ผลงานนวัตกรรมสื่อการสอนส าหรับ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 เรื่อง ภาษาไทยมาตรฐานและภาษาถิ่น เป็นสื่อการสอนส าหรับการ เรียนการสอนรายวิชาภาษาไทย ซึ ่งผู้จัดท าได้รวบรวมข้อมูล ลักษณะของภาษาไทยมาตรฐานและภาษาถิ่น การเปรียบเทียบ ภาษาไทยมาตรฐานและภาษาถิ่น อีกทั้งยังมีแบบฝึกหัดเรื่อง ภาษา ถิ่น ไว้ในผลงานนวัตกรรมนี้ เป็นแหล่งการเรียนรู้ส าหรับนักเรียนที่ สนใจและน าความรู้ไปใช้ในการเรียนการสอนวิชาภาษาไทย ผู้จัดท าหวังเป็นอย่างยิ่งว่าผลงานนวัตกรรมนี้จะมีประโยชน์ต่อ การเรียนการสอนวิชาภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 เป็นอย่างดี หากเกิดข้อผิดพลาดประการใดขออภัย ณ โอกาสนี้ด้วย
ค าน า ก สารบัญ ข มาตรฐานตัวชี้วัดและจุดประสงค์ของการเรียน 1 ความหมายและลักษณะของภาษาไทยมาตรฐาน 2 ความหมายและลักษณะของภาษาถิ่น 3 ความแตกต่างของภาษาไทยมาตรฐานกับภาษาถิ่น 4 ประเภทของภาษาถิ่น 6 - ภาษาถิ่นเหนือ 7 - ภาษาถิ่นกลาง 8 - ภาษาถิ่นอีสาน 9 - ภาษาถิ่นใต้ 10 ตัวอย่างภาษาถิ่น - หมวดผลไม้ 11 - หมวดสัตว์ 16 แบบฝึกหัด เรื่องภาษาถิ่น 19 แบบทดสอบหลังเรียนเรื่อง ภาษาถิ่น 20 ประโยชน์ของภาษาถิ่น 22 เฉลยแบบฝึกหัดและแบบทดสอบ 23
มาตรฐานและตัวชี้วัด จุดประสงค์ของการเรียนรู้ มฐ. ท 4.1 ป.5/3 : เปรียบเทียบภาษาไทยมาตรฐาน และภาษาถิ่น 1. นักเรียนอธิบายลักษณะของภาษาไทย มาตรฐานและภาษาถิ่นได้ถูกต้อง 2. นักเรียนสามารถเปรียบเทียบภาษาไทย มาตรฐานกับภาษาถิ่นได้อย่างถูกต้อง 3. นักเรียนสามารถใช้ภาษาถิ่นได้ถูกต้อง เหมาะสม
ทั ่วประเทศและใช้ในการเรียนการสอน เพื ่อให้ใช้
ท้องถิ ่น ซึ ่งเป็นภาษาดั้งเดิม ของชาวบ้าน ที ่ใช้สื ่อสารกับ เฉพาะกลุ ่มค าที ่มีความหมาย เดียวกันแต่ละท้องถิ่นอาจใช้ค า แตกต ่างกัน และมีส าเนียง แสดงถึงเอกลักษณ์ ลักษณะความเป็นอยู่และวิถีชีวิตของ
ความแตกต่างของภาษาไทย ภาษาถิ่นต่างๆ มีหน่วยเสียงพยัญชนะ สระ และวรรณยุกต์ไม่เท่ากับหน่วยเสียงของ ภาษาไทยมาตรฐาน เช ่น ภาษาถิ ่นเหนือ ภาษาถิ ่นอีสานภาษาถิ ่น ใต้ บางจังหวัด ไม่มีหน่วยเสียง ร การออกเสียงค าที่มีตัว ร เป็น พยัญชนะต้นจึงออกเสียงเป็นหน่วยเสียงพยัญชนะตัวอื่น
2.1 ความหมายเดียวกันแต่ใช้คนละค า 2.2 ค าเดียวกัน อาจใช้ความหมายต่างกัน
ภาษาถิ่นเหนือ ถิ่นพายัพ (ค าเมือง)ได้แก่ ภาษา ที่ใช้สื่อสารอยู่ในบางจังหวัดของ ภาคเหนือตอนบน หรือภาษาใน อาณาจักรล้านนาเดิม มักจะพูด กั น ม า ก ในจั ง ห วั ดเชี ย ง ใ หม่ แม ่ฮ ่องสอน เชียงราย พะเยา ล าปาง น่าน ล าพูน ตาก แพร่
ส าเนียงพูดที่แตกต่างกันออกไป จะมีลักษณะเพี้ยน เสียงไปจากภาษากลางที่เป็นภาษามาตรฐาน ภาษา ถิ่นกลางนอกจากภาษาราชการของชาวกรุงเทพ Ï นครปฐม และสุพรรณบุรีด้วย
ลักษณะใกล้เคียงกับภาษา ที่พูดในประเทศลาว ซึ่งใช้ ของภาคอีสาน หรือภาค สกลนคร หนองคาย นครพนม ขอนแก่น อุดรธานีอุบลราชธานีร้อยเอ็ด เลย ชัยภูมิ มหาสารคาม กาฬสินธุ์
ถิ ่นที ่ใช้สื ่อสารอยู ่ในจังหวัด ต่างๆของภาคใต้ของประเทศ ไ ท ย ล ง ไ ป ถึ ง ช า ย แ ด น ประเทศมาเลเซีย รวม 14 ชุมพร ระนอง สุราษฏร์ธานี ภูเก็ต พัทลุง นครศรีธรรมราช
ค าชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกค าที่ก าหนดไปเติมลงในช่องว่างโดยแยกตา ภาษาไทยถิ่นต่างๆ ให้ถูกต้อง เบิ่ง ข่อย แอ่ว ขี้ฮก ลอกอ ขี้จุ๊ แซ่บ เว้า โขด ผ่อ แล กาด ลาด สูน ม่วน หรอย อู้ แม่อุ๊ย พ่อใหญ่ บะขะนัด มะก้วยเต้ด ต าบักหุ่ง ................................................................ ................................................................. ................................................................. ................................................................ ................................................................. ................................................................. ................................................................. ................................................................. ................................................................. ...................................................... ............................................................... ...................................................... ............................................................... ถิ่นเหนือ ถิ่นอีสาน ถิ่นใต้ แบบฝึกหัด เรื่อง ภาษาถิ่น
1. ภาษาถิ่นที่ขีดเส้นใต้ข้อใดมีความหมายแตกต่างจากข้ออื่น ก. อย่ามาเว้าขี้ตั๋ว ข. พี่บ่าวแหลงจริงนะน้อง ค. ไม่รู้อิท าพรือได้แค่หยบแล ง. แม่หญิงคนนั้นอู้จ๋าม่วนขนาด 2. หากนักเรียนต้องการสื่อสารกับเพื่อนที่มีภูมิล าเนา จ.พะเยา ควร ใช้ค าใดจึงจะเหมาะสมและสื่อสารได้เข้าใจมากที่สุด ก. บักสีดา ขี้ตั๋ว เบิ่ง ข. ลอกอ ขี้หก หลบบ้าน ค. บักหุ่ง คิดฮอด เมือบ้าน ง. บะก้วยเต้ด กึ้ดเติง ล าแต้ ๆ 3. ค าในข้อใดเป็นภาษาถิ่นเหนือทุกค า ก. ขี้ฮก ล า แซ่บ ข. แอ่ว ขี้จุ๊ กาด ค. อู้ หรอย โขด ง. แล ป้าก สูน 4. ถ้าสายใจไปเที่ยวตลาดในชนบทของจังหวัดขอนแก่น แล้วบอก แม่ค้าว่า “ขอซื้อบักสีดา 5 กิโลกรัม” เขาจะได้รับผลไม้ชนิดใด ก. ขนุน ข. สับปะรด ค. ฝรั่ง ง. แตงโม 5. ข้อใดเป็นภาษาไทยมาตรฐานทุกค า ก. บักหุ่ง บะเขือส้ม ชมพู่ ข. สับปะรด ลอกอ บักสีดา ค. ฝรั่ง แตงโม ฟักทอง ง. บะก้วยก๋า หย่านัด น้อยหน่า แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง ภาษาถิ่น
6. ควรเติมข้อใดลงในช่องว่างเพื่อให้บทสนทนามีใจความสัมพันธ์กัน ก. ฉานจะไปแลหนังตะลุง ข. ข่อยสิไปซื้อต าบักหุ่งแซ่บๆ ค. ข้าเจ้าจะไปแอ่วกาด ง. ฉันจะไปซื้อของที่ห้างสรรพสินค้า 7. ประโยคใดใช้ภาษาเดียวกับประโยคข้างต้น ก. โตสิไปไส ข. ผ่อละอ่อนเล่นน ้าม่วนขนาด ค. ข่อยคิดฮอดเจ้าหลาย ง. ฉานปลูกต้นชมพู่ น ้าเต้า 8. ข้อใดอธิบายภาษาไทยถิ่นและภาษาไทยมาตรฐานได้ถูกต้อง ก. “ลอกอ” เป็นภาษาถิ่นใต้ ส่วนภาษาไทยมาตรฐาน คือ “ฝรั่ง” ข. “บะก้วยก๋า” เป็นภาษาถิ่นเหนือ ส่วนภาษาไทยมาตรฐาน คือ “กล้วย” ค. “บักหุ่ง” เป็นภาษาถิ่นเหนือ ส่วนภาษาไทยมาตรฐาน คือ “มะละกอ” ง. “บักนัด” เป็นภาษาถิ่นอีสานส่วนภาษาไทยมาตรฐาน คือ “สับปะรด” 9. ข้อใดไม่ใช่ภาษาถิ่นเหนือ ก. เฮ็ด ข. เจ้า ค. ปิ๊กบ้าน ง. ล า 10. บักหุ่ง เป็นภาษาถิ่นใด สายฟ้า : อับดุลเลาะห์ไปไน่ พายุ : _________________ สายน ้าผ่ออะหยังเจ้า ก. ถิ่นกลาง ข. ถิ่นเหนือ ค. ถิ่นอีสาน ง. ถิ่นใต้
1. เกิดความเข้าใจในเรื ่องของภาษาว ่าภาษาในโลกนี้ นอกจากจะมีหลายตระกูลแล้ว ในตระกูลหนึ่ง ๆ ยังมี ภาษาย่อยอีกหลายภาษา 2. เข้าใจความเป็นมาของภาษา และซาบซึ้งในวัฒนธรรมใน การใช้ภาษาและเห็นความส าคัญของภาษาไทยถิ่นนั้น ๆ 3. เข้าใจในเรื่องการกลายเสียงและความหมายของค า ใน ภาษาไทยถิ่นหนึ่ง อาจเห็นการใช้ค าบางค าบางถิ่นฟัง แล้วอาจถือว่าเป็นค าหยาบแต่ความหมายไม่ใช่อย่างที่ เข้าใจ เป็นต้น 4.เป็นแนวทางในการเรียนรู้วิธีการ และวิเคราะห์ภาษาใน ระบบต ่าง ๆ เช ่น เสียงพยัญชนะเสียงสระ เสียง วรรณยุกต์และอื่น ๆ 5. เป็นประโยชน์ในการสอนภาษาแก่เด็กนักเรียนที่พูด ภาษาถิ ่นและแก้ไขปัญหา เด็กนักเรียนที ่ออกเสียง ภาษาไทยมาตรฐานไม่ชัด พร้อมน าความรู้ไปแก้ปัญหา ในการเรียนการสอนภาษาไทยแก่เด็กนักเรียน
แบบฝึกหัด เรื่อง ภาษาถิ่น ภาษาถิ่นเหนือ ภาษาถิ่นอีสาน ภาษาถิ่นใต้ แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง ภาษาถิ่น 1. ค 6. ก 2. ง 7. ข 3. ข 8. ง 4. ค 9. ก 5. ค 10. ค