Waorf tshe Roses
สงครามดอกกุ หลาบ
สงครามแย่งชิงราชบัลลังก์ของอังกฤษ ระหว่างราชวงศ์แลงคาสเตอร์กับราชวงศ์ยอร์ก
ระหว่างปี ค.ศ. 1455-1485
631031437 นางสาววิชญาพร เกตุเกลี้ยง
สงครามดอกกุหลาบ (War of The Roses) เป็ น
สงครามแย่งชิงราชบัลลังก์ของอังกฤษ ระหว่างราชวงศ์แลง
คาสเตอร์ (House of Lancaster) กับราชวงศ์ยอร์ก (House
of York) ระหว่างปี ค.ศ. 1455-1485 เหตุที่เรียกสงคราม
ดอกกุหลาบเนื่องจากราชวงศ์แลงคาสเตอร์ใช้ดอกกุหลาบสี
แดงเป็ นสัญลักษณ์ ส่วนราชวงศ์ยอร์กใช้ดอกกุหลาบสีขาว
พระเจ้าเฮนรีที่ 6 (Henry VI)
จากราชวงศ์แลงคาสเตอร์เป็ นกษัตริย์ผู้ครองบัลลังก์
อังกฤษช่วงสงครามปะทุ พระองค์เป็ นคนหัวอ่อนและถูก
ครอบงำโดยข้าราชบริพารและขุนนางบางกลุ่มที่มุ่งแสวงหา
ผลประโยชน์ ให้พวกตน ในรัชสมัยของพระองค์เป็ นช่วง
ท้ายของสงครามร้อยปี ระหว่างอังกฤษกับฝรั่งเศส ซึ่ ง
อังกฤษสูญเสียผลประโยชน์ อย่างมากโดยเฉพาะดินแดน
บนแผ่นดินใหญ่ในทวีปยุโรป
ขุนนางเริ่มแก่งแย่งอำนาจกันขณะที่พระเจ้าเฮนรีที่ 6 เป็ นกษัตริย์
ที่อ่อนแอ ไร้ประโยชน์ และมีปัญหาทางด้านสภาพจิตใจที่ไม่ปกติ
ทำให้ราชวงศ์ขาดความมั่นคงและควบคุมการบริหารประเทศ
ได้ยากลำบาก อีกทั้งพระราชินีมาร์กาเร็ต (Margaret of Anjou) ก็
ยังไม่มีพระโอรสเพื่อสืบราชบัลลังก์
พระราชิ นีมาร์กาเร็ต
เมื่อถึง ค.ศ. 1453 ริชาร์ดแห่งยอร์กอ้างสิทธิ์เป็ นผู้
พิทักษ์ราชบัลลังก์และผู้สำเร็จราชการ เขาได้รับการ
สนับสนุนและได้รับความนิยมจากประชาชน แต่ไม่นาน
พระราชิ นีมาร์กาเร็ตก็มีประสูติการพระโอรสนามว่าเจ้าชาย
เอ็ดเวิร์ดแห่งเวสมินส์เตอร์ (Edward of Westminster)
จากนั้นพระเจ้าเฮนรีที่ 6 โดยการช่วยเหลืออย่างแข็งขันของ
พระราชินีมาร์กาเร็ตผู้นำของฝ่ ายแลงคาสเตอร์ทางพฤตินัยพยายาม
สร้างพันธมิตรและเรียกคืนพระราชอำนาจแต่ไม่ประสบผลสำเร็จ
เพราะริชาร์ดแห่งยอร์กได้กุมอำนาจไว้ได้เหนือกว่า พระราชินีมาร์กา
เร็ตจึงปลุกเร้าให้ผู้สนับสนุนราชวงศ์แลงคาสเตอร์ขึ้นมาต่อต้านริ
ชาร์ดแห่งยอร์ก
การต่อสู้ของทั้งสองฝ่ ายเป็ นไปอย่างดุเดือด ต่างสะสม
กำลังกันทั่วประเทศโดยฝ่ ายแลงคาสเตอร์มีที่มั่นทางตอน
เหนือของอังกฤษ และพลัดกันแพ้ชนะเสมอ ฝ่ ายแลงคาสเตอร์
พยายามบุกยึดกรุ งลอนดอนแต่ไม่ประสบผลสำเร็จและต้อง
ถอนกำลังกลับสู่ที่ตั้งมั่นทางตอนเหนือของอังกฤษ ปี ค.ศ.
1460 กระทั่งรัฐสภาได้พิจารณาเรื่องสืบราชบัลลังก์โดยยอมรับ
ว่าการอ้างสิทธิ์ของราชวงศ์ยอร์ก แต่จากเสียงส่วนใหญ่เห็น
สมควรว่า พระเจ้าเฮนรีที่ 6 ควรดำรงตำแหน่งกษัตริย์ต่อไป
พระเจ้าเอ็ดเวิร์ด ที่4
จากราชวงศ์ยอร์ก (Edward, Earl of March) ได้อ้าง
สิทธิ์ในราชบัลลังก์อังกฤษ เนื่องจากเขาเป็ นบุตรชายคนโต
ของริชาร์ดแห่งยอร์ก ฝ่ ายแลงคาสเตอร์ที่นำโดยพระราชินี
มาร์กาเร็ตก็ยกทัพจากเหนือมุ่งสู่ลอนดอน ระหว่างทางก็บุก
ปล้นสะดมจนสร้างความหวั่นเกรงให้กับชาวใต้อย่างมาก
ทำให้เอ็ดเวิร์ด เอิร์ลแห่งมาร์ช เป็ นเหมือนผู้นำในยาม
วิกฤตและได้รับการยอมรับจากขุนนางและประชาชนใน
กรุ งลอนดอนมากยิ่งขึ้น
เอ็ดเวิร์ด เอิร์ลแห่งมาร์ชมีชัยชนะในสมรภูมิทาวทัน (Battle of
Towton) มีทหารรวมกันราว 40,000–80,000 คน โดยมีผู้ชายมากกว่า
20,000 คนถูกฆ่าตายระหว่างการสู้รบ ผู้นำของฝ่ ายแลงคาสเตอร์เสีย
ชีวิตไปเกือบทั้งหมด และมีบางส่วนก็หันไปสวามิภักดิ์กษัตริย์องค์ใหม่
พระเจ้าเฮนรีที่ 6 ก็ถูกจับกุมตัวในปี ค.ศ. 1464 และ
ถูกนำตัวไปขัง ณ หอคอยแห่งลอนดอนแต่ได้รับการปฏิบัติ
อย่างดีพอสมควร แม้จะมีความพยายามของฝ่ ายแลงคาส
เตอร์ที่นำโดยพระราชิ นีมาร์กาเร็ตในการฟื้ นฟูราชบัลลังก์
ให้พระเจ้าเฮนรีที่ 6 แต่ก็ไม่ประสบผลสำเร็จ
ขณะที่ที่มั่นสุดท้ายของฝ่ ายแลงคาสเตอร์อยู่ที่ปราสาทฮาร์เลช
(Harlech) ในเวลส์ และได้ยอมจำนนในปี ค.ศ. 1468 หลังจากการ
ปิ ดล้อมนานกว่าเจ็ดปี อย่างไรก็ตาม อังกฤษภายใต้กษัตริย์พระองค์
ใหม่ก็ไม่ได้ทำให้บ้านเมืองสงบสุขอยู่ดีกินดีแตกต่างจากเดิมเท่าใด
นัก ความนิยมทั่วไปของพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 เริ่มลดน้อยลง
เนื่องจากมีการเก็บภาษีที่สูงขึ้น การหยุดชะงักของการออกกฎหมาย
และความสงบที่ยังไม่เรียบร้อยดีนัก
ริชาร์ด เนวิล เอิร์ลแห่งวอร์วิค
ขุนนางผู้ทรงอำนาจและเสมือนเป็ นผู้ช่วยคนสำคัญที่
ทำให้พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 ได้ขึ้นครองราชย์ เขาได้ทรยศ
กษัตริย์ของตนเองเนื่องจากเกิดความหมางใจหลาย
ประการที่พระราชินีเอลิซาเบธในพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 ใช้
อำนาจสนับสนุนคนของตระกูลพระนางให้มีอำนาจมาก
จนทำให้ตระกูลของริชาร์ด เนวิล ค่อย ๆ เสื่อมอำนาจลง
ริชาร์ด เนวิลและกองกำลังฝ่ ายแลงคาสเตอร์ที่บางส่วน (ที่เคยหัน
ไปสวามิภักดิ์พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4) กลับมาร่วมมือกันเพื่อล้มราชบัลลังก์
พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 และยังได้ร่วมมือกับพระราชินีมาร์กาเร็ตที่อาศัยการ
ช่วยเหลือจากฝรั่งเศสอีกแรงด้วย แม้จะขับไล่พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 ออก
ไปได้จนพระองค์ต้องลี้ภัยไปที่เบอร์กันดีทางตอนเหนือของฝรั่งเศส ใน
ค.ศ. 1470 แต่จากนั้นไม่นาน พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 ก็กลับสู่อังกฤษ ใน
สมรภูมิแห่งบาร์เน็ต
เมื่อ ค.ศ. 1471 ฝ่ ายยอร์กนำโดยพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 ได้
รับชัยชนะเบ็ดเสร็จและสามารถสังหารริชาร์ด เนวิลได้ และ
ก่อนหน้าสมรภูมินี้จะเกิดขึ้นไม่กี่วัน พระราชินีมาร์กาเร็ต
และเจ้าชายเอ็ดเวิร์ด รัชทายาทของพระเจ้าเฮนรีที่ 6 ก็เดิน
ทางเข้ามายังเกาะอังกฤษเพื่อช่วยฝ่ ายแลงคาสเตอร์สู้รบ
ในสมรภูมิทูกส์เบอรี (Battle of Tewkesbury) ฝ่ ายพระเจ้าเอ็ด
เวิร์ดที่ 4 มีชัยชนะและสามารถสังหารเจ้าชายเอ็ดเวิร์ด ส่วนพระราชิ
นีมาร์กาเร็ตถูกจับไปคุมขังที่หอคอยแห่งลอนดอน และไม่นานจาก
นั้นพระเจ้าเฮนรีที่ 6 ก็ถูกประหารทำให้ราชวงศ์แลงคาสเตอร์สาย
ตรงเป็ นอันสิ้นสุดลง
กระทั่ง ค.ศ. 1483 พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 สวรรคตโดยกระทันหัน
พระโอรสได้ขึ้นปกครองต่อนามว่า พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 5 แต่ ริชาร์ด ดยุก
แห่งกลอสเตอร์ (Richard, Duke of Gloucester) น้องชายของพระเจ้า
เอ็ดเวิร์ดที่ 4 ได้เข้ามาอ้างสิทธิ์เหนือราชบัลลังก์โดยกล่าวหาว่าการเสก
สมรสระหว่างพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 และพระราชินีเอลิซาเบธเป็ นการเสก
สมรสที่ไม่ถูกต้องตามกฎหมาย ฉะนั้นโอรสทั้งสองพระองค์จึงเป็ นลูก
นอกสมรสและไม่มีสิทธิในราชบัลลังก์
ริชาร์ด ดยุกแห่งกลอสเตอร์ จึงกำจัดพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 5 ที่ยัง
ทรงพระเยาว์ออกไปโดยเป็ นปริศนาถึงทุกวันนี้ว่าไม่ทราบชะตา
กรรมคือ “หายไปอย่างไร้ร่องรอย” และขึ้นครองราชย์สืบต่อเป็ น
พระเจ้าริชาร์ดที่ 3
เฮนรีแห่งทิวเดอร์ (Henry Tudor) อ้างสิทธิ์ในฐานะผู้สืบ
สิทธิ์ทางราชวงศ์แลงคาสเตอได้นำกองทัพบดขยี้ฝ่ ายยอร์ก
ของพระเจ้าริชาร์ดที่ 3 ณ สมรภูมิบอสเวิร์ท (Battle of
Bosworth) ใน ค.ศ. 1485 และพระเจ้าริชาร์ดก็สวรรคตใน
การรบครั้งนั้น
พระเจ้าเฮนรีที่ 7
(Henry VII)
เฮนรีแห่งทิวเดอร์จึงปราบดาภิเษกเป็ นพระเจ้าเฮนรีที่ 7 (Henry
VII) แห่งราชวงศ์ทิวเดอร์ โดยสมรสกับเจ้าหญิงเอลิซาเบธแห่ง
ยอร์ก (Elizabeth of York) พระธิดาในพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 เพื่อ
เป็ นการปรองดองระหว่างสองราชวงศ์ อย่างไรก็ตาม พระเจ้าเฮนรีที่
7 ยังคงต้องปราบกบฏผู้อ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์ต่อไปอีกสิบปีจน
สามารถคุมอำนาจได้ไว้ทั้งหมด และผู้ที่พยายามอ้างสิทธิ์ในราช
บัลลังก์ก็หมดอำนาจจะต่อกรต่อราชวงศ์ใหม่ได้อีกต่อไป
+
กุหลาบแดง กุหลาบขาว
แห่งราชวงศ์แลงคาสเตอร์ แห่งราชวงศ์ยอร์ก
กุหลาบทิวเดอร์
พระเจ้าเฮนรีที่ 7 รวมสัญลักษณ์ ของสองราชวงศ์คือกุหลาบ
แดงแห่งราชวงศ์แลงคาสเตอร์และกุหลาบขาวแห่งราชวงศ์ยอร์ก
เป็ นสัญลักษณ์ ใหม่คือ “กุหลาบทิวเดอร์” ที่มีทั้งสีแดงและขาว
ในดอกเดียวกัน อย่างไรก็ตาม ราชวงศ์ยอร์กใช้สัญลักษณ์ ดอก
กุหลาบขาวก่อนสงครามจะเกิด ทว่าราชวงศ์แลงคาสเตอร์พึ่งจะ
นำดอกกุหลาบสีแดงมาใช้ภายหลังจากพระเจ้าเฮนรีที่ 7 มีชัย
ในสมรภูมิบอสเวิร์ท