231
3.3 Sistem Pencernaan Manusia 235 PRAKTIS FOKUS PT3 343

3.4 Proses Penyerapan dan Pengangkutan Hasil BAB

Akhir Pencernaan serta Penyahtinjaan 240 10 GELOMBANG BUNYI 345

PRAKTIS FOKUS PT3 243 345
349
BAB 245 10.1 Ciri-ciri Gelombang Bunyi
10.2 Kenyaringan dan Kelangsingan Bunyi 353
4 KESIHATAN MANUSIA 245 10.3 Fenomena dan Aplikasi Pantulan 357
252
4.1 Penyakit Berjangkit dan Penyakit Tidak 257 Gelombang Bunyi
Berjangkit
PRAKTIS FOKUS PT3
4.2 Pertahanan Badan
11BAB BINTANG DAN GALAKSI DALAM
PRAKTIS FOKUS PT3 ALAM SEMESTA 359

BAB 11.1 Bintang dan Galaksi dalam Alam Semesta 359

5 AIR DAN LARUTAN 259 PRAKTIS FOKUS PT3 365

5.1 Sifat Fizik Air 259 BAB 367
5.2 Larutan dan Kadar Keterlarutan 267
5.3 Pembersihan dan Pembekalan Air 272 12 SISTEM SURIA
279
PRAKTIS FOKUS PT3 12.1 Sistem Suria 367
PRAKTIS FOKUS PT3 375
SAMPEL
BAB 283 13BAB METEOROID, ASTEROID DAN 377
KOMET
6 ASID DAN ALKALI 283
290 13.1 Jasad Lain dalam Sistem Suria iaitu 377
6.1 Sifat Asid dan Alkali 293 Meteoroid, Asteroid dan Komet 381
6.2 Peneutralan
PRAKTIS FOKUS PT3
PRAKTIS FOKUS PT3

(v)

TINGKATAN 3 383 BAB 471
383
1PELAJARAN RANGSANGAN DAN GERAK 6 ELEKTRIK DAN KEMAGNETAN 471
BALAS 388 479
6.1 Penjanaan Tenaga Elektrik
1.1 Sistem Saraf Manusia 399 6.2 Transformer 482
1.2 Rangsangan dan Gerak Balas dalam 6.3 Penghantaran dan Pengagihan Tenaga 488
405 491
Manusia 409 Elektrik
1.3 Rangsangan dan Gerak Balas dalam 6.4 Pengiraan Kos Penggunaan Elektrik

Tumbuhan PRAKTIS FOKUS PT3
1.4 Kepentingan Gerak Balas terhadap
BAB 493
Rangsangan dalam Haiwan Lain
PRAKTIS FOKUS PT3 7 TENAGA DAN KUASA 493
496
BAB 411 7.1 Kerja, Tenaga dan Kuasa 500
7.2 Tenaga Keupayaan dan Tenaga Kinetik 505
2 RESPIRASI 411 7.3 Prinsip Keabadian Tenaga

2.1 Sistem Respirasi 416 PRAKTIS FOKUS PT3
2.2 Pergerakan dan Pertukaran Gas dalam 420
423 BAB 507
Badan Manusia 425
2.3 Kesihatan Sistem Respirasi Manusia 431 8 KERADIOAKTIFAN 507
2.4 Adaptasi dalam Sistem Respirasi 511
2.5 Pertukaran Gas dalam Tumbuhan 8.1 Sejarah Penemuan Keradioaktifan
8.2 Atom dan Nukleus 514
PRAKTIS FOKUS PT3 8.3 Sinaran Mengion dan Sinaran Tidak 517
521
BAB 433 Mengion
8.4 Kegunaan Sinaran Radioaktif
3 PENGANGKUTAN
PRAKTIS FOKUS PT3
3.1 Sistem Pengangkutan dalam Organisma 433
3.2 Sistem Peredaran Darah 435 BAB 523
3.3 Darah Manusia 444
3.4 Pengangkutan dalam Tumbuhan 446 9 CUACA ANGKASA LEPAS 523
531
3.5 Sistem Peredaran Darah dalam Haiwan dan 9.1 Aktiviti Matahari yang Memberi Kesan 533
Sistem Pengangkutan dalam Tumbuhan 450 kepada Bumi

PRAKTIS FOKUS PT3 451 9.2 Cuaca Angkasa

BAB PRAKTIS FOKUS PT3

4 KEREAKTIFAN LOGAM 453 BAB 535

4.1 Kepelbagaian Mineral 453 10 PENEROKAAN ANGKASA LEPAS 535
4.2 Siri Kereaktifan Logam 456
4.3 Pengekstrakan Logam daripada Bijihnya 459 10.1 Perkembangan dalam Astronomi 538
463 10.2 Perkembangan dan Teknologi dalam 541
PRAKTIS FOKUS PT3
Penerokaan Angkasa Lepas
BAB
PRAKTIS FOKUS PT3
5 TERMOKIMIA SAMPEL
465 KERTAS MODEL PT3 543
5.1 Tindak Balas Endotermik dan Eksotermik JAWAPAN 558
465
PRAKTIS FOKUS PT3 469

(vi)

BAB 1 Biodiversiti

BAB 1 BIODIVERSITI

1.1 Kepelbagaian Organisma

Apakah Biodiversiti? Tonton Video

1. Biodiversiti (atau biokepelbagaian) didefinisikan sebagai kepelbagaian Layari video berikut untuk
jenis hidupan di suatu kawasan seperti daratan, lautan atau habitat lain melihat biodiversiti Malaysia,
yang berinteraksi antara satu dengan yang lain. khazanah semula jadi warisan
kita.
2. Organisma yang hidup dalam suatu habitat mempunyai ciri-ciri tertentu http://www.sasbadionline.
untuk beradaptasi dengan tempat tinggal semula jadi (habitat) dan iklim com/qrscan/super_skill_pt3/
untuk terus hidup. sa/t3ms030

3. Di Bumi, terdapat pelbagai jenis habitat dan iklim (atau cuaca). Oleh sebab
itu, organisma yang hidup dalam suatu habitat mempunyai ciri-ciri yang
berbeza iaitu variasi dengan organisma yang hidup di habitat yang lain.

4. Variasi ini membolehkan organisma yang beradaptasi dengan keadaan
habitat dan iklim untuk terus hidup dan menghasilkan spesies baharu
atau biodiversiti.

Kepentingan Biodiversiti TINGKATAN 2
Aspek yang berbeza dalam kepentingan biodiversiti adalah seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1.1 di bawah.

Keseimbangan Bab
alam
1

Sumber Sumber
makanan ekologi seperti
sumber air dan
Pendidikan
udara yang
bersih

KEPENTINGAN Sumber
BIODIVERSITI bahan mentah

industri dan
bahan binaan

*Tempat *PerubatanSAMPEL
rekreasi dan
ekopelancongan

*Bioteknologi

*Menjana ekonomi
Rajah 1.1 Aspek yang berbeza dalam kepentingan biodiversiti

199

BAB 1 Biodiversiti

Keseimbangan Alam

1. Interaksi antara pelbagai spesies organisma hidup dengan persekitaran mewujudkan satu ekosistem yang
seimbang, iaitu mengekalkan keseimbangan alam.

2. Contohnya, semua organisma hidup mengambil oksigen dari atmosfera dan membebaskan karbon dioksida
semasa respirasi. Sebaliknya, tumbuhan menyerap karbon dioksida dari atmosfera dan membebaskan
oksigen semasa fotosintesis.

3. Ini dapat memastikan kandungan oksigen dan karbon dioksida dalam udara dapat dikekalkan untuk
memastikan keseimbangan alam dan kemandirian organisma.

4. Proses interaksi ini mewujudkan kitar semula jadi seperti kitar oksigen, kitar karbon, kitar air dan kitar
nitrogen yang seterusnya mengekalkan keseimbangan alam.

Oksigen

Fotosintesis

Manusia

Tumbuhan Karbon dioksida

Haiwan

Rajah 1.2 Interaksi antara hidupan mewujudkan keseimbangan alam

Sumber Makanan
1. Sumber makanan manusia akan terjamin jika biodiversiti dikekalkan.
2. Sebagai contoh, hanya 3 000 daripada 10 000 hingga 50 000 spesies tumbuhan yang dikelaskan sebagai

bahan makanan dijadikan makanan harian manusia.
3. Oleh yang demikian, masih terdapat banyak spesies tumbuhan lain yang berpotensi dijadikan sumber

makanan manusia. Hal yang sama juga berlaku kepada spesies haiwan.

Rajah 1.3 Periuk kera dijadikan sarung untuk membuat lemangSAMPEL

Sumber Ekologi
1. Biodiversiti meningkatkan jumlah gen untuk menambahkan kepelbagaian jenis hidupan yang akan datang.
2. Contohnya, kebolehan organisma beradaptasi dengan perubahan keadaan sekeliling dan iklim untuk terus

hidup menghasilkan spesies baharu seterusnya meningkatkan biodiversiti.
3. Produktiviti dalam ekosistem dan kestabilan dalam populasi juga bergantung pada perubahan dalam

biodiversiti.

200

BAB 1 Biodiversiti

Pendidikan

1. Pengetahuan dan penemuan baharu
terhadap pelbagai jenis hidupan
dapat dikembangkan melalui kajian
saintifik terhadap biodiversiti.

2. Contohnya, Malaysia diiktiraf
sebagai satu daripada 12 buah negara
mega biodiversiti di dunia. Maka,
kajian saintifik terhadap pelbagai
spesies organisma dapat dilakukan
di Malaysia dan memajukan bidang
pendidikan tentang biodiversiti.

Rajah 1.4 Malaysia merupakan
antara 12 negara mega biodiversiti

Tempat Rekreasi dan Ekopelancongan
1. Kepelbagaian jenis hidupan di tempat rekreasi biasanya menyediakan pemandangan yang sungguh indah.
2. Keindahan biodiversiti ini boleh dibangunkan dan dijadikan sebagai kawasan rekreasi.
3. Contohnya, Pulau Sipadan, Pulau Redang dan Pulau Payar merupakan tempat rekreasi dengan kepelbagaian

batu karang dan spesies ikan.

TINGKATAN 2

Bab

1

Rajah 1.5 Pemandangan dasar laut di Pulau Redang Rajah 1.6 Ekopelancongan di Taman Negara

4. Ekopelancongan merupakan pelancongan yang
dikaitkan dengan biodiversiti atau keunikan
spesies dalam suatu habitat.

5. Contohnya, bunga pakma (Rafflesia), terumbu
karang dan orang utan merupakan contoh spesies
organisma di Malaysia yang berjaya menarik
kedatangan beribu-ribu pelancong antarabangsa
dan tempatan setiap tahun.

Rajah 1.7 Spesies organisma yang berjaya menarik ramai pelancongSAMPEL

201

BAB 1 Biodiversiti

Bioteknologi Rajah 1.8 Produk bioteknologi – “Beras Emas” kaya
dengan vitamin A
1. Kejayaan dalam bidang bioteknologi bergantung
kepada kewujudan kepelbagaian bahan mentah yang
berasal daripada sumber biodiversiti.

2. Contohnya, biodiversiti di Malaysia adalah tinggi, maka
wujud pelbagai organisma yang boleh digunakan dalam
kajian bioteknologi.

Perubatan

1. Sejak zaman dahulu, pelbagai spesies tumbuhan,
haiwan dan mikroorganisma telah digunakan untuk
membuat ubatan tradisional dan moden.

2. Seperti contoh, pokok bintangor digunakan untuk
membuat ubat yang dikatakan dapat merawat penyakit
AIDS.

Input Ekstra

Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO)
menganggarkan bahawa 80% daripada
penduduk dunia bergantung kepada
ubat-ubatan tradisional yang diperoleh
terutamanya daripada spesies tumbuh-
tumbuhan. Sebagai contoh, di Asia
Tenggara sejumlah 6 500 spesies
tumbuhan berbeza digunakan untuk
merawat penyakit malaria, ulser perut,
sifilis dan sebagainya.

Rajah 1.9 Pokok bintangor

Bahan Mentah Industri

1. Kewujudan kepelbagaian bahan mentah industri dan binaan bergantung kepada biodiversiti.
2. Contohnya, kepelbagaian pokok balak yang bermutu tinggi membekalkan bahan mentah untuk kegunaan

industri kayu balak. Selain itu, terdapat tumbuhan tertentu yang digunakan dalam industri tekstil dan
penghasilan kertas.

Pokok kapas SAMPELTekstil

Rajah 1.10 Penghasilan tekstil daripada kapas

202

BAB 1 Biodiversiti

Keperluan Pengurusan Biodiversiti yang Berkesan

1. Manusia berupaya untuk mengurus alam

semula jadi dengan bijaksana bagi memastikan

kelestarian semua benda hidup di Bumi.

2. Tetapi, populasi manusia yang semakin

bertambah mempengaruhi aktiviti manusia.

Apabila aktiviti manusia semakin meningkat,

penggunaan bahan semula jadi secara tidak

berhemat semakin meningkat. Ini menyebabkan

pencemaran alam dan kemusnahan habitat

semula jadi berlaku.

3. Hal ini mengakibatkan pelbagai spesies haiwan

dan tumbuhan menjadi semakin terancam dan

ada yang mengalami kepupusan. Biodiversiti

turut menjadi terancam. Rajah 1.11 Kemusnahan habitat semula jadi

4. Kaedah-kaedah memelihara dan memulihara

biodiversiti termasuk spesies endemik yang

terancam adalah seperti berikut. Spot KBAT 7
(a) Penyediaan pusat perlindungan haiwan, tapak semaian untuk

membiak baka spesies terancam, pusat penetasan telur dan Dana Hidupan Liar Sedunia (WWF)
meramalkan bahawa harimau akan
pelbagai jenis kawasan perlindungan hidupan seperti santuari, pupus dalam masa 12 tahun lagi, jika TINGKATAN 2
rizab hidupan liar, taman laut dan hutan simpan. tiada inisiatif pemuliharaan dilakukan
(b) Pengawalan pencemaran alam dengan segera. Pada pendapat anda,
(c) Pendidikan tentang kepentingan dan keperluan biodiversiti apakah langkah-langkah pemeliharaan
untuk memastikan kelestarian semua benda hidup. dan pemuliharaan yang perlu diambil

(d) Penguatkuasaan undang-undang di Malaysia yang bertujuan untuk memastikan spesies harimau ini
untuk memelihara dan memulihara biodiversiti dengan lebih dapat dipelihara.

berkesan.

(e) Pemuliharaan in situ nengekalkan spesies di habitat asal seperti taman negara, taman laut dan hutan

simpan kekal. Pemuliharaan ex situ mengekalkan spesies di luar habitat asal sepeti zoo, taman botani Bab

dan akuarium. 1

5. Spesies endemik ialah spesies asli atau khusus ditemukan di suatu kawasan tertentu. Contoh haiwan

endemik di Malaysia ialah harimau Malaya (Malayan Tiger) yang ditemukan di kawasan tengah dan selatan

semenanjung Malaysia dan gajah pygmy Borneo (gajah kerdil Borneo) yang ditemukan di Sabah, Malaysia.

Rajah 1.12 Spesies endemik yang terancamSAMPEL

Praktis Skil 1.1

1 Berikan definisi biodiversiti.
2 Namakan tiga jenis aktiviti manusia yang mengancam biodiversiti.
3 Mengapakah biodiversiti di Malaysia adalah tinggi?

203

BAB 1 Biodiversiti

1.2 Pengelasan Organisma

Pengelasan Organisma berdasarkan Ciri-ciri Sepunya
1. Pengelasan ialah proses pengumpulan organisma hidup dalam kumpulan tertentu mengikut ciri-ciri

sepunya.
2. Pengelasan menjadikan proses mengenal pasti kepelbagaian organisma hidup dengan mudah dan

berkesan.
3. Biodiversiti dikelaskan kepada dua kumpulan utama, iaitu haiwan dan tumbuhan.

Organisma hidup

Haiwan Tumbuhan

Rajah 1.13 Pengelasan organisma hidup

Pengelasan Haiwan

Haiwan boleh dikelaskan kepada dua kumpulan utama iaitu invertebrata dan vertebrata.

Invertebrata
1. Invertebrata adalah haiwan yang tidak bertulang belakang.
2. Rajah 1.14 menunjukkan pengelasan haiwan invertebrata.

Semut Lipan Cacing tanah SAMPELSiput
Pepatung Labah-labah Lintah Planaria
Tapak sulaiman
Lebah Udang Cacing pita

Rajah 1.14 Pengelasan haiwan invertebrata

204

BAB 1 Biodiversiti

Vertebrata Imbas Maya

1. Vertebrata merupakan haiwan bertulang belakang yang boleh dikelaskan Pengelasan haiwan vertebrata.
kepada lima subkumpulan iaitu mamalia, reptilia, ikan, burung dan amfibia. http://sasbadionline.com/
qrscan/super_skill_pt3/sa/
2. Haiwan vertebrata dikelaskan berdasarkan ciri-ciri sepunya yang berikut. t3ms031
(a) Berdarah panas atau sejuk
(b) Jenis liputan badan
(c) Jenis organ respirasi
(d) Jenis persenyawaan
(e) Cara pembiakan
(f) Ciri-ciri istimewa

3. Jadual 1.1 menunjukkan pengelasan haiwan vertebrata.

Jadual 1.1 Pengelasan haiwan vertebrata

Contoh haiwan Pengelasan haiwan
Mamalia
Mamalia mempunyai ciri-ciri sepunya yang berikut.
Orang utan, ikan paus, • Berdarah panas, iaitu dapat mengekalkan suhu badan yang tetap TINGKATAN 2
kelawar, ikan lumba-lumba,
kucing, tenggiling dan dan tidak berubah mengikut suhu persekitaran (homoioterma).
harimau • Badan yang dilitupi rambut atau bulu kecuali tenggiling
• Bernafas dengan peparu
Reptilia • Membiak melalui persenyawaan dalam
• Mamalia melahirkan anak, kecuali platipus dan tenggiling yang
Buaya, kura-kura, penyu dan Bab
ular bertelur
• Mamalia betina mempunyai kelenjar susu yang membolehkan 1
Ikan
mamalia ini menyusukan anak
Ikan kelisa, ikan yu, ikan
pelaga, ikan pari, ikan emas, Reptilia mempunyai ciri-ciri sepunya yang berikut.
ikan gapi dan belut • Berdarah sejuk, iaitu suhu badan berubah mengikut persekitaran dan

Burung tidak dapat mengekalkan suhu badan tetap (poikiloterma).
• Badan dilitupi oleh kulit yang keras dan bersisik kering
Enggang, • Bernafas dengan peparu
helang, • Membiak melalui persenyawaan dalam
merpati, gagak, • Kebanyakan reptilia menghasilkan telur yang bercangkerang
pipit, burung
unta, penguin, Ikan mempunyai ciri-ciri sepunya yang berikut.
itik dan ayam • Berdarah sejuk (poikiloterma)
• Badan dilitupi oleh sisik berlendir dan keras
• Bernafas melalui insang
• Membiak melalui persenyawaan luar
• Kebanyakan ikan menghasilkan telur yang tidak bercangkerang keras
• Mempunyai sirip dan ekor untuk berenang

Burung mempunyai ciri-ciri sepunya yang berikut.
• Berdarah panas (homoioterma)
• Badan dilitupi oleh bulu pelepah
• Bernafas dengan peparu
• Membiak melalui persenyawaan dalam
• Menghasilkan telur yang bercangkerang keras
• Mempunyai paruh untuk makan dan kepak untuk terbang

Amfibia mempunyai ciri-ciri sepunya yang berikut.
• Berdarah sejuk (poikiloterma)
• Badan dilitupi oleh kulit lembap dan licin
• Bernafas melalui insang semasa kecil
• Bernafas dengan peparu dan melalui kulit lembap apabila dewasa
• Membiak melalui persenyawaan luar
• Menghasilkan telur yang berlendir dan tidak bercangkerang
• Boleh hidup di darat dan air
Amfibia SAMPEL

Katak, kodok dan newt

205

BAB 1 Biodiversiti

Pengelasan Tumbuhan
1. Tumbuhan boleh dikelaskan kepada dua kumpulan, iaitu tumbuhan berbunga dan tumbuhan tidak

berbunga seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1.15.

Tumbuhan

Tumbuhan berbunga Tumbuhan tidak berbunga

Pokok bunga raya Paku pakis
• membiak melalui spora

Pokok mawar Konifer
• membiak melalui biji benih dalam kon

Pokok bunga matahari Lumut
• membiak melalui spora

SAMPEL
Rajah 1.15 Pengelasan tumbuhan

2. Tumbuhan berbunga menghasilkan bunga yang akan berkembang menjadi buah dan biji benih.
3. Setiap biji benih mempunyai kotiledon, iaitu struktur yang tebal, berisi makanan simpanan yang digunakan

untuk bercambah dan berbentuk sayap.
4. Tumbuhan berbunga boleh dikelaskan lagi kepada dua subkumpulan, iaitu monokotiledon dan dikotiledon.

Monokotiledon adalah biji benih yang mempunyai satu kotiledon sahaja manakala dikotiledon adalah biji
benih yang mempunyai dua kotiledon.

206

BAB 1 Biodiversiti

5. Rajah 1.16 di bawah menunjukkan perbezaan biji benih monokotiledon dan dikotiledon.

Perbezaan

Monokotiledon Dikotiledon

Bilangan kotiledon
Satu Dua

Berakar serabut Akar Berakar tunjang TINGKATAN 2
Daun berurat selari Daun Daun berurat jejala
Batang Bab
Batang lembut Batang berkayu
1

Bunga SAMPEL

Ranggi bunga gandaan tiga Contoh Ranggi bunga gandaan empat
atau lima
Pokok jagung, pokok padi,
pokok tebu, pokok kelapa Pokok durian, pokok epal
pokok tomato, pokok keembung

Rajah 1.16 Perbezaan monokotiledon dan dikotiledon

207

BAB 1 Biodiversiti

Membina Kekunci Dikotomi

1. Kekunci dikotomi ialah kekunci yang mengelaskan satu kumpulan objek seperti organisma hidup kepada
dua kumpulan yang lebih kecil seperti haiwan dan tumbuhan dalam setiap pengelasan.

2. Untuk sesuatu kumpulan organisma yang diberikan, lebih daripada satu kekunci dikotomi dapat dibina
untuk mengelaskannya, bergantung kepada ciri-ciri fizikal yang dipilih.

3. Contoh aktiviti membina kekunci dikotomi.

Cacing tanah

Rama-rama

Kulat (cendawan)

Pokok bunga raya Siput Semut

Katak

Rajah 1.17 Organisma yang biasa dijumpai di kawasan sekolah

Kekunci dikotomi ditulis seperti yang berikut.

1. (a) Haiwan Kekunci dikotomi
(b) Tumbuh-tumbuhan Pergi ke nombor 2
Pergi ke nombor 3
2. (a) Bersayap
(b) Tidak bersayap Rama-rama
Pergi ke nombor 4
3. (a) Berbunga
(b) Tidak berbunga Bunga raya

4. (a) Bertulang belakang Kulat (cendawan)
(b) Tidak bertulang belakang
Katak
5. (a) Bercangkerang Pergi ke nombor 5
(b) Tidak bercangkerang
Siput
6. (a) Berkaki Pergi ke nombor 6
(b) Tidak berkaki
Semut

Cacing tanah

Rajah 1.18 Kunci dikotomi

Praktis Skil 1.2 SAMPEL

1 Isi tempat kosong dengan perkataan yang sesuai.

(a) Kekunci dikotomi mengelaskan objek kepada kumpulan setiap peringkat.

(b) Organisma dalam kekunci dikotomi dibezakan berdasarkan ciri-ciri .

2 (a) Tumbuhan biasanya dibahagikan kepada dua kumpulan. Namakan dua kumpulan ini.
(b) Haiwan vertebrata dikelaskan kepada lima subkumpulan. Namakan lima subkumpulan ini.

3 (a) Apakah ciri yang membezakan antara tumbuhan dengan haiwan?
(b) Apakah ciri yang membezakan antara fungi dengan sel haiwan?

208

BAB 1 Biodiversiti

PRAKTIS FOKUS PT3

Bahagian A 3 Antara yang berikut, yang Antara yang berikut, yang
manakah adalah betul tentang manakah adalah ciri bagi
1 Apakah definisi bagi biodiversiti? tumbuhan X?
biodiversiti? A Biodiversiti mengurangkan I Dikotiledon
A Biodiversiti didefinisikan jumlah gen untuk II Batang lembut
sebagai kepelbagaian jenis menambahkan kepelbagaian III Ranggi bunga gandaan tiga
hidupan di suatu habitat. jenis hidupan. IV Berakar tunjang
B Biodiversiti didefinisikan B Biodiversiti mengurangkan A I dan II
sebagai kepelbagaian jenis jumlah gen untuk B III dan IV
habitat bagi satu jenis mengurangkan kepelbagaian C II dan III
hidupan. jenis hidupan. D I dan IV
C Biodiversiti didefinisikan C Biodiversiti menambahkan
sebagai kepelbagaian jenis jumlah gen untuk 5 Berapakah kumpulan objek
hidupan di pelbagai jenis menambahkan kepelbagaian yang lebih kecil dibentukkan
habitat. jenis hidupan. daripada pengelasan satu
D Biodiversiti didefinisikan D Biodiversiti menambahkan kumpulan objek yang lebih
sebagai suatu jenis hidupan jumlah gen untuk besar dalam suatu kekunci
di suatu habitat. mengurangkan kepelbagaian dikotomi?
jenis hidupan. A Dua
2 Antara yang berikut, yang B Tiga
4 Rajah 1 menunjukkan sehelai C Empat
manakah merupakan ciri-ciri daun daripada tumbuhan X. D Dua atau lebih

sepunya bagi reptilia? Rajah 1 Bab

I Berdarah panas 1 TINGKATAN 2

II Membiak melalui perse-

nyawaan luar

III Bernafas dengan peparu

IV Badan dilitupi oleh kulit

yang keras dan bersisik

kering

A I dan II B III dan IV

C II dan III D I dan IV

Bahagian B

1 (a) Setiap subkumpulan vertebrata dikelaskan berdasarkan ciri sepunya.
Tandakan ( ) pada subkumpulan vertebrata yang berdarah panas.

Mamalia Ikan Reptilia

Burung Amfibia

[2 markah]

(b) Tumbuhan berbunga dikelaskan kepada monokotiledon dan dikotiledon.
Bulatkan dua ciri tumbuhan dikotelidon.
SAMPEL
Daun berurat jejala Berakar serabut Batang berkayu Ranggi bunga gandaan tiga
[2 markah]

209

BAB 1 Biodiversiti

Bahagian C
2 (a) Rajah 2.1 menunjukkan satu contoh pengelasan organisma hidup.
Haiwan

Bertulang belakang Tidak bertulang belakang

Mamalia Amfibia Ikan

Reptilia Burung

Rajah 2.1

(i) Apakah kepentingan sistem pengelasan organisma hidup? KBAT Menganalisis

[2 markah]

(ii) Maklumat yang berikut menunjukkan ciri-ciri suatu tumbuhan.

• Daun urat jejala
• Sistem akar tunjang
• Dua kotiledon dalam setiap biji benih

Berikan dua tumbuhan yang mempunyai ciri-ciri tersebut.

[2 markah]
(iii) Tumbuhan berbunga boleh dikelaskan kepada dua subkumpulan. Namakan dua subkumpulan tersebut.

[2 markah]

(b) Rajah 2.2 menunjukkan seorang ahli botani Sweden, iaitu Carl Linnaeus (1707 – 1778).

Rajah 2.2 SAMPEL

(i) Mengapakah Carl Linnaeus digelar sebagai ‘Bapa Taksonomi Moden’?

[2 markah]
(ii) Mengapakah sistem pengelasan organisma sentiasa berkembang dari tahun ke tahun? KBAT Menilai

[2 markah]
210

KERTAS MODEL PT3

Masa: 2 jam

Bahagian A
Section A

[20 markah/20 marks]

1 Antara yang berikut, yang manakah fenomena A I dan II B III dan IV
semula jadi? I and II III and IV

Which of the following is a natural phenomenon? C II dan III D I dan IV
A Pentarikhan fosil II and III I and IV

Fossils dating 4 Rajah 1 menunjukkan struktur sel darah merah yang
B Plat tektonik berwarna merah cerah yang diperhatikan di bawah
mikroskop.
Plate tectonics Diagram 1 shows the structure of a red blood cell
C Penemuan unsur yang baharu
which is bright red in colour observed under a
Discovery of new elements
D Penghutanan semula microscope.

Reforestation

2 Antara yang berikut, padanan kuantiti asas dan unit
S.I. yang manakah betul?
Which of the following basic quantities and S.I. units

are correctly matched?

Kuantiti asas Unit S.I. Rajah 1/Diagram 1
Basic quantity S.I. unit
Pernyataan yang manakah betul tentang struktur sel
A Panjang Kilometer darah merah?
Length Kilometer Which statement is correct about the structure of a
red blood cell?
B Suhu Darjah Celsius A Mempunyai satu nukleus
Temperature Degree Celsius
Have a nucleus
C Arus eleketrik Ampere B Mempunyai dinding sel
Electric current Ampere
Have a cell wall
D Masa Minit C Merupakan satu organ
Time Minute
Is an organ
D Mengandungi oksihemoglobin

Contains oxyhaemoglobin

3 Apakah yang akan berlaku kepada badan kita apabila 5 Antara proses berikut, yang manakah menyebabkan
suhu persekitaran menurun? pengurangan saiz ubat gegat pada suhu bilik yang
biasa?
What will happens to our body when the surrounding
Which of the following processes causes aSAMPEL
temperature drops?
I Kadar metabolisme bahan meningkat decrease in the size of moth balls at ordinary room

Rate of body metabolism increases temperature? B Penyejatan
II Bulu roma condong A Pendidihan

Hairs of the skin lie flat Boiling Evaporation
III Kadar metabolisme badan berkurang C Peleburan D Pemejalwapan

Rate of body metabolism decreases Melting Sublimation
IV Bulu roma menegak

Hairs of the skin stand erect

543

JAWAPAN

TINGKATAN 1 Praktis Skil 1.5 JAWAPANSAMPEL
1 jisim, isi padu
BAB 1: Pengenalan kepada Penyiasatan Saintifik jisim
2 (a) Isi padu = ketumpatan
Praktis i-Think 1
Bidang Perubatan as Pendidikan as Fizik as Botani 594 g
Kerjaya Doktor Guru sains Pensyarah Ahli botani = 2.7 × 103 kg/m3

Praktis Skil 1.1 594 × 10–3 kg
1 (a) alam semula jadi = 2.7 × 103 kg/m3
(b) lebih
2 (a) Menjadikan manusia lebih sihat dan mampu hidup lebih lama = 2.2 × 10–4 m3
(b) Memudahkan dan mempercepatkan komunikasi jarak jauh = 220 cm3
(c) Memudahkan dan mempercepatkan kerja harian
(d) Mengatasi masalah kekurangan bekalan makanan 22 600 kg
(b) Ketumpatan = 2 m3
Praktis Skil 1.2
1 (a) ✓ = 11 300 kg/m3
(b) ✗ (c) Jisim = 2.7 g/cm3 × 22 cm3
(c) ✓
2 (a) Bahan yang menyebabkan keracunan dan maut = 59.4 g
(b) Bahan yang melecurkan kulit dan mengakiskan bahan lain 3 ketulenan, tidak tulen
(c) Bahan yang menghasilkan wap yang berbau sengit,
memedihkan mata, merengsa salur pernafasan dan kulit Praktis Skil 1.6 Ting
(d) Bahan yang mengeluarkan sinaran radioaktif yang boleh 1 (a) Ukur sudut biasan cahaya dalam kaca dengan menggunakan
menyebabkan kanser protraktor. 1
3 (a) ✗ (b) Laju troli ialah 5 m/s.
(b) ✓ (c) Alkali ialah bahan yang menukarkan warna kertas litmus
(c) ✓ lembap daripada merah kepada biru.

Spot KBAT 1 Praktis Skil 1.7
Paket 5 kg gula. Hal ini disebabkan harga bagi sekilo gula untuk paket 1 (a) Bertanggungjawab terhadap keselamatan diri dan rakan serta
3 kg adalah RM1.50 manakala harga bagi sekilo gula untuk paket 5 kg terhadap alam sekitar
adalah RM1.30. Pengguna dapat jimat sebanyak RM0.60 bagi setiap (b) Berkhemah tinggi dan hormat-menghormati
kilo yang dibeli dalam paket 5 kg. (c) Bekerjasama dalam menjalankan aktiviti secara berkumpulan
2 M ➝ K➝ L
Praktis Skil 1.3
1 (a) Kelvin Praktis Fokus PT3
(b) kilogram Bahagian A
(c) meter
(d) saat 1D 2D 3B 4C 5A
2 (a) 0.000 001 g
(b) 0.000 000 001 g Bahagian B
(c) 0.001 g
3 (a) 361 000 000 g = 361 000 kg 1 (a) (i) Sarah mengukur jisim gabus dengan menggunakan
= 0.361 × 106 kg neraca digital.
= 0.361 Mkg
(b) 0.052 mm = 0.052 × 10–3 m (ii) Sarah mengikat gabus dengan tali dan
= 52 × 10–6 m memasukkannya ke dalam silinder penyukat yang
= 52 μm berisi air. Gabus terapung di atas air.
4 (a) Kuantiti asas adalah kuantiti fizik yang tidak dapat ditakrifkan
dalam sebutan kuantiti-kuantiti fizik yang lain. (iii) Sarah mengikat gabus bersama dengan batu dan
(b) Panjang, jisim, masa, arus elektrik dan suhu memasukkannya ke dalam silinder penyukat yang
5 1. Mengelakkan masalah yang berkaitan dengan penukaran unit berisi air. Gabus dan batu tenggelam di dalam air.
dalam sistem unit yang berlainan dalam aktiviti harian
2. Memudahkan perhubungan antarabangsa (iv) Sarah menghitung ketumpatan gabus dengan
3. Membantu perkembangan dalam pelbagai bidang seperti membahagikan isi padu gabus dengan jisim gabus.
sains, pendidikan, perdagangan, perindustrian dan sebagainya
di peringkat antarabangsa. (b) (i) kepersisan (ii) hipotesis
4. Menggalakkan perdagangan antarabangsa
5. Meningkatkan taraf penyelidikan sains dan teknologi Bahagian C
2 (a) (i) Ralat sifar positif
Praktis Skil 1.4 (ii) + 0.06
1 (a) paralaks (iii) Panjang sebenar blok kayu
(b) Kepekaan = panjang blok kayu diukur – ralat sifar
(c) Ralat = 3.16 – (+ 0.06)
(d) persis = 3.10 cm
2 (a) rawak (b) (i) Kayu dan minyak terapung di permukaan air. Kayu dan
(b) sistematik minyak adalah kurang tumpat daripada air.
(c) Kejituan (ii)
Kayu
Minyak

Air Loyang
Merkuri

(iii) 1. Belon udara panas terapung
2. Tenggelam atau timbul kapal selam dalam laut

559

Rujukan Komprehensif dan Efektif

NtkeeorpktaeinrdliuayanannPPgraTm3kteims enuhi

Sains PT3 Kkoonntseekpstpueaml dbaenlajaran
Tingkatan 1•2•3 KSSM terkini turut diterapkan
Reka Bentuk
MASTERCLASS PT3 dipersembahkan dalam reka bentuk trend paling kini, btreernwdaprnaali-nwgakrninii, segar,
segar, berwarna-warni lagi meriangkan seperti yang diperlukan oleh murid Kisaitpaeknutinncgi dbaenrcetak tebal
hari ini. Yang paling utamanya, inilah satu-satunya siri yang menyediakan
kandungan yang paling segar dan terkini di pasaran kerana diolah baharu, Judul-judul dalam siri
khusus untuk keperluan Pentaksiran Tingkatan 3 (PT3) secara total, baik dari
segi notanya mahupun dari segi praktis dan pentaksiran yang disediakan. PT3Subjek

Setiap nota dan praktis direncanakan oleh panel pengarang yang hebat Bahasa Melayu
berwibawa, yang telah mengikuti kursus tentang PT3, yang mahir tentang format Matematik
PT3, yang menjadi penyemak kertas PT3, serta yang mempunyai bertahun-tahun Mathematics
pengalaman dalam pengajaran. Setiap fakta dan kata kunci dicetak berwarna Sains
serta disokong oleh bahan grafik supaya menarik, mudah difahami, dan diingat Science
oleh murid. Sejarah
Geogra
Siri ini benar-benar menjurus ke arah membantu calon-calon PT3 menguasai Pendidikan Islam
pelajaran di Tingkatan 1, Tingkatan 2, dan Tingkatan 3 serta mencuba latih Reka Bentuk dan Teknologi
tubi soalan-soalan yang berformat dan berpiawai PT3 dengan secukupnya.
Hal ini penting sebagai persediaan mantap calon sebelum menduduki A IMBAS kod QR &
peperiksaan serta sebagai strategi memperoleh kecemerlangan dalam PT3.
Justeru, keberkesanan buku ini sebagai pegangan untuk results cemerlang patut muat turun aplikasi
diyakini. Sebagai nilai tambah dan memenuhi keperluan terkini, konsep MASTERCLASS daripada
pembelajaran kontekstual turut diterapkan melalui KBAT dan i-THINK.
B LANCARKAN aplikasi
BAB 4 Pembiakan
MASTERCLASS
4 PEMBIAKAN
SISTEM SURIA Tingkatan 2 BAB FAKTA WAJIB TAHU C IMBAS halaman yang
Sistem Suria TINGKATAN 1
Neptun mempunyai ikon
MC21PSASAMPEL
IMBAS À Planet yang kelapan dari Matahari Zuhal 4.1 Pembiakan Seks dan Aseks * iOS 9.0 dan Android 5.1 ke atas
À Jarak dari Matahari ialah kira-kira
HALAMAN À Planet yang keenam dari 1. Pembiakan ialah proses penghasilan individu baharu daripada organisma hidup. ISBN 978-983-77-2111-1
4 504 juta km Matahari 2. Kepentingan pembiakan: Tingkatan 1
AR
À Mengambil masa hampir 165 tahun À Jarak dari Matahari ialah kira-kira (a) untuk menambah atau mengekal bilangan individu suatu spesies.
Marikh untuk mengelilingi Matahari 1 429 juta km (b) untuk memastikan kemandirian spesies atau spesies tidak pupus.
À Purata suhu permukaan ialah (c) untuk menyambung zuriat manusia.
–225°C À Mempunyai sistem gegelung atau 3. Terdapat dua jenis pembiakan, iaitu pembiakan aseks dan pembiakan seks. Sperma Ovum PENGENALAN KEPADA PENYIASATAN
cecincin Persenyawaan Ketumpatan
SAINTIFIK
À Purata suhu permukaan ialah Zigot
–185°C

À Planet yang keempat dari Pembiakan Seks Pertumbuhan
Matahari
Utarid 1. Pembiakan seks ialah pembentukan organisma baharu melalui percantuman Ketumpatan (g cm–3) = Jisim (g)
À Jarak dari Matahari ialah kira-kira À Planet yang paling dekat dengan Isi padu (cm3)
227.9 juta km satu sperma (gamet jantan atau sel pembiakan jantan) dan satu ovum (gamet Embrio
Matahari
À Dikenali sebagai planet merah À Jarak dari Matahari ialah kira-kira betina atau sel pembiakan betina atau telur) untuk membentuk satu zigot. Bab
À Purata suhu permukaan ialah
57.8 juta km Individu baharu yang terhasil berbeza daripada induknya dan menunjukkan variasi 4
–55°C À Tidak mempunyai atmosfera
À Purata suhu permukaan ialah 167°C genetik. Konsep ketumpatan
Rajah 4.1 Pembiakan seks Kaedah sesaran air
Matahari 2. Proses percantuman nukleus bagi satu sperma dengan nukleus bagi satu dalam manusia dan haiwan ymKaaenengdyatuihdkiaantki idssiiegpkuanadatuak.aonbjuenktuk

ovum untuk membentuk satu zigot dikenali sebagai persenyawaan. Bahan yang kurang tumpat
daripada air akan terapung
3. Terdapat dua jenis persenyawaan, iaitu persenyawaan luar dan persenyawaan

dalam. mtuamnapkaattleadnaogrbgipjeealkdayamaa.nirg lebih
akan
(a) Persenyawaan luar ialah persenyawaan

yang berlaku apabila nukleus gamet jantan

bercantum dengan nukleus gamet betina di

luar badan induk betina.

(b) Persenyawaan dalam ialah persenyawaan Rajah 4.3 Persenyawaan aKtuabuugsakbauysu(0(0.2.74gg//ccmm33)) Benang
dalam oleh mamalia, Minyak zaitun (0.92 g/cm3)
yang berlaku apabila nukleus gamet jantan Rajah 4.2 Persenyawaan luar burung, serangga dan Batu
bercantum dengan nukleus gamet betina di oleh ikan dan amfibia seperti reptilia seperti kura-kura

dalam badan induk betina. katak Syiling plastik (0.93 g/cm3)
Air (1.0 g/cm3)
1 000 m# 1 000 m#

Berlaku di luar Percantuman Berlaku di Tar (1.02 g/cm3) 900 900
badan haiwan nukleus gamet dalam badan Gliserin (1.26 g/cm3) 800 800
betina (medium jantan dengan haiwan betina Pelapik getah (1.34 g/cm3) 700 700
air) nukleus gamet Sirap jagung (1.38 g/cm3) 600 600
betina Dawai kuprum (8.92 g/cm3) 500
Musytari 500
400 400
À Planet yang kelima dari 300 Air 300
Matahari
200 200
À Jarak dari Matahari ialah 100 100
kira-kira 778.3 juta km BONUS!Merkuri (13.6 g/cm3)
Zuhrah Banyak PERSENYAWAAN Menghasilkan PERSENYAWAAN Kurang telur
À 320 kali ganda jisim daripada telur LUAR zigot DALAM dihasilkan Aplikasi ketumpatan
jisim Bumi À Planet yang kedua dari dihasilkan
Uranus Matahari
À Purata suhu permukaan ialah Berlaku dalam Kadar Kadar Berlaku dalam 16 Halaman
À Planet yang ketujuh dari –153°C À Jarak dari Matahari ialah haiwan akuatik persenyawaan persenyawaan mamalia, reptilia,
Matahari E11 kira-kira 108.2 juta km seperti ikan yang berjaya yang berjaya burung dan
dan katak adalah rendah adalah tinggi serangga
À Jarak dari Matahari ialah Bumi À Berputar pada paksi dari (kelemahan) (kelebihan)
kira-kira 2 871 juta km timur ke barat
À Planet yang ketiga dari Matahari
À Mempunyai paksi condong ke À Jarak dari Matahari ialah kira-kira À Purata suhu permukaan
sisi ialah 457°C
149.2 juta km
À Purata suhu permukaan ialah À Mempunyai udara dan air
–214°C À Purata suhu permukaan ialah

14°C Rajah 4.4 Perbandingan antara persenyawaan luar dengan persenyawaan dalam Fakta Wajib Tahu
69
E11
• InfografikBelon

panas
ukudraarnagptaunmaspatet rdaapruipnagdkaeuradnaarausdeajruak. Kapal selam tdeanrgipgaedlaamaikr elaraunt.a kapal selam
lebih tumpat
00 REVISI MASTERCLASS PT3 2021 SAINS-FAKTA-Kin-2LP.indd 11 01 SS UK PT3 2021 SAINS TG1-BAB 1-5-Kin-1LP.indd 69 12/7/20 11:55 AM
12/7/20 11:51 AM
• PEa1 utan Video

• Augmented Reality00 REVISI MASTERCLASS PT3 2021 SAINS-FAKTA-Kin-2LP.indd 1
12/7/20 11:49 AM

SASBADI SDN. BHD. 198501006847 (139288–X)

(Anak syarikat milik penuh Sasbadi Holdings Berhad 201201038178 (1022660-T))

Lot 12, Jalan Teknologi 3/4, Taman Sains Selangor 1,
Kota Damansara, 47810 Petaling Jaya, Selangor Darul Ehsan.
Tel: +603-6145 1188 Faks: +603-6145 1199
Laman web: www.sasbadisb.com e-mel: [email protected]

Sasbadi Group Semenanjung Malaysia : RM37.90
Sabah & Sarawak : RM39.90


Click to View FlipBook Version
Previous Book
DPK 2.0 KIMIA F5
Next Book
有效的网课方法