รำคู่

E-Book

การ รำคู่

เสนอ
นางฉัลญายาภรณ์ ทวีแสง

โรงเรียนรัตนบุรี

คำนำ

รำคู่

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-Book) นี้ จัดทำขึ้นเพื่อ
ประกอบการเรียนการสอนในรายวิชานาฏศิลป์ค้นคว้าการรำคู่
และสร้างองค์ความรู้ (IS 1) ผู้จัดทำได้รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับ
แหล่งเรียนรู้อื่นๆในโรงเรียน แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น และแหล่ง
เรียนรู้อิเล็กทรอนิกส์ เพื่อให้นักเรียนได้มีความรู้ ความเข้าใจใน
เนื้อหามากยิ่งขึ้น นำเสนอในรูปแบบที่น่าสนใจ มีภาพประกอบ
ให้นักเรียนได้เห็นภาพจริง ประกอบการเรียนรู้ได้ดียิ่งขึ้น
ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะเป็นประโยชน์แก่
นักเรียน และผู้สนใจได้ไม่มากก็น้อย

สารบัญ

4 สารจากครูใหญ่
6 ภาควิชา
12 ภาพถ่ายทั้งปี
36 ประธานนักเรียน
40 ผู้สำเร็จการศึกษา
70 ลายเซ็น

การรำคู่

การรำคู่ คือการรำที่ใช้ผู้แสดง๒คนลักษณะ
การรำคู่มี๒ประเภทคือการรำคู่เชิงศิลปะ
การต่อสู้และการรำคู่ชุดสวยงามมี 2 แบบ

๑. การรำคู่เชิงศิลปะการต่อสู้ เป็นการรำที่
ไม่มีบทร้อง ผู้รำทั้งคู่ต้องมีท่ารำที่สัมพันธ์กัน
อย่างดี ในเชิงศิลปะการต่อสู้ที่หวาดเสียวกับ
ความสวยงามในทางนาฏศิลป์ เป็นการอวด

ลีลาท่ารำเพราะการต่อสู้มีทั้งรุกและรับ ผู้
แสดงทั้งสองฝ่ายต่อสู้กันด้วยลีลาคนละแบบ
ดังนั้นผู้แสดงจึงต้องฝึกทั้งสองอย่างในเวลา
เดียวกัน มักใช้แสดงสลับฉากหรือในโอกาส

ต่างๆ ตามความเหมาะสม ได้แก่ รำกระบี่
กระบอง รำดาบสองมือ รำทวน รำโล่ รำดาบ

รำกริช เป็นต้น

๒. การรำคู่ชุดสวยงาม คนมักนิยมดูกันมากเพราะ
เป็นร่ายรำตามบทร้อง หรือที่เรียกว่า "การรำใช้
บท" หรือ "รำทำบท" หมายถึง การใช้ลีลาท่ารำ
ตามบทที่วางไว้ ทำให้ท่ารำมีความหมายตามบท
ในการแสดงรำคู่นี้ผู้แสดงจะรำคนละบทลีลาท่ารำ
จะแตกต่างกัน มุ่งเน้นแสดงลีลาการร่ายรำอย่าง

สวยงามตลอดทั้งชุด เช่น
รำรจนาเสี่ยงพวงมาลัย
รำหนุมานจับสุพรรณมัจฉา

รำพระลอตามไก่
พระรามตามกวาง
หนุมานจับนางเบญจกาย

เมขลารามสูร
ทุษยันต์ตามกวาง

รถเสนจับม้า
รำประเลง
รำกิ่งไม้เงินทอง เป็นต้น

๓.รำดาบสองมือ เป็นศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัว
ของไทยมาแต่โบราณ ผู้ใช้ดาบเป็นอาวุธต้องมี
ความชำนาญในการใช้ดาบของตนฟาดฟันคู่ต่อสู้
และรับรองป้องกันอาวุธจากฝ่ายศัตรูด้วยความ
คล่องแคล่วว่องไว ประเพณีการต่อสู้ด้วยอาวุธ
ต่างๆ นี้ ก่อนที่จะต่อสู้จะต้องรำไหว้ครูด้วยลีลาส
ง่างามตามเอกลักษณ์เฉพาะของแต่ละคน ต่อจาก

นั้นจึงเริ่มต่อสู้กันอย่างจริงจัง

๔.เมขลารามสูร นางเมขลา เทพธิดารักษา
มหาสมุทรมีแก้วมณีประจำกาย ครั้นถึงวสันตฤดูก็
ออกจากวิมานไปร่วมร้องรำอย่างสำราญกับเทพ

บุตรเทพธิดา ฝ่ายรามสูรเป็นอสูรเทพบุตรเหาะ
ผ่านมาเห็น นางเมขลาโยนแก้วมีแสงสวยงามก็
อยากได้ดวงแก้วนั้น จึงขอดวงแก้ว แต่นางเมขลา
ไม่ยอมให้และโยนดวงแก้วล่ออยู่ไปมา รามสูรโกรธ
จึงขว้างขวานเพชรไปยังนางเมขลา ทำให้เกิดเสียง
กัมปนาทหวาดไหว จึงเกิดเป็นตำนานฟ้าแลบ

ฟ้าร้องขึ้น

รถเสนจับม้า
การแสดงชุดรถเสนจับม้า อยู่ในละครเรื่องรถ
เสน ซึ่งกล่าวถึงรถเสนเป็นโอรสของท้าวรถสิทธิ์
กับนางสิบสองคนสุดท้อง คือ นางเภา ท้าวรถ
สิทธิ์ได้นางยักษ์สันธีเป็นชายา จึงจับนางสิบสอง
ไปขังไว้ในอุโมงค์มืด แล้วควักลูกตา ต่อมารถเสน
ตีไก่ชนะราชทูตต่างเมือง ท้าวรถสิทธิ์จึง
โปรดปราน นางสันธีอิจฉาจึงแสร้งทำป่วยไข้
แล้วออกอุบายให้รถเสนไปนำมะม่วงหาวมะนาวโห่
ที่เมืองคชบุรีมารักษา รถเสนจึงทูลลาออกไปจับ

ม้าเพื่อเดินทางต่อไป
การแสดงชุดนี้ ความงดงามในศิลปะอยู่
ที่กระบวนลีลาท่ารำอันสง่างามของผู้แสดงเป็นรถ
เสน และผู้แสดงที่เลียนแบบอิริยาบถของม้า จัด
เป็นการแสดงที่น่าชมอีกชุดหนึ่ง

สรุป

การรำคู่ คือการรำที่ใช้ผู้แสดง๒คนลักษณะการ
รำคู่มี๒ประเภทคือการรำคู่เชิงศิลปะการต่อสู้และ

การรำคู่ชุดสวยงามมี 2 แบบใช้แสดงในงาน
สำคัญๆหรือเทศกาลต่างเช่นงานลอยกระทง
ปีใหม่ สงกรานต์เป็นต้น หรือใช้ในพิธีการต่าง

คณะผู้จัดทำ

ชื่อ

1. นายพุทธพล ปราบภัย เลขที่32

2. นายธนวัฒน์ วันนา เลขที่22
3. น.ส.ขวัญชนก สมพงษ์ผึ้ง เลขที่39
4. น.ส.ศลิษา สนคำ เลขที่33

5. น.ส.พินิตนันท์ เชื้อเดิม เลขที่23

6. น.ส.กนกวรรณ จันทร์ไทย เลขที่41

7. น.ส.วรหทัย ปิ่ นทอง เลขที่40
ชั้น

มัธยมศึกษาปีที่4/6

เสนอ

ครูฉัลญายาราภรณ์ ทวีแสง
โรงเรียนรัตนบุรี