รายงานผลการเรียนการสอน รายว ิ ชาโหวดพ ื ้ นฐาน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 1 /2566 ช่วงที่1 นายชัชวาฬ เถาน้อย นายทัศภูมิ หงส์ฟ้อน โรงเรียนเทศบาลวัดสระทอง ส านักการศึกษาเทศบาลเมืองร้อยเอ็ด กรมส่งเสริมการปกครองท้องภิ่น กระทรวงมหาดไทย
รายงานการสอน รายวิชาโหวดพื้นฐาน ชั้นประถมศึกษาปีที่5 โรงเรียนเทศบาลวัดสระทอง ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 (ช่วงที่ ๑ พฤษภาคม - สิงหาคม) ๑. บทน า เทศบาลเมืองร้อยเอ็ดมีนโยบายด้านการศึกษามุ่งเน้นให้นักเรียนในสังกัดเทศบาลเมือง ร้อยเอ็ดนั้นมีทักษะทางการเรียนรู้ที่รอบด้าน ก้าวทันเทคโนโลยีและรักษามรดกวัฒนธรรมใน ท้องถิ่นด้วยนโยบายนี้ ท าให้เกิดการเรียนการสอนรายวิชาโหวดพื้นฐานส าหรับนักเรียนชั้น ประถมศึกษาปีที่ ๕ เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้วัฒนธรรมด้านดนตรีพื้นบ้านจังหวัดร้อยเอ็ด ได้ เป่าโหวด ซึ่งเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นและเป็นสัญลักษณ์ของจังหวัดร้อยเอ็ดได้อย่างดี โรงเรียนเทศบาลวัดสระทองได้จัดให้มีการสอนโหวดในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ซึ่ง มีจ านวนทั้งหมด ๔ ห้อง มีนักเรียนทั้งสิ้น ๑๔๔ คน โดยเปิดเป็นรายวิชาเพิ่มเติม ชื่อรายวิชา โหวดพื้นฐาน รหัสวิชา ศ ๑๕๒๐๑ น้ าหนัก ๐.๕ เวลาเรียน ๑ ชั่วโมง/ สัปดาห์ ครูผู้ท า การสอนได้แก่ ครูชัชวาฬ เถาน้อย สอนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕/๑ – ๕/๒ ครูทัศภูมิ หงส์ฟ้อน สอนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕/๓ – ๕/๔ เริ่มท าการสอนในภาคเรียนที่ ๑/๒๕๖๖ ตั้งแต่วันที่ ๑๖ พฤษภาคม โดยได้รับการสนับสนุนสื่อการสอนและโหวด โดย งบประมาณของสถานศึกษา ๒. เอกสารที่เกี่ยวข้อง การเรียนการสอนรายวิชาโหวดเบื้องต้นใช้หลักสูตรการสอนโหวดที่จัดท าขึ้นโดยคณะ ครูกลุ่มสาระศิลปะของเทศบาลเมืองร้อยเอ็ด ซึ่งใช้หลักสูตรนี้เหมือนกันทั้งแปดโรงเรียนที่ สังกัดส ารักการศึกษาเทศบาลเมืองร้อยเอ็ด โดยเน้นการปฏิบัติการเป่าโหวดการเรียนรู้เรื่องราว เกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของโหวดและหอชมเมืองรูปโหวดซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของจังหวัด ร้อยเอ็ด สื่อการสอนที่ใช้ในโรงเรียนเทศบาลวัดสระทอง ได้แก่ โหวด ซึ่งมีจ านวนเพียงพอต่อ การเรียนการสอนในแต่ละห้อง คู่มือการเป่าโหวดพื้นฐานโดยวิทยาลัยนาฏศิลปะร้อยเอ็ด การประเมินผล เน้นทักษะการปฏิบัติ และการเรียนรู้ภาคทฤษฎีตามหลักสูตรการ เรียนการสอนโหวดพื้นฐาน
สัปดาห์ ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ ผลการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้ จ านวน ชั่วโมง 1 คุณค่าและความเป็นมา 1. อธิบายประวัติความเป็นมาของ โหวด 2. อธิบายประวัติของบุคคลส าคัญทาง ดนตรี 1. ต านานความเป็นมาโหวด 2. ประวัติและความเป็นมาของโหวด 3. ประวัติผู้คิดค้นและสร้างสรรค์ โหวด 1 2 ความเชื่อมโยงกับแหล่ง ท่องเที่ยวร้อยเอ็ด 3.อธิบายประวัติความเป็นมาของหอ โหวด ความรู้เกี่ยวกับหอโหวด101 ๑ 3 ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับ โหวด 4 อธิบายชนิดของโหวดได้ 5. มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ ส่วนประกอบของโหวด ประเภทและชนิดของโหวด ส่วนประกอบของโหวด 1 4-๕ การใช้และวิธีดูแลรักษา โหวด 3. อธิบายต าแหน่งเสียงต่างๆ และการ เกิดเสียงในโหวด 4. อธิบายวิธีการจับและการเป่าโหวด ได้ถูกต้อง 5. มีความรู้ความเข้าใจวิธีการดูแลและ เก็บรักษาโหวด ต าแหน่งเสียงของโหวด วิธีการเป่าเบื้องต้น การดูแลรักษาโหวด 2 6-7 พื้นฐานการอ่านโน้ตไทย 6. อ่านโน้ตไทยขั้นพื้นฐานได้ การอ่านโน้ตเบื้องต้น 2 ก ำหนดกำรสอน รำยวิชำ โหวด รหัสวิชำ ศ15201 จ ำนวน 1.0 หน่วย เวลำเรียน ๑ ชั่วโมง/สัปดำห์ 40 ชั่วโมง/ปี ภำคเรียนที่ 1
สัปดาห์ ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ ผลการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้ จ านวน ชั่วโมง 6-7 พื้นฐานการอ่านโน้ตไทย 6. อ่านโน้ตไทยขั้นพื้นฐานได้ การอ่านโน้ตเบื้องต้น 2 8-10 การบรรเลงโหวด(1) 7. บรรเลงโหวดตามบทเพลงที่ ก าหนดให้ได้ ๑. การบรรเลงบทฝึกพื้นฐาน แบบฝึกหัด 3 11-13 การบรรเลงโหวด(1) 7. บรรเลงโหวดตามบทเพลงที่ ก าหนดให้ได้ ๑. การบรรเลงบทฝึกพื้นฐาน ลายโปงลาง 3 14-16 การบรรเลงโหวด(1) 7. บรรเลงโหวดตามบทเพลงที่ ก าหนดให้ได้ ๑. การบรรเลงบทฝึกพื้นฐาน ลายเต้ยโขง 3 17 การบรรเลงโหวด(1) 8. มีความภาคภูมิใจในการแสดงและ ชื่นชม ยกย่องผลงานการบรรเลงของ ตนเองและผู้อื่น 2 บทบาทของผู้แสดงและผู้ชมที่ดี 1 18 การบรรเลงโหวด(1) 8. มีความภาคภูมิใจในการแสดงและ ชื่นชม ยกย่องผลงานการบรรเลงของ ตนเองและผู้อื่น การแสดงผลงาน 1 ประเมินผลกลางปี ภาคความรู้และปฏิบัติ 2
๓. วิธีด าเนินการเรียนการสอน ๓.๑ จัดท าหลักสูตรและขออนุมัติการใช้หลักสูตรจากผู้บริหาร จัดท าก าหนดการสอน แผนการสอน สื่อ ๓.๒ จัดหาอุปกรณ์การเรียนการสอน จัดซื้อโหวดเพื่อท าการเรียนการสอน ๓.๓ ด าเนินการสอนตามก าหนดการสอนและแผนการสอน ๓.๔ ท าการประเมินผล วิเคราะห์ผลและแนวทางการพัฒนาให้ผู้เรียนเกิดทักษะอย่างมี คุณภาพ ๔. ผลการจัดการเรียนการสอน ห้องเรียน/ ผลสัมฤทธิ์ ทางการ เรียน จ านวน นักเรียน ดีมาก ดี ปานกลาง จ าเป็นต้อง ซ่อมเสริม พัฒนา หมายเหตุ ป.๕/๑ ๓๖ ๒๔ ๖ ๓ ๓ ป.๕/๒ ๓๖ ๒๒ ๗ ๔ ๓ ป.๕/๓ ๓๖ ๒๑ ๘ ๕ ๒ ป.๕/๔ ๓๖ ๒๖ ๕ ๕ ๐ สัปดาห์ที่ ๑ – ๒ คุณค่าและความเป็นมาและความเชื่อมโยงกับแหล่งท่องเที่ยวร้อยเอ็ด
ห้องเรียน/ ผลสัมฤทธิ์ ทางการ เรียน จ านวน นักเรียน ดีมาก ดี ปานกลาง จ าเป็นต้อง ซ่อมเสริม พัฒนา หมายเหตุ ป.๕/๑ ๓๖ ๑๙ ๑๐ ๕ ๒ ป.๕/๒ ๓๖ ๒๒ ๗ ๔ ๓ ป.๕/๓ ๓๖ ๑๗ ๑๑ ๔ ๔ ป.๕/๔ ๓๖ ๒๒ ๑๐ ๕ ๑ สัปดาห์ที่ ๓ – ๕ ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับโหวด การใช้และวิธีดูแลรักษาโหวด ห้องเรียน/ ผลสัมฤทธิ์ ทางการ เรียน จ านวน นักเรียน ดีมาก ดี ปานกลาง จ าเป็นต้อง ซ่อมเสริม พัฒนา หมายเหตุ ป.๕/๑ ๓๖ ๒๒ ๑๐ ๔ ๐ ป.๕/๒ ๓๖ ๒๓ ๘ ๓ ๒ ป.๕/๓ ๓๖ ๑๙ ๑๑ ๕ ๑ ป.๕/๔ ๓๖ ๒๓ ๑๐ ๒ ๑ สัปดาห์ที่ ๖ – ๗ พื้นฐานการอ่านโน้ตไทย
ห้องเรียน/ ผลสัมฤทธิ์ ทางการ เรียน จ านวน นักเรียน ดีมาก ดี ปานกลาง จ าเป็นต้อง ซ่อมเสริม พัฒนา หมายเหตุ ป.๕/๑ ๓๖ ๑๔ ๑๕ ๔ ๓ ป.๕/๒ ๓๖ ๑๗ ๑๔ ๓ ๒ ป.๕/๓ ๓๖ ๒๐ ๑๐ ๔ ๒ ป.๕/๔ ๓๖ ๑๙ ๘ ๖ ๒ สัปดาห์ที่ ๘ – ๑๐ การบรรเลงบทฝึกพื้นฐาน แบบฝึกหัด ห้องเรียน/ ผลสัมฤทธิ์ ทางการ เรียน จ านวน นักเรียน ดีมาก ดี ปานกลาง จ าเป็นต้อง ซ่อมเสริม พัฒนา หมายเหตุ ป.๕/๑ ๓๖ ๑๗ ๑๐ ๖ ๓ ป.๕/๒ ๓๖ ๑๙ ๑๐ ๔ ๓ ป.๕/๓ ๓๖ ๑๙ ๑๐ ๔ ๓ ป.๕/๔ ๓๖ ๒๑ ๑๐ ๔ ๑ สัปดาห์ที่ ๑๑ – ๑๓ การบรรเลงบทฝึกพื้นฐาน ลายโปงลาง
ห้องเรียน/ ผลสัมฤทธิ์ ทางการ เรียน จ านวน นักเรียน ดีมาก ดี ปานกลาง จ าเป็นต้อง ซ่อมเสริม พัฒนา หมายเหตุ ป.๕/๑ ๓๖ ๑๖ ๑๑ ๖ ๓ ป.๕/๒ ๓๖ ๑๘ ๑๐ ๗ ๑ ป.๕/๓ ๓๖ ๑๗ ๑๒ ๕ ๒ ป.๕/๔ ๓๖ ๑๙ ๑๐ ๔ ๒ สัปดาห์ที่ ๑๔ – ๑๖การบรรเลงบทฝึกพื้นฐาน ลายเต้ยโขง ๕. สรุป อภิปรายผล ข้อเสนอแนะ การเรียนการสอนโหวดที่ผ่านมา นักเรียนมีความรู้และทักษะในการปฏิบัติโหวด ใน ระดับ ดีและดีมาก เฉลี่ยคิดเป็น ร้อยละ ๗๘.๔๗ ในการเรียนการสอนรายวิชาโหวดนี้ นักเรียนเกิดความชื่นชอบที่จะบรรเลงโหวด มี นักเรียนบางส่วนเก็บเงินซื้อโหวดเป็นเครื่องดนตรีส่วนตัว และพยายามที่จะฝึกฝนให้เป่าได้ แม่นย า ปัญหาและอุปสรรค - เมื่อเป่าโหวดนักเรียนจะเวียนหัว ครูจึงจ าเป็นให้นักเรียนพักบ้าง - นักเรียนยังใช้ลมไม่ค่อยถูกต้อง ครูจึงสาธิตวิธีการวางรูปปากและการใช้ลม - นักเรียนยังไม่มีแรงลมเป่าเสียงยาว ครูเสนอแนะให้นักเรียนออกก าลังกายและมาซ้อม นอกเวลาเรียนกับครู
ภำคผนวก
การเรียนการสอนโหวดพื้นฐาน การสอนพื้นฐานโหวด
การสอนเรื่องประวัติและความเป็นมาของโหวด
การเรียนการสอนโดยครูชัชวาฬ เถาน้อย
การประเมินทักษะทางการปฏิบัติโหวด
การเรียนการสอนโหวด โดย ครูทัศภูมิ หงส์ฟ้อน
การเรียนการสอนโหวดเรื่องการอ่านโน้ตเพลงไทย
ตัวอย่างสื่อการสอนรายวิชาโหวดพื้นฐาน
คิวอาร์โค้ด วิดิโอการประเมินทักษะการเป่าโหวด