จัดทำโดย
นางสาวรสสุคนธ ราชนุเคราะห บรรณารักษ
หองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอเขาสมิง จังหวัดตราด
และ
นางสาวปยฉัตร ศรืสุราช ครูกศน.ตำบลประณีต
ศูนยการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเขาสมิง
คำนำ
หนังสืออิเล็กทรอนิกส เรื่อง วัดเมืองเกาแสนตุม จัดทำขึ้นเพื่อถายทอดประวัติ
ความเปนมาของวัดเทพนิมิตท่ีมีอยางยาวนาน ซึ่งเปนศูนยรวมในการประกอบศาสนกจิ
และพิธีกรรมทางศาสนาของคนในชุมชน ศิลปะการกอสรางทางสถาปตยกรรมของ
อุโบสถ ศาลาไม วิหาร ท่ีมคี วามสวยสดงดงาม สรางความความตระหนักถึงความสำคัญ
ของศาสนสถานใหแ กป ระชาชนท่ัวไป และผสู นใจไดรับความรูก อ ใหเ กดิ ความเขาใจอันดี
รว มมอื กนั อนุรักษศาสนสถานสำคัญแหงน้ีใหดำรงอยูคูแ ผน ดินไทยสบื ไป
หนงั สือเลม จงึ เปน หนังสือไดรวบรวมขอ มลู ของ วดั เมอื งเกา แสนตมุ เพือ่ ใหผูอาน
เห็นถึงคุณคาและความความงดงามทางศิลปกรรม สถาปตยกรรม และคุณคาทาง
ประวัติศาสตรอันยาวนาน เพื่อใหประชาชนเกิดความรูและสรางความตระหนักใน
คุณคา ของประวตั ิศาสตรแ ละศิลปกรรมของวดั ทา โสม
นางสาวรสสคุ นธ ราชนุเคราะห
บรรณารักษ
สารบญั
ประวตั ิความเปน มา หนา
บรรณานกุ รม
๑-๔
๕
ประวตั คิ วามเปนมา
การจัดตัง้ วดั ไดจ ดั สรา งเปน ทพี่ กั สงฆเมอ่ื ป พ.ศ. ๒๕๑๘
ไดร ับอนุญาติใหส รางวัดเมอ่ื วนั ท่ี ๒๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๓๒
ไดร บั อนญุ าตติ ้ังวัดเมือ่ วนั ท่ี ๑๘ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๓๒
ไดรบั พระทาชทาน วิสุงคามสมี าเมอื่ วันที่ ๑ กมุ ภาพันธ พ.ศ.๒๕๔๐
สถานท่ีต้งั วัด
วดั เมอื งเกา แสนตุมต้งั อยูที่ หมูท่ี ๒ บานเขาโตะ โมะ ตำบลประณีต อำเภอเขาสมงิ
จังหวคั ตราด สถานที่ตัง้ วัดไดข ออนญุ าติใชพ ้นื ทขี่ องกรมศลิ ปกรณ เนอื้ ท่ี ๑๕ไร ๑ งาน
และอยูในเขตพนื้ ทีป่ าสงวน ท่ีไดจดั ทำโคจงการ วัดรวมงานดา นปา ไม เน้ือท่ีรวมกรม
ศลิ ปกรณดว ย เปน เน้อื ท่ี ๑๔๔ ไร ๒ งาน ๗๒ ตารางวา
หมูบานทอี่ ยูใ กลเ คยี ง วัดเมอื เกา แสนตุม อยูไกลช ิดกับ อาณาเขตอำเภอขลุง
ทศิ ใต ติดตอ สวนยาง นายสวา ง ชนื่ อารมณ และหมบู า นาตามีน
ทศิ ตะวนั ออก ตดิ ตอ กับหมูบ า นยายมอญ ทศิ เหนอื หมบู า นเขาโตะ โมะ และบานอีเร็ม
ทศิ ตะวันตก บา นหนองบวั
ประวัติความเปน มา
เมื่อกอนน้ัน บริเวณทีต่ ้ังวัดเมืองเกา แสนตุม และพื้นที่ใกลเคยี งนี้ ยังคงสภาพเปน
ปา ทช่ี มุ ชืน้ มีสตั วปา หลายชนดิ เชน ชา ง หมูปา เกง กระจง ไกปา โดยเฉพาะทาก มชี กุ ชุมมากๆ
ในปพ. ศ. ๒๕๑๗ นั้นเอง ไดมีคุณนายประภารัตน วรคุตตานนท ภริยาทานผูวาราชการในสมัย
นั้น ไดรวมกันกับชาวบานเดินทางไปอาราธนาหลวงปูสมชาย ฐิตวิริโย ประธานสงฆวัดเขาสุกิม
พรอมดวยกับหลวงปูหลุย จันทสาโร มาชมสถานที่ ซึ่งเปนที่แปลกประหลาด มีกลุมหินมี
ลักษณะเปนแทงๆ ตั้งเรียงตอกัน คลายกับฝาชีมีพื้นที่หลายไร ในระหวางเดินชมสถานที่อยูนั้น
หลวงปูหลุย จันทสาโร ไดเปรยขึ้นวาสถานที่นี้นาจะเปนวัดแตจะเปนไดตองอาศัยบารมีของ
หลวงปูสมชายจึงจะเปน ไปได
ในที่สุด คุณนายประภารัตน วรคุตตานนท นายเนือง คงเจิญ และชาวบานท่ีไดม า
รวมเดินชมอยูนั้น ไดพรอมกัน ขอถวาย หลวงปูสมชาย ฐิตวิริโย ใหสรางเปนวัดในครั้งน้ัน
ครั้นตอมาในปพ.ศ. ๒๕๑๘ หลวงปูสมชาย ฐิตวิริโย ไดสงพระอาจารยทองพูน ทยาลุโก พรอม
พระภิกษุ - สามแณร จำนวนหนึง่ มาอยูบ ำเพ็ญปฏบิ ัตธิ รรมเปนครั้งแรก
ประวัตคิ วามเปน มา
เดิมนั้นสถานที่ตั้งวัดเมืองเกาแสนตุมนี้ ชาวบานเรียกันกวาเขาโตะโมะ มีเรื่องเลาเปน
ตำนานสืบตอกันมาวาเปนสถานที่เก็บทรัพยสมบัติของพระราชาไวเปนจำนวนมาก สวนมากเปน
จำพวกเพชรนิลจินดา เลากันเปนจำนวนเปนแสนตุมแลวไดสรางปราสาท เปนเครื่องหมายทับไว
ดวยการเลาสืบตอกันมานี้เอง เมื่อป พ ศ. ๒๕๑๙ ทานเจาพระคุณสมเด็จพระสังฆราช
องคปจจุบันในสมัยนั้นยังดำรงคตำแหนงเปนสมเด็จพระญาญสังวรสกลสังฆปรินายกอยู
ไดป ระทานชื่อใหมวา เมืองเกา แสนตุม เปน ภาษไทยทีเ่ ขาใจงาย จึงไดใชชื่อนตี้ งั้ แตน ้นั เปน ตน มา
งานดานสารารณะประโปชน
ดานการศึกษา สนับสนุน อุปกรณการเรียน การศึกษา อุปกรณ
การศึกษาเปนประจำ จัดเลี้ยงอาหารกลางวันแกเด็กนักเรียนหลายโรงเรียน
บอย 1 จัดทำโครงการพัฒนาโรงเรียนพัฒนา
ดานพัฒนาชุมชน จัดกลุมเยาวชนรวมพัฒนาสังคมชุมชน เชน
รวมรณรงค และเปนแกนนำสภาพนิเวศบานเมืองสะอาด รณรงคกำจัดภัยราย
ไขเ ลอื ดออก โดยการพัฒนารวมกับชมุ ชน
ดานพัฒนาสถาบัน จัดการใหมีการอบรม ตามสถาบันการศึกษาและ
สถาบนั ตา งๆ ทั้งในจงั หวดั และตา งจังหวัด จัดทำโครงการอบรม ครับครวั อบอุน
ดวยพระธรรม คายคุณธรรมจริยธรรม คายอบรมผูนำเยาวชน คายเยาวชน
แกนนำพัฒนาประขาสัมพันธ คายอาสาพัฒนา คายพัฒนาคุณธรรม
คายจิตอาสาหรือจิตสาธารณะ คายคุณธรรมอื่น ๆ และเปนพระวิทยากร
กระบวนการอบรม บรรยายท่วั ไป เพ่อื พฒั นาสถาบนั และสงั คม
บรรณานกุ รม
พระครคู รนุ าถสมาจร(วจิ ติ ร ฐติ พโล). เจาอาวาสวัดเมอื งเกาแสนตุม . สมั ภาษณ.
๒๑ สิงหาคม ๒๕๖๔
คณะผูจัดทำ
ทีป่ รึกษา ผอู ำนวยการสำนักงาน กศน.จังหวัดตราด
วา ที่ ร.ท. จำนงค นนทะมาศ ครูชำนาญการพเิ ศษ
นางกนั ตพร พลู ศริ ิ รักษาการในตำแหนง ผอ.กศน.อำเภอเขาสมิง
นางสาวสุประวณี กลีบสมทุ ร นักจัดการงานท่ัวไป สำนักงาน กศน.จังหวัดตราด
นายวีระพนั ธ วงษนาปา ครอู าสาสมัครฯ
นางนฤบล แขง็ ขันธุ ครอู าสาสมัครฯ
นางสาวปย ฉตั ร ศรีสรุ าช ครู กศน.ตำบล
จัดพมิ พ/รูปเลม/ปก
นางสาวรสสคุ นธ ราชนเุ คราะห บรรณารกั ษ
หอ งสมดุ ประชาชน “เฉลิมราชกมุ ารี” อำเภอเขาสมงิ จงั หวดั ตราด
ศูนยก ารศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยอำเภอเขาสมงิ