บุคลิกภาพอาชีพ กลุ่ม 1

บุคลกิ ภาพกบั การเลือกอาชีพ • ความรู้พืน้ ฐานในการเลือกอาชีพ
• ประเภทอาชีพตามบุคลกิ ภาพของจอห์น

แอล ฮอลแลนด์

ความรู้พืน้ ฐาน บุคลกิ ภาพ
ในการเลือกอาชีพ
หมายถงึ ลกั ษณะโดยรวมของพฤตกิ รรม
ภายนอกและภายในของแต่ละบุคคล
รวมถงึ ความสามารถ ความถนัด ความ
สนใจและความรู้สึกนึกคดิ ทเี่ ป็ นของ
บุคคลน้ัน ทจี่ ะส่งผลให้มีพฤตกิ รรมและ
ลกั ษณะนิสัยเฉพาะของแต่ละบุคคล
แตกต่างกนั ไป

ความรู้พืน้ ฐาน
ในการเลือกอาชีพ

จากทฤษฎกี ารเลือกอาชีพของ จอห์น แอล ฮอลแลนด์ (John L. Holland) ซ่ึงเป็ นผู้คดิ ค้นทฤษฎี
การเลือกอาชีพได้ให้ความสาคญั กบั บุคลกิ ภาพของมนุษย์ว่ามอี ทิ ธิพลต่อการเลือกอาชีพ ดงั นี้

๑ การประกอบอาชีพสามารถแสดงออก ๒บุคลกิ ภาพของแต่ละบุคคลมคี วาม
ทางบคุ ลกิ ภาพได้ บุคคลจะเลือกอาชีพใด
ย่อมแสดงว่าบุคลกิ ภาพของบุคคลน้ันจะ สัมพนั ธ์กบั ชนิดของสิ่งแวดล้อมในการ
ปรากฏออกมาในทศิ ทางเดยี วกนั ทางานของบุคคลน้ัน บุคคลจงึ มแี นวโน้ม
จะหางานทาหรืออาชีพที่สอดคล้องกบั
บุคลกิ ภาพของบุคคลน้ัน

แต่ละบุคคลจะค้นหาส่ิงแวดล้อมที่เอือ้ บุคลกิ ภาพและสิ่งแวดล้อมจะเป็ นตัวกาหนด
อานวยให้บุคคลน้ันได้ฝึ กทกั ษะ และใช้ พฤติกรรมของแต่ละบคุ คล ดงั น้ันเมื่อสามารถทราบ
ความสามารถของบุคคลน้ัน เป็ นการเปิ ด บุคลกิ ภาพและสิ่งแวดล้อมของบุคคลแล้ว กจ็ ะทาให้
ทราบผลที่จะตามมาของบุคคลน้ันด้วย เช่น การเลือก
๓ โอกาสให้บุคคลได้แสดงเจตคติ ค่านยิ ม
และบทบาทของตนเอง ๔อาชีพความสาเร็จในอาชีพ พฤตกิ รรมต่างๆ การศึกษา

อาชีพและสังคม

ความรู้พืน้ ฐาน
ในการเลือกอาชีพ

จอห์น แอล ฮอลแลนด์ ได้สร้างทฤษฎกี ารเลือกอาชีพโดยมีความคดิ พืน้ ฐาน ๔ ประการ ดงั นี้

๑ บุคลกิ ภาพของบุคคลทัว่ ไปแบ่งได้เป็ น๖ลกั ษณะ ๒สิ่งแวดล้อมของบุคคลแบ่งได้เป็ น ๖ อย่าง
ตามความสนใจในการเลือกอาชีพประเภทต่างๆ
คือ งานช่างฝี มือและกลางแจ้ง งานวทิ ยาศาสตร์และ ตามความสนใจอาชีพประเภทต่าง ๆ ข้างต้นเช่น
เทคนิค งานบริการการศึกษาและสังคม งานสานักงานและ เดยี วกนั ส่ิงแวดล้อมแต่ละอย่างนีถ้ กู ครอบงา
เสมียน งานจัดการและค้าขาย งานศิลปะ ดนตรีและ โดยบุคลกิ ภาพ และเป็ นส่ิงทแี่ สดงให้เห็นถงึ
วรรณกรรม ปัญหาและความกดดนั บางประการและด้วยเหตุ
ท่ีบุคลกิ ภาพต่างกนั
บุคคลจะค้นหาส่ิงแวดล้อมทเี่ อื้ออานวยให้
บุคคลได้ฝึ กทักษะ และใช้ความสามารถของตน พฤตกิ รรมของบุคคลถูกกาหนดโดยบุคลกิ ภาพ
อกี ท้งั ยงั เปิ ดโอกาสให้บคุ คลน้ันได้แสดงเจตคติ และส่ิงแวดล้อม ด้วยเหตุนีเ้ ม่ือทราบถงึ บุคลกิ ภาพ
และส่ิงแวดล้อมบคุ คล กจ็ ะทาให้ทราบถงึ ผลที่จะ
๓ ค่านิยม และบทบาท ตามมาด้วย ซึ่งได้แก่ การเลือกอาชีพ การเปลยี่ นงาน

๔ความสาเร็จในอาชีพ ความสามารถเฉพาะ พฤติกรรม

ทางการศึกษาและสังคม

ประเภทอาชีพตามบุคลกิ ภาพ

ทฤษฎกี ารเลือกอาชีพของ จอห์น แอล ฮอลแลนด์

เช่ือวา่ “บุคลกิ ภาพของบุคคลจะสะท้อนผ่านการเลือกอาชีพของตน โดยมี
เหตุผลมาจากการผสมผสานความคดิ ต่อตนเองและความเข้าใจต่ออาชีพที่
เลือก ผู้ทเ่ี ลือกอาชีพได้สอดคล้องกบั บุคลกิ ภาพของตนมากทสี่ ุด จะมี
ความพงึ พอใจในอาชีพและส่งผลให้ประสบความสาเร็จในอาชีพน้ัน ๆ ได้
ในทสี่ ุด”

จาแนกประเภทอาชีพตามบุคลิกภาพของบุคคลออกเป็ น
๖ กลุ่ม ดงั น้ี

ประเภทอาชีพตามบุคลกิ ภาพ

Realistic ชอบกจิ กรรมท่ใี ช้กาลงั ชอบทาเคร่ืองจกั รกล ขาดทักษะ
ด้านมนุษยสัมพนั ธ์ระหว่างบุคคล หลกี เลยี่ งกจิ กรรมทพี่ บปะกบั บุคคลอ่ืน
ไม่ชอบเป็ นจุดสนใจของผ้อู ื่น ค่อนข้างก้าวร้าว มีลกั ษณะเป็ นชาย
มคี ่านิยมทางเศรษฐกจิ และการเมืองในรูปแบบทม่ี รี ะเบียบแบบแผน
ยดึ ถือประเพณนี ิยม

HOLLAND Investigative ชอบคดิ สังเกต วเิ คราะห์ สังเคราะห์ วจิ ารณ์อย่างมีเหตุผล ชอบแก้ปัญหา
CODE ชอบใฝ่ หาความรู้ มีหลกั การ ชอบทางานสลบั ซับซ้อน
ไม่ยดึ ถือประเพณนี ิยม หลกี เลย่ี งการค้า การชักชวน การเข้าสังคมและการ
เลยี นแบบ

Artistic ชอบกจิ กรรมเกยี่ วกบั นามธรรม เป็ นอสิ ระ รักความงาม
เป็ นตวั ของตวั เองสูง ชอบใช้ชีวติ ตามลาพงั มักทาตามใจตนเอง แสดงออกถงึ
ลกั ษณะเฉพาะตวั ชอบงานศิลปะ ไม่ชอบเลยี นแบบ
มีความคดิ ริเร่ิม หลกี เลย่ี งงานท่ใี ช้ระเบียบแบบแผน

ประเภทอาชีพตามบุคลกิ ภาพ

Social ชอบตดิ ต่อกบั คน ชอบสนทนา ชอบให้ความรู้ สอนผ้อู ื่น ชอบแสดงตวั ร่า
เริง มีความรับผดิ ชอบ มที ักษะทางภาษา ต้องการความสนใจ ชอบช่วยเหลือ
HOLLAND ผ้อู ื่น มลี กั ษณะเป็ นผู้หญงิ หลกี เลย่ี งการใช้ความคดิ ทางปัญญา แก้ปัญหาโดย
คานึงถงึ ความรู้สึกหลกี เลยี่ งงานทีเ่ กยี่ วกบั เคร่ืองยนต์หรือวทิ ยาศาสตร์
CODE Enterprising
จะมลี กั ษณะของความเป็ นผ้นู า มีความคดิ ริเริ่ม มคี วามเชื่อมนั่
ในตวั เอง กล้าโต้แย้ง พร้อมทจ่ี ะทดลอง มคี วามเป็ นอสิ ระ มีความสนใจ
อานาจมคี วามก้าวร้าวทางวาจา มีทกั ษะในการเจรจา หลกี เลยี่ งสภาวการณ์ที่
ต้องใช้กาลงั ทางปัญญา ไม่ชอบกจิ กรรมท่ีเป็ นระเบียบแบบแผน

ชอบใช้กจิ กรรมเป็ นรูปธรรมและกจิ กรรมทางภาษายดึ ถือประเพณี ชอบ
ทาตามระเบยี บแบบแผนมากกว่าการริเริ่มด้วยตนเอง เป็ นพวกวตั ถุนิยมและ
เจ้าระเบยี บ ชอบเป็ นผ้ใู ต้บังคบั บัญชา

Conventional

กลุ่มท่ี บุคลกิ ภาพของผู้มคี วามสนใจอาชีพงานช่างฝี มือ
๑
ชอบกจิ กรรมท่เี กย่ี วข้องกบั สิ่งของ
เคร่ืองมือ จกั รกล และสัตว์เลยี้ ง แต่ไม่ชอบ
กจิ กรรมด้านการศึกษาและการแพทย์

จึงมคี วามสามารถด้านการ ช่าง
เคร่ืองยนต์ การเกษตร ไฟฟ้าและเทคนิค แต่
ด้อยความสามารถด้านสังคมและการศึกษา

กลุ่มท่ี บุคลกิ ภาพของผู้มคี วามสนใจอาชีพงานช่างฝี มือ
๑
ลกั ษณะพฤติกรรม

๑. ชอบอาชีพงานช่างฝี มือและกลางแจ้ง แต่ไม่
ชอบอาชีพ งานบริการ การศึกษาและสังคม

๒.ใช้ความสามารถทมี่ แี ก้ปัญหาเกย่ี วกบั การงาน
และเร่ือง อื่น ๆ

๓.รับรู้ตนเองในฐานะผู้มคี วามสามารถด้าน
เครื่องยนต์และกฬี า แต่ขาดความสามารถ
ทางด้านการเข้าสังคม

๔.นิยมส่ิงทเี่ ป็ นรูปธรรมและลกั ษณะภายนอก
ของบุคคล เช่น เงนิ อานาจ สถานภาพ

ตัวอย่าง อาชีพวศิ วกรอเิ ลก็ ทรอนิกส์

ออกแบบและทดสอบวงจรรวม
(ไอซี)แผ่นวงจรพมิ พ์และวงจรอเิ ลก็ ทรอนิกส์
ทวั่ ไป ควบคุมกระบวนการผลติ และซ่อม
บารุงอปุ กรณ์ทางด้านอเิ ลก็ ทรอนิกส์ และ
วงจรไฟฟ้าภายในอาคารและโรงงาน ตดิ ต้งั
ระบบควบคุมอเิ ลก็ ทรอนิกส์ต่าง ๆ ภายใน
อาคารและโรงงาน วจิ ยั และพฒั นาผลติ ภณั ฑ์
ด้านอเิ ลก็ ทรอนิกส์ลกั ษณะของงานทที่ า

ตัวอย่าง อาชีพวศิ วกรอเิ ลก็ ทรอนิกส์ (ต่อ)

ลกั ษณะของงานท่ที า

ต้องมคี วามรู้ ความเข้าใจระบบการปฏิบตั ิการ และระบบ
การผลติ อเิ ลก็ ทรอนิกส์ อุปกรณ์สารกงึ่ ตัวนา ระบบดจิ ิทลั ระบบ
ไมโครโปรเซสเซอร์ การวดั และเครื่องมือวดั ทางไฟฟ้า และ
อเิ ลก็ ทรอนิกส์ หลกั การทางานและวธิ ีใช้เครื่องมือวดั แบบแอนะลอ็ ก
และดจิ ิทลั อเิ ลก็ ทรอนิกส์ ชีวการแพทย์การสื่อสารผ่านดาวเทยี ม
การส่ือสารทใี่ ช้ผลติ ภณั ฑ์ใยแก้วนาแสง การส่ือสารข้อมูลและ
โครงข่าย วศิ วกรรมไมโครเวฟ วศิ วกรรมระบบเสียง และการ
ออกแบบสถาปัตยกรรมคอมพวิ เตอร์

ตวั อย่าง อาชีพวศิ วกรอเิ ลก็ ทรอนิกส์ (ต่อ)

สภาพการจ้างงาน

ต้องได้รับใบอนุญาตเป็ นผู้ประกอบวชิ าชีพวศิ วกรรมควบคุม
ตามพระราชบญั ญตั พิ .ศ. ๒๕๔๒ จากสภาวศิ วกร ผู้ทท่ี างานของรัฐจะ
ได้รับเงนิ เดือนพร้อมท้งั สวสั ดกิ าร และเบยี้ เลยี้ งตามระเบียบสานักงาน
คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน ถ้าทางานภาคเอกชนจะได้รับ
ค่าตอบแทนเป็ นเงนิ เดือน พร้อมสวสั ดกิ ารตามกฎหมายแรงงานและโบนัส
ตามข้อตกลงกบั เจ้าของสถานประกอบการ

ตวั อย่าง อาชีพวศิ วกรอเิ ลก็ ทรอนิกส์ (ต่อ)

คุณสมบัตผิ ู้ประกอบอาชีพ

๑.เพศชายหรือเพศหญงิ
๒.จบการศึกษาปริญญาตรี หรือโทวศิ วกรรมศาสตร์ สาขาวศิ วกรรม
อเิ ลก็ ทรอนิกส์
๓.มคี วามคดิ สร้างสรรค์ ช่างสังเกตและจดจา
๔.สามารถทางานเป็ นทมี ได้
๕.มคี วามเป็ นผู้นาและผู้ตามได้ตามสถานการณ์ที่เหมาะสม
๖.มีความสามารถในการใช้ภาษาองั กฤษได้เป็ นอย่างดี

ตวั อย่าง อาชีพวศิ วกรอเิ ลก็ ทรอนิกส์ (ต่อ)

ผู้ทส่ี นใจในอาชีพนี้ ควรเตรียมความพร้อมดงั นี้

สาเร็จการศึกษามธั ยมศึกษาตอนปลาย สาย
วทิ ยาศาสตร์หรือเทยี บเท่า สามารถสอบคดั เลือกเข้าศึกษา
ต่อในระดบั อดุ มศึกษา คณะวศิ วกรรมศาสตร์ สาขา
วศิ วกรรมอเิ ลก็ ทรอนิกส์ ได้ทุกมหาวทิ ยาลยั ทมี่ กี ารเปิ ด
สอน ควรศึกษาหาความรู้จากงานนิทรรศการเทคโนโลยี
เพ่ือตดิ ตามความก้าวหน้าของเทคโนโลยใี นอุตสาหกรรม
ต่าง ๆ ของโลก

ตัวอย่าง อาชีพวศิ วกรอเิ ลก็ ทรอนิกส์

โอกาสความก้าวหน้าในอาชีพ

ควรศึกษาหาความรู้ ศึกษาต่อระดบั สูงขึน้ ถ้า
ทางานในภาครัฐการเลื่อนตาแหน่งจะประกอบด้วย
ความสามารถและผลงานทางวชิ าการ อาจได้รับการ
แต่งต้งั ให้เป็ นหัวหน้ากล่มุ งาน ผ้อู านวยการและตาแหน่ง
สูงสุดขององค์กร ผ้ทู ท่ี างานในภาคเอกชนอาจได้เลื่อน
ตาแหน่งเป็ นผู้จดั การ หรือตาแหน่งสูงสุดทสี่ ถาน
ประกอบการกาหนดไว้