การฟังเพลงมีประโยชน์ต่อสุขภาพจิต

การฟงั เพลงมปี ระโยชน์ต่อสุขภาพจติ

นอกจากการฟงั เพลงจะทาใหเ้ รารูส้ ึกสนุกสนานหรือรูส้ กึ พึงพอใจแลว้ การฟงั เพลงก็ยังเป็นสิง่ ทมี่ ี
ประโยชน์ตอ่ จติ ใจของเราในรูปแบบอนื่ ๆ อกี ดว้ ย

ดนตรีเป็นสงิ่ ทม่ี ีอทิ ธิพลต่อความคิด ความรู้สึก และพฤตกิ รรมของเรา จึงไมต่ ้องแปลกใจมากนกั
หากคณุ รสู้ กึ ต่นื เตน้ เมื่อไดย้ นิ จงั หวะเพลงรอ็ คท่คี ุณช่นื ชอบ

ดนตรีมปี ระโยชน์ตอ่ จิตใจของเรา ช่วยทาให้จติ ใจผอ่ นคลาย เพิ่มพลงั งานใหแ้ ก่เรา และชว่ ยใหเ้ รา
สามารถจดั การกบั ความเจบ็ ปวดได้ดขี ึน้ ดนตรบี าบัดจึงเป็นวธิ หี นึง่ ทบ่ี างครั้งถูกนามาใชใ้ นการส่งเสริมสขุ
ภาวะทางอารมณ์ ชว่ ยผู้ปว่ ยรับมอื กับความเครยี ด และช่วยเพิ่มสขุ ภาวะทางจติ

ประโยชนข์ องดนตรีทมี่ ีตอ่ จติ ใจนนั้ มีหลากหลายประการ ขอยกตวั อยา่ งประโยชน์ของดนตรีท่มี ตี ่อจิตใจ 10
ข้อ ดงั น้ี

1. ดนตรีชว่ ยพัฒนาความสามารถทางด้านการรคู้ ดิ
งานวจิ ัยในผสู้ ูงอายพุ บวา่ เพลงพื้นหลงั เพื่อเน้นขับบรรยากาศหรือเพลงทีเ่ ปิดในระหวา่ งทผี่ ้ฟู งั กาลงั

ให้ความสนใจหลกั ไปกับการทากจิ กรรมอ่ืน จะชว่ ยเพิ่มประสทิ ธิภาพในการประมวลผลทางความคดิ ได้
และอกี หนง่ึ การศึกษาในปี 2013 ของ Gold, Frank, Bogert และ Brattico พบวา่ การฟงั เพลง

ทม่ี จี งั หวะยก (Upbeat) เพ่ิมมากขน้ึ จะชว่ ยเพิ่มความเรว็ ในการประมวลผลทางความคดิ ซ่ึงการฟงั เพลงไม่
ว่าจะเป็นเพลงจงั หวะยกหรอื เพลงจงั หวะตก (Downbeat) ก็ล้วนมีประโยชน์ในด้านของความจาทัง้ สน้ิ

ดงั นน้ั เมื่อไหรท่ ่ีคณุ เรม่ิ ลงมอื ทางาน คณุ ก็อย่าลืมเปิดเพลงคลอไว้ และควรเลอื กเปิดเพลงบรรเลง
มากกวา่ เพลงที่มีความซับซ้อน เพราะเพลงทมี่ คี วามซบั ซอ้ นอาจจะรบกวนคณุ มากกวา่ ท่จี ะชว่ ยส่งเสริมได้

2. ดนตรสี ามารถลดความเครยี ด
มคี ากลา่ วมานานแลว้ ว่า ดนตรีเป็นสง่ิ ทีส่ ามารถชว่ ยลดหรือจัดการกบั ความเครยี ดได้ ลองนึกถงึ

ดนตรีทใี่ ช้ในการประกอบการทาสมาธิสิ มนั มกั จะถูกสร้างขึ้นมาเพ่ือชว่ ยปลอบประโลมจติ ใจและกระตนุ้ ให้ผคู้ น
เกดิ การผ่อนคลายได้

ในปี 2013 มีการศึกษาท่ใี หผ้ เู้ ขา้ รว่ มเลือกเขา้ รว่ ม 1 ใน 3 ของเงือ่ นไขการศกึ ษาก่อนที่จะไดพ้ บเจอ
กับความเครียดและทาแบบทดสอบวดั ความเครียดทีม่ าจากจิตใจและสงั คม โดยผเู้ ข้ารว่ มจะตอ้ งเขา้ รว่ มกลุ่ม
เงือ่ นไขท่ีแตกตา่ งกันดังน้ี กลุม่ แรกผเู้ ข้าร่วมจะไดฟ้ งั เพลงทีผ่ ่อนคลาย กล่มุ ที่สองจะได้ฟงั เสียงน้ากระเพ่ือม
และกลมุ่ สดุ ท้ายจะไม่ไดฟ้ งั เสยี งอะไรเลย ซงึ่ ขอ้ สรุปจากการศกึ ษาน้ีก็ได้ให้ข้อเสนอแนะว่า การฟงั เพลงมีผล
ตอ่ การตอบสนองความเครยี ดของบุคคล ผทู้ ฟี่ งั เพลงนัน้ มแี นวโน้มท่ีจะสามารถฟ้นื ตวั จากสิ่งทกี่ ระตนุ้
ความเครยี ดได้ไวขึน้ (Thoma, La Marca, Brönnimann, Finkel, Ehlert, & Nater, 2013)

ฉะนนั้ เมอื่ คณุ รสู้ ึกเครียดจากสถานการณ์ตา่ ง ๆ คุณก็ลองเปิดเพลงฟงั ระหวา่ งทท่ี ากจิ กรรมน้ัน ๆ
ไปดว้ ย เพลงจะช่วยลดความตรงึ เครียดของคณุ ทาใหค้ ุณรู้สึกเสียเวลากบั กิจกรรมทต่ี อ้ งทาน้อยลง คณุ จะ
รูส้ ึกผ่อนคลายและรู้สึกวา่ ได้มีเวลาทด่ี กี บั ตนเองมากขึน้

3. ดนตรีช่วยใหค้ ณุ รบั ประทานอาหารลดลง
ดนตรีสามารถเป็นเครอื่ งมอื ท่ีช่วยในการลดน้าหนกั ได้
ในปี 2012 มีการศึกษาของ Wansink และ Ittersum พบว่า ผู้คนทีร่ บั ประทานอาหารในรา้ นท่ีเปิด

เพลงทม่ี ที านองชา้ จะรบั ประทานอาหารลดนอ้ ยลงประมาณ 18% ของปริมาณอาหารทร่ี บั ประทานในร้านอ่นื
นกั วจิ ยั จึงเสนอแนะว่า เพลงท่มี ที านองช้าและแสงไฟทส่ี วา่ งน้อย เป็นสงิ่ ทีช่ ว่ ยสร้างบรรยากาศให้

ผอ่ นคลายมากขนึ้ เมื่อบรรยากาศทาให้ผู้เขา้ รว่ มร้สู ึกผ่อนคลายและสบายใจ พวกเขาจะรบั ประทานอาหารชา้ ลง
และร้สู ึกตวั มากข้ึนเมือ่ ตนเองอิ่ม

ฉะนน้ั หากคุณต้องการลดนา้ หนกั กอ็ ย่าลมื เปิดเพลงท่มี ีทานองชา้ คลอในระหวา่ งม้อื อาหารดว้ ยนะ

4. ดนตรสี ามารถช่วยพัฒนาความจา

นักเรียนบางคนบอกว่าการเปิดเพลงคลอในขณะทีก่ าลงั เรยี นไปดว้ ย ชว่ ยทาให้เขาสนกุ สนานและรู้สกึ
ว่ามนั เป็นส่ิงทชี่ ว่ ยพัฒนาความจาดว้ ย แต่นักเรียนบางคนก็บอกว่าการเปิดเพลงคลอระหวา่ งเรียนเป็นสง่ิ ที่
รบกวน และทาให้เขารสู้ ึกไขว้เขว ไม่มีสมาธมิ ากกว่า

นักวจิ ยั เสนอแนะวา่ การฟงั เพลงอาจจะชว่ ยพัฒนาความจาไดจ้ รงิ แต่ก็ข้ึนอย่กู ับหลายปจั จัย คือ
ประเภทของเพลง ความชืน่ ชอบของผ้ฟู งั และขนึ้ อย่กู บั วา่ ผฟู้ งั ได้รับการฝึกฝนทางดนตรีมาดแี ค่ไหนด้วย

มกี ารศึกษาหนึง่ พบวา่ ผ้เู รยี นดนตรีทเี่ ป็นมือใหม่ สามารถเรียนรูไ้ ดด้ ีขนึ้ เม่อื เขาไดฟ้ งั เพลงเชงิ บวก
ซง่ึ อาจจะเป็นเพราะเพลงทเ่ี ปิดชว่ ยกระตนุ้ อารมณเ์ ชงิ บวกให้ออกมามากขน้ึ โดยท่ีไม่รบกวนการสรา้ งความจา

อย่างไรก็ตาม ผเู้ รยี นท่ีไดร้ บั การฝึกฝนทางดา้ นดนตรีมาแล้ว กม็ กั จะมแี นวโน้มทาแบบทดสอบไดด้ ีขน้ึ
เมอ่ื พวกเขาฟงั เพลงท่เี ป็นทานองกลาง ๆ ซ่งึ อาจเป็นเพราะเพลงประเภทน้ีรบกวนสมาธนิ อ้ ยและเป็นเพลงท่ี
งา่ ยต่อการละความสนใจ

การเปิดเพลงคลอระหวา่ งเรยี นอาจชว่ ยพัฒนาความจาของเราไดจ้ ริง แต่กไ็ มใ่ ชท่ ุกคนที่รสู้ กึ วา่ เพลง
สามารถชว่ ยพัฒนาความจาของเขาได้ ถ้าเกดิ คณุ รู้สกึ วา่ ตัวเองถูกรบกวนดว้ ยเสียงเพลงทเ่ี ปิดในขณะที่
กาลังทากิจกรรมอยา่ งอนื่ อยู่ แสดงวา่ คุณก็น่าจะเป็นคนทส่ี ามารถเรยี นรู้ในทีเ่ งียบไดด้ ีกวา่

.

5. ดนตรสี ามารถชว่ ยจัดการกบั ความเจ็บปวด

นกั วจิ ยั บอกว่า เพลงเป็นส่ิงที่สามารถชว่ ยจัดการกบั อาการเจ็บปวดได้

มกี ารศกึ ษาในผปู้ ว่ ยไฟโบรมยั อลั เจีย (Fibromyalgia) ทเ่ี ป็นกลมุ่ อาการปวดเร้อื รัง พบวา่ ผู้ปว่ ยท่ี
ฟงั เพลง 1 ชว่ั โมงต่อวัน จะมอี าการปวดลดลงเม่ือเทยี บกบั กลุม่ ท่ไี มไ่ ดฟ้ งั เพลง ซ่ึงในสปั ดาห์ที่สขี่ อง
การศึกษา ผ้ปู ว่ ยทีฟ่ งั เพลงทุกวันรสู้ กึ วา่ อาการเจบ็ ปวดและซมึ เศรา้ ของเขาลดลง ผลสรุปน้ใี ห้ขอ้ เสนอแนะวา่
ดนตรบี าบดั อาจเป็นเครอื่ งมอื สาคญั ทีช่ ว่ ยในการรักษาอาการปวดเร้ือรังได้ (Onieva-Zafra, Castro-
Sánchez, Matarán-Peñarrocha, Moreno-Lorenzo, 2013)

ต่อมาในปี 2015 มีงานวจิ ัยของ Hole, Hirsch, Ball และ Meads พบวา่ ผปู้ ว่ ยทฟ่ี งั เพลงก่อน
หรือระหวา่ ง หรือแมห้ ลังจากช่วงที่เข้ารับการผา่ ตดั มอี าการเจบ็ ปวดและวติ กกังวลน้อยกว่าผทู้ ไี่ ม่ได้ฟงั เพลง
และจากการทบทวนขอ้ มูลจากผู้ปว่ ยมากกว่า 7,000 คน พบว่าผู้ปว่ ยทฟี่ งั เพลง จะขอยาเพ่ือจัดการกบั
อาการเจบ็ ปวดของเขาน้อยลง

ฉะนนั้ เมอ่ื เราพบเจอกบั สถานการณ์ทที่ าใหเ้ ราร้สู กึ เจบ็ ปวดก็อยา่ ลมื เปิดเพลงทเ่ี ราชอบฟงั ข้ึนมา

เพ่ือใหเ้ สยี งเพลงนช้ี ว่ ยให้เราจัดการกับอาการเจ็บปวดไดด้ ขี ึ้นนะ

.

6. ดนตรีอาจชว่ ยให้คุณนอนหลบั ได้ดขี ้นึ

โรคนอนไม่หลับเป็นปญั หาหนึง่ ทสี่ ่งผลกระทบต่อผคู้ นหลากหลายอายุ ปจั จุบนั แมจ้ ะมีวธิ ีรกั ษาโรคน้ี
หลากหลายวธิ ี แต่นกั วิจยั กพ็ บวา่ การฟงั เพลงคลาสสกิ ทม่ี ีจังหวะผอ่ นคลาย อาจจะเป็นวธิ ีรกั ษารูปแบบหน่งึ ที่
ปลอดภัย มปี ระสิทธิภาพ และราคาไมแ่ พงก็ได้

ในปี 2008 Harmat, Takács และ Bódizs ได้ทาการศกึ ษาเรือ่ งประสทิ ธภิ าพของดนตรีทมี่ ตี อ่
คุณภาพการนอนหลบั กับนกั เรียนในวทิ ยาลัย ซึง่ แบ่งออกเป็น 3 กลมุ่ โดยท่ีกลุม่ แรกผู้เขา้ รว่ มต้องฟงั เพลง
คลาสสกิ กล่มุ ท่สี องฟงั หนังสือเสยี ง และกล่มุ สดุ ท้ายไม่ไดฟ้ งั อะไรเลยก่อนเวลานอนเป็นระยะเวลาสามสัปดาห์
และทาการวัดคณุ ภาพการนอนหลับทัง้ กอ่ นและหลงั การฟงั เพลง พบวา่ นักเรียนทฟี่ งั เพลงก่อนนอนมี
คุณภาพการนอนที่ดีกว่านกั เรยี นทฟ่ี งั หนังสอื เสยี งและนกั เรียนท่ีไมไ่ ดฟ้ งั อะไรเลย

ฉะนนั้ หากคืนไหนท่ีคุณรู้สึกนอนไมห่ ลับ ก็ลองเปิดเพลงบรรเลงคลาสสกิ หรอื เพลงทม่ี ีทานองผอ่ น
คลายฟงั

.

7. ดนตรสี ามารถเพิ่มแรงจงู ใจ
นักวจิ ัยพบวา่ การฟงั ดนตรที ม่ี จี งั หวะเรว็ สามารถกระตนุ้ ใหค้ นออกกาลงั กายหนักข้ึนได้ ซ่งึ นเ่ี ป็น

เหตุผลทด่ี ี ที่วา่ ทาไมคณุ ถึงสามารถออกกาลังกายไดง้ า่ ยข้นึ เมือ่ ฟงั เพลง

ในปี 2010 มกี ารทดลองของ Waterhouse, Hudson และ Edwards ทาการสารวจเรือ่ งนี้ โดย
ให้ผชู้ ายสขุ ภาพดี 12 คน ป่ นั จักรยานด้วยความเรว็ ของตนเองจานวน 3 รอบ รอบละ 25 นาที โดยแต่ละ
รอบจะตอ้ งฟงั เพลงทีม่ จี งั หวะแตกตา่ งกนั เล็กน้อยด้วย ซึง่ มจี ะรอบที่ดนตรมี จี ังหวะปกติ รอบทดี่ นตรีมี
ความเรว็ เพ่ิมข้นึ 10% และรอบที่ดนตรีมคี วามเรว็ ลดลง 10%

ในรอบท่ดี นตรมี คี วามเรว็ เพิ่มขึ้น พบว่าประสทิ ธิภาพในแงข่ องระยะทาง ความเรว็ ในการถบี และการ
ออกแรงในการถีบเพ่ิมมากขนึ้ ในทางกลับกัน รอบท่ดี นตรมี คี วามเรว็ ชา้ ลง ตวั แปรท่วี ดั ได้เหลา่ น้ีก็มคี า่ ลดลง
ดว้ ย

ฉะนนั้ เม่ือคณุ ต้องการออกกาลงั กายใหเ้ ป็นกจิ วตั รประจาวันแลว้ ละก็ คณุ ก็ลองโหลดเพลงทม่ี จี งั หวะ
เร็วมาฟงั ในระหว่างการออกกาลงั กายดู เพื่อทจ่ี ะไดช้ ว่ ยเพ่ิมแรงจูงใจและความสนุกสนานในการออกกาลัง
กายของคณุ

.

8. ดนตรีชว่ ยทาใหอ้ ารมณด์ ขี น้ึ

ดนตรีเป็นส่ิงสาคญั ที่เกีย่ วขอ้ งกบั อารมณ์และการตน่ื ตัว

ในการศึกษาหน่งึ มีผ้เู ขา้ รว่ มให้คะแนนวา่ ดนตรีสามารถชว่ ยใหพ้ วกเขามีอารมณท์ ี่ดขี นึ้ และทาให้พวก
เขามกี ารตระหนกั รใู้ นตนเองมากข้ึนด้วย

อีกหน่งึ การศกึ ษาในปี 2013 ของ Ferguson และ Sheldon ก็พบวา่ การฟงั เพลงทางบวกเป็นวิธี
ท่ีมีประสิทธิภาพในการทาใหอ้ ารมณ์ดีข้นึ แต่ก็ตอ้ งประกอบกบั การท่ีตนเองมีความตง้ั ใจท่ีอยากให้อารมณด์ ีขน้ึ
ดว้ ย

ฉะนนั้ คณุ กค็ วรฟงั เพลงทม่ี ีความหมายในทางบวกประจา เพ่ือที่จะรักษาอารมณ์ของตนเองให้ดีอยู่
เสมอ

.

9. ดนตรีอาจลดอาการของโรคซึมเศร้า

นกั วจิ ัยพบว่า ดนตรีบาบัดเป็นวธิ ีท่ปี ลอดภัย และมปี ระสทิ ธภิ าพสาหรบั ใชใ้ นการรกั ษาโรคความ
ผดิ ปกติท้งั หลาย ซ่ึงรวมไปถงึ โรคซมึ เศร้า

มกี ารศึกษาหนึ่งในปี 2015 พบว่า ดนตรบี าบัดเป็นส่ิงทป่ี ลอดภัย เป็นวธิ ีท่มี ีความเสยี่ งต่า ที่จะชว่ ย
ลดอาการซมึ เศรา้ และวิตกกงั วลของคนไขท้ ท่ี กุ ข์ทรมานกับโรคทางระบบประสาท เชน่ โรคภาวะสมองเส่ือม
โรคหลอดเลือดสมอง และโรคพารก์ นิ สนั ได้ (Raglio, Attardo, Gontero, Rollino, Groppo, &
Granieri, 2015)

ดงั นน้ั หากคณุ รู้สกึ เจ็บปว่ ยทางดา้ นจิตใจ หรอื เป็นโรคซมึ เศร้า ดนตรีบาบัดก็เป็นทางเลอื กในการ
รกั ษาทางหนึ่งทด่ี เี ชน่ กนั

.

10. ดนตรสี ามารถเพิ่มความอดทนและประสทิ ธภิ าพในการทาสิง่ ต่าง ๆ

ประโยชนข์ อ้ สดุ ท้ายของดนตรีมตี ่อจติ ใจ คือ ดนตรีชว่ ยเพ่ิมประสทิ ธภิ าพในการทาสิง่ ต่าง ๆ ได้

ระหว่างการออกกาลังกาย การฟงั เพลงทม่ี ีการเพิ่มความเข้มขน้ และจงั หวะของเพลง จะสามารถ
สรา้ งแรงบันดาลใจให้ผูค้ นเดนิ หรือวง่ิ มากข้นึ อยา่ งทตี่ ้งั ใจได้ ซง่ึ ความเรว็ ของเพลงทเี่ หมาะสมกบั การออก
กาลังกายนอี้ ยู่ทจี่ ังหวะ 125 ถึง 140 ครงั้ ต่อนาที

ระหวา่ งทวี่ ่ิงและฟงั เพลงไปดว้ ย ผู้ว่ิงไม่เพียงวิง่ ไวขน้ึ อยา่ งเดยี วเท่าน้ัน แตพ่ วกเขายังรสู้ กึ มี
แรงจูงใจเพ่ิมมากขึ้น และแสดงให้เหน็ ถงึ ความอดทนเพ่ิมมากขึ้นดว้ ย โดยทผี่ คู้ นปกติก็มักมจี ะแนวโน้มไดร้ บั
ผลจากเพลงมากกวา่ นกั กีฬามอื อาชีพดว้ ย (Snyder, Snaterse, & Donelan, 2012)

การฟงั เพลงในระหวา่ งทอี่ อกกาลงั กายจะชว่ ยลดการรบั รู้ของบุคคลระหวา่ งทท่ี ากจิ กรรมนน้ั คณุ จะ
สามารถออกกาลงั กายหนักมากข้นึ ไดโ้ ดยที่ไม่ร้สู กึ เหมอื นกบั วา่ คณุ ใช้ความพยายามที่มากขนึ้ เพราะวา่ ความ
สนใจของคุณถกู เสียงดนตรเี บีย่ งเบนไป คณุ จงึ ไม่ค่อยสงั เกตเห็นสญั ญาณจากการออกแรงน้ี เช่น การ
หายใจทเี่ พ่ิมขน้ึ เหง่อื และการปวดกลา้ มเน้ือ

ดนตรีชว่ ยทาให้คณุ ไม่รูส้ กึ ถึงการใชค้ วามพยายามท่ีเพิ่มขน้ึ ดงั น้นั เมอื่ คุณต้องทางานท่ตี ้องใช้ความ
พยายามเป็นอยา่ งมาก คณุ กล็ องเปิดเพลงคลอระหวา่ งที่ทางานน้ัน เพื่อเพิ่มประสทิ ธิภาพในการทางานและ
ความอดทนของคุณ

แทนทเี่ ราจะคิดว่าดนตรีเป็นสิ่งท่ใี หค้ วามบันเทิงแกเ่ ราเพียงอยา่ งเดียว เราก็ควรคิดว่าความจรงิ แลว้
ดนตรีนั้นมปี ระโยชน์ตอ่ จติ ใจด้วย ดังนนั้ การนาดนตรเี ขา้ มาใช้รว่ มกบั การดาเนินชวี ติ ของเรา จะชว่ ยทาใหเ้ รา
มีแรงจงู ใจและมีความสขุ ผอ่ นคลายมากขน้ึ ได้
_____________________________________________________________________________________________________________________
แปลและเรียบเรียงเนือ้ หาจากบทความเรอ่ื ง How Listening to Music Can Have Psychological
Benefits ของ Kendra Cherry จาก https://www.verywellmind.com/surprising-
psychological-benefits-of-music-4126866#citation-9