แบบฝกการอานจับใจความโดยใชวิธีสอนแบบ 4 MAT ชั้นประถมศึกษาปที่ 6 นิทานแสนสนุก โดย นางกนกวรรณ ภาณุทัต ตำแหนงครูวิทยฐานะ ครูเชี่ยวชาญ
โรงเรียนเทศบาลวัดปากน้ำ สังกัดกองการศึกษา เทศบาลนครระยอง คำนำ เอกสารเลมนี้เปนแผนจัดการเรียนรูแบบ 4 MATซึ่งประกอบดวยการจัด กิจกรรมแบบ 4 MAT เรื่องการอานจับใจความ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปที่ 6 ซึ่งผูจัดทำไดทำการสอนอยู โดยใชทฤษฎีการสอน 8 ขั้นตอนของแมคคาธี ซึ่งผูสอนไดจัด กิจกรรมดังนี้ ขั้นที่ 1 ขั้นสรางคุณคา และประสบการณของสิ่งที่เรียน ขั้นที่ 2 ขั้นวิเคราะหประสบการณ ขั้นที่ 3 ขั้นปรับประสบการณ เปนความคิดรวบยอด ขั้นที่ 4 ขั้นพัฒนา ความคิดรวบยอด ขั้นที่ 5 ขั้นลงมือปฏิบัติ จากความคิดที่กำหนด ขั้นที่ 6 ขั้นสรางผลงานเปนของตนเอง ขั้นที่ 7 ขั้นวิเคราะหคุณคาและนำไปประยุกตใช ขั้นที่ 8 ขั้นแลกเปลี่ยนประสบการณเรียนรูกับผูอื่น ในการจัดกิจกรรมการเรียนรูแบบ 4 MAT นี้มีทั้งกิจกรรมกลุมและ กิจกรรมเปนรายบุคคลเนนทักษะการคิดวิเคราะหและปฏิบัติตามขั้นตอนแบบ 4 MAT โดยผูสอนไดจัดทำแผนจัดการเรียนรูแบบ 4 MAT เรื่อง การอานจับใจความ ประกอบดวย 9 แผนจัดการเรียนรูดังนี้ แผนจัดการเรียนรูที่ 1 อานขาวเลาตอ แผนจัดการเรียนรูที่ 2 อานประกาศกันเถอะ แผนจัดการเรียนรูที่ 3 บทความนารู แผนจัดการเรียนรูที่ 4 นิทานแสนสนุก แผนจัดการเรียนรูที่ 5 โฆษณาเชิญชวน แผนจัดการเรียนรูที่ 6 รอยกรองสอนใจ แผนจัดการเรียนรูที่ 7 คำขวัญสำคัญ
แผนจัดการเรียนรูที่ 8 ฉลากยาตองรู แผนจัดการเรียนรูที่ 9 บทเพลงเราใจ หวังวาแผนจัดการเรียนรูเรื่อง การอานจับใจความ โดยวิธีการจัดกิจกรรมแบบ 4 MATนี้ จะเปนประโยชนตอครูผูสอน ผูที่สนใจ และกอใหเกิดการพัฒนาคุณภาพทางการ เรียนการสอนในสาระการเรียนรูภาษาไทยไดดียิ่งขึ้น กนกวรรณ ภาณุทัต ครูเชี่ยวชาญ สารบัญ หน้า คํานํา คําแนะนําสําหรับครู ก แผนจัดการเรียนรู้ 1 คําชี้แจงกิจกรรมการเรียนรู้แบบ 4 MAT กิจกรรมที่ 4 นิทานแสนสนุก 8 แบบทดสอบก่อนเรียน 11 ใบความรู้การอ่านจับใจความ 16 ใบกิจกรรมที่ 1 17 ใบกิจกรรมที่ 2 19 ใบกิจกรรมที่ 3 21 ใบกิจกรรมที่ 4 23 แบบทดสอบหลังเรียน 25 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 31 เฉลยใบกิจกรรมที่1- 4 32 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน 35 ภาคผนวก 36 แบบประเมินขณะทําการสอน 39
บรรณานุกรม คำแนะนำสำหรับครูผูสอน 1. ศึกษากิจกรรมวิธีสอนแบบ 4 MAT ซึ่งประกอบดวยกิจกรรมการเรียนรู 4 แบบ 8 ขั้นตอนใหละเอียด 2. ศึกษาวิธีสอนแบบ 4 MAT เรื่องการอานจับใจความนี้ใหเขาใจ 3. เตรียมวัสดุอุปกรณใหพรอมสำหรับนักเรียน 4. จัดชั้นเรียนเปนกลุมโดยใชเทคนิคการแบงกลุม( อาจมากหรือนอยตามจำนวน ที่เห็นวาเหมาะสม) 5. กอนทำการสอนในกิจกรรมที่ 1 จะตองใหนักเรียนทำแบบทดสอบวัด ผลสัมฤทธิ์กอนเรียนกอน จำนวน 50 ขอ (ในแผนจัดการเรียนรูที่ 1 ) 6. กอนจัดกิจกรรมใหนักเรียนทำแบบทดสอบกอนเรียนในแตละกิจกรรมกอน จึงปฏิบัติกิจกรรมนั้น 7. ในระหวางการปฏิบัติกิจกรรมตามขั้นตอนวิธีสอนแบบ 4 MAT ครูตองใหนักเรียน ทำตามขั้นตอนอยางเครงครัด และดูแลอยางใกลชิด 8. การปฏิบัติกิจกรรมวิธีสอนแบบ 4 MAT มีทั้งกิจกรรมกลุมและกิจกรรมเปน รายบุคคล ครูควรบันทึกผลคะแนนทุกกิจกรรม 9. เมื่อนักเรียนปฏิบัติครบทั้ง 9 กิจกรรมแลว ตองทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทาง การเรียนหลังเรียน (ในแผนจัดการเรียนรูที่ 9) พรอมเฉลยคำตอบและแจงผล
คะแนนใหนักเรียนทราบถึงการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม และความกาวหนาของ นักเรียนและบันทึกผลลงในแบบประเมิน คำชี้แจงเพิ่มเติม 1. ครูควรกระตุนใหนักเรียนรวมมือกันปฏิบัติกิจกรรมโดยเฉพาะกิจกรรมกลุม ถานักเรียนทำกิจกรรมไมเสร็จทันเวลา สามารถทำกิจกรรมในวันตอไปไดตามความ เหมาะสมหรืออยูในดุลยพินิจของครูผูสอน แผนจัดการเรียนรูแบบ 4 MAT กลุมสาระการเรียนรูภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปที่ 6 เรื่อง การอานจับใจความ (นิทานแสนสนุก) เวลา 2 ชั่วโมง --------------------------------------------------------------------------------------------------------- มาตรฐาน ท.1.1 ใชกระบวนการอานสรางความรูและความคิด ไปใชในการ ตัดสินใจ แกปญหาในการดำรงชีวิต และมีนิสัยรักการอาน 1. สาระสำคัญ การอานจับใจความเปนพื้นฐานที่สำคัญ สำหรับการอาน เพื่อศึกษาหาความรู เปน ประโยชนสำหรับการจดจำและทำความเขาใจเนื้อหาสาระของเรื่องที่อาน จึงควรฝกฝนให เกิดความชำนาญ สามารถจับใจความสำคัญ จากเรื่องที่อานทุกประเภท ทั้ง รอยแกว รอย กรอง สารคดี และบันเทิงคดี 2. ตัวชี้วัด ท1.1 ป6/4 แยกแยะขอเท็จจริงและขอคิดเห็นจากเรื่องที่อาน ท1.1 ป6/9 มีมารยาทในการอาน 3. จุดประสงคการเรียนรู
3.1 นักเรียนสามารถอานในใจไดรวดเร็วและจับใจความสำคัญของนิทานที่อาน ได 3.2 นักเรียนสามารถอานขอความ หรือเรื่องราวที่กำหนดใหได และตอบคำถาม จากเรื่องที่อานไดถูกตอง 3.3 สามารถทำงานรวมกับผูอื่นได และเปนผูนำและผูตามที่ดี 3.4 นักเรียนกลาแสดงความคิดเห็น และยอมรับฟงความคิดเห็นของผูอื่น 4. สาระการเรียนรู การอานจับใจความประเภทนิทาน 5. กิจกรรมการเรียนรู แบบที่ 1 Why ขั้นที่ 1 ขั้นสรางคุณคาและประสบการณจากสิ่งที่เรียน 1. นักเรียนทำแบบทดสอบกอนเรียนรู 2. ตัวแทน อานขอความที่ครูเตรียมไว ใหเพื่อนฟงจนจบ ขั้นที่2 ขั้นวิเคราะหประสบการณ 1. นักเรียนรวมกันวิเคราะหขอความที่เพื่อนอาน วาเปนขอความประเภท ใดที่นักเรียนเคยพบเห็นมา แบบที่ 2 What ขั้นที่ 3 ขั้นปรับประสบการณเปนความคิดรวบยอด 1. แบงกลุม 5 คน แตละกลุม ชวยกันจับใจความสำคัญ ของนิทาน แพะกับผลองุน (ภาคผนวก) และบอกขอคิดของเรื่องดวย 2. นักเรียนอานบทรอยกรองนิทานแสนสนุก (ภาคผนวก) เพื่อปรับ ประสบการณความคิด ขั้นที่ 4 ขั้นพัฒนาความคิดรวบยอด
1. นักเรียนอานใบความรู เรื่อง การอานจับใจความ และการอาน จับใจความนิทาน 2. นักเรียนชวยกันสรุป การอานจับใจความประเภทนิทานวามีวิธีการอาน จับใจความอยางไร แบบที่ 3 How ขั้นที่ 5 ขั้นลงมือปฏิบัติความคิดที่กำหนด 1. นักเรียนในกลุมชวยกันทำกิจกรรมที่กำหนดให ใบกิจกรรมที่ 1 - 3 เสร็จแลวนำใบเฉลยจากครูไปตรวจ ขั้นที่ 6 ขั้นสรางผลงานเปนของตัวเอง 1. ใหนักเรียนทำกิจกรรมที่ 4 เสริมทักษะ นำมาเขียนเปนแผนภาพ โครงเรื่องหรือแผนภาพความคิดพรอมกับตกแตงชิ้นงานเปนรายบุคคล 2. สงใหครูตรวจแกไขและปรับปรุงผลงาน แบบที่ 4 If ขั้นที่ 7 ขั้นวิเคราะหคุณคาและการนำไปประยุกตใช 1. ใหนักเรียนแบงกลุมบอกความสำคัญของการอานจับใจความสำคัญ และขอคิดของการอานจับใจความนิทาน สามารถไปใชใน ชีวิตประจำวันไดอยางไร โดยการอภิปรายรวมกัน ขั้นที่ 8 ขั้นแลกเปลี่ยนประสบการณเรียนรูกับผูอื่น 1. แตละกลุม นำผลงานที่รวมกันอภิปราย มาเสนอหนาชั้นเรียน เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรูซึ่งกันและกัน 2. ทำแบบทดสอบหลังเรียน กิจกรรมนิทานแสนสนุก บันทึกผล 6. สื่อการเรียนรู
1. ขอความ นิทาน 2. ใบความรู 3. ใบกิจกรรม 4. แบบทดสอบกอนเรียนและหลังเรียน 7. การวัดผลประเมินผล 1. วิธีการ 1.1 สังเกต 1.1.1 ความสนใจ การแสดงความคิดเห็น 1.1.2 การรวมกิจกรรมการนำเสนองาน 1.2 ตรวจผลงาน 1.2.1 ตรวจผลงานใบกิจกรรม 1.2.2 ตรวจแบบทดสอบกอนเรียนและหลังเรียน 2. เครื่องมือวัดผลประเมินผล 2.1 ใบกิจกรรม 2.2 แบบสังเกตพฤติกรรม 2.3 ความสนใจ การแสดงความคิดเห็น 2.4 การรวมกิจกรรมการนำเสนองาน 3. เกณฑวัดผลประเมินผล 3.1 สังเกตพฤติกรรม ความสนใจ การแสดงความคิดเห็น การรวมกิจกรรม ผานเกณฑ อยางนอยรอยละ 80 3.2 ตรวจผลงานผานเกณฑอยางนอยรอยละ 80 8. บันทึกผลหลังการจัดการเรียนรู ……………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………… ……………….. 9. ขอเสนอแนะ / แนวทางแกไข
……………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………… ……………….. ลงชื่อ......................................... ( ) ผูสอน 10.ขอเสนอแนะของผูบริหารสถานศึกษา ……………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………… ……………….. ลงชื่อ......................................... ( ) ผูบริหารสถานศึกษา ........./........./...........
กิจกรรมที่ 4 กิจกรรมนี้เปนกิจกรรมการเรียนรูแบบ 4 MAT ผูเรียนจะตองปฏิบัติกิจกรรมใหครบทุกขั้นตอน ตามที่กำหนด เพื่อใหบรรลุผลที่ตั้งไว
กิจกรรมการเรียนรู้แบบ 4 MAT เรื่อง การอ่านจับใจความ กิจกรรมที่ 4 นิทานแสนสนุก
จุดประสงค์การเรียนร้ / สื่อการเรียนรูู้ คําชี้แจง 1. ครูจัดกิจกรรมตามขั้นตอนการเรียนรูแบบ 4 MAT ขั้นที่ 1, 2, 3 (นักเรียนตองตั้งใจปฏิบัติ) 2. ใหนักเรียนแบงกลุม กลุมละ 5 คน 3. สงตัวแทนมารับชุดกิจกรรม การเรียนรูแบบ 4 MAT กิจกรรมที่ 4 ประกอบไปดวย - แบบทดสอบกอนการเรียนรู - ใบความรู - ใบกิจกรรม - แบบทดสอบหลังเรียนรู 4. ใหนักเรียนทำแบบทดสอบกอนเรียน - หลังการเรียนรู 5. ใหสมาชิกแตละกลุม ชวยกันศึกษาเนื้อหาตัวอยางจากกิจกรรมแบบ 4 MAT ที่กำหนดไว ลงมือปฏิบัติกิจกรรม 6. ใหนักเรียนแตละคนทำกิจกรรมที่ 4 เสริมทักษะ และแบบทดสอบหลังเรียน เสร็จแลวใหนักเรียนมารับใบเฉลยจากครูไปตรวจคำตอบ นำมาบันทึกผล 7. ถานักเรียนมีขอสงสัยใด ๆ สามารถสอบถามหรือขอคำแนะนำจากครูได ตลอดเวลา จุดประสงค์การเรียนรู้
1. นักเรียนสามารถอานในใจไดรวดเร็วและจับใจความสำคัญของนิทานได 2. นักเรียนสามารถอานนิทานที่กำหนดใหไดตอบคำถามจากนิทานที่อานไดถูกตอง 3. สามารถทำงานรวมกับผูอื่นได และเปนผูนำและผูตามที่ดี 4. นักเรียนกลาแสดงความคิดเห็นและยอมรับฟงความคิดเห็นของผูอื่น 1. กิจกรรมการเรียนรูแบบ 4 MAT เรื่อง การอานจับใจความ กิจกรรมที่ 4 นิทาน แสนสนุก 2. อุปกรณการเรียน 3. ใบกิจกรรม 4. กิจกรรมเสริมทักษะ 5. แบบทดสอบกอนเรียนและหลังเรียน ใหนักเรียนลงมือปฏิบัติประกอบดวย 1. กิจกรรมตามขั้นตอนการเรียนรูแบบ 4 MAT ( 30 นาที ) กิจกรรมการเรียนรู้แบบ 4 MAT สื่อการเรียนรู้ ระยะเวลาที่ใช 2 ชั่วโมง
2. ใบกิจกรรมการปฏิบัติกิจกรรมกลุม ( 20 นาที ) 3. กิจกรรมเสริมทักษะเปนการปฏิบัติกิจกรรมกลุม ( 20 นาที ) 4. นำผลงานมานำเสนอเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู ( 30 นาที ) เปนแบบทดสอบหลังเรียน เพื่อทดสอบความเขาใจ หลังจากที่นักเรียนไดเรียนรู แบบ 4 MAT ( 20 นาที ) การวัดผลประเมินผล แบบทดสอบ (ก่อนเรียน) กิจกรรมนิทานแสนสนุก คําชี้แจง จงทำเครื่องหมาย X ลงในกระดาษคำตอบหนาขอที่ถูกที่สุด เพียงขอเดียว
อานขอความนี้ แลวตอบคำถามขอ 1 - 5 กองขาวนอย ครั้งหนึ่งนานมาแลว ที่ตำบลบานถาดทอง จังหวัดอุบลราชธานี มี กระทาชายนายหนึ่ง มีอาชีพในการทำนา เขาเปนคนที่มีอารมณวูวาม ปราศจากสติ ไมคอยคิดหนาคิดหลัง วันหนึ่งเขาออกไปทำนาแตเชา ครั้นตกสายรูสึกหิว จึงปลด ควายออกแลวไปนั่งคอยแมอยูที่คันนา เขาคอยแมอยูเปนเวลานาน ก็ไมเห็นแมมา สักที ความหิวก็รูสึกวาจะทวีมากขึ้น ๆ เขายิ่งคิดถึงแมวา เอาขาวมาใหเขาชา เขาก็ ยิ่งหิวมากขึ้นเปนทวีคูณ เขารออยู จนตะวันขึ้นสูง ความหิวทำใหเขามีอารมณ หงุดหงิดมากขึ้น ในขณะที่อารมณของเขากำลังพลุงพลานอยูนั้นเอง เขาก็แลเห็นแมของเขา เดินกระยองกระแยงมาแตไกล แทนที่เขาจะรูสึกสงสารแมที่แกชราตองทรมาน สังขารเอาขาวมาสง เขากลับรูสึกวาแมของเขาชางไมวองไวเสียเลย มัวแตเดิน อืดอาดอยูนั่นแลว และเมื่อแมเขามาใกล เขาไดแลเห็นกองขาวเหนียวที่แมนำมานั้น เล็ก ไมใหญเหมือนกับที่เขาคิด ความที่กลัววาจะไมพอกินทำใหเขาเกิดโมโหมากขึ้น จึงตอวาแมวา “ทำไมแมมาชานัก ฉันหิวจะทนไมไหวอยูแลวเห็นไหม” “โธลูกเอย” แมพูดเสียงสั่น ๆ ดวยความเหนื่อย “แมก็ไมไดไปไถลที่ไหนรีบ หุงกลัวลูกจะหิวเหมือนกัน เสร็จแลวก็รีบมานี่แหละ ขาวยังอุน ๆ อยูเลย กินเสียซิ ลูก” “โธแมแกแลว จะใหเดินเหินวองไวไดยังไงกัน เอา แมปงเนื้อมาใหดวย” ผู เปนแมยื่นกองขาวใหอยางไมถือโกรธ “นี่แมจะแกลงฆาฉันรึยังไง ถึงไดเอาขาวกองมานิดเดียว มันจะพอกินรึ” ลูก ชายยังทำเสียงอยางไมพอใจ “ลองกินกอนเถิดลูก” แมตอบเสียงอยางปรานี
เขาทรมานตอไปไมไหว จึงปรึกษากับพระผูใหญวาจะทำอยางไรจึงจะดับทุกข อันยิ่งใหญนี้ได ผลที่สุดก็ไดรับคำแนะนำใหสรางพระธาตุอุทิศสวนกุศลไปใหแม บาปที่ ทำไวก็จะลดนอยลง จิตใจของเขาก็จะสบายขึ้นบาง เมื่อไดรับคำแนะนำ เชนนั้นแลว เขาก็สรางพระธาตุองคหนึ่งขึ้น มีรูปลักษณะ คลายกองขาวที่แมใสขาวเหนียวไปใหเขากิน พระธาตุนั้นจึงไดชื่อวา “ธาตุกองขาว นอย” มาจนทุกวันนี้ (จากหนังสือนิทานไทยของสพลายนอย)
1. เหตุการณนี้เกิดขึ้นที่ไหน ก. บาน ข. คันนา ค. ในสวน ง. กลางทุง 2. เพราะเหตุใดลูกชายจึงโกรธแม ก. แมทำขาวมาใหนอย ข. แมเดินอืดอาด ค. แมมาผิดเวลา ง. เขากำลังหิวขาว 3. ลูกชายใชสิ่งใดทำรายแม จนเสียชีวิต ก. เกวียน ข. เคียว ค. แอก ง. คันไถ 4. เขามีวิธีการใดในการลบลาง บาปที่ทำไว ก. สรางพระธาตุ ข. สรางพระประธาน ค. ฆาตัวตายตาม ง. บวชตลอดชีวิต 5. จากเรื่องนี้ ใหคติในเรื่องใดมากที่สุด ก. ความเมตตา ข. ความมีน้ำใจ ค. ความซื่อสัตย ง. ความกตัญู
ใหใชขอความนี้ตอบคำถามขอ 6 - 10 6. นากสองตัว แบงอะไรกันไมลงตัว ก. ปลาตะเพียน ข. ปลาทับทิม ค. ปลาสลิด ง. ปลานิล 7. ใครเปนผูชวยตัดสินความในเรื่องนี้ ก. วัวกระทิง ข. หมาจิ้งจอก ค. ชะนี ง. แพะ 8. นากน้ำลึกไดปลาสวนใด ก. สวนกลางตัว ข. สวนครีบ ค. สวนหาง ง. สวนหัว 9. นิทานเรื่องนี้ มีสัตวทั้งหมดกี่ชนิด ก. 1 ชนิด ข. 2 ชนิด ค. 3 ชนิด ง. 4 ชนิด นากสองตัวเปนเพื่อนกัน เมื่อหาปลาไดก็มาแบงกันกิน นากตัวหนึ่งชอบหา ปลาในน้ำลึก อีกตัวหนึ่งชอบหากินตามชายฝง วันหนึ่งนากทั้งสองชวยกันจับปลา ตะเพียนไดตัวหนึ่ง แตไมสามารถแบงปลากันไดเพราะตางก็เถียงจะเอาทอนขาง หัว ไมยอมเอาทอนขางหาง ขณะนั้นมีหมาจิ้งจอกเดินผานมาพอดี นาก ทั้งสองจึงขอใหหมาจิ้งจอกชวยตัดสิน หมาจิ้งจอกตัดสินวา ใหทอนขางหัว แกนากน้ำลึก ทอนขางหางใหนากน้ำตื้น สวนทอนกลางตัวเปนของผูตัดสิน เมื่อ จบคำพูด หมาจิ้งจอกก็คาบเอาปลาทอนกลางเดินหลีกไป นากสองตัวไดแตมอง ตาม พลางนึกในใจวายอมเสียเปรียบใหแกกันยังดีกวา หาผูอื่นมาตัดสิน (นิทานสุภาษิต ของ สมเด็จพระมหาสมณเจากรมพระยาวชิรญาณวโรรส)
10. นิทานเรื่องนี้ตรงกับสำนวนไทยวาอยางไร ก. เสียนอยเสียยาก เสียมากเสียงาย ข. เขาตามตรอก ออกตามประตู ค. นํ้ าพึ่งเรือ เสือพึ่งปา ง. ชา ๆ ไดพราสองเลมงาม คะแนนเต็ม 10 คะแนน คะแนนที่ได คะแนน
การอานจับใจความ คือ การอาน เพื่อหาใจความสำคัญ และสาระของเรื่องที่อาน ขั้นตอนการอานจับใจความ มีดังนี้ 1. อานผานตลอดทั้งเรื่อง เพื่อใหรูวาเนื้อเรื่องเกี่ยวกับอะไร 2. อานอยางละเอียด เพื่อทำความเขาใจในเนื้อเรื่องใหชัดเจน 3. อานซ้ำเพื่อตรวจสอบความเขาใจอีกครั้ง การอานในใจนิทาน สามารถทำได ดังนี้ 1. อานสำรวจและตั้งคำถาม เปนการอานสำรวจเรื่องอยางคราว ๆ กวาดสายตา เฉพาะตอนที่สำคัญ โดยอานอยางรวดเร็ว และตั้งคำถาม 2. อานพินิจและตอบคำถาม เปนการอานอยางละเอียดอีกครั้ง เพื่อจับประเด็น สำคัญ แลวตอบคำถาม 3. อานโดยใชแผนภาพโครงเรื่อง จะเปนการพัฒนาการอาน เพื่อความเขาใจ เพิ่มขึ้นอีกครั้งหนึ่ง เพราะจะทำใหเห็นความเกี่ยวโยงของเรื่อง ซึ่งจะทำให เขาใจเรื่องที่อานดียิ่งขึ้น การอานจับใจความนิทาน โดยตั้งคำถาม เกี่ยวกับตัวละครในเรื่องวา ใคร ทำอะไร ที่ไหน เมื่อไร อยางไร และที่สำคัญก็คือ ขอคิดของเรื่อง ชี้ใหเห็นเรื่องใด ที่เปนคติสอนใจและสามารถนำไปใชในชีวิตประจำวันได ใบความร้ เรื่อง การอ่านจับใจความู
ใบกิจกรรมที่ 1 กิจกรรมนิทานแสนสนุก อานขอความนิทานนะคะ ตอบคำถามตอไปนี้ใหถูกตองคะ 1. หมาตัวนี้ ไดเนื้อมาอยางไร ………………………………………………………………………………………… หมากับเงา หมาตัวหนึ่งขี้ขโมยโดยเชื้อชาติ เขาตลาดลักเนื้อมันวิ่งถลา ขามสะพานแลลงในคงคา เกิดแกตาตนเห็นเปนเงาโต กอนเนื้อในน้ำนั้นดูใหญยิ่ง จึงสูทิ้งชิ้นที่คาบดวยยโส หมายจะแยงชิ้นใหญจากหมาโซ ดวยความโงครั้นทิ้งกอนเนื้อลง ในน้ำแลวเนื้อเงาก็หายไป จนน้ำใสทั้งสองสิ่งประสงค คือตัวเองและที่หวังตั้งจำนง ทำลายลงเพราะโลภหลงงมงาย นิทานนี้สอนใหรูวา ถาโลภนักมักมาใหลาภหาย กอปรกิจใดตั้งสติไวเตือนกาย อยามักงายโลภมากจะยากนาน
2. หมาพบเงาตัวเองที่ไหน ………………………………………………………………………………………… 3. ทำไมหมาจึงทิ้งกอนเนื้อที่คาบอยูลงในน้ำ ………………………………………………………………………………………… 4. เมื่อหมาทิ้งกอนเนื้อลงในน้ำแลวเปนอยางไร ………………………………………………………………………………………… 5. จากนิทานเรื่องนี้ นักเรียนไดขอคิดวาอยางไร ………………………………………………………………………………………… กลุมที่.................................... 1.....................................................................2.................................................................. 3.....................................................................4.................................................................. 5...................................................................... ข้อละ 1 คะแนน คะแนนเต็ม 5 คะแนน คะแนนที่ได้ คะแนน
ใบกิจกรรมที่ 2 กิจกรรมนิทานแสนสนุก อานขอความนิทาน แลวตอบคำถามตอไปนี้ 1. อาหารของลา คือ อะไร ………………………………………………………………………………………… 2. จิ้งหรีดบอกกับลา วาอยางไร ลากับจิ้งหรีด ยังมีลาหนาโงโซตัวหนึ่ง ยืนหูผึ่งเล็มหญาริมปาใหญ ยินเสียงจิ้งหรีดรองเพราะจับใจ อยากจะใครรองไดบางอยางเพลงครู จึงไดใกลขยายความพลางถามไถ “กินอะไรเสียงจึงเพราะเสนาะหู” จิ้งหรีดวา “อยากเสียงดีจงลองดู เรากินอยูเพียงน้ำคางกลางทุงนา” ลาไดยินมิไดตรองสูลองอด ฝนใจงดหญาน้ำเที่ยวแลหา เลียน้ำคางบนใบไมแตนั้นมา ในไมชาก็สิ้นชีพวางวาย นิทานสอนวอนไวใหไดคิด สิ่งใดผิดวิสัยตนอยาขวนขวาย อาจใหโทษแกตนจนตัวตาย อยางมงายเรงคิดพินิจตรอง
………………………………………………………………………………………… 3. ทำไมลา จึงอดอาหาร ………………………………………………………………………………………… 4. ทำไมลา จึงตาย ………………………………………………………………………………………… 5. จากนิทานเรื่องนี้ ให้ข้อคิดวาอย่ างไร ่ ………………………………………………………………………………………… กลุ่มที่.................................... 1.....................................................................2.................................................................. 3.....................................................................4.................................................................. 5...................................................................... ข้อละ 1 คะแนน คะแนนเต็ม 5 คะแนน คะแนนที่ได้ คะแนน
ใบกิจกรรมที่ 3 กิจกรรมนิทานแสนสนุก อานนิทาน เรื่อง ชาวนากับงูเหา แลวตอบคำถามคะ ชาวนากับงูเหา วันหนึ่งในเหมันตตะวันรุง ชาวนามุงทองนาตาแลเห็น งูเหานอนตัวแข็งดวยความเย็น ทำใหเปนเหน็บชาทั่วตัวตน ชาวนานึกสมเพชในดวงจิต ชวยชีวิตงูไวคงไดผล จึงจับอุมขึ้นในออมอกตน ไอตัวคนอบอุนกระตุนเตือน ไมชานักงูกระดิกตัวไดดี ทั่วอินทรียแข็งแรงดังเดิมเหมือน สัญชาติงูเหาฟอไมแชเชือน แลวกัดเพื่อนชาวนาผูอารี เปนแผลลึกพิษรายแลนซึมซาบ โลหิตอาบลมหงายตายเปนผี กอนขาดใจตายวายชีวี ผูใจดีรองวาแกฟาดิน “ทำคุณแกสัตวรายใหโทษแน ดังนี้แลตัวขาจึงดับสิ้น” นิทานวาวิสัยพาลเหมือนมลทิน ยอมไมยินดีรูคุณผูใด
1. ทำไมชาวนา จึงสงสารงู ………………………………………………………………………………………… 2. ชาวนาทำอยางไร กับงูเหา ………………………………………………………………………………………… 3. ทำไมงูเหาจึงรูสึกตัว ………………………………………………………………………………………… 4. เมื่องูเหารูสึกตัว แลวมันทำอะไรกับชาวนา ………………………………………………………………………………………… 5. นิทานเรื่องนี้ ใหขอคิดในเรื่องใด ………………………………………………………………………………………… กลุมที่.................................... 1.....................................................................2..................................................................3 .....................................................................4..................................................................5.. .................................................................... ข้อละ 1 คะแนน คะแนนเต็ม 5 คะแนน คะแนนที่ได้ คะแนน
ใบกิจกรรมที่ 4 เสริมทักษะ ใหนักเรียนอานขอความตอไปนี้ แลวจัดทำเปนแผนภาพความคิด พรอมทั้ง สรุปใจความสำคัญ ราชสีหกับหนู ในปาแหงหนึ่งมีราชสีหตัวหนึ่งอาศัยอยู วันหนึ่งหนูตัวหนึ่งเดินเลนแลวไปพบ ราชสีห ราชสีหจึงจับตัวไว หนูขอรองใหราชสีหปลอยตัวแลวใหสัญญาวาวันขางหนาจะ ตอบแทนบุญคุณ ราชสีหไมเชื่อวา หนูจะชวยเหลืออะไรตนได แตก็ปลอยหนูไป ตอมา วันหนึ่งราชสีหออกไปหากิน แลวเผอิญเดินไปติดบวงนายพราน มันจึงรองเสียงดังดวย ความเจ็บปวด เมื่อหนูไดยินเสียงรองของราชสีหก็รีบวิ่งมาดู มันเห็นราชสีหติดบวง นายพราน จึงชวยกัดเชือกบวงจนขาด ราชสีหจึงหลุดออกมาได นับแตนั้นมา หนูกับ ราชสีหก็เปนเพื่อนกัน
ใบกิจกรรมที่ 4 เสริมทักษะ ใหนักเรียนอานนิทาน เรื่อง ราชสีหกับหนู ทำเปนแผนภาพความคิด และสรุป ใจความสำคัญของเรื่อง
ใจความสำคัญ .............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. ..................................................................................................................................... ขอคิด................................................................................................................................. ........................................................................................................................................... ชื่อ......................................ชั้น.........เลขที่.......... อานขอความนี้ แลวตอบคำถามขอ 1 - 5 คะแนนเต็ม 10 คะแนน คะแนนที่ได้ คะแนน แบบทดสอบ (หลังเรียน) กิจกรรม บทความนารู คำชี้แจง จงทำเครื่องหมาย X ลงในกระดาษคำตอบหนาขอที่ถูกที่สุด เพียงขอเดียว กองขาวนอย ครั้งหนึ่งนานมาแลว ที่ตำบลบานถาดทอง จังหวัดอุบลราชธานี มี กระทาชายนายหนึ่ง มีอาชีพในการทำนา เขาเปนคนที่มีอารมณวูวาม ปราศจากสติ ไมคอยคิดหนาคิดหลัง วันหนึ่งเขาออกไปทำนาแตเชา ครั้นตกสายรูสึกหิว จึงปลด ควายออกแลวไปนั่งคอยแมอยูที่คันนา เขาคอยแมอยูเปนเวลานาน ก็ไมเห็นแมมา สักที ความหิวก็รูสึกวาจะทวีมากขึ้น ๆ เขายิ่งคิดถึงแมวา เอาขาวมาใหเขาชา เขาก็ ยิ่งหิวมากขึ้นเปนทวีคูณ เขารออยู จนตะวันขึ้นสูง ความหิวทำใหเขามีอารมณ หงุดหงิดมากขึ้น ในขณะที่อารมณของเขากำลังพลุงพลานอยูนั้นเอง เขาก็แลเห็นแมของเขา เดินกระยองกระแยงมาแตไกล แทนที่เขาจะรูสึกสงสารแมที่แกชราตองทรมาน
“โธแมแกแลว จะใหเดินเหินวองไวไดยังไงกัน เอา แมปงเนื้อมาใหดวย” ผู เปนแมยื่นกองขาวใหอยางไมถือโกรธ “นี่แมจะแกลงฆาฉันรึยังไง ถึงไดเอาขาวกองมานิดเดียว มันจะพอกินรึ” ลูก ชายยังทำเสียงอยางไมพอใจ “ลองกินกอนเถิดลูก” แมตอบเสียงอยางปรานี ลูกชายกำลังโมโหหิว ไมไดคิดหนาคิดหลัง ควาไดแอก ก็ปรี่เขาไปหาแมทันที “ฉันบอกวาหิว ๆ แลวยังเอาขาวมาใหนิดเดียว อยางนี้ใชไดที่ไหน” “โธลูกของแม ลองกินดูกอนเถอะ ถึงกองนอยก็แนนนะ” แมพูดดวยทาทางงก เงิ่น เมื่อเห็นลูกชายถือแอกทำทาไมดีเชนนั้น เจาลูกชายอารมณกำลังขุนมัว ไดยินเสียงแมพูดเหมือนเสียงของศัตรู ก็เลยตี แมดวยแอก ลมลงขาดใจตาย แตเขาก็ไมรูสึกวาที่ทำไปนั้นเปนความผิด ตีแมแลวก็ กลับมากินขาว แตกินไปไดหนอยหนึ่งก็รูสึกอิ่ม ขาวเหลืออีกตั้งครึ่งคอนกอง พอหาย หิวเขาก็ระลึกไดวา ที่เขาตีแมตายนั้นผิดนัก เขาโผเขาไปเขยารางของแม และรอง เรียกราวกับจะเรียกวิญญาณของแมใหกลับคืนมา “โธแมจา แมของลูก ลูกผิดไปแลว แมกลับมาเถิด แมอยาตายเลยนะแม โธนี่ ฉันเลวรายถึงเพียงนี้เชียวรึ แมจายกโทษใหฉันเถิด” รางของแมยังคงนอนนิ่ง แมไมมีวันฟนขึ้นมาไดอีกแลว แมตาย เพราะฝมือ
1. เหตุการณนี้เกิดขึ้นที่ไหน ก. บาน ข. กลางทุง ค. คันนา ง. ในสวน เขาทรมานตอไปไมไหว จึงปรึกษากับพระผูใหญวาจะทำอยางไรจึงจะดับทุกข อันยิ่งใหญนี้ได ผลที่สุดก็ไดรับคำแนะนำใหสรางพระธาตุอุทิศสวนกุศลไปใหแม บาปที่ ทำไวก็จะลดนอยลง จิตใจของเขาก็จะสบายขึ้นบาง เมื่อไดรับคำแนะนำ เชนนั้นแลว เขาก็สรางพระธาตุองคหนึ่งขึ้น มีรูปลักษณะ คลายกองขาวที่แมใสขาวเหนียวไปใหเขากิน พระธาตุนั้นจึงไดชื่อวา “ธาตุกองขาว นอย” มาจนทุกวันนี้ (จากหนังสือ นิทานไทย ของ ส.พลายนอย)
2. เพราะเหตุใดลูกชายจึงโกรธแม ก. เขากำลังหิวขาว ข. แมมาผิดเวลา ค. แมเดินอืดอาด ง. แมทำขาวมาใหนอย 3. ลูกชายใชสิ่งใดทำรายแม จนเสียชีวิต ก. เกวียน ข. แอก ค. คันไถ ง. เคียว 4. เขามีวิธีการใดในการลบลาง บาปที่ทำไว ก. บวชตลอดชีวิต ข. สรางพระประธาน ค. ฆาตัวตายตาม ง. สรางพระธาตุ 5. จากเรื่องนี้ ใหคติในเรื่องใดมากที่สุด ก. ความมีน้ำใจ ข. ความกตัญู ค. ความเมตตา ง. ความซื่อสัตย ใหใชขอความนี้ตอบคำถามขอ 6 - 10 นากสองตัวเปนเพื่อนกัน เมื่อหาปลาไดก็มาแบงกันกิน นากตัวหนึ่งชอบหา ปลาในน้ำลึก อีกตัวหนึ่งชอบหากินตามชายฝง วันหนึ่งนากทั้งสองชวยกันจับปลา ตะเพียนไดตัวหนึ่ง แตไมสามารถแบงปลากันไดเพราะตางก็เถียงจะเอาทอนขาง หัว ไมยอมเอาทอนขางหาง ขณะนั้นมีหมาจิ้งจอกเดินผานมาพอดี นากทั้งสองจึง ขอใหหมาจิ้งจอกชวยตัดสิน หมาจิ้งจอกตัดสินวา ใหทอนขางหัวแกนากน้ำลึก ทอนขางหางใหนากน้ำตื้น สวนทอนกลางตัวเปนของผูตัดสิน เมื่อจบคำพูด หมา จิ้งจอกก็คาบเอาปลาทอนกลางเดินหลีกไป นากสองตัวไดแตมองตาม พลางนึกใน ใจวายอมเสียเปรียบใหแกกันยังดีกวา หาผูอื่นมาตัดสิน (นิทานสุภาษิต ของ สมเด็จพระมหาสมณเจากรมพระยาวชิรญาณวโรรส)
6. นากสองตัว แบงอะไรกันไมลงตัว ก. ปลานิล ข. ปลาสลิด ค. ปลาทับทิม ง. ปลาตะเพียน 7. ใครเปนผูชวยตัดสินความในเรื่องนี้ ก. แพะ ข. ชะนี ค. วัวกระทิง ง. หมาจิ้งจอก 8. นากน้ำลึกไดปลาสวนใด ก. สวนหัว ข. สวนหาง ค. สวนครีบ ง. สวนกลางตัว 9. นิทานเรื่องนี้ มีสัตวทั้งหมดกี่ชนิด ก. 4 ชนิด ข. 3 ชนิด ค. 2 ชนิด ง. 1 ชนิด 10. นิทานเรื่องนี้ตรงกับสำนวนไทยวาอยางไร ก. ชา ๆ ไดพราสองเลมงาม ข. น้ำพึ่งเรือ เสือพึ่งปา ค. เขาตามตรอก ออกตามประตู ง. เสียนอยเสียยาก เสียมากเสียงาย คะแนนเต็ม 10 คะแนน คะแนนที่ได้ คะแนน
เฉลยคําตอบ
ขอ คำตอบ 1 ง 2 ก เฉลยแบบทดสอบ (กอนเรียน) กิจกรรมนิทานแสนสนุก
3 ค 4 ก 5 ง 6 ก 7 ข 8 ง 9 ค 10 ง เฉลยคําตอบ ใบกิจกรรมที่ 1 ขอ 1 ขโมยมาจากตลาด ขอ 2 ในน้ำ ขอ 3 เพราะอยากไดกอนเนื้อที่ใหญกวา ขอ 4 เนื้อและเงาเนื้อจมหายไป โั
ใบกิจกรรมที่ 2 ขอ 1 หญากับน้ำ ขอ 2 ถาอยากเสียงดี ใหกินแตน้ำคาง ขอ 3 เพราะเชื่อจิ้งหรีด อยากมีเสียงไพเราะ ขอ 4 เพราะอดหญาและอดน้ำ ขอ 5 กอนตัดสินใจ ทำสิ่งใดหรือ เรื่องอะไร ควรคิดใหรอบคอบเสียกอน ใบกิจกรรมที่ 3 ขอ 1 เพราะเห็นงูเหานอนตัวแข็ง ขอ 2 อุมไวกับออมอก ขอ 3 เพราะไดรับความอบอุน ขอ 4 กัดชาวนาตาย ขอ 5 ทำคุณบูชาโทษ
ใหนักเรียนอานนิทานเรื่องราชสีหกับหนู ทำเปนแผนภาพความคิด และสรุปใจความ สำคัญของเรื่อง เฉลยใบกิจกรรมที่ 4 เสริมทักษะ แผนผังความคิด
ใจความสำคัญ ราชสีหจับหนูไดแตหนูขอรองใหปลอยและจะตอบแทนคุณราชสีหติดบวง นายพราน หนูกัดบวงจนขาด ชวยราชสีหออกมาได หนูกับราชสีหจึงเปนเพื่อนกัน ขอคิด อยาดูถูกผูที่มีกำลังนอยกวา จะชวยเหลือตนไมได เฉลยแบบทดสอบ (หลังเรียน) กิจกรรมนิทานแสนสนุก
ขอ คำตอบ1 ข2 ง 3 ข 4 ง5 ข 6 ง7 ง8 ก 9 ข 10 ก
อานขอความนี้แลวชวยกันหาใจความสำคัญ ภาคผนวก แพะกับผลองุน มีแพะตัวหนึ่งหนีการไลลาของนายพราน เขาไปหลบซอนตัวอยูใตตนองุน จน เมื่อมันแนใจวาพนจากอันตรายแลว มันก็ยกรางขึ้นแลวเริ่มกินผลองุนรวมทั้งใบของ ตนองนที่มันเขามาอาศัยหลบภัยอยนั้นเอง สวนนายพรานที่อยไมไกลนักไดยินเสียง
นิทานแสนสนุก
แบบประเมินขณะทำการสอน กิจกรรมการสอนแบบ 4 MAT เรื่อง การอานจับใจความ นิทานสนุกสุขใจในเนื้อหา ก็เพราะวาโครงเรื่องเหมาะ หัวเราะได ตัวละครมีหนาที่ดีกะไร ทั้งพระเอกคนใชมีงานทำ นางเอกก็นารักดูพักตรพริ้ม ดูแยมยิ้มนานิยมงามคมขำ ใหขอคิดดีดีมีประจำ เหมือนกับคำแมศรีเรือนที่ เพื่อนชม กนกวรรณ ภาณทัต
เรื่อง ................... เลขที่ ชื่อ-สกุล สังเกต การปฏิบัติกิจกรรม แบบทดสอบวัด ผลสัมฤทธิ์กอนเรียน แบบทดสอบกอนเรียน แบบทดสอบหลังเรียน ผลการประเมิน การรวมกิจกรรม การแสดงความ คิดเห็น ความสนใจ กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมที่ 2 กิจกรรมที่ 3 กิจกรรมที่ 4 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24
เลขที่ ชื่อ-สกุล สังเกต การปฏิบัติกิจกรรม แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ กอนเรียน แบบทดสอบกอนเรียน แบบทดสอบหลังเรียน ผลการประเมิน การรวมกิจกรรม การแสดงความ คิดเห็น ความสนใจ กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมที่ 2 กิจกรรมที่ 3 กิจกรรมที่ 4 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 เกณฑการประเมิน การสังเกต 4 = ดีมาก 3 = ดี 2 = พอใช 1 = ปรับปรุง การปฏิบัติกิจกรรม ผานเกณฑรอยละ 80
บรรณานุกรม กระทรวงศึกษาธิการ. (2546). การจัดสาระการเรียนรูกลุมสาระการเรียนรูภาษาไทย ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน 2544. กรุงเทพฯ : คุรุสภาลาดพราว. ทินรัตน จันทราภินันท. (ม.ป.ป.). แบบฝกทักษะการอานจับใจความ. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพเดอะบุคส จำกัด. ฝายวิชาการ พีบีซี. (ม.ป.ป.). การอานจับใจความชั้น ป.1 – ป.6 . กรุงเทพฯ : เยลโล การพิมพ. ฝายวิชาการ หอสมุดกลาง 09. (ม.ป.ป.) แนวขอสอบเสริมทักษะการเรียนรูภาษาไทย. ชั้นประถมศึกษาปที่ 6 . กรุงเทพฯ : รุงแสงการพิมพ. ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ : นามมีบุคส พับลิเคชั่นส. สำนักงานการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. ( 2546 ). หนังสือเรียนสาระการ เรียนรูพื้นฐานชุดภาษาเพื่อชีวิต ภาษาพาที ชั้นประถมศึกษาปที่ 6. กรุงเทพฯ : โรงพิมพคุรุสภาลาดพราว. สุดาภรณ อรุณดี. (2546). ผลการใชการเรียนรูแบบ 4 MAT ที่มีตอพฤติกรรมการเรียน
วิชาคณิตศาสตร ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปที่ 3 ที่ไดรับการสอนโดยการ จัดกิจกรรม การสอนแบบ 4 MAT ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปที่ 6 โรงเรียน วัดราชผาติคาราม (เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร). กรุงเทพฯ : ปริญญานิพนธ กศม. (ประถมศึกษา) กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร. อัดสำเนา. อรนารถ วัชราธร. (2547). หนังสือเสริมคุณภาพแม็ค ภาษาไทย ป.6 . กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ แม็ค จำกัด. อัจฉรา ชีวพันธ. (2549). ภาษาพาสอน : เรื่องนารูสำหรับครูภาษาไทย. พิมพครั้งที่ 2 กรุงเทพฯ : พิมพที่แอคทีฟ พริ้นท จำกัด.