ตำบลบางไทร (6)

•DIARY•

 ตำบลบางไทร

นั ก ศึ ก ษ า ฝึ ก ป ร ะ ส บ ก า ร ณ์ วิ ช า ชี พ ท า ง รั ฐ ป ร ะ ศ า ส น ศ า ส ต ร์
ม ห า วิ ท ย า ลั ย ร า ช ภั ฏ สุ ร า ษ ฎ ร์ ธ า นี



คณะผู้จัดทำ

น า ง ส า ว พิ ม พ์ ล ภั ส พลเพียร 6116209001115
นางสาววิภาพร ศรีขวาน 6116209001118
นางสาวกาญจนา แป้นหนูมาศ 6116209001178

"เมื่อมีโอกาสและมีงานทำควรเต็มใจทำ
โดยไม่จำเป็นต้องตั้งข้อแม้

หรือเงื่อนไขอันใดไว้ให้เป็นเครื่องกีดขวาง
คนที่ทำงานได้จริงๆ นั้นไม่ว่าจะจับงานสิ่งใด

ย่อมทำได้เสมอ"

พระบรมราโชวาทในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรวิทยาลัยเทคโนโลยีและอาชีวศึกษา
8 กรกฎาคม 2530

คำนำผู้เขียน

หนั งสื อเล่มนี้ จัดทำขึ้นเพื่อการสำเร็จการศึ กษาของ

นั กศึ กษาระดับปริญญาตรี สาขารัฐประศาสนศาสตร์ วิชาการฝึก

ประสบการณ์ วิชาชีพทางรัฐประศาสนศาสตร์ (BPA0602) โดยมีจุด

ประสงค์เพื่อศึ กษาความรู้เรื่องประวัติศาสตร์ตำบลบางไทร อำเภอ

เมืองสุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี ซึ่งหนั งสื อเล่มนี้ มีเนื้ อหา

เกี่ยวกับข้อมูลพื้นฐานตำบล โครงสร้างของชุมชน โครงสร้าง

เศรษฐกิจและอาชีพ สถานที่สำคัญ การวิเคราะห์ศั กยภาพชุมชน

หนั งสื อเล่มนี้ สามารถดำเนิ นการจนประสบความสำเร็จลุล่วงไป

ด้วยดี เนื่ องจากได้รับความอนุเคราะห์และสนั บสนุนเป็นอย่างดียิ่ง

จากอาจารย์กันยารัตน์ จันทร์สว่าง และอาจารย์อยับ ซาดัดคาน ที่

ได้สละเวลาอันมีค่าแก่คณะผู้จัดทำ เ พื่ อ ใ ห้ คำ ป รึ ก ษ า แ ล ะ แ น ะ นำ

ตลอดจนตรวจทานแก้ไขข้อบกพร่องต่างๆด้วยความเอาใจใส่ เป็น

อย่างยิ่ง จนหนั งสื อเล่มนี้ สำเร็จสมบูรณ์ ลุล่วงได้ด้วยดี คณะผู้จัดทำ

ขอกราบขอบพระคุณเป็นอย่างสูงไว้ ณ ที่นี้

ขอขอบคุณเพื่อนร่วมงานที่ช่วยเหลือและให้กําลังใจในการทำหนั งสื อ

ครั้งนี้

ขอขอบคุณผู้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับตำบลตลอดจนอำนวยความสะดวกในการ

ลงพื้นที่รวมทั้งประสบการณ์ดีๆที่ได้ทำร่วมกับชุมชน

ขอขอบคุณสาขารัฐประศาสนศาสตร์ที่มอบความรู้อันเป็นประโยชน์ รวมทั้ง

ประสบการณ์ ดีๆในการจัดทำหนั งสื อประวัติศาสตร์ตำบลบางไทร

สุดท้ายนี้ คณะผู้จัดทำหวังว่าหนั งสื อเล่มนี้ คงเป็นประโยชน์ สำหรับ

หน่ วยงานที่เกี่ยวข้องและผู้ที่สนใจศึ กษาต่อไป

คณะผู้จัดทำ

สารบัญ

01 ส่วนที่1 ข้อมูลพื้นฐาน

02 ประวัติความเป็นมาของตำบล 31 ส่วนที่ 4 สถานที่สำคัญ
04 ขนาดและที่ตั้งตำบล
05 ทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญ 32 แหล่งท่องเที่ยว
06 ลักษณะภูมิประเทศ ภูมิอากาศ 33 แหล่งโบราณสถาน
07 การเดินทาง/การคมนาคม 34 ศาสนสถานของทุกศาสนา
36 แหล่งเรียนรู้/โรงเรียน/ห้องสมุดชุมชน
09 ส่วนที่ 2 โครงสร้างของชุมชน

10 ด้านการเมืองการปกครอง 46 ส่วนที่ 5 การวิเคราะห์ศั กยภาพ
11 หน่ วยงานการปกครองในพื้นที่ ชุมชน
11 ข้อมูลประชากร
13 ด้านการศึกษา/ศาสนา/วัฒนธรรม 40 จุดแข็ง
15 บริบททางสังคม/ความเป็นอยู่ 40 จุดอ่อน
16 ความเชื่อ ประเพณีและพิธีกรรม 41 โอกาส
41 อุปสรรค
17 ส่วนที่ 3 โครงสร้างเศรษฐกิจ
และอาชีพ

18 แหล่งทุนทางธรรมชาติ
20 แหล่งอาหาร
22 ผลิตภัณฑ์ชุมชน ของดี ของขึ้นชื่อ
28 วิสาหกิจชุมชน
30 สถานภาพทางเศรษฐกิจของประชาชน

สารบัญภาพ

02 ภาพที่ 1 ภาพศาลาริมคลองบางไทร 27 ภาพที่ 14 ภาพหมาจาก
11 ภาพที่ 2 ภาพวิถีชีวิตชุมชนบางไทร 28 ภาพที่ 15 ภาพกระชังปลาบ้านแหลมไผ่
20 ภาพที่ 3 ภาพแกงส้มปลากะพงยอด 29 ภาพที่ 16 ภาพผลิตภัณฑ์สมุนไพร
30 ภาพที่ 17 ภาพการประกอบอาชีพใน
มะพร้าว
20 ภาพที่ 4 ภาพแกงส้มปลากระบอก ชุมชน
20 ภาพที่ 5 ภาพปูทะเลต้ม 32 ภาพที่ 18 ภาพเที่ยวคลองล่องบาง
21 ภาพที่ 6 ภาพลูกจากเชื่อม 33 ภาพที่ 19 ภาพวัดบางกล้วย
21 ภาพที่ 7 ภาพลูกจากลอยแก้ว 33 ภาพที่ 20 ภาพวัดชลธาร
21 ภาพที่ 8 ภาพขนมจาก 34 ภาพที่ 21 ภาพวัดชลธาร
23 ภาพที่ 9 ภาพตับจากมุงหลังคา 35 ภาพที่ 22 ภาพวัดบางกล้วย
24 ภาพที่ 10 ภาพน้ำผึ้งจาก 36 ภาพที่ 23 ภาพโรงเรียนวัดชลธาร
25 ภาพที่ 11 ภาพน้ำส้มจาก 37 ภาพที่ 24 ภาพโรงเรียนอนุบาล
26 ภาพที่ 12 ภาพเสวียนหม้อ
26 ภาพที่ 13 ภาพยาสูบยอดจาก บ้านบางไทร
38 ภาพที่ 25 ภาพศูนย์การศึกษานอกระบบ
38 ภาพที่ 26 ภาพศูนย์พัฒนาเด็กเล็กองค์

การบริหารส่ วนตำบลบางไทร

สารบัญตาราง

12

ตารางที่ 1 แสดงจำนวนประชากร
และจำนวนครัวเรือนในพื้นที่
ตำบลบางไทร ปี 2562

18

ตารางที่ 2 แสดงแหล่งน้ำ
ของตำบลบางไทร

ส่ ว น ที่ 1
ข้ อ มู ล พื
้ น ฐ า น

2

ป ร ะ วั ติ ค ว า ม เ ป็ น ม า ข อ ง ตำ บ ล

ตำบลบางไทรเป็นตำบลที่มีแม่น้ำลำคลองไหลผ่านหลายสาย

และในอดีตมีต้นไทรขึ้นเป็นจำนวนมาก เป็นที่มาของชื่อตำบล

บางไทร องค์การบริหารส่วนตำบลบางไทร ได้ยกฐานะจากสภา

ตำบลบางไทร เป็นองค์การบริหารส่วนตำบลบางไทร ตามประกาศ

กระทรวงมหาดไทย ปรากฏในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 113 ตอน

พิเศษ 52 ง หน้ า 299 ลงวันที่ 16 ธันวาคม 2539 มีผลบังคับใช้เมื่อพ้น

กำหนดหกสิบวันนั บแต่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา

(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

ภาพที่ 1 ภาพศาลาริมคลองบางไทร

3

หมู่ที่ 1 บ้านคลองขวาง ชื่อหมู่บ้าน หมู่ที่ 2 บ้านบางเบิด มีการเล่าว่าเดิม
คลองขวาง เป็นการตั้งตามชื่อของ มีคนมอญมาจากจังหวัดราชบุรี เป็นผู้
ลำคลองที่ไหลตัดผ่านพื้นที่และเป็น มาเริ่มต้นบ้านเรือนเป็นกลุ่มแรก
แม่น้ำสายหลักของหมู่บ้าน คือ คลอง สำหรับชื่อหมู่บ้านบางเบิด ด้วยมีคน
ขวาง ซึ่งเป็นจุดรวมของลำคลองหลาย จากอำเภอพนม จังหวัดสุราษฎร์ธานี
สายในตำบลบางไทรที่ไหลมาบรรจบ ได้ล่องเรือตามแม่น้ำเพื่อหาปลา จน
กัน ณ ลำคลองสายนี้ ซึ่งทอดขวาง มาถึงหมู่บ้านนี้ หม้อแกง (หม้อดิน)
เป็นแนวยาวผ่านพื้นที่หมู่บ้าน ทำให้ พลัดตกลงแตกกระจาย ชาวบ้านจึง
ชาวบ้านในละแวกนี้ เรียกกันว่า บ้าน เรียกว่า บ้านแกงแตก และขณะล่อง
คลองขวาง จนถึงปัจจุบัน เรือมานั้ นคนที่อยู่ในเรือก็หุงข้าวแต่
เนื่ องจากคนที่หุงข้าวเปิดฝาหม้อข้าวดู
(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565) บ่อยๆทำให้ข้าวสุกไม่ทันใจคนที่ทำ
หน้ าที่แจวเรือด้วยความโมโหหิวคน
หมู่ที่ 3 บ้านบางกล้วย มีลำคลอง แจวเรือจึงเอาฝาหม้อทิ้งลงคลองเสี ย
ไหลล้อมรอบหมู่บ้าน เป็นคลองเล็กๆ ปล่อยให้หม้อข้าวเปิดอยู่อย่างนั้ น คน
ชาวบ้านนิ ยมเรียกกันว่า บาง มีหลาย เลยเรียกชื่อหมู่บ้านว่าบ้านบางเบิด
บาง เช่น บางเเทงแรด คลองบางผี
พอดีกับลักษณะพื้นที่ตั้งของหมู่บ้านนี้ (แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)
ลักษณะคล้ายรูปกล้วย จึงเรียกคลอง
บางนี้ ว่า บางกล้วย หมู่ที่ 4 บ้านท้องถ่วง ก่อตั้งขึ้น
ตั้งแต่ก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 มี
(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565) การเล่าเกี่ยวกับชื่อบ้านท้องถ่วงว่า
จากเหตุการณ์ สงครามโลกครั้ง
ทำให้ประชาชนนำทองมาเก็บไว้ใน
ไหแล้วนำมาถ่วงน้ำในลำคลอง และ
ทำเครื่องหมายไว้ทั้งนี้ เพื่อป้องกัน
โจรปล้นเอาทองหรือทรัพย์สิ น คำ
ว่าท้องถ่วงเป็นคำที่เพี้ยนมาจาก
ทองถ่วง ซึ่งหมายความถึง การที่
ชาวบ้านนำเอาทองถ่วงน้ำเพื่อมิให้
โจรปล้นทองนั้ นเอง

(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

4

ข น า ด แ ล ะ ที่ ตั้ ง ข อ ง ตำ บ ล

องค์การบริหารส่วนตำบลบางไทร มีเนื้ อที่ประมาณ 12 ตาราง
กิโลเมตร หรือ ประมาณ 7,800 ไร่ เป็นตำบลที่ตั้งห่างจากอำเภอเมือง
สุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี ประมาณ 8 กิโลเมตร สถานที่ตั้งมี
ลำคลองเป็นจำนวนมากสองข้างทางเป็นป่าไม้ชายเลน และสวนมะพร้าว
ตลอดจนสวนผลไม้ (แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

5

ท รั พ ย า ก ร ธ ร ร ม ช า ติ ที่ สำ คั ญ

ลักษณะของดิน
ลักษณะดินโดยทั่วไปของตำบลบางไทร
เป็นดินร่วนปนทราย มีน้ำท่วมขังเหมาะแก่
การปลูกพืชชายเลน เช่น ปลูกมะพร้าว
ปาล์ม ต้นจาก สวนผลไม้ กระท้อนและ
ฝรั่ง เป็นบางส่วน

(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565) ลักษณะของแหล่งน้ำ

ลักษณะของแหล่งน้ำโดยส่ วนใหญ่เป็น

แหล่งน้ำธรรมชาติประกอบด้วยคลองบาง

ที่สำคัญ จำนวน 20 สาย ได้แก่ คลองขวาง

คลองบางใหญ่-จ่าแก้ว คลองจ่าแก้ว บาง

ยายเขียว บายตาเขียน บางตรงกัน บางท้อง

ทาก บางตูม คลองบางแทงแตก คลองบาง

ใบไม้ คลองบางเบิด คลองบางไทรเล็กบาง

ยาง คลองบางกล้วยเล็ก คลองบางกล้วย

ใหญ่ คลองบางผี คลองบางกราย คลอง

บางบ้าน คลองท้องถ่วง และคลองดอน

ตะโก (แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

ลักษณะของไม้และป่าไม้

มีลักษณะเป็นป่าชายเลนที่อุดม

สมบูรณ์ ประกอบด้วย ไม้โกงกาง

ไม้ลำพู และป่าจาก เป็นต้น

(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

6

ลักษณะภูมิประเทศ ภูมิอากาศ

ตำบลบางไทรมีลักษณะภูมิประเทศและลักษณะภูมิอากาศ ดังนี้



ลักษณะภูมิประเทศ
พื้นที่ตำบลบางไทรส่ วนใหญ่
เป็นที่ราบลุ่มมีแม่น้ำไหลผ่าน
มีเนื้ อที่ประมาณ 10.30 ตาราง
กิโลเมตร หรือประมาณ
6,435.65 ไร่

(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

ลักษณะภูมิอากาศ
ลักษณะภูมิอากาศ
โดยทั่วไปของตำบล
บางไทร เป็นแบบ

ร้อนชื้น

(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

7

การเดินทาง / การคมนาคม

การคมนาคมขนส่งภายในเขตตำบลบางไทร มีทั้งทางน้ำและทาง
บก โดยทางน้ำใช้เรือ และทางบก ใช้รถ ซึ่ง อบต. ได้จัดบริการสาธารณะ
ขั้นพื้นฐานด้านการพัฒนาถนนเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตให้แก่ประชาชนทั้ง
ด้านการคมนาคมขนส่ง การอำนวยความสะดวกเดินทางสัญจรไปมาของ
ประชาชน ทั้งหมด 33 สาย แบ่งเป็น

(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

ถนนลาดยาง
จำนวน 6 สาย
รวมระยะทาง 11.270 กิโลเมตร

ถนนคอนกรีต
จำนวน 24 สาย
รวมระยะทาง 19.960 กิโลเมตร

ถนนหินคลุก
จำนวน 3 สาย
รวมระยะทาง 2.470กิโลเมตร

8 98%

การไฟฟ้า

พื้นที่ตำบลบางไทร มีไฟฟ้าเข้าถึงทุกครัว
เรือน มีอัตราการใช้ไฟฟ้าร้อยละ 98

(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

95% การประปา

พื้นที่ตำบลบางไทร ใช้น้ำประปาจาก
การประปาส่วนภูมิภาค ร้อยละ 95

(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

ไปรษณีย์หรือการสื่อสารหรือการขนส่ง วัสดุ ครุภัณฑ์

พื้นที่ตำบลบางไทรมีเจ้าหน้ าที่ไปรษณีย์ให้บริการทุกวัน
การสื่อสารมีอินเตอร์เน็ ตตำบล พร้อม wifi ฟรี และมีอินเตอร์เน็ ต
ประชารัฐ ณ ศาลาประชุมหมู่บ้าน ครบทั้ง 4 หมู่บ้าน การขนส่งใน
พื้นที่ตำบลบางไทรเป็นไปโดยสะดวกเนื่ องจากอยู่ในเขตอำเภอ
เมืองสุราษฎร์ธานี เช่น การขนส่งของบริษัท เคอร์รี่ เอ็กเพรส,DSL
เอ็กเพรส และบริษัทอื่นๆ ให้บริการอย่างรวดเร็ว (แผนพัฒนาท้อง
ถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

ส่ ว น ที่ 2

โ ค ร ง ส ร้ า ง ข อ ง ชุ ม ช น

10

ด้ า น ก า ร เ มื อ ง ก า ร ป ก ค ร อ ง

ติดต่อจดคลองลีเล็ด
และตำบลบางชนะ

อำเภอเมืองฯ จังหวัดสุราษฎร์ธานี

ติดต่อจด N ติดต่อจด
ตำบลคลองน้ อย WE ตำบลบางชนะ

และบางโพธิ์ S อำเภอเมืองฯ
อำเภอเมืองฯ จังหวัดสุราษฎร์ธานี
จังหวัดสุราษฎร์ธานี

ติดต่อจดตำบลบางใบไม้
และคลองน้ อย

อำเภอเมืองฯ จังหวัดสุราษฎร์ธานี

กำนั นตำบล ชื่อ นายศฐาปก บุญฤทธิ์
บางไทร

หมู่ที่ บ้านคลองขวาง ผู้ใหญ่บ้าน ชื่อ นายมงคลรัตน์ ให้หวล

1

หมู่ที่ บ้านบางเบิด ผู้ใหญ่บ้าน ชื่อ นายศักดิ์สิ ทธิ์ มีลือ

2

หมู่ที่ ผู้ใหญ่บ้าน ชื่อ นายศฐาปก บุญฤทธิ์

3 บ้านบางกล้วย

หมู่ที่ บ้านท้องถ่วง ผู้ใหญ่บ้าน ชื่อ นายชูศักดิ์ เนาว์นาน

4 (แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

11

ภาพที่ 2 ภาพวิถีชีวิตชุมชนบางไทร

หน่ วยงานการปกครองในพื้นที่
องค์การบริหารส่วนตำบลบางไทร ตั้งอยู่เลขที่ 69/1 หมู่ที่ 2 ตำบล

บางไทร อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี (แผนพัฒนาท้อง
ถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

ข้อมูลประชากร

ตำบลบางไทรมีประชากรจำนวนทั้งสิ้น 1,864 คน แยกเป็นชาย 910

คน เป็นหญิง 954 คน มีจํานวนครัวเรือน 747 ครัวเรือน ความหนาแน่ น

ของประชากรโดยเฉลี่ย 114 คนต่อตารางกิโลเมตร (ข้อมูลจากสำนั ก

ทะเบียนท้องถิ่นอำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี ) อัตราการเจริญเติบโตของ

ประชากรในพื้นที่ตำบลบางไทร มีการเปลี่ยนแปลงจำนวนประชากรเพิ่ม

ขึ้นเล็กน้ อยเท่านั้ น ตามตารางที่ 1

12

ตารางที่ 1 แสดงจำนวนประชากรและจำนวนครัวเรือน
ในพื้นที่ตำบลบางไทร ปี 2562

ที่มา : ข้อมูลจากสำนั กทะเบียนท้องถิ่นอำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี

13

ด้านการศึ กษา/ศาสนา/วัฒนธรรม

ด้านการศึ กษา
โรงเรียนระดับประถมศึกษา จำนวน 1 แห่ง คือ โรงเรียนวัดชลธาร
ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กองค์การบริหารส่วนตำบลบางไทร จำนวน 1 แห่ง
โรงเรียนอนุบาลบ้านบางไทร 1 แห่ง
สำนั กงานส่ งเสริมการศึ กษานอกระบบและการศึ กษาตามอัธยาศั ย
ของตำบลบางไทร จำนวน 1 แห่ง

ด้านศาสนา
การนั บถือศาสนา ประชากร
นั บถือศาสนาพุทธ
มีวัด 2 แห่ง คือ วัดชลธารและ
วัดบางกล้วย

(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

ด้านสาธารณสุข

ตำบลบางไทรมีสถานพยาบาลในพื้นที่
จำนวน 1 แห่ง คือ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ
ตำบลบางไทร (ตั้งอยู่หมู่ที่ 3) มีบุคลากร
พยาบาลและแพทย์แผนไทยทั้งหมด 11 คน และ
มี อสม. จำนวน 30 คน ผู้สูงอายุทั้งหมด 401
คน ผู้สูงอายุติดสังคม 289 คน ผู้สูงอายุติดบ้าน
17 คน ผู้สูงอายุติดเตียง 9 คน ผู้สูงอายุอัลไซเม
อร์ 1 คน ผู้สูงอายุซึมเศร้า 1 คน พิการ 63 และมี
อัตราการใช้ส้วมราด 99.99 เปอร์เซ็นต์ (แผน
พัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

14

การสั งคมสงเคราะห์
การสังคมสงเคราะห์มีหน่ วยงานของ
องค์การบริหารส่ วนตำบลบางไทร
เป็นผู้รับผิดชอบ องค์การบริหารส่วน
ตำบลบางไทรได้ดำเนิ นการด้าน
สังคมสงเคราะห์ ดังนี้ (แผนพัฒนา
ท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

1) ดำเนิ นการจ่ายเบี้ยยังชีพให้กับผู้สูง
อายุ จำนวน 361 ราย ผู้พิการ จำนวน
63 ราย และผู้ป่วยเอดส์ จำนวน 1 ราย
2)รับลงทะเบียนและประสานโครงการ
เงินอุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรก
เกิด
3) ประสานการทำบัตรผู้พิการ
4)ตั้งโครงการช่วยเหลือผู้ยากไร้
ผู้ด้อยโอกาส คนไร้ที่พึ่ง
5) ศูนย์บริการผู้พิการทั่วไป

ด้านศิ ลปวัฒนธรรม
ด้านศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น

ได้แก่ หนั งตะลุง มโนราห์ รำกลอง
ยาว เพลงบอก ฯลฯ (แผนพัฒนาท้อง
ถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

15

บริบททางสั งคม / ความเป็นอยู่

อาชีพที่ประชาชนทำเป็นอันดับหนึ่ งคือ การประมงพื้นบ้าน
สวนมะพร้าว สวนปาล์มน้ำมัน และไร่ข้าว ตามลำดับ

การประมงพื้นบ้าน การปศุสั ตว์
พื้นที่ตำบลบางไทรมีลำคลอง พื้นที่ตำบลบางไทร มีการ
หลายสาย ประกอบกับอยู่ใกล้ เลี้ยงเป็ด เลี้ยงไก่ เพื่อการ
ทะเล ชาวบ้านส่วนใหญ่ยังคง บริโภคในครัวเรือน เลี้ยง
ประกอบอาชีพประมงพื้นบ้าน สุกรในพื้นที่หมู่ที่ 4 เลี้ยง
เพื่อหาเลี้ยงครอบครัว แต่ไม่ ปลาในกระชัง เลี้ยงปลา
เน้ นด้านการค้า คิดเป็นร้อย ในบ่อ และการทำนากุ้ง
ละ 13.50
(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)
(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

16

ความเชื่อ ประเพณี และพิธีกรรม

ความเชื่อ ด้านประเพณี
1.การให้ความเคารพพ่อตา
ประชาชนในตำบลบางไทรมีความ
บางใหญ่ แต่ในปัจจุบันนั้ นศาล
พ่อตาบางใหญ่นั้ นได้พังลงไปตาม สั มพันธ์กันแบบเครือญาติ และ
กาลเวลาและไม่มีการสร้างศาลขึ้น
มาใหญ่มีเพียงการชี้จุดของชาวบ้าน เนื่ องจากประชากรได้ย้ายถิ่นฐานมา
บริเวณนั้ น ซึ่งศาลพ่อตาบางใหญ่
นั้ นเป็นที่เคารพในเรื่องการ จากที่อื่นจึงทำให้มีประเพณี และ
บนบานศาลกล่าวและมีการแก้บน
เมื่อผู้ที่สำเร็จจากการขอพรโดย วัฒนธรรมที่สำคัญสื บต่อกันมา
การติดต่อหนั งตะลุงมาทำการ
แสดงเพื่อเป็นการแก้บน (นิ ยม พิน เหมือนกับท้องถิ่นอื่น เช่น ประเพณี
เกตุ : 21 กันยายน 2564)
รดน้ำดำหัวผู้สูงอายุ จะอยู่ในช่วง
2.การให้ความเคารพพ่อตา
พันธ์ ซึ่งศาลพ่อตาพันธ์นั้ นจะตั้ง เดือนเมษายน ประเพณีงานสารท
บริเวณปากคลองก่อนออกสู่ ปาก
ทะเลเป็นที่เคารพของผู้ที่ประกอบ เดือนสิบและประเพณีเเข่งเรือยาว จะ
อาชีพประมงพื้นบ้าน แต่ในปัจจุบัน
นั้ นศาลพ่อตาพันธ์ได้พังลง อยู่ในช่วงเดือนกันยายน - ตุลาคม
เนื่ องจากสภาพอากาศคลื่นลม ของ
ธรรมชาติทำให้ศาลพังลงส่ วนผู้ที่ (สุพรรณี ณ พัทลุง : 27 กันยายน
บนบานศาลกล่าวนั้ นและประสบ
ผลสำเร็จจะมีการต้มข้าวต้มมา 2564)
แก้บน (นิ ยม พินเกตุ : 21 กันยายน
2564) ภูมิปัญญาท้องถิ่น
มีการนำส่วนต่างๆ ของต้นจากมา
จัดทำสิ่งประดิษฐ์ เช่น เสวียนหม้อ
ทำตับจาก ทำไม้กวาด และนำใบมา
ห่อขนม ส่วนของต้นทำน้ำส้มจาก
ลูกทำลูกจากลอยแก้ว, มีช่างต่อเรือ
ไม้, ปราชญ์ท้องถิ่น, หนั งตะลุง,
หมอทำภูมิ,พิธีกรทางศาสนา,
แพทย์แผนไทย

(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

ส่ ว น ที่ 3

โ ค ร ง ส ร้ า ง เ ศ ร ษ ฐ กิ จ
แ ล ะ อ า ชีพ

18

แ ห ล่ ง ทุ น ท า ง ธ ร ร ม ช า ติ

แหล่งน้ำธรรมชาติของตำบลบางไทร มีลำคลอง จำนวน 14 สาย
ตามตารางที่ 2

ตารางที่ 2 แสดงแหล่งน้ำของตำบลบางไทร

ที่มา : แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565

19

ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่

ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ ตำบล

บางไทรเป็นพื้นที่ติดกับแม่น้ำ ลำคลอง ซึ่ง

ทำให้อุดมสมบูรณ์ และมีทรัพยากรธรรมชาติ

หลากหลายชนิ ด (แผนพัฒนาท้องถิ่น

พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

พันธุ์ไม้ป่าชายเลนหรือที่คนทั่วไปรู้จักกัน
ว่า “ป่าโกงกาง”เนื่ องจากชาวบ้านได้รับ
ประโยชน์ จากการนำไม้โกงกางไปทำฟืนและ
ถ่าน ซึ่งโกงกางเป็นพันธุ์ไม้หลายชนิ ดหลาย
ตระกูล และมีพวกที่เป็นใบเขียวตลอดปีขึ้น
อยู่ตามชายฝั่ งทะเลที่มีน้ำขึ้นสูงสุดและที่ลง
ต่ำสุด

ประชากรสัตว์น้ำมีจำนวนมาก มีปลา
4 กลุ่มใหญ่ๆ คือ ปลาที่อาศัยอยู่ประจำ ปลา
ที่อาศัยอยู่ชั่วคราว ปลาที่มากับกระแสน้ำ
และปลาที่พบในบางฤดูกาล ปลาที่สำคัญ
ได้แก่ปลากระบอก ปลากะรัง ปลากะพงปลา
นวลจันทร์ และปลาตีนเป็นต้น มีกุ้ง เช่น กุ้ง
ก้ามกรามและกุ้งน้ำจืด กุ้งแชบ๊วย กุ้งกุลาดำ
มีปู เช่น ปูแสม ปูก้ามดาบปูดำ หอยนางรม
เป็นต้น (สัตว์น้ำ.[ออนไลน์ ].2559.สืบค้นเมื่อ
2 ตุลาคม 2564.)

จากเป็นพืชที่มีลำต้นอยู่ใต้ดิน ต้นตั้ง
ตรง ใบแทงขึ้นจากกอ ช่อดอกแทงเป็นงวง
ออกมาจากกาบใย ส่วนที่เราเห็นของจาก คือ
ส่วนใบและช่อดอกเท่านั้ น ที่โคนใบมีกะเปาะ
อากาศ ช่วยพยุงให้ใบชูขึ้นเหมือนชูชีพ ส่วน
กาบใบนี้ บางครั้งเรียก "พอนใบ" ส่วนช่อ
ดอกที่แทงออกมาเรียก "นกจาก" ใบที่โผล่
ขึ้นมานั้ น อาจชูขึ้นไปสูงได้ถึง 9 เมตร (จาก.
[ออนไลน์ ].2559.สืบค้นเมื่อ 2 ตุลาคม 2564)

20

แหล่งอาหาร

อาหารพื้นถิ่น ได้แก่

ภาพแกงส้ มปลากะพง
ยอดมะพร้าว

(อารมณ์ ทองหรม : 24 กันยายน 2564)

ภาพที่ 3 ภาพแกงส้ มปลากะพงยอดมะพร้าว

ภาพแกงส้ มปลากระบอก

(อารมณ์ ทองหรม : 24 กันยายน 2564)

ภาพที่ 4 ภาพแกงส้ มปลากระบอก

ภาพปูทะเลต้ม

(อารมณ์ ทองหรม : 24 กันยายน 2564)

ภาพที่ 5 ภาพปู
ทะเลต้ม

21

ขนมหวาน ได้แก่

ภาพลูกจากเชื่อม

(อารมณ์ ทองหรม : 24 กันยายน 2564)

ภาพที่ 6 ภาพลูกจากเชื่อม

ภาพลูกจากลอยแก้ว

(อารมณ์ ทองหรม : 24 กันยายน 2564)

ภาพที่ 7 ภาพลูกจากลอยแก้ว

ภาพขนมจาก

(อารมณ์ ทองหรม : 24 กันยายน 2564)

ภาพที่ 8 ภาพขนมจาก

22

ผลิตภัณฑ์ชุมชน ของดี ของขึ้ นชื่อ

ลูกจากลอยแก้ว

ลูกจากจะขึ้นริมลำคลองต่าง ๆ ซึ่งมีอยู่ทั่วไปลูกจากจะรวมกันเป็น
ทะลายติดกับก้านขนาดใหญ่บริเวณโคนต้น ในช่วงน้ำขึ้นก็มักจะท่วมลูก
จาก ใช้ผลแก่สีน้ำตาล โดยนำมาผ่าเอาส่วนที่เป็นเนื้ ออ่อน แล้วนำมาเชื่อม
เป็นลูกจากลอยแก้ว ของหวานขึ้นชื่อของตำบลบางไทร
(ปัญจมภรณ์ ทองเกลี้ยง : 24 กันยายน 2564)

23

ตับจากมุงหลังคา

ลักษณะการตัดใบจาก
ควรเลือกใบที่แก่ และใบใหญ่เพื่อตัดออกจากทางของมันแล้วเก็บมัด

รวมกันเพื่อจะนำไปแช่น้ำ ซึ่งเป็นการรักษาอายุการใช้งานของมันให้นานยิ่งขึ้น
ลักษณะของหวายเย็บจาก

ตัดหวายให้เป็นเส้นยาวเอามาเหลาให้เป็นซี่เล็ก ๆ ที่ด้านโคนของหวาย
ทำให้แหลมแล้วนำมาม้วนให้เป็นวงกลม หลังจากนั้ นจึงเอาไปแช่น้ำเพื่อไม่ให้
หวายผุหรือเกิดการหักได้ แต่ในปัจจุบันหวายไม่มีการ ใช้แล้วเพราะว่ามันหา
ยาก คนปัจจุบันเลยหันมาใช้เชือกฟางแทนการใช้หวายใน การเย็บจากแต่จะ
ต้อง ใช้เข็มหรือของแหลมเป็นตัวนำในการเย็บจาก
อุปกรณ์ ในการเย็บจาก

1. ใบจาก
2. ไม้ไผ่เอามาทำตับจาก
3. หวายลิงหรือเชือกฟาง
ขั้นตอนการทำจาก
1. เอาไม้ไผ่มาตัดเป็นท่อนยาวประมาณ 1.30 เมตร หรือ 1.50 เมตร
2. นำไม้ไผ่ที่ตัดเป็นท่อน ๆ แล้วมาผ่าเป็นซี่ ๆ กว้างประมาณ 1 นิ้ วครึ่ง
เหลาให้เรียบร้อย
3. หลังจากนั้ นนำมามัดรวมกันเพื่อนำไปแช่ในน้ำเค็ม เป็นการป้องกัน
การไชของมอด

วิธีการเย็บจาก
1. นำจากมาวางไว้แล้วเอาใบจากสองใบมาวางเรียงกัน
2. เย็บจากข้างบนลงข้างล่างแล้วเอาใบจากคู่ต่อไปมาวางเรียงต่อกันอีก

ทำไปจนหมดตับ
3. เมื่อเย็บเสร็จแล้วจึงนำไปตากให้แห้งเพื่อเตรียมมุงหลังคาต่อไป

(สุพรรณี ณ พัทลุง 27 กันยายน 2564)

ภาพที่ 9 ภาพตับจากมุงหลังคา

24

น้ำผึ้งจาก
เป็นผลิตภัณฑ์ของหมู่ที่ 1 บ้านคลองขวาง

การทำน้ำผึ้งจาก จากต้นจาก ก็ไม่ได้ซับ

ซ้อนอะไรใช้ภูมิปัญญาชาวบ้าน ในการถนอม

อาหาร และเทคนิ คในการเอาน้ำตาลออกจาก

ต้นเท่านั้ น เริ่มจาก การน้ าวหรือตีงวงตาล(ลูก

ตาลจาก) เพื่อกระตุ้นให้ต้นตาลผลิตน้ำหวาน

มาเก็บไว้ที่งวงตาล แล้วต่อมาตัดลูกตาลออก

เหลือแต่งวง นำกระบอกไม้ไผ่ใส่เกล็ดไม้เคี่ยม

2-3 เกล็ด เป็นสารกันบูด นำไปแขวนรับ

น้ำตาลที่งวงตาลในเวลากลางคืน (เริ่มปาด

ตาลราว 4 -5 โมงเย็น พอค่ำก็เสร็จ) น้ำหวานที่

รับได้งวงละ 1 กระบอกในตอนเช้า เก็บมาใส่

กระทะแล้วเคี่ยวด้วยไฟแรงๆ เมื่อเหลือ

ประมาณ ครึ่งของน้ำหวานเดิมก็จะได้น้ำผึ้งจาก

รสหอมหวาน ใช้น้ำประทานกับข้าวสุกเย็นๆ

หรือจะเอาไปทำขนมจาก ขนมลา หรือขนม

หวานได้ทุกชนิ ด สามารถนำไปจำหน่ ายเป็นปี๊ บ

(นิ ยม พินเกตุ : 21 กันยายน 2564)

ภาพที่ 10 ภาพน้ำผึ้งจาก

น้ำส้ มจาก 25
เป็นผลิตภัณฑ์ของหมู่ที่ 1 บ้านคลองขวาง
ภาพที่ 11 ภาพน้ำส้มจาก
การทำน้ำส้ มจาก

ขั้นตอนที่ 1 การคัดเลือกต้นจากที่จะทำน้ำส้มจากนั้ น
จะต้องเป็นต้นจากที่อุดมสมบูรณ์ ไม่มีการตัดยอด มีก้าน
ดอกที่เพิ่งออกลูกได้ไม่นาน แล้วเริ่มโยกหรือเขย่าก้าน
ดอกจากประมาณ 1 เดือน โยกทุกวันจนกว่าก้านดอกจะ
อ่อนลงให้มากที่สุด เพื่อให้ก้านดอกเก็บน้ำได้มากที่สุด
หากไม่มีการโยกหรือเขย่า จะทำให้ก้านจากแข็งและได้
น้ำส้มน้ อยหรืออาจจะไม่มีน้ำส้มออกมาเลย

ขั้นตอนที่ 2 การตัดลูกจาก 1 เดือนผ่านไป ลูกจากโต
ขึ้นพอประมาณ ก้านดอกจากอ่อน หลังจากนั้ นจะทำการ
ตัดลูกจากออกไป ให้เหลือแค่ก้านจากอย่างเดียว วิธีตัด
ก้านดอกจะต้องตัดให้เฉียง ตัดจากด้านในออกมาด้าน
นอก เมื่อตัดเสร็จแล้ว กดก้านดอกให้โค้งลง แล้วใช้ลวด
หรือเชือกมาผูกไว้กับไม้ที่ปักในดินในระดับที่เหมาะสม
ใช้เคียว (ซาดะ) กรีดหรือตกแต่งก้านจาก 2-3 ครั้ง ใน
ส่วนที่ตัดลูกออกไป กรีดบางๆ เพื่อให้น้ำส้มออกมาและ
ไหลเร็ว หากกรีดหนาเกินไปจะทำให้น้ำส้มออกช้าและ
แห้งไปในที่สุด

ขั้นตอนที่ 3 การรองน้ำส้มจากและการเก็บน้ำส้ม
หลังจากมีการตกแต่งหรือกรีดก้านดอกจากเรียบร้อย
แล้ว นำขวดพลาสติกมารองไว้ โดยผูกไว้กับก้านดอก
จาก จากนั้ นจะเก็บน้ำส้ม 2 ช่วง คือ ช่วงเช้าและช่วงเย็น

ขั้นตอนที่ 4 การหมักเมื่อได้น้ำส้มจากแล้ว จะนำมา
ทำการหมัก โดยใส่ถังหรือโอ่ง ใส่จนเต็มแล้วปิดฝาภาชนะ
การหมักจะใช้ระยะเวลาประมาณ 40-45 วัน เพื่อให้
แอลกอฮอล์หมดไปก่อน จึงจะเปิดเพื่อจำหน่ ายได้ หากมี
การดื่มในช่วงไม่ถึงเวลา จะทำให้เกิดอาหารมึนเมาได้ และ
ยังขัดต่อศาสนบัญญัติของศาสนาอิสลามได้ ในการหมัก
นั้ นห้ามมีการเปิด-ปิด ฝาภาชนะบ่อยๆ เพราะจะทำให้น้ำส้ม
เสี ยหรือไม่มีความเปรี้ยวทันที

ขั้นตอนที่ 5 บรรจุภัณฑ์น้ำส้มที่ได้จากการหมักแล้ว
มาบรรจุใส่ลง ห่อหุ้มผลิตภัณฑ์ภายในให้ปลอดภัย สะดวก
ต่อการขนส่ง เอื้ออำนวยให้เกิดผลประโยชน์ ในทางการค้า
และการบริโภค (นิ ยม พินเกตุ : 21 กันยายน 2564)

26
เสวียนหม้อ เป็นผลิตภัณฑ์ของหมู่ที่ 2 บ้านบางเบิด

ในตำบลบางไทรมีพืชเศรษฐกิจหลักคือ ต้นจาก ใน
อดีตที่ผ่านมาข้าวของเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน ส่วน
ใหญ่ครอบครัวผลิตขึ้นเองไม่มีการซื้อขาย ดังนั้ นจาก
ภูมิปัญญาชาวบ้านจึงคิดประดิษฐ์เสวียนหม้อ ( ที่รอง
หม้อข้าว - หม้อแกง ) ตะกร้าใส่อุปกรณ์ต่างๆ ในบ้าน
เป็นงานฝีมือภูมิปัญญาท้องถิ่นสืบทอดมายาวนาน ใช้
วัสดุที่มีในท้องถิ่นคือก้านจากและไม่มีผลกระทบต่อ
ภาพที่ 12 ภาพเสวียนหม้อ สิ่งแวดล้อม (อารมณ์ ทองหรม : 24 กันยายน 2564)

ยาสูบจากยอดจาก เป็นผลิตภัณฑ์ของหมู่ที่ 4 บ้านท้องถ่วง
ขั้นตอนแรก ตากจนแห้ง ถ้าแดดดีใช้เวลาประมาณ 2 วัน หลังจากนั้ น
เก็บไว้เป็นมัดๆ พร้อมที่จะใช้การได้ทันที โดยส่งเป็นสินค้าไปจำหน่ าย
ก่อนที่ผู้ใช้จะใช้ต้องลอกเจียะออก(เยื่อบางๆ ที่ปิดอยู่บนหน้ าใบซึ่ง
สังเกตเห็นได้ชัด) เนื่ องจากเจียะนั้ นบางเกินไป ทำให้ติดไฟเร็ว คงใช้
แต่ตัวใบที่ลอกเจียะออกแล้ว นำมาตัดเป็นท่อนยาวขนาด 3 นิ้ ว พอๆ
กับความยาวของมวนบุหรี่ก้นกรอง กระจายเส้นยาเส้นลงบนนั้ นมวน
ให้เป็นรูปทรงกรวย ก็เป็นยาใบจาก 1 มวนจุดสูบได้ ถ้าในกรณีจาก
ใบเล็กห่อเส้นยาไม่มิดก็ใช้วิธีซ้อนใบจาก 2 ใบ ให้เหลื่อมกันเล็กน้ อย
เพื่อช่วยทำให้ใบใหญ่ขึ้น สามารถมวนได้สะดวกเหมือนกับใบเดียว
(นิ ยม พินเกตุ : 21 กันยายน 2564)

ภาพที่ 13 ภาพยาสูบยอดจาก

27

ห ม า จ า ก เ ป็ น ผ ลิ ต ภั ณ ฑ์ ข อ ง ห มู่ ที่ 4 บ้ า น ท้ อ ง ถ่ ว ง ขั้นตอนแรกนำยอดจากอ่อนที่เอาไว้ทำสูบยา เอา

มาตากแดดให้แห้ง แล้วนำมาตัดให้มีความยาว

ประมาณ 22 – 25 เซนติเมตร แล้วนำมาพับซ้อนกัน

ให้ได้ความกว้าง 15 – 20 เซนติเมตร แล้วมัดช่วง

ปลายทั้ง 2 ข้าง แล้วนำปลาย 2 ข้างที่มัดแล้วนำมามัด

รวมกันให้ช่วงก้นเป็นทรงโค้ง

(สุพรรณี ณ พัทลุง : 27 กันยายน 2564)

ภาพที่ 14 ภาพหมาจาก

28

วิสาหกิจชุมชนตำบลบางไทร

กระชังบ้านแหลมไผ่ เป็นผลิตภัณฑ์ของหมู่ที่ 3 บ้านบางกล้วย

ภาพที่ 15 ภาพกระชังปลาบ้านแหลมไผ่
พื้นที่ตำบลบางไทรส่วนใหญ่อยู่ติดกับลำคลอง ชาวบ้านจึงหาอาชีพ
เสริมที่เหมาะสมกับพื้นที่เพื่อสร้างรายได้ให้แก่ครอบครัว จึงมีความคิดที่
จะเลี้ยงปลากะพงในกระชังโดยการรวมกลุ่มของชาวบ้านในตำบล
บางไทรและได้จัดตั้งเป็นวิสาหกิจชุมชนกลุ่มเลี้ยงปลากะพงในกระชัง
บ้านแหลมไผ่
ต่อมา เนื่ องด้วยสถานการณ์โควิดที่ระบาดมาเป็นระยะเวลานาน ทำให้มี
ผลต่อการลงทุนและมีผลต่อการส่ งออกปลากะพงทำให้ชาวบ้านได้ยกเลิก
การเลี้ยงปลากะพงไป เพราะเกิดการขาดทุน รายรับไม่เพียงพอกับราย
จ่ายแต่ปัจจุบันก็ยังมีชาวบ้านบางส่ วนที่ยังคงเลี้ยงปลากะพงอยู่จนถึง
ตอนนี้ (ขวัญตา คงนวณ : 21 กันยายน 2564)

29

วิสาหกิจชุมชนรักษ์สมุนไพรตำบลบางไทร
เป็นผลิตภัณฑ์หมู่ที่ 3 บ้านบางกล้วย

ตำบลบางไทรเป็นตำบลที่อุดม
ด้วยสมุนไพรหลากหลายชนิ ด
ชาวบ้านในชุมชนจึงได้รวมกลุ่ม
กันจัดตั้งเป็นกลุ่มและได้จด
ทะเบียนเป็น วิสาหกิจชุมชน
รักษ์สมุนไพรตำบลบางไทร ต่อ
มาโรงพยาบาลส่ งเสริมสุขภาพ
ตำบลบางไทรได้เล็งเห็นถึง
ความสำคัญและประโยชน์ ของ
การใช้สมุนไพรจากท้องถิ่น จึง
ได้ร่วมมือกันระหว่างกลุ่มงาน
แพทย์แผนไทยและกลุ่ม
วิสาหกิจชุมชนรักษ์สมุนไพร
ตำบลบางไทร และได้ก่อตั้งเป็น
บางไทรอโรคยา
(จุไรรัตน์ คงทองนวล : 23
กันยายน 2564)

ภาพที่ 16 ภาพผลิตภัณฑ์สมุนไพร

30

สถานภาพทางเศรษฐกิจ
ของประชาชน

อาชีพหลักของประชาชนตำบล
บางไทรส่ วนใหญ่ประกอบอาชีพด้าน
การเกษตรและการประมงพื้นบ้าน

1. ด้านการเกษตร
ส่ วนใหญ่จะเป็นการปลูกปาล์ม

น้ำมัน มะพร้าว และผลไม้ เช่น
กระท้อน เป็นต้น

(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

ภาพที่ 17 ภาพการประกอบอาชีพใน 2. การประมงพื้นบ้าน
ชุมชน การทำประมงพื้นบ้านนั้ นเริ่ม

เหลือน้ อย ชาวบ้านจับปลาบริเวณ
แม่น้ำลำคลองไปบริโภคในครัวเรือน
ส่วนที่เหลือก็จำหน่ าย

(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

3. การบริการ

ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลบางไทร มีร้านค้าและการบริการ

ดังนี้ (แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

ร้านขายของชำมินิ มาร์ท 9 แห่ง

ร้านอาหาร 1 แห่ง

ร้านขายวัสดุก่อสร้าง 1 แห่ง

ร้านขายปลาและอาหารทะเลสด 2 แห่ง

ร้านกาแฟ 1 แห่ง

ร้านขายผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพและความงาม 2 แห่ง

4. แรงงาน
จากการสำรวจในตำบลบางไทร ส่วนใหญ่ออกไปประกอบอาชีพ

รับจ้างในเมืองสุราษฎร์ธานี หรือเขตอำเภอใกล้เคียง เนื่ องจากไม่ต้อง
ลงทุน ไม่เสี่ยงต่อการขาดทุนมีแรงงานต่างด้าวอยู่บ้างเล็กน้ อยในพื้นที่มา
ทำงานนากุ้ง (ข้อมูล จปฐ. ประจำปี 2561)

ส่ ว น ที่ 4

ส ถ า น ที่ สำ คั ญ

32

แ ห ล่ ง ท่ อ ง เ ที่ ย ว

ภาพที่ 18 ภาพเที่ยวคลองล่องบาง
สถานที่ท่องเที่ยวในตำบลบางไทรเป็นการท่องเที่ยวเชิงนิ เวศน์
เช่น เที่ยวคลองล่องบาง ไหว้พระขอพรพ่อท่านเรือง ณ วัดบางกล้วย
ให้อาหารปลา และชมวิถีชุมชนคนในบางที่อยู่คู่สายน้ำและชมผลิตภัณฑ์
จากต้นจาก สองฟากฝั่ งคลองยังคงความเป็นธรรมชาติ มีทัศนี ยภาพที่
สวยงาม เหมาะอย่างยิ่งสำหรับนั่ งเรือเที่ยวชมธรรมชาติสองฝั่ งคลอง
ชมวิถีชีวิตชาวบ้าน บ้านโบราณและระบบนิ เวศน์ ป่าจาก ผู้สนใจสามารถ
ติดต่อขอข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่องค์การบริหารส่ วนตำบลบางไทร
(แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

33

แหล่งโบราณสถาน

ภาพที่ 19 ภาพวัดบางกล้วย

วัดบางกล้วย

ภาพที่ 20 ภาพวัดชลธาร

วัดชลธาร

34

ศาสนสถานของทุกศาสนา

การนั บถือศาสนา ประชากรนั บถือศาสนาพุทธ มี วัด 2 แห่ง คือ

ภาพที่ 21 ภาพวัดชลธาร
วัดชลธาร

วัดชลธาร ตั้งอยู่เลขที่ 153บ้านบางเบิด หมู่ที่ 2ตำบลบางไทร
อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี สังกัดคณะสงฆ์มหานิ กาย
ประกอบด้วย อุโบสถ กว้าง 11เมตร ยาว 19.50เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2505

เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กทรงปั้ นหยา ชั้นเดียวกุฎิสงฆ์ จำนวน
2 หลัง เป็นอาคารครึ่งตึกครึ่งไม้ 1 หลัง และตึก 1 หลัง ศาลาบำเพ็ญกุศล
จำนวน1 หลัง สร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก วัดชลธาร ตั้งเมื่อวันที่ 16

สิงหาคมพ.ศ. 2397 (วัดชลธาร.[ออนไลน์ ].2557,สืบค้นเมื่อ 26 กันยายน
2564.)

35

วัดบางกล้วย

ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 ตำบลบางไทร อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี
จังหวัดสุราษฎร์ธานี

วัดบางกล้วย มีผู้บอกกล่าวเล่าให้ฟังว่าแต่เดิม 300 ปี

เศษ ที่ผ่านมา มีพระธุดงชาวพม่ากะเหรี่ยงซึ่งบวชที่วัด

เจดีย์ชายแดนไทย พม่า เดินธุดงค์มาปักกรดบนที่ดินของ

บริเวณวัดนี้ ชื่อหลวงพ่อเน่ ยและต่อมาได้สร้าง เป็น

สำนั กสงฆ์มุงหลังคาด้วยหญ้าคาเรียกสำนั กสงฆ์เกาะทับ

ต่อมานายเต้าเป็นคนกะเหรี่ยงพม่าได้มาเป็นลูกศิ ษย์วัด

และป่วยมาก มารักษาตัวกับหลวงพ่อเน่ ย ภาวนาตัวว่า

หากหายป่วยเมื่อใดจะบวชถวายกุศลให้ กับผู้รักษาเมื่อ

นายเต้าหายป่วย จึงได้บวชที่สำนั กสงฆ์นี้ อีกองค์หนึ่ ง ต่อ

มาขุนสวัสดิ์ หนวดแดง จึงได้มอบที่ดิน 5 ไร่เศษ ให้ตั้ง

เป็นสำนั กสงฆ์แห่งนี้ เป็นครั้งแรก หลวงพ่อเรือง ซึ่งเดิม

เป็นพระธุดงค์ บวชอยู่สำนั กสงฆ์เขาถ้ำพระได้เดินธุดงค์

มาที่สำนั กสงฆ์นี้ ซึ่งหลวงพ่อเรืองมีคาถาอาคม ทาง

รักษา ทางเมตตา นิ รภัยอันตรายทั้งปวงเป็นที่เคารพ

นั บถือเลื่อมใสศรัทธาของชาวบ้านอย่างกว้างขวาง หลัง

จากหลวงพ่อเน่ ยได้มรณภาพแล้ว เมื่ออายุประมาณ 131 ปี

หลวงเต้า ซึ่งเป็นศิษย์ได้ทำการสร้างโบสถ์ร่วมกับหลวง

พ่อเรือง เป็นอุโบสถที่สร้างด้วยไม้ทั้งหมดฐานเสาอุโบสถ

ฝั่ งลึกในดินป ระมาณ 1 เมตร และรองฐานตีนเสาด้วย

ไม้แดง และไม้เคี่ยมขนาดหนา2 นิ้ ว กว้าง 10 นิ้ ว โดย

ประมาณ ยาวตลอดแนวของอุโบสถ พื้นอุโบสถอัดแน่ น

ด้วยดินเหนี ยวผสมทรายพระประธานในอุโบสถสร้างด้วย

ปูนทรายแร่เช่นกัน หลวงพ่อเต้าละสั งขารเมื่ออายุ

ประมาณ 118 ปีหลวงพ่อเรืองร่วมกับหลวงพ่อปราบลูก

ศิ ษย์ได้ทำการก่อสร้างอุโบสถและพระประธานขนาด

หน้ าตักกว้าง 83 นิ้ ว สูง 117 นิ้ วต่อไป โดยสร้างฐานพระ

ประธาน และสร้างอาสนะพระสงฆ์หน้ าพระประธานจน

แล้วเสร็จพื้นปูด้วยทรายแร่ผิวขัดมัน พื้นอุโบสถโดยรอบ

อาสนะพระใช้ดินเหนี ยวผสมทรายแร่อัดแน่ น ใช้เป็นที่

ประกอบศาสนกิจได้ หลวงพ่อเรืองได้ละสังขารเมื่ออายุ

ประมาณ 93 ปี (แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 -

พ.ศ.2565)

ภาพที่ 22 ภาพวัดบางกล้วย

36

แหล่งเรียนรู้ / โรงเรียน / ห้องสมุดชุมชน

โรงเรียนระดับประถมศึกษา จำนวน 1 แห่ง คือ โรงเรียนวัดชลธาร (ตั้งอยู่หมู่ที่ 2)

แหล่งเรียนรู้ / โรงเรียน

โรงเรียนวัดชลธารตั้งขึ้นเมื่อวัน

ที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2476 โดยขุน

สุนทรเขตพิทักษ์ นายอำเภอเมือง

สุราษฎร์ธานี เป็นผู้จัดตั้ง ใช้ศาลา

การเปรียญของวัดชลธาร เป็นสถาน

ที่เรียน ในการเปิดเรียนครั้งแรกนี้

เปิดเป็นสาขาของโรงเรียนวัดบาง

กล้วย ใช้ครูของโรงเรียนวัดบาง

กล้วย คือ นายเขียน เรืองณรงค์ มา

เป็นผู้สอน จนกระทั่งถึงวันที่ 4

ตุลาคม 2477 ทางราชการจึงได้

อนุญาตให้เปิดเป็นโรงเรียนดำเนิ น

การสอนเอง โดยใช้ชื่อว่า “โรงเรียน

ประชาบาลตำบลบางไทร 2 (วัด

ชลธาร)” และได้แต่งตั้ง นายเขียน

เรืองณรงค์ เป็นครูใหญ่

ปัจจุบัน เปิดสอนตั้งแต่ชั้น

อนุบาล1 ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6

จำนวน 7 ห้องเรียน (อ.1ไม่มี

นั กเรียน) ครู 4 คน ลูกจ้างชั่วคราว 1

คน นั กเรียนทั้งสิ้น 38 คน โดยมี

พื้นที่เขตบริการของโรงเรียน 3

หมู่บ้านคือ หมู่ที่ 1 ,หมู่ที่ 2 ตำบล

บางไทร และหมู่ที่ 3 ตำบลบางโพธิ์

(โรงเรียนวัดชลธาร.

[ออนไลน์ ].2564,สืบค้นเมื่อ 26

กันยายน 2564)

ภาพที่ 23 ภาพโรงเรียนวัดชลธาร

37

โรงเรียนอนุบาลบ้านบางไทร 1 แห่ง

ตั้งอยู่ หมู่ที่ 2 บ้านบางเบิด ตำบลบางไทร อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี จังหวัด
สุราษฎร์ธานี (ณรงค์ ช้างทรัพย์:27 กันยายน 2564)



ภาพที่ 24 ภาพโรงเรียนอนุบาล
บ้านบางไทร

38

สำนั กงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยของ
ตำบลบางไทร จำนวน 1 แห่ง

ตั้งอยู่ หมู่ที่ 3 บ้านบางกล้วย ตำบลบางไทร
อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี

(ณรงค์ ช้างทรัพย์:27 กันยายน 2564)

ภาพที่ 25 ภาพศูนย์การศึกษานอกระบบ

ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ภาพที่ 26 ภาพศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก
องค์การบริหารส่วนตำบลบางไทร จำนวน 1 แห่ง องค์การบริหารส่ วนตำบลบางไทร

ตั้งอยู่ หมู่ที่ 2 บ้านบางเบิด ตำบลบางไทร อำเภอเมือง
สุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี

ตามมติในการประชุมสภาองค์การบริหารส่วนตำบลบางไทร สมัยสามัญ ครั้งที่ 1
ประจำปี 2550 มีมติเห็นชอบให้จัดตั้ง ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กองค์การบริหารส่วนตำบล
บางไทร ซึ่งองค์การบริหารส่วนตำบลบางไทรได้มีประกาศ จัดตั้งศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก
องค์การบริหารส่วนตำบลบางไทร เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2551 สถานที่จัดตั้ง โรงเรียนวัด
ชลธาร หมู่ที่ 2 ตำบลบางไทร มีพนั กงานจ้างตำแหน่ งผู้ช่วยครูดูแลเด็กอนุบาลและปฐมวัย
จำนวน 1 อัตรา มีเด็กแรกรับ จำนวน 20 คน

ปัจจุบัน ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กองค์การบริหารส่วนตำบลบางไทร ได้ประกาศย้าย
ที่ทำการศูนย์จากโรงเรียนวัดชลธาร หมู่ที่ 2 ตำบลบางไทร มาจัดตั้ง ณ อาคาร
อเนกประสงค์องค์การบริหารส่วนตำบลบางไทร เมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม 2553 มีพนั กงาน
จ้างปฏิบัติหน้ าที่ จำนวน 2 อัตรา มีเด็กเล็กในความรับผิดชอบ จำนวน 60 คน (แผน
พัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565)

ส่ ว น ที่ 5

การวิเคราะห์ศั กยภาพ
ชุ ม ช น

S40 WOT
ANALYSIS
จุดแข็ง (Strength)
1. มีพื้นที่อยู่ใกล้กับตัวจังหวัดสุราษฎร์ธานี สะดวกต่อการ

ติดต่อราชการ
2. ผู้บริหารมีความสามารถในการประสานงานขอรับการ

สนั บสนุนงบประมาณจากหน่ วยงานที่เกี่ยวข้อง
3. มีทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ซึ่งเป็นแหล่ง

อาหารทะเลที่สำคัญและยังเป็นแหล่ง
ท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ธรรมชาติ

4. มีสถานที่ให้ประชาชน บุคลากรขององค์การบริหารส่วน
ตำบลบางไทรได้ร่วมทำกิจกรรม

5.การนำทรัพยากรทางธรรมชาติที่มีในท้องถิ่นมาทำเป็น
ผลิตภัณฑ์ชุมชนที่ขึ้นชื่อ

6.มีภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกิดจากการถ่ายทอดความรู้ของชาว
บ้านสื บต่อกันมาเป็นระยะเวลานาน
(ชาญชัย เมฆตรง:21 กันยายน 2564)
(ณรงค์ ช้างทรัพย์:27 กันยายน 2564)


จุดอ่อน (Weakness)
1. ถนนบางสายยังไม่มีการซ่อมแซม

2. พื้นที่ติดทะเล ทำให้เกิดน้ำท่วมพื้นที่การเกษตร
3. ขาดแคลนน้ำในการทำการเกษตรเพราะน้ำมีรสเค็ม

และกร่อย
4. ระบบระบายน้ำยังไม่ทั่วถึง
5. ถนนซอยบางแห่งมีปัญหาเรื่องการยกให้เป็นที่
สาธารณะทำให้ อบต.พัฒนาพื้นที่นั้ นได้ยาก
6. ประชาชนขาดจิตสำนึ กในการทิ้งขยะและการรักษา

สิ่ งแวดล้อม
7.ประชาชนบางส่ วนไม่มีที่ดินเป็นของตัวเอง
8. ประชาชนขาดการมีส่วนร่วมในการพัฒนาอย่าง

จริงจัง
9. การท่องเที่ยวไม่ได้รับการสนั บสนุนอย่างเต็มรูปแบบ

(ชาญชัย เมฆตรง:21 กันยายน 2564)
(ณรงค์ ช้างทรัพย์:27 กันยายน 2564)

41

โอกาสของชุมชน (Opportunity)



1. มีพื้นที่น้ อยสะดวกต่อการบริหารงานและ
พัฒนาในด้านโครงสร้างพื้นฐาน

2. พื้นที่ตำบลบางไทรมีลำคลองหลายสาย
และสภาพ พื้นที่ยังคงเป็นธรรมชาติ เหมาะแก่

การส่ งเสริมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์
3. มีเส้นทางคมนาคมขนส่งทั้งทางบกและทาง

น้ำ และมีอาณาเขตติดกับอำเภอเมือง
สุราษฎร์ธานี ทำให้มีความสะดวกในการขนส่ง

สิ นค้าทางการเกษตรได้รวดเร็ว
(ชาญชัย เมฆตรง:21 กันยายน 2564)
(ณรงค์ ช้างทรัพย์:27 กันยายน 2564)




อุปสรรคและความท้าทาย (Threats)



1. งบประมาณมีจำนวนน้ อยไม่เพียงพอต่อการ
พัฒนาให้มีประสิ ทธิภาพทุกด้าน

2. ราคาผลผลิตทางการเกษตรตกต่ำ ต้นทุน
การผลิตสูง

3. เนื่ องจากค่าครองชีพสูง ราคาสินค้าสูง
ทำให้ผู้มีรายได้น้ อยดำเนิ นชีวิตค่อนข้างลำบาก

4. เนื่ องจากสถานการณ์โควิดระบาดมาเป็น
ระยะเวลานาน ส่งผลให้ชีวิตความเป็นอยู่และ
วิถีการดำเนิ นชีวิตของประชาชนเปลี่ยนไปจาก

เดิม
(ชาญชัย เมฆตรง:21 กันยายน 2564)
(ณรงค์ ช้างทรัพย์:27 กันยายน 2564)

บรรณานุกรม

ขวัญตา คงนวณ.สัมภาษณ์,21 กันยายน 2564.
ชาญชัย เมฆตรง.สัมภาษณ์,21 กันยายน 2564.
ณรงค์ ช้างทรัพย์.สัมภาษณ์,27 กันยายน 2564.
ทวีศักดิ์ ให้หวล.สัมภาษณ์,21 กันยายน 2564.
นิ ยม พินเกตุ.สัมภาษณ์,21 กันยายน 2564.
ปัญจมภรณ์ ทองเกลี้ยง.สัมภาษณ์,24 กันยายน 2564.
วิจารณ์ ศรีขวาน.สัมภาษณ์,21 กันยายน 2564.
จุไรรัตน์ คงทองนวล .สัมภาษณ์,23 กันยายน 2564.
สนอง บำรุง.สัมภาษณ์,21 กันยายน 2564.
สุพรรณี ณ พัทลุง.สัมภาษณ์,27 กันยายน 2564.
อารมณ์ ทองหรม.สัมภาษณ์,24 กันยายน 2564.
ข้อมูลความจำเป็นพื้นฐาน.[ออนไลน์ ].2561,สืบค้นเมื่อ24 กันยายน 2564.เข้า
ถึงได้จาก.http://osthailand.nic.go.th/masterplan_area/userfiles/file%
20Download/Plan
จาก.[ออนไลน์ ].2559,สืบค้นเมื่อ 2 ตุลาคม 2564.เข้าถึงได้
จาก.https://th.m.wikipedia.org/wiki
วัดชลธาร.[ออนไลน์ ].2557,สืบค้นเมื่อ 26 กันยายน 2564.เข้าถึงได้
จาก.https://templeinsurat.blogspot.com/2015/10/watchonlathan.html
สัตว์น้ำ.[ออนไลน์ ].2559.สืบค้นเมื่อ 2 ตุลาคม 2564.เข้าถึงได้
จาก.https://th.wikipedia.org/wiki

โรงเรียนชลธาร.[ออนไลน์ ].2564,สืบค้นเมื่อ 26 กันยายน 2564.เข้าถึงได้
จาก.https://data.bopp-obec.info/web/index_view_history.php

แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ.2561 - พ.ศ.2565.[ออนไลน์ ].2561,สืบค้นเมื่อ 26
กันยายน 2564.เข้าถึงได้จาก.file:///C:/Users/ACER/Downloads