ชุดที่ 4 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ฟ้า

หน้า 0 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย

หน้า 1 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ชุดการสอนประวัติศาสตร์ไทย โดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์และความคงทนในการเรียนรู้ของ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่5 จัดทำขึ้นเพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้ผู้เรียนทุกคนเกิดความคิดรวบยอด เรื่องประวัติศาสตร์ไทย หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 เรื่อง ผลงานของบุคคลสำคัญในการสร้างสรรค์ชาติไทย และหน่วยการเรียนรู้ที่ 5 เรื่อง การสร้างสรรค์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย อีกทั้งยังส่งเสริมและ พัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์และความคงทนในการเรียนรู้มีการประเมินตนเอง ซึ่งมีทั้งหมด 5 ชุด เวลา 20 ชั่วโมง ดังนี้ ชุดที่ 1 เรื่อง บุคคลสำคัญที่มีบทบาทในการสร้างสรรค์ชาติไทย (5 ชั่วโมง) ชุดที่ 2 เรื่อง พระบรมวงศานุวงศ์ขุนนางและชาวต่างชาติที่มีบทบาท ในการสร้างสรรค์ชาติไทย (4 ชั่วโมง) ชุดที่ 3 เรื่อง การสร้างสรรค์วัฒนธรรมไทย และภูมิปัญญาไทย (3 ชั่วโมง) ชุดที่ 4 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย (4 ชั่วโมง) ชุดที่ 5 เรื่อง ปัจจัย และบุคคลที่ส่งเสริมการสร้างสรรค์วัฒนธรรมและ ภูมิปัญญาไทย (4 ชั่วโมง) โดยในชุดที่ 4 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ประกอบด้วย คำชี้แจง สำหรับครูคำแนะนำสำหรับนักเรียน แผนผังการใช้ชุดการสอน มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด สาระ การเรียนรู้จุดประสงค์การเรียนรู้ แบบทดสอบก่อนเรียน ใบความรู้ ใบกิจกรรมและแบบทดสอบหลัง เรียน โดยเนื้อหาแต่ละเรื่องมีตัวอย่างประกอบชัดเจน นักเรียนสามารถศึกษาชุดการสอนตามลำดับ ขั้นตอน พร้อมทั้งตรวจคำตอบที่ถูกต้องของชุดการสอนได้ด้วยตนเอง ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าชุดการสอนประวัติศาสตร์ไทย ชุดที่ 4 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะ การสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย จะช่วยพัฒนาความคิดรวบยอดและส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์และ ความคงทนในการเรียนรู้และเหมาะสมกับผู้เรียนทุกคน เหมาะสมสำหรับครูที่จะนำไป จัดการเรียนการสอน นางสาวกานดาวดี มุ่งแฝงกลาง ตำแหน่ง ครูวิทยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม คำนำ

หน้า 2 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย เรื่อง หน้า คำนำ 1 สารบัญ 2 คำชี้แจงสำหรับครู 3 คำแนะนำสำหรับนักเรียน 4 แผนผังการใช้ชุดการสอนประวัติศาสตร์ไทยชุดที่4 5 การจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก 6 มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด 7 สาระสำคัญ 7 จุดประสงค์การเรียนรู้ 7 สมรรถนะและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ 7 1. ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยสมัยสุโขทัย 8 ใบความรู้ 8 ใบกิจกรรม 12 2. ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยในสมัยอยุธยา 14 ใบความรู้ 14 ใบกิจกรรม 20 3. ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยสมัยธนบุรีและสมัย รัตนโกสินทร์ 22 ใบความรู้ 22 ใบกิจกรรม 29 แบบทดสอบหลังเรียนชุดที่ 4 33 เฉลยใบกิจกรรม 37 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียนชุดที่ 4 45 บรรณานุกรม 46 สารบัญ

หน้า 3 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ขั้นที่ 1 ขั้นที่ 2 ขั้นที่ 3 ขั้นที่ 4 ขั้นที่ 6 ขั้นที่ 5 ชุดการสอนประวัติศาสตร์ไทย ชุดที่ 4 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญา ไทย รหัสวิชา ส32104 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ใช้ประกอบการจัดการเรียนรู้หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 เรื่อง ผลงานของบุคคลสำคัญในการสร้างสรรค์ชาติไทย และหน่วยการเรียนรู้ที่ 5 เรื่อง การสร้างสรรค์ วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย โดยในชุดการสอนประวัติศาสตร์ไทยชุดที่ 4 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะ การสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ใช้เวลาจัดการเรียนรู้4 ชั่วโมง ประกอบด้วยเนื้อหา ดังนี้ 1) ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยสมัยสุโขทัย (1 ชั่วโมง) 2) ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยในสมัยอยุธยา (1 ชั่วโมง) 3) ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยสมัยธนบุรีและสมัยรัตนโกสินทร์(2 ชั่วโมง) ในชุดการสอนประวัติศาสตร์ไทย ชุดที่ 4 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญา ไทย ประกอบด้วยคำชี้แจงสำหรับครูคำแนะนำสำหรับนักเรียน แผนผังการใช้ชุดการสอน มาตรฐาน การเรียนรู้และตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้จุดประสงค์การเรียนรู้แบบทดสอบก่อนเรียน ใบความรู้ ใบกิจกรรมและแบบทดสอบหลังเรียน และภาคผนวกซึ่งประกอบด้วยเฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน เฉลย ใบกิจกรรม เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน แบบบันทึกคะแนนและเกณฑ์การประเมินในการใช้ชุดการสอน ประวัติศาสตร์ไทยชุดนี้ ครูผู้สอนควรปฏิบัติตามขั้นตอนต่อไปนี้ ชี้แจงขั้นตอนการเรียนโดยใช้ชุดการสอนประวัติศาสตร์ไทยนี้ให้นักเรียนเข้าใจ ให้นักเรียนศึกษาเนื้อหาจากใบความรู้ ทำใบกิจกรรม และตรวจคำตอบ ตามเฉลยในภาคผนวกทีละใบกิจกรรม ดูแลให้นักเรียนปฏิบัติตามขั้นตอนและให้คำแนะนำเมื่อนักเรียนพบปัญหา ประเมินผลการเรียนของนักเรียนอย่างต่อเนื่องและให้แรงเสริมในการปฏิบัติ กิจกรรมของนักเรียน ให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน เมื่อศึกษาเนื้อหาจากใบความรู้ และทำใบกิจกรรมเสร็จสิ้น บันทึกผลการประเมินหลังการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุดการสอนทุกครั้ง คำชี้แจงสำหรับครู ขั้นที่ 6 ขั้นที่ 5 ขั้นที่ 4 ขั้นที่ 3 ขั้นที่ 2 ขั้นที่ 1

หน้า 4 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ขั้นที่ 1 ขั้นที่ 2 ขั้นที่ 3 ขั้นที่ 4 ขั้นที่ 6 ขั้นที่ 5 นักเรียนควรปฏิบัติในการใช้ชุดการสอนประวัติศาสตร์ไทย ชุดที่ 4 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะ การสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ดังนี้ ศึกษาขั้นตอนการใช้ชุดการสอนมการเรียนรู้ให้เข้าใจชัดเจน ศึกษามาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ จุดประสงค์ การเรียนรู้ และเวลาที่ใช้ในการจัดการเรียนรู้ ศึกษาและทำความเข้าใจเนื้อหาจากใบความรู้และทำใบกิจกรรม ด้วยตนเอง ตรวจคำตอบจากเฉลยในภาคผนวกไปทีละใบกิจกรรมตามลำดับ เมื่อพบปัญหาให้ขอคำแนะนำจากครูทันที ทำแบบทดสอบหลังเรียน ตรวจคำตอบจากเฉลยในภาคผนวก แล้วบันทึกคะแนนลงในแบบบันทึกคะแนน ประเมินผลว่านักเรียนผ่านเกณฑ์หรือไม่ “ผ่านเกณฑ์การประเมิน” ให้นักเรียนศึกษาชุดการสอนชุดต่อไป “ไม่ผ่านเกณฑ์การประเมิน” ให้นักเรียนย้อนกลับไปศึกษาและ ทำความเข้าใจเนื้อหาจากใบความรู้และทำใบกิจกรรมด้วยตนเองใหม่ อ่านคำแนะนำให้เข้าใจและปฏิบัติตามให้ถูกต้อง ก่อนที่จะลงมือทำกิจกรรมในชุดกิจกรรม และที่สำคัญต้องมีความซื่อสัตย์นะคะ คำแนะนำสำหรับนักเรียน

หน้า 5 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ศึกษาเนื้อหา ทำใบกิจกรรม ตรวจให้คะแนนด้วยตนเอง ศึกษาขั้นตอนการใช้ชุดการสอน ศึกษามาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด ศึกษาจุดประสงค์การเรียนรู้ ศึกษาใบความรู้ และทำใบกิจกรรม คณิตศาสตร์ ศึกษาเนื้อหาสาระใบความรู้ที่ 1-3 ในชุดที่ 4 ให้ครบตามกำหนดไว้ เก็บสถิติคะแนน ทดสอบหลังเรียน จบชุดที่ 4 ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80 ไม่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80 แผนผังการใช้ชุดการสอนชุดที่ 4 ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80 ไม่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80

หน้า 6 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย การจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก ขั้นที่1 กระตุ้นความสนใจ (Engagement) นำเข้าสู่บทเรียนทำให้นักเรียนเกิดความพร้อมและมีความกระตือรือร้นในการเรียน ขั้นที่2 สำรวจค้นหา (Exploration) ให้นักเรียนเข้ากลุ่มตามที่ได้แบ่งไว้กลุ่มละ 4 คน (เก่ง : ปานกลาง : อ่อน = 1 : 2 : 1) ศึกษาใบความรู้ในเรื่อง ประวัติศาสตร์ไทย โดยครูใช้คำถาม กระตุ้นความคิดให้นักเรียนมีความเข้าใจ ขั้นที่3 อธิบายความรู้และลงข้อสรุป (Explanation) เมื่อนักเรียนศึกษาใบความรู้ เรียบร้อยแล้ว ให้นักเรียนได้อธิบายหรืออภิปราย แลกเปลี่ยนความคิดเห็น เพื่อพัฒนาความรู้ความเข้าใจในองค์ความรู้ ประกอบกับการใช้เหตุผลอย่างสมเหตุสมผล ครูร่วมอภิปรายกับนักเรียน เพื่อให้นักเรียนสรุปความรู้ที่ได้จากการทำกิจกรรมที่ผ่านมา ขั้นที่4 ขยายความเข้าใจ (Elaboration) ให้นักเรียนได้ขยายหรือเพิ่มเติมความรู้ความเข้าใจในองค์ความรู้ที่ได้ให้กว้างและลึกซึ้ง โดยให้นักเรียนทำแผนผังกราฟิก แล้วสุ่มให้นักเรียนออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน ขั้นที่5 ตรวจสอบผล (Evaluation) ให้นักเรียนได้ประเมินความรู้ความเข้าใจและความสามารถของตนเอง โดยให้นักเรียนทำใบกิจกรรม และทำแบบทดสอบหลังเรียน

หน้า 7 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย จุดประสงค์การเรียนรู้ สาระสำคัญ มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด สาระ : ประวัติศาสตร์ มาตรฐานการเรียนรู้ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทยวัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธำรงความเป็นไทย ตัวชี้วัด ส 4.3 ม.4-6/3 วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งเสริมการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย และ วัฒนธรรมไทย ซึ่งมีผลต่อสังคมไทยในยุคปัจจุบัน สมรรถนะและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 1 ความสามารถในการสื่อสาร 2 ความสามารถในการคิด (ทักษะการคิดวิเคราะห์) คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ใฝ่เรียนรู้ 2. มุ่งมั่นในการทำงาน มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด/ สาระการเรียนรู้/จุดประสงค์การเรียนรู้ นักเรียนสามารถ 1. อธิบายเกี่ยวกับสภาพแวดล้อมที่มีผลต่อการสร้างสรรค์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาที่มี ต่อวิถีชีวิตของคนไทยสมัยต่างๆ ได้ 2. วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งเสริมการสร้างสรรค์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาที่มีผลต่อสังคมไทย ในปัจจุบันได้ วิถีการดำรงชีวิตและภูมิปัญญาของคนไทยในแต่ละยุคสมัย มีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลง ให้เข้ากับสภาพแวดล้อม ซึ่งมีผลต่อการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยและวัฒนธรรมไทย จึงมี ความจำเป็นที่ชาวไทยจะต้องร่วมมือกันอนุรักษ์ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมไทย

หน้า 8 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยในสมัยสุโขทัย เพื่อประกอบความเข้าใจ เรื่องภูมิปัญญาไทย มีดังนี้ 1. ระบบการชักน้ำ เก็บน้ำ และระบายน้ำ การสร้างระบบการชักน้ำ เก็บน้ำและระบายน้ำ นับเป็นภูมิปัญญาไทยอย่างหนึ่งในสมัย สุโขทัย ดังมีหลักฐานเป็นจำนวนมาก เช่น การสร้างตระพัง (สระน้ำ) ใหญ่ๆ และมีวัดหรือศาสนสถาน สร้างไว้ใกล้ๆ หรือสร้างไว้บนเกาะกลางตระพังใหญ่ๆ เช่น ตระพังทอง ตระพังเงิน เป็นต้น การสร้างศาสนสถานไว้ใกล้กับตระพังก็เป็นอุบายในการรักษาความสะอาดให้กับน้ำในตระพัง เพราะ บริเวณศาสนสถานผู้คนในอดีตถือว่าเป็นเขตสิ่งศักดิ์สิทธิ์ การทิ้งของเสียลงในสระน้ำมีน้อย จึงทำให้สระน้ำสะอาด เนื่องจากในกรุงสุโขทัยได้ประสบกับปัญหาการขาดแคลนน้ำสำหรับอุปโภคบริโภค รวมทั้ง การเพาะปลูกโดยเฉพาะในฤดูแล้ง เพราะบรรดาลำห้วย หนอง คลอง บึง น้ำหมักแห้งขอด และไม่มี ทางน้ำหรือแอ่งน้ำใต้ดินที่จะนำน้ำมาอุปโภคบริโภคได้ ดังนั้นจึงต้องอาศัยการสร้างระบบชลประทาน ที่มีประสิทธิภาพ วิธีที่จะดำเนินการเพื่อให้มีน้ำไว้ใช้อุปโภคบริโภคได้ตลอดทั้งปีก็คือ การชักน้ำ การเก็บน้ำ และการระบายน้ำนั่นเอง สำหรับการกักเก็บน้ำบนผิวดิน จำเป็นจะต้องชักน้ำจากที่สูงเข้ามาบริเวณเมืองซึ่งเป็นที่อยู่ อาศัย โดยสร้างแนวคันดินจากที่สูงมายังคูน้ำล้อมรอบบริเวณศาสนสถาน แนวคันดินนี้จะบีบน้ำที่ไหล จากที่สูงโดยมีท่อดินเผาขนาดใหญ่ฝังลึกอยู่ใต้ผิวดิน เมื่อเกิดฝนตกน้ำจะไหลไปตามท่อดินเผา ซึ่งจะ นำไปไว้ในห้วยสำหรับเป็นแหล่งกักเก็บน้ำ นอกจากบรรดาคันดินที่ชักน้ำจากที่สูงลงมาที่ลำห้วยแล้ว ยังมีแนวคันดินอื่นๆ ที่ชักน้ำจากที่สูงไปเก็บไว้ตามคูน้ำหรือสระน้ำของวัดต่างๆ อีกด้วย นอกจากนี้ ยังพบหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่ามีบ่อน้ำรูปกลม กรุอิฐ และสระน้ำรูปสี่เหลี่ยม ขนาดเล็กซึ่งพบได้ทั่วไปบริเวณเมืองเก่าสุโขทัย เพื่อดักน้ำที่ไหลซึมจากบรรดาตระพังมาใช้เพื่ออุปโภค บริโภคในเขตวัด และบริเวณที่อยู่อาศัย การพบบ่อน้ำที่กรุด้วยอิฐแสดงให้เห็นถึงกระบวนการของ ระบบการใช้น้ำขั้นสุดท้าย ซึ่งผ่านขั้นตอนต่างๆ จากการรับน้ำ ชักน้ำ ระบายน้ำ มาจนถึงการเก็บน้ำ ในตระพังแล้วปล่อยให้ไหลซึมลงมายังบ่อน้ำใช้อีกต่อหนึ่ง โดยที่เขื่อนคันดินที่สร้างขึ้นมาเป็นเขื่อนกัก เก็บน้ำ เรียกว่า “เขื่อนพระร่วง” ส่วนแหล่งรับน้ำและระบายน้ำเรียกว่า “สรีดภงส์” ซึ่งระบบการชัก น้ำ เก็บน้ำ และระบายน้ำ ในสมัยสุโขทัยนี้ถือได้ว่าเป็นภูมิปัญญาไทยทางด้านการชลประทานอย่าง หนึ่งที่ปรากฏให้เห็นในสมัยนั้น ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยสมัยสุโขทัย

หน้า 9 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย 2. การประดิษฐ์เครื่องปั้นดินเผา บริเวณดินแดนที่เป็นประเทศไทยปัจจุบัน ได้มีการค้นพบเครื่องปั้นดินเผาอันเป็นภาชนะ สำหรับใส่สิ่งของมาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์แล้ว และเชื่อว่าภูมิปัญญาเหล่านี้ได้เป็นรากฐานของ การผลิตเครื่องปั้นดินเผาในสมัยประวัติศาสตร์ในเวลาต่อมา ในสมัยสุโขทัย มีการประดิษฐ์เครื่องปั้นดินเผาทั้งชนิดเคลือบและไม่เคลือบ โดยการนำดินมา ปั้นเป็นรูปทรงต่างๆ แล้วนำมาเผาเพื่อใช้งานในลักษณะต่างๆ ซึ่งดินเผาในสมัยสุโขทัยนี้เรียกว่า “สังค โลก” เครื่องปั้นดินเผาชนิดเคลือบในสมัยสุโขทัย ส่วนใหญ่มักทำเป็นสีเขียวไข่กา มีทั้งชนิดหนาและ บางนอกจากนี้ยังมีการเคลือบเป็นสีน้ำตาลแต่มีน้อย สำหรับการเผาเครื่องเคลือบดินเผาสมัยสุโขทัย มักจะเผากันในฤดูฝน เพราะการเผาในฤดูฝน อากาศ เตาเผา และฟืนมีความชื้นมาก ทำให้ได้เครื่อง เคลือบสีเขียวไข่กาสวยมากกว่าในฤดูร้อน ส่วนเครื่องเคลือบสีน้ำตาลนิยมเผากันในฤดูร้อน และฤดู หนาวเสียเป็นส่วนใหญ่ การผลิตเครื่องปั้นดินเผาชนิดเคลือบจะต้องใช้ดินขาวและดินเหนียวที่มีคุณภาพดี รวมทั้ง แหล่งต้นไม้บางชนิดซึ่งสามารถนำมาผลิตน้ำยาเคลือบได้ โดยสามารถนำมาผลิตเป็นผลิตภัณฑ์ได้ หลายชนิด เช่น ภาชนะประเภทถ้วย โถ จาน แจกัน กาน้ำ ไห กระปุก เป็นต้น ซึ่งเครื่องเคลือบดินเผา หรือสังคโลกยังคงมีสืบต่อมาถึงสมัยอยุธยาตอนต้น และจัดได้ว่าเป็นภูมิปัญญาไทยอีกอย่างหนึ่ง ภาพ 1 เขื่อนสรีดภงส์ หรือทำนบพระร่วง ทำนบนี้เป็นเขื่อนดิน (คันดิน) สำหรับกั้นน้ำ ในสมัยสุโขทัย ที่มา : https://www.touronthai.com/article /1449 สืบค้นเมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภาพ 2 เตาทุเรียง สำหรับเผาเครื่องสังคโลกใน สมัยสุโขทัย ที่มา : https://www.posttoday.com/life/ healthy/449815 สืบค้นเมื่อ : 30 มิถุนายน 2562

หน้า 10 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย 3. การประดิษฐ์ตัวอักษรไทยสำหรับคนไทย การประดิษฐ์ตัวอักษรไทยที่เรียกว่า “ลายสือไทย” ของพ่อขุนรามคำแหงมหาราชเมื่อปี พ.ศ. 1826 นั้นนับได้ว่าเป็นพระปรีชาสามารถของพระองค์ที่ทรงประดิษฐ์อักษรไทยที่เป็นแบบฉบับของคน ไทย ไม่ต้องใช้ภาษาของชนชาติอื่นเพื่อใช้สื่อสารให้เกิดความเข้าใจในหมู่คนไทยด้วยกัน อันแสดงให้ เห็นถึงความเป็นปึกแผ่นของคนไทยที่ใช้ภาษาไทยเป็นสัญลักษณ์ร่วมกัน ในการประดิษฐ์ “ลายสือไทย” ของพ่อขุนรามคำแหงมหาราชนั้นสูงได้ดัดแปลงตัวหนังสือ ขอม มอญ ซึ่งนิยมใช้กันอยู่แถบแม่น้ำเจ้าพระยาแต่เดิม นอกจากนี้ ตัวรูปอักษรของพ่อขุนรามคำแหง มหาราชน่าจะได้รับอิทธิพลจากลังกาและอินเดียด้วย การประดิษฐ์ตัวอักษรไทยของพ่อขุนรามคำแหงมหาราชมีลักษณะพิเศษและมีประโยชน์ต่อ การเขียนและการอ่านภาษาไทยเป็นอย่างมาก เนื่องจากพ่อขุนรามคำแหงมหาราชทรงประดิษฐ์ รูปอักษรทั้งพยัญชนะ สระ และวรรณยุกต์ เพิ่มขึ้นให้พอกับเสียงพูดของคนในชาติ และทำให้สามารถ เขียนคำไทยได้ทุกคำ นอกจากนี้ การมีรูปวรรณยุกต์ ยังทำให้สามารถอ่านความหมายของคำได้ ถูกต้อง โดยไม่ต้องดูข้อความประกอบทั้งประโยค (ถ้าเป็นอักษรขอมโบราณเมื่อเขียนคำว่า “เบก” อาจอ่านออกเสียงเป็น เบก แบก หรือเบิก ก็ได้ ดังนั้น เวลาอ่านจึงต้องดูความหมายของประโยคก่อน จึงจะอ่านออกเสียงได้ถูกต้อง) อักษรไทยของพ่อขุนรามคำแหงมหาราชยังมีลักษณะพิเศษอีกประการ หนึ่ง คือ พยัญชนะทุกตัวเขียนเรียงตามบรรทัดเดียวกัน ไม่มีตัวพยัญชนะซ้อนกันเหมือนตัวอักษรของ ดินแดนใกล้เคียงอย่าง เขมร มอญ หรือพม่า เป็นต้น ภาพ 3 เครื่องสังคโลก จังหวัดสุโขทัย ที่มา : https://travel.mthai.com/news/ 58526.html สืบค้นเมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภาพ 4 ลายสือไทย พ่อขุนรามคำแหง มหาราช ที่มา : https://sites.google.com/site/ sukhothaipkkpp/kaneid-laysux-thiy สืบค้นเมื่อ : 30 มิถุนายน 2562

หน้า 11 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ความพิเศษของตัวอักษรไทยที่พ่อขุนรามคำแหงมหาราชได้ทรงประดิษฐ์ขึ้นมานี้ ถือได้ว่าเป็น ภูมิปัญญาไทยในสมัยสุโขทัยที่ได้กลายเป็นมรดกตกทอดมาจนถึงปัจจุบัน 4. การอาศัยวรรณกรรมทางพระพุทธศาสนาเพื่อจรรโลงสังคม ในสมัยสุโขทัยพระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) ทรงพระราชนิพนธ์ ไตรภูมิพระร่วง อันเป็น วรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา โดยการนำหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนา ซึ่งผู้คน บางส่วนอาจเข้าใจได้ยาก มานำเสนอใหม่ในรูปของคำประพันธ์ มีการใช้โวหารเปรียบเทียบ ใช้ ข้อความง่ายๆ อ่านแล้วมีความเข้าใจเกิดจินตนาการ ในไตรภูมิพระร่วงได้กล่าวถึงโลกมนุษย์ นรก สวรรค์ โดยผู้ที่ประกอบกุศลกรรมในโลกจะได้ เสวยสุขในเทวโลกและพรหมโลก หรือมิฉะนั้นก็อาจบรรลุนิพพาน ส่วนมนุษย์ผู้ประกอบอกุศลกรรม จะต้องไปเกิดในอบายภูมิหรือนรก โดยดินแดนสวรรค์ของผู้ประพฤติกุศลกรรมมีทั้งหมด 16 ชั้น ส่วน ดินแดนนรกของผู้ประกอบอกุศลกรรมมี 4 ชั้น คือ เดรัจฉาน เปรต อสุรกาย และนรก ดังนั้น ผู้ที่อ่านหรือฟังเรื่องไตรภูมิในพระพุทธศาสนา จึงหวาดกลัวที่จะไปเกิดในดินแดน อกุศลกรรม ไม่ประพฤติชั่ว และพยายามหาทางสร้างกุศลกรรม เพื่อจะได้ไปเกิดในแดนสวรรค์ความ เชื่อในเรื่องของการทำความดีความชั่วจึงส่งผลให้เกิดความสงบสุขขึ้นในสังคม ซึ่งน่าจะดีกว่าการให้ ผู้คนเกรงกลัวบทลงโทษในกฎหมายเพียงอย่างเดียว กล่าวได้ว่า ไตรภูมิพระร่วงจัดเป็นภูมิปัญญาไทยอย่างหนึ่งในสมัยสุโขทัยที่อาศัยวรรณกรรม ทางพระพุทธศาสนาเป็นเครื่องมือควบคุมพฤติกรรมของบุคคลในสังคม ซึ่งเมื่อผู้คนส่วนใหญ่ทำแต่สิ่ง ที่ดี สังคมก็จะดีตามมา เมื่อสังคมดี บ้านเมืองก็จะเจริญรุ่งเรืองตามมา ภาพ 5 ไตรภูมิพระร่วง สมัยสุโขทัย พระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) ที่มา : https://sites.google.com/a/ tupr.ac.th/we-are-thai/cud-kaneid-thaifood-sources/smay-sukhothay สืบค้นเมื่อ : 30 มิถุนายน 2562

หน้า 12 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ใบกิจกรรมที่ 1.1 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยสมัยสุโขทัย คำชี้แจง พิจารณาภาพ แล้วเติมข้อความประเด็นที่กำหนด (ส 4.3 ม.4-6/3) ที่มา : https://www.touronthai.com/article /1449 เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา ................................................................... ความสำคัญ ................................................................ ...................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... ที่มา : https://www.posttoday.com/life/ healthy/449815 เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา ................................................................... ความสำคัญ ................................................................ ...................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... ที่มา : https://travel.mthai.com/news/ 58526.html เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา ................................................................... ความสำคัญ ................................................................ ...................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... ที่มา : https://sites.google.com/site/ sukhothaipkkpp/kaneid-laysux-thiy เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา ................................................................... ความสำคัญ ................................................................ ...................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... 1. 2. 3. 4.

หน้า 13 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ใบกิจกรรมที่ 1.2 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยสมัยสุโขทัย คำชี้แจง อ่านบทความต่อไปนี้ แล้วตอบคำถาม (ส 4.3 ม.4-6/3) สรีดภงส์-ทำนบพระร่วง เขื่อนอายุกว่า 700 ปี ของสุโขทัย เขื่อนสรีดภงส์(สรีดภงส์) หรือที่สมัยก่อนเรียกกันว่า ทำนบพระร่วง ซึ่งในยุคหลังได้สร้างต่อ เติมเป็นแนวระหว่างเขาพระบาทใหญ่และเขากิ่วอ้ายมาเพื่อใช้กักเก็บน้ำที่ไหลมาจากหุบเขาในโซก พระร่วง เป็นที่เชื่อกันว่าแต่เดิมน่าจะสร้างโดยกษัตริย์สุโขทัยพระองค์ใดพระองค์หนึ่ง ดังหลักฐานที่ ปรากฏในจารึกพ่อขุนรามคำแหง อย่างไรก็ดี สุจิตต์ วงษ์เทศ มองว่า ลำพังหลักฐานดังกล่าวไม่อาจ บอกได้แน่ชัดว่า “สรีดภงส” หมายถึงสิ่งใด มันอาจเป็นไปได้ทั้งเขื่อนหรือทำนบ หรืออาจเป็นเพียงคัน ดินที่ใช้เบี่ยงเบนทางน้ำก็ได้ และอาจมีอยู่หลายแห่ง ไม่ได้ตั้งอยู่ ณ ที่แห่งเดียวโดดๆ ตามความหมาย ที่ใช้ในปัจจุบัน ดังคำอธิบายต่อไปนี้ เนื่องจากระบบน้ำของเมืองสุโขทัยมีขนาดใหญ่โต จึงทำให้ร่องรอยระบบชักน้ำและระบายน้ำ มีลักษณะซับซ้อน และสร้างความสับสนให้กับผู้ศึกษาค้นคว้าหลายๆ ฝ่าย ดังกรณีชื่อ “สรีดภงส แม้จารึกพ่อขุนรามคำแหงจะระบุว่า ด้านทิศใต้มี “สรีดภงส” (มาจากภาษาสันสกฤต) ที่เชื่อ กันว่า หมายถึงเขื่อนหรือทำนบกั้นน้ำของเมืองสุโขทัย แต่จารึกก็ไม่ได้บอกว่ามีรูปร่างหรือลักษณะ อย่างไร และไม่ได้กำหนดว่า “สรีดภงส” มีตำแหน่งแห่งหนอยู่แน่ๆ ที่ตรงไหน ที่มา: สุจิตต์ วงษ์เทศ, แคว้นสุโขทัย: รัฐในอุดมคติ, ศิลปวัฒนธรรม ฉบับพิเศษ 1. สรีดภงส์จัดเป็นภูมิปัญญาที่มีความสำคัญต่อชาติไทยอย่างไร ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ 2. ชาวสุโขทัยในอดีตสร้างสรีดภงส์ขึ้นมาเพื่อจุดมุ่งหมายใด ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ 3. สรีดภงส์เป็นภูมิปัญญาที่เกิดขึ้นจากปัจจัยใดเป็นสำคัญ เพราะเหตุใด ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ 4. ลักษณะสำคัญของ “สรีดภงส์” เป็นอย่างไร ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ 5. หากนักเรียนต้องการทราบข้อเท็จจริงของ “สรีดภงส์” ที่มิได้กำหนดว่ามีตำแหน่งอยู่ที่ใด จะใช้ วิธีการทางประวัติศาสตร์ในการค้นหาคำตอบอย่างไร ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................

หน้า 14 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยในสมัยอยุธยา มีดังต่อไปนี้ 1. การสร้างสถาบันพระมหากษัตริย์ให้เป็นศูนย์รวมจิตใจของคนไทย การที่สมัยอยุธยาสถาบันพระมหากษัตริย์ทรงดำรงอยู่ได้ยาวนานถึง 417 ปีจนเป็นรากฐาน ของสถาบันการเมืองที่สำคัญยิ่งของคนไทยในสมัยธนบุรีและรัตนโกสินทร์นั้น เป็นเพราะคนไทยสมัย อยุธยาได้ร่วมใจการสถาปนาสถาบันพระมหากษัตริย์ให้มีความเข้มแข็งและมีความศักดิ์สิทธิ์เป็นที่ เคารพของอาณาประชาราษฎร์โดยทั่วไป ภูมิปัญญาไทยทางด้านการเมืองการปกครองในสมัยอยุธยา เห็นได้จากการที่สมเด็จพระ รามาธิบดีที่ 1 (อู่ทอง) เมื่อครั้งทรงสถาปนากรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานีแล้ว ได้ทรงนำเอาหลักความ เชื่อในศาสนาพราหมณ์ - ฮินดู โดยทรงนำเอาลัทธิเทวราชจากเขมรมาดัดแปลงให้สอดคล้องกับสภาพ สังคมไทย ส่งผลให้สถานะพระมหากษัตริย์เปรียบเสมือนสมมติเทพ แต่ขณะเดียวกันพระมหากษัตริย์ อยุธยาก็ยังทรงเป็นธรรมราชา ซึ่งทรงไว้ซึ่งทศพิธราชธรรมตามหลักธรรมในพระพุทธศาสนาตาม แบบอย่างสุโขทัย มิได้อยู่ห่างไกลจากทวยราษฎร์ การที่นำเอาหลักการของพระพุทธศาสนามาผสมผสานกับความเชื่อของศาสนาพราหมณ์ - ฮินดู จนกลายเป็นอุดมการณ์ทางการเมืองของไทยที่พระมหากษัตริย์ไทยต้องทรงเป็นทั้งธรรมราชา และสมมติเทพ ทำให้พระมหากษัตริย์ทรงเป็นที่รักใคร่ของอาณาประชาราษฎร์เพราะทรงใช้หลัก ทศพิธราชธรรมในการปกครองราษฎร ขณะเดียวกันพระมหากษัตริย์ก็ทรงไว้ซึ่งความศักดิ์สิทธิ์ที่ผู้ใด จะละเมิดมิได้เพราะทรงเป็นสมมติเทพที่มีความศักดิ์สิทธิ์ให้ทั้งคุณและโทษแก่มนุษย์ทั้งปวง นับได้ว่า เป็นการสร้างความเข้มแข็งให้กับสถาบันพระมหากษัตริย์ซึ่งเป็นสถาบันหลักที่มีความสำคัญต่อ การดำรงอยู่ของบ้านเมือง ความสามารถของคนไทยที่สามารถสร้างอุดมการณ์ทางการเมืองเกี่ยวกับแนวคิดคุณลักษณะ ของผู้นำของอาณาจักรหรือพระมหากษัตริย์สมัยอยุธยาในลักษณะของสมมติเทพธรรมราชา ดังกล่าว ได้หล่อหลอมให้คนไทยเกิดความรักใคร่เทิดทูนบูชา จงรักภักดีต่อองค์พระมหากษัตริย์จนกลายเป็น ศูนย์รวมจิตใจของคนไทย และด้วยเหตุนี้สังคมไทยจึงถือว่าสถาบันทางการเมืองที่สำคัญและแผ่นดิน จะว่างเว้นเสียมิได้ คือ สถาบันพระมหากษัตริย์ ซึ่งยังคงมีความมั่นคงและยั่งยืนมาจนกระทั่งทุกวันนี้ แนวความคิดเกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์ดังที่ได้กล่าวมาในตอนต้น จึงเป็นภูมิปัญญา ไทยทางการเมืองที่สำคัญยิ่งในสมัยอยุธยา และภูมิปัญญาไทยดังกล่าวก็ยังคงเป็นภูมิปัญญาที่สำคัญ ต่อสังคมไทยในยุคปัจจุบันนี้ด้วย ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยในสมัยอยุธยา

หน้า 15 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย 2. ภูมิปัญญาไทยทางด้านการควบคุมกำลังคน การที่อาณาจักรอยุธยาได้รับการสถาปนาขึ้นมาท่ามกลางรัฐอื่นๆ ที่ยังดำรงอยู่อย่างเป็นอิสระ นั้นจึงจำเป็นจะต้องรวบรวมผู้คนให้อยู่ร่วมกันอย่างเป็นปึกแผ่น และผู้นำสามารถใช้กำลังผู้คน เหล่านั้นสำหรับการป้องกันการรุกรานจากข้าศึก และสำหรับการผลิตพืชพันธุ์ธัญญาหารเพื่อเลี้ยง ผู้คนได้อย่างเพียงพอ ซึ่งเมื่ออาณาจักรอยุธยามีอาณาเขตกว้างขวางมากขึ้น มีผู้คนจำนวนมากขึ้น ขณะเดียวกันก็มีศึกสงครามกับอาณาจักรเพื่อนบ้าน ดังนั้น การควบคุมกำลังคนหรือกำลังไพร่พลจึงมี ความสำคัญต่อเสถียรภาพของอาณาจักรด้วยเช่นกัน การจัดระบบไพร่ในสมัยอยุธยาจึงเป็นภูมิปัญญาที่สำคัญอย่างหนึ่ง โดยมีการกำหนดระบบ ไพร่ให้ชายฉกรรจ์ทุกคนที่เรียกว่า “ไพร่” จะต้องสังกัดมูลนายซึ่งเป็นผู้ควบคุมไพร่มิฉะนั้นจะไม่ได้รับ ความคุ้มครองตามกฎหมาย ในการสังกัดมูลนายนั้น ไพร่จะต้องไปลงทะเบียนสักเลกสังกัดมูลนาย ทั้งนี้เพื่อมูลนายจะได้ติดตามตรวจสอบไพร่ได้ทันท่วงทีเมื่อลงทะเบียนสักเลกสังกัดมูลนายแล้ว ได้มี การกำหนดระเบียบโดยมีกำหนดระเบียบโดยกำหนดระยะเวลาในการใช้แรงงานของชายฉกรรจ์ เหล่านี้ทั้งในยามสงบและในยามสงครามที่เรียกว่า “การเข้าเวร” ซึ่งมีกำหนดเวลาปีละ 6 เดือน คือ การใช้แรงงานให้กับหลวง 1 เดือน และออกเวรมาอยู่กับครอบครัว 1 เดือนสลับกันไปในยามสงบ แต่ในยามสงครามไพร่ทุกคนจะต้องถูกเกณฑ์ไปรบโดยไม่มีข้อยกเว้น ภาพ 1 แรงงานไพร่ในสังคมไทย ที่มา : https://www.hfocus.org/content/ 2014/06/7466 สืบค้นเมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 การจัดระบบไพร่ทำให้ทางราชการทราบจำนวนของไพร่พลผ่านทางมูลนาย และสามารถ เกณฑ์ผู้คนที่เป็นไพร่พลเหล่านี้ได้โดยผ่านทางมูลนายเช่นเดียวกัน ดังนั้น ระบบการควบคุมกำลังพล หรือระบบไพร่ของอยุธยาจึงเป็นภูมิปัญญาไทยทางด้านการเมืองการปกครองที่มีความสำคัญมากใน สมัยนั้น

หน้า 16 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย 3. การใช้ภาษาและวรรณกรรมเพื่อคุณประโยชน์ทางการเมืองและสังคม ในสมัยอยุธยา หากศึกษาภาษาและวรรณกรรมหลายๆ เรื่อง เราจะพบว่าวรรณกรรมบาง เรื่องได้สะท้อนให้เห็นถึงภูมิปัญญาไทยได้หลายลักษณะ แต่ในที่นี้จะยกภูมิปัญญาไทยจากวรรณกรรม เรื่อง “จินดามณี” และ “พระมาลัยคำหลวง” สำหรับประกอบการอธิบาย วรรณกรรมเรื่อง “จินดามณี” แต่งโดยพระโหราธิบดี ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เป็นวรรณกรรมที่มีคุณค่าทั้งทางด้านภาษาและการเมือง จัดได้ว่าเป็นแบบเรียนหรือตำราเรียนเล่ม แรกของไทยที่ได้กล่าวถึงอักขรวิธีว่าด้วยพยัญชนะ สระ วรรณยุกต์ของไทยเป็นแบบฝึกหัดการอ่าน และแบบฝึกหัดการเขียนภาษาให้แตกฉาน ในตอนท้ายมีการอธิบายถึงการแต่งโคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน พร้อมทั้งมีตัวอย่างประกอบด้วย การจัดระเบียบการเรียนอักขรวิธีของไทย ถือได้ว่าเป็นภูมิปัญญาของไทยอย่างหนึ่งที่สามารถ วางระเบียบการศึกษาภาษาไทยให้เกิดความเข้าใจได้ง่ายขึ้นเป็นครั้งแรกในสมัยอยุธยา ทำให้ผู้ที่จะ สอนให้คนไทยอ่านออกเขียนได้สามารถสอนไปตามระเบียบแบบแผนที่มีการเขียนไว้อย่างเป็นระบบ ทำให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจและเรียนรู้ได้เร็วขึ้น การที่สมเด็จพระนารายณ์มหาราชโปรดเกล้าฯ ให้พระโหราธิบดีแต่งหนังสือจินดามณีขึ้นมา ในครั้งนั้น เป็นพระบรมราโชบายของพระองค์ที่ทรงต้องการให้ชาวกรุงศรีอยุธยามีการศึกษาอ่านออก เขียนได้ จะได้ไม่ไปเข้ารีตในคริสต์ศาสนาที่กำลังเข้ามาเผยแพร่อยู่ในขณะนั้น สมเด็จพระเจ้าบรมมาวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงอธิบายเกี่ยวกับหนังสือจินดา มณีในสมัยอยุธยาไว้ว่า ถ้าในสมัยอยุธยา ไทยไม่จัดการส่งเสริมการเล่าเรียนให้เจริญรุ่งเรืองบ้าง ก็จะ เสียเปรียบฝรั่งเศสที่เข้ามาเผยแผ่และตั้งโรงเรียนสอนคริสต์ศาสนา คนไทยก็จะพากันหันไปเข้ารีตกัน หมด ดังนั้น การแต่งหนังสือจินดามณีจึงเป็นภูมิปัญญาไทยอย่างหนึ่งทางด้านภาษาและ วรรณกรรม นอกเหนือไปจากคนไทยจะสามารถอ่านออกเขียนได้แล้ว ยังเป็นกลอุบายสำหรับเอาไว้ใช้ ต่อต้านการแทรกแซงทางวัฒนธรรมของฝรั่งเศสในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ขณะเดียวกันก็ กลายเป็นแบบเรียนภาษาไทยสำหรับคนไทยไปด้วย ซึ่งยังคงสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน ภาพ 2 หนังสือจินดามณี แบบเรียนเล่มแรกของ ไทย สมัยอยุธยา ที่มา : https://today.line.me/th/v2/article/ 3z05PP สืบค้นเมื่อ : 30 มิถุนายน 2562

หน้า 17 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย สำหรับวรรณกรรมเรื่อง “พระมาลัยคำหลวง” นั้น เจ้าฟ้าธรรมาธเบศ (เจ้าฟ้ากุ้ง) ทรงนิพนธ์ ขึ้นในสมัยพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ เนื้อหากล่าวถึงพระมาลัยเสด็จขึ้นมาจากการโปรดสัตว์ในแดนนรก และได้พบชายผู้หนึ่ง ชายผู้นั้นได้ถวายดอกบัว 3 ดอก ให้กับพระมาลัย พระมาลัยจึงนำดอกบัวนั้นไป ถวายพระจุฬามณีและได้พบกับพระอินทร์ จึงได้สนทนากันเรื่องการทำความดีและผลของการกระทำ ความดีต่างๆ หลังจากนั้นพระมาลัยจึงนำเนื้อความเหล่านั้นกลับมาเทศนาโปรดมนุษยโลก พระมาลัย คำหลวงจึงช่วยกำหนดกรอบหรือแบบแผนในการดำเนินชีวิตของชาวอยุธยาได้อีกทางหนึ่ง ภาพ 3 พระมาลัยสนทนากับเทวดา เป็นเรื่องราวตอนหนึ่งในหนังสือพระมาลัยคำหลวง ที่มา : https://goodlifeupdate.com/healthy-mind/121236.html สืบค้นเมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 “พระมาลัยคำหลวง” นับว่าเป็นตัวอย่างของภูมิปัญญาไทยอย่างหนึ่งที่มีการใช้วรรณกรรม เพื่อปลูกฝังคนไทยให้เป็นคนดี โดยการสร้างกุศลกรรม ละเว้นอกุศลกรรม รู้จักเรื่องบาป บุญ นรก สวรรค์ การทำบุญ ซึ่งเชื่อว่าผู้ที่ทำกรรมดีจะได้เกิดในยุคพระศรีอาริย์ นับเป็นวิธีการสร้างศรัทธาให้ เกิดขึ้นในจิตใจของคนไทย อันจะส่งผลให้สังคมอยุธยามีความสงบสุข 4. ภูมิปัญญาไทยทางด้านศิลปกรรม ในสมัยอยุธยามีภูมิปัญญาไทยทางด้านศิลปกรรมหลายประเภทด้วยกัน โดยจะยกตัวอย่าง การใช้ภูมิปัญญาไทยผ่านทางด้านศิลปกรรม 3 ประเภท ดังนี้ (1) ด้านสถาปัตยกรรม ในสมัยอยุธยามีการสร้างสิ่งก่อสร้างไม่ว่าจะเป็นที่อยู่อาศัยหรือศาสน สถานจะมีความต่างกันออกไปตามสถานะของผู้อาศัยและลักษณะของการใช้งาน เช่น เรือนเครื่องสับ เป็นเรือนชั้นเดียวใต้ถุนสูง หรือที่เรียกว่า “เรือนไทย” เป็นการปลูกแบบถาวร สำหรับเป็นที่อยู่อาศัย

หน้า 18 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ของพวกขุนนาง จึงใช้วัสดุที่แข็งแรงและมีความทนทาน ใช้ไม้สักและไม้เนื้อแข็งอื่นๆ ยึดต่อกันด้วยลิ่ม สลัก สำหรับเรือนเครื่องผูก เป็นสิ่งก่อสร้างแบบง่ายๆ มักปลูกแบบชั่วคราว เป็นเรือนชั้นเดียว ใต้ถุน เตี้ย เป็นที่อยู่อาศัยของบรรดาไพร่ การก่อสร้างจะใช้วัสดุไม่ถาวร เช่น ไม้ไผ่ซึ่งมีเป็นจำนวนมากใน ท้องถิ่น ใช้ตอกหรือหวายมัดยึดโครงสร้างของตัวบ้าน ถ้าไพร่มีฐานะดีขึ้นก็จะใช้เรือนเครื่องสับแทน ส่วนการก่ออิฐถือปูนนั้นมักจะใช้ก่อสร้างสถานที่สำคัญ เช่น โบสถ์ เจดีย์ วิหาร และปราสาท พระราชวังของพระมหากษัตริย์ เป็นต้น (2) ด้านจิตรกรรม ในสมัยอยุธยางานจิตรกรรมไทยส่วนใหญ่ช่างจะนิยมเขียนเป็นพุทธบูชา ตามผนังโบสถ์วิหาร ศาลาการเปรียญ เป็นต้น เรียกว่า “จิตรกรรมฝาผนัง” นอกจากนี้ก็มีจิตรกรรมที่ เขียนลงในสมุดไทย เช่น สมุดภาพไตรภูมิ เรียกว่า “จิตรกรรมไทย” แบบประเพณี เป็นต้น งานจิตรกรรมจัดเป็นงานที่สามารถสื่อความหมาย ความรู้สึกนึกคิดและอารมณ์ได้ด้วยเส้น น้ำหนักอ่อนแก่ของแสง เงา และสี โดยเฉพาะจิตกรรมไทยแบบประเพณีนั้นเป็นการเขียนภาพด้วยสี ฝุ่นผสมกาว มีการจัดวางภาพอย่างเป็นระบบ และกั้นภาพด้วยลวดลายชนิดต่างๆ ที่สำคัญจะมี ลักษณะงดงามตามอุดมคติ ภาพสามัญจะมีลักษณะเหมือนจริง กิริยาของภาพบุคคลจะสื่อความหมาย ของเรื่องอย่างมีระเบียบแบบแผน ภูมิปัญญาไทยทางด้านจิตรกรรมแบบประเพณีนี้ ขึ้นอยู่กับการที่ช่างเขียนได้แสดงให้เห็นถึง คุณค่าของจิตรกรรมทางด้านความรู้สึกในความงามแบบไทย นอกจากนี้ การจัดองค์ประกอบสีและ เรื่องราวยังสะท้อนให้เห็นถึงเรื่องราวทางด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี ศาสนา ลัทธิความเชื่อ วัฒนธรรม และจารีตประเพณีแต่ละสมัยอีกด้วย ภาพ 4 ภาพเรือนไทยสมัยอยุธยา ที่มา : http://www.nasatta.com/th/ attractions/sattatinthai/ สืบค้นเมื่อ : 30 มิถุนายน 2562

หน้า 19 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ภาพ 5 จิตรกรรมฝาผนังวัดไชยทิศ วัดเก่าสมัยอยุธยาตอนปลาย ที่มา : https://www.pinterest.com/pin/591519732283939799/ สืบค้นเมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 (3) งานปูนปั้นในสมัยอยุธยามีความโดดเด่น และมีความสวยงามมาก ซึ่งส่วนใหญ่เป็นงานปูน ปั้นประดับตกแต่งสถาปัตยกรรม โดยเฉพาะการตกแต่งหน้าโบสถ์ ซึ่งนิยมทำเป็นรูปพระนารายณ์ทรง ครุฑหรือเป็นรูปเทวดานั่งแท่น รูปการสัประยุทธ์ ในเรื่องรามเกียรติ์ เป็นต้น ส่วนพื้นหลังนิยมทำเป็น ลายขด ผลงานที่ยังคงปรากฏให้เห็นมีอยู่มากมาย ดังเช่น ปูนปั้นพระอุโบสถ วัดภูเขาทอง สิงห์ปูนปั้น ที่วัดธรรมมิกราช จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ปูนปั้นที่วัดมหาธาตุ จังหวัดเพชรบุรี เป็นต้น นอกจากนี้ ยังมีการทำพระพุทธรูปปูนปั้นด้วยเช่นกัน ภาพ 6 สิงห์ปูนปั้นที่วัดธรรมมิกราช จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ที่มา : https://ayutthaya.mots.go.th/ewtadmin/ewt/ayutthaya/news_view.php?nid=369 สืบค้นเมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ศิลปะการปั้นปูนและงานศิลปกรรมปูนปั้นประดับศาสนาสถานที่ปรากฏอยู่ในสังคมไทยนั้น ถือได้ว่าเป็นมรดกช่างศิลป์ไทยที่มีคุณค่าและมีความงดงาม มีแบบอย่างทางศิลปะที่ควรแก่การ อนุรักษ์ รักษา และสืบสานให้คงอยู่คู่แผ่นดินสืบไป

หน้า 20 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ใบกิจกรรมที่ 2.1 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยในสมัยอยุธยา 1. คำชี้แจง พิจารณาภาพแล้วเติมข้อความตามประเด็นที่กำหนดให้ (ส 4.3 ม.4-6/3) ที่มา : https://today.line.me/th/v2/article/ 3z05PP เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา ................................................................ ความสำคัญ ............................................................. ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ที่มา : https://www.winnews.tv/news/24023 เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา ................................................................ ความสำคัญ ............................................................. ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ที่มา : https://ayutthaya.mots.go.th/ewtadmin/ewt/ ayutthaya/news_view.php?nid=369 เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา ................................................................ ความสำคัญ ............................................................. ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... 1. 2. 3.

หน้า 21 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ที่มา : https://mgronline.com/onlinesection/detail/ 9610000031637 เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา ................................................................ ความสำคัญ ............................................................. ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ที่มา : http://www.nasatta.com/th/attractions/ sattatinthai/ เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา ................................................................ ความสำคัญ ............................................................. ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... 4. 5.

หน้า 22 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยในสมัยอยุธยา มีดังต่อไปนี้ 1. ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยสมัยธนบุรี การสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยที่สำคัญในสมัยธนบุรี คือ ภูมิปัญญาไทยทางด้านศิลปกรรมและ ทางด้านวรรณกรรม 1) ด้านศิลปกรรม ในสมัยธนบุรีมีผลงานทางจิตรกรรมที่สะท้อนให้เห็นถึงภูมิปัญญาไทยที่ สำคัญ คือ สมุดภาพไตรภูมิ ซึ่งสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชโปรดเกล้าฯ ให้จัดทำขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2319 โดยมีเนื้อหาเกี่ยวกับไตรภูมิหรือโลกทั้ง 3 คือ สวรรค์ภูมิ มนุษยภูมิ และนรกภูมิ ซึ่งนอกจากจะช่วยให้ ผู้ที่ได้อ่านหรือฟังเกี่ยวกับไตรภูมิ ได้เห็นภาพของไตรภูมิ ว่ามีลักษณะอย่างไรโดยเฉพาะนรกภูมิ ทำให้ เกิดความเกรงกลัวต่อการทำบาปมากยิ่งขึ้น ผู้คนก็อยากจะทำความดี เพราะเชื่อว่าเมื่อตายไปแล้วจะ ได้ไปเกิดในสวรรค์ นับเป็นกลอุบายอย่างหนึ่งที่จะช่วยให้คนประพฤติแต่ความดี เป็นเครื่องมือที่จะ ช่วยทำให้สังคมเกิดความสงบสุข อันจะมีผลต่อความผาสุกของบ้านเมืองด้วยเช่นกัน 2) ด้านวรรณกรรม แม้ในสมัยธนบุรีจะมีวรรณกรรมน้อยเล่มแต่ก็สะท้อนให้เห็นถึง ภูมิ ปัญญาในเรื่องภาษา ขณะเดียวกันก็แฝงความรู้ทางด้านประวัติศาสตร์ไว้ด้วย และเป็นเสมือนการ บันทึกที่เกิดขึ้นในสมัยนั้น วรรณกรรมที่สำคัญ คือ “โคลงยอพระเกียรติพระเจ้ากรุงธนบุรี” ภาพ 1 ไตรภูมิหรือโลกทั้ง 3 คือ สวรรค์ภูมิ มนุษยภูมิ และนรกภูมิ ที่มา : https://www.gotoknow.org/posts/ 641593 สืบค้นเมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยสมัยธนบุรีและสมัยรัตนโกสินทร์

หน้า 23 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย โคลงยอพระเกียรติพระเจ้ากรุงธนบุรีนี้ นายสวน มหาดเล็ก เป็นผู้แต่งขึ้น มีลักษณะเป็นโคลง ที่ได้รับการยกย่องว่ามีความไพเราะ และสามารถยึดถือเป็นตำราสำหรับแต่งโคลงได้อีกเรื่องหนึ่ง นับว่ามีคุณค่าทางด้านวรรณกรรม ขณะเดียวกันผู้เขียนยังได้บรรยายเหตุการณ์ต่างๆ เอาไว้ซึ่งมี คุณค่าทางด้านประวัติศาสตร์ เพราะสามารถใช้เป็นหลักฐานสำหรับตรวจสอบข้อมูล ทาง ประวัติศาสตร์สมัยธนบุรีได้ด้วย นับเป็นภูมิปัญญาไทยทางด้านวรรณกรรมที่นำเหตุการณ์ทาง ประวัติศาสตร์มาแต่งเป็นโคลงสี่สุภาพ นอกจากจะได้อรรถรสทางภาษาแล้ว ยังได้ความรู้เกี่ยวกับ เหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ควบคู่กันไปด้วย 2. ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ มีดังนี้ 1) การสร้างเมืองเป็นราชธานีการสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานีแห่งใหม่ของไทย เมื่อ พ.ศ. 2325 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชนั้น ได้แสดงให้เห็นถึงการ ใช้ภูมิปัญญาไทยในการสร้างบ้านแปงเมืองให้เหมาะสมกับการเป็นศูนย์กลางการปกครองของไทย ภูมิ ปัญญาเกี่ยวกับการสร้างกรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานีของไทย ประกอบด้วย การเลือกชัยภูมิที่ เหมาะสมสำหรับการป้องกันมิให้ข้าศึกเข้ามาล้อมพระนครได้ เช่น มีแม่น้ำเจ้าพระยาและฝั่งทะเลเป็น ปราการธรรมชาติ สำหรับป้องกันพระนครด้านตะวันออก ด้านใต้ และด้านตะวันตก ส่วนทางเหนือก็ แค่ขุดคลองเพิ่มเท่านั้น ทำให้ประหยัดเวลา ค่าใช้จ่าย และกำลังไพร่พลในการสร้างปราการป้องกัน สำหรับพื้นที่เพื่อใช้ในการสร้างราชธานีมีลักษณ ะกว้างขวาง ถ้าต้องการขยาย พระบรมมหาราชวังออกไปก็สามารถทำได้โดยไม่ยาก นอกจากนี้ยังมีการวางผังเมืองด้วยการแบ่ง ออกเป็น 3 ชั้น มีกำแพงชั้นใน กำแพงชั้นนอก และมีแนวคลองที่ขุดขึ้นมา ซึ่งสามารถป้องกันการเกิด น้ำท่วมขังในบริเวณพระนคร และป้องกันการโจมตีจากข้าศึกได้อีกด้วย ภาพ 2 โคลงยอพระเกียรติพระเจ้ากรุงธนบุรี ที่มา : https://th.wikisource.org/wiki/หน้า: โคลงยอพระเกียรติกรุงธน_(๒๔๗๐).pdf/1 สืบค้นเมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562

หน้า 24 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย บริเวณที่ตั้งของกรุงรัตนโกสินทร์อยู่ใกล้ทะเลทางด้านอ่าวไทย ทำให้สามารถติดต่อค้าขายกับ พ่อค้าต่างชาติที่แล่นเรือมาค้าขายทางทะเลได้สะดวก จะเห็นได้ว่าการสร้างกรุงรัตนโกสินทร์ให้มีความยิ่งใหญ่ตามแบบอย่างของกรุงศรีอยุธยาที่ เคยยิ่งใหญ่มาก่อน ช่วยให้บรรดาไพร่พลทั้งหลายมีขวัญกำลังใจพร้อมที่จะต่อสู้ฟันฝ่าอุปสรรคทั้งใน เรื่องศึกสงครามและเศรษฐกิจการค้า ดังนั้น การสร้างกรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานีในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬา โลกมหาราชนั้น ก็เพื่อแก้ปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต เช่น การรุกรานของข้าศึก การรองรับการ ขยายตัวของจำนวนราษฎร การค้าขายทางทะเล การเกิดอุทกภัย การขยายพระบรมมหาราชวัง เป็น ต้น ซึ่งแสดงให้เห็นถึงภูมิปัญญาไทยได้เป็นอย่างดี 2) การใช้พงศาวดารปลุกใจเรื่องการศึกสงคราม ในสมัยรัชกาลที่ 1 ทรงมีรับสั่งให้เสนาบดี ผู้ใหญ่ประชุมนักปราชญ์เพื่อแปลงพงศาวดารจีนเป็นจำนวนมาก ที่สำคัญคือ เรื่องสามก๊ก และแปลง พงศาวดารมอญ เรื่องราชาธิราช ทั้งนี้ เนื่องจากวรรณกรรมดังกล่าวมีเนื้อหาเกี่ยวกับยุทธวิธีและกล ศึกต่างๆ รัชกาลที่ 1 ทรงมีพระราชประสงค์ให้บรรดาทหารได้ศึกษาการศึกสงครามอย่างแตกฉาน เพราะเป็นระยะแรกของการสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ วรรณกรรมเหล่านี้จะช่วยให้บรรดาไพร่ทหาร ทั้งปวงเกิดความห้าวหาญและรู้กลยุทธ์ในการรบ การใช้วรรณกรรมเพื่อปลุกใจเรื่องการศึกสงคราม นับเป็นภูมิปัญญาไทยลักษณะหนึ่ง ที่ถูก นำมาใช้ในสังคมไทยในยุคที่ต้องเผชิญกับศึกสงคราม และการอ่านวรรณกรรมก็เหมือนกับการอ่านนว นิยายหรือนิทาน ซึ่งผู้อ่านสามารถซึมซับสิ่งที่ผู้เขียนต้องการสื่อได้ง่ายขึ้น ภาพ 3 แผนที่แสดงอาณาเขตกรุงรัตนโกสินทร์ ในสมัยรัชกาลที่ 1 ที่มา : https://sites.google.com/site/ learningbykrunana/kar-sthapna-krungratnkosinthr สืบค้นเมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562

หน้า 25 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย 3) การเก็บภาษีปากเรือ ในสมัยรัตนโกสินทร์ก่อนที่ไทยจะได้ลงนานใน “สนธิสัญญาเบาว์ ริง” กับอังกฤษนั้น การเก็บภาษีขาเข้าโดยเก็บตามความกว้างของปากเรือ “จังกอบ” วาละ 1,700 บาท ถ้าพ่อค้านำเรือสินค้าเข้ามาค้าขายด้วยเรือเปล่าโดยไม่มีสินค้า เรียกว่าเรือบรรทุกอับเฉา จะคิด ภาษีขาเข้าตามความกว้างของปากเรือ วาละ 1,500 บาท ภูมิปัญญาไทยจากการเก็บภาษีปากเรือ ช่วยให้ไทยมีความสะดวกในการเก็บภาษีเพราะไม่ ต้องไปนับจำนวนสินค้า เนื่องจากเป็นการพิจารณาขนาดของเรือขนสินค้าที่เข้ามาค้าขายถ้าเรือใหญ่ก็ จะต้องมีสินค้าในปริมาณมาก ดังนั้น การอาศัยปากเรือเป็นเกณฑ์จะทำให้การเก็บภาษีพิจารณาได้ง่าย และสะดวกขึ้น นอกจากนี้ไทยจะได้เปรียบในการค้า เพราะการเก็บภาษีปากเรือถ้าพ่อค้านำเรือเปล่าเข้ามา ซื้อสินค้าแต่อย่างเดียวก็จะต้องจ่ายภาษีขาเข้า ถึงแม้ว่าจะต่ำกว่าเรือที่บรรทุกสินค้าเข้ามาค้าขายก็ ตาม ดังนั้น พ่อค้าจึงต้องนำสินค้าบรรทุกเรือมาขายด้วย ทำให้เป็นประโยชน์แก่ไทยมากขึ้น ภูมิปัญญาไทยในเรื่องการเก็บภาษีปากเรือได้รับอิทธิพลมาจากปัจจัยพื้นฐานจากสภาพ ภูมิศาสตร์และสภาพแวดล้อม เพราะกรุงรัตนโกสินทร์มีการติดต่อค้าขายทางทะเลกับพ่อค้า ชาวต่างชาติจำนวนมาก บริเวณปากแม่น้ำเจ้าพระยามีน้ำขึ้นลงตามธรรมชาติเรือสินค้าที่จอดอยู่เพื่อ ถ่ายสินค้าย่อมขึ้นอยู่กับน้ำขึ้นน้ำลงด้วย ถ้าใช้เวลาตรวจสอบปริมาณสินค้าที่จะต้องเสียภาษีช้าเกินไป เรืออาจมีอุปสรรคจากน้ำลงได้การเก็บภาษีปากเรือจึงช่วยแก้ไขปัญหาเรื่องสภาพภูมิศาสตร์ได้ สำหรับผลกระทบจากภายนอกที่เกี่ยวกับชาวต่างชาติที่เข้ามาค้าขาย ไทยเราไม่ต้องการเสียเปรียบ เรื่องภาษีอากรกับพ่อค้าชาวต่างชาติดังนั้น การเก็บภาษีปากเรือจึงได้เปรียบโดยเฉพาะการเก็บภาษี ปากเรือสินค้าเปล่าของพ่อค้าชาวต่างชาติที่เข้ามาติดต่อค้าขาย ภาพ 4 ราชาธิราช วรรณกรรมเกี่ยวกับยุทธวิธีและ กลศึก ในสมัยรัชกาลที่ 1 ที่มา : http://opac.mbu.ac.th/Record/ 18048 สืบค้นเมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562

หน้า 26 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย 4) การแพทย์ภูมิปัญญาไทยทางด้านการแพทย์มีมาตั้งแต่สมัยโบราณ โดยเฉพาะอย่างยิ่งใน สมัยอยุธยาต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 1 ได้ทรงบูรณปฏิสังขรณ์วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราช วรมหาวิหาร และโปรดเกล้าฯ ให้รวบรวมจารึกตำรายาและรูปฤๅษีดัดตนไว้ตามศาลาราย นับเป็นการ เผยแพร่ความรู้ให้แก่ราษฎรอีกทางหนึ่ง ในสมัยรัชกาลที่ 2 โปรดเกล้าฯ ให้กรมหมอหลวงชำระ คัดเลือกตำรายาที่มีสรรพคุณสำหรับโรงพระโอสถ ที่เรียกว่า “ตำราพระโอสถ” ครั้งถึงในสมัยรัชกาล ที่ 3 โปรดเกล้าฯ ให้จารึกตำรายาร้อยขนานบนแผ่นศิลา และฝังบนเสาระเบียงพระวิหารพระพุทธะ ไสยาสน์ วัดราชโอรสสาราม และโปรดเกล้าฯ ให้จารึกตำราหมอนวดวิชาเภสัชสมุนไพร วิชา สมมติฐานโรค ตำราวิธีรักษาเด็กและผู้ใหญ่ และการสร้างรูปฤๅษีดัดตน 80 ท่า รวมทั้งโปรดเกล้าฯ ให้ ปลูกสมุนไพรที่หายากเพื่อการศึกษาของราษฎร นับเป็นตำราแพทย์โบราณที่มีความสมบูรณ์ที่สุด เท่าที่รวบรวมจารึกไว้เป็นครั้งแรก ภาพ 5 ฤๅษีดัดตน คือการประยุกต์เอาความรู้ด้านกายภาพบำบัดกับคติเรื่องราวโบราณของไทยที่ยก ย่อง ฤๅษีเป็นครูผู้ประสิทธิ์ประสาทวิทยาการต่างๆ เน้นไปที่การแก้ไขและรักษาอาการเจ็บป่วยต่างๆ ที่มา : https://www.winnews.tv/news/24023 สืบค้นเมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 ทรงมีพระราชดำริว่าวิชาการแพทย์แผนไทยภายหน้าจะเสื่อมสูญไป จึงโปรดเกล้าฯ ให้ประชุมแพทย์หลวงตรวจสอบชำระคัมภีร์แพทย์ทั้งหมด และได้แปลคัดลอกมาจาก ภาษาขอม มคธ และจดบันทึกลงในสมุดไทยที่เรียกว่า “เวชศาสตร์ฉบับหลวง” จากตัวอย่างที่กล่าวมาข้างต้น จะเห็นได้ว่าสังคมไทยมีองค์ความรู้และวิธีปฏิบัติเพื่อการดูแล สุขภาพและบันบำบัดรักษาโรค รวมทั้งความเจ็บป่วยของราษฎรมาตั้งแต่สมัยโบราณซึ่งมีความ สอดคล้องกับธรรมเนียมประเพณีและวิถีชีวิตของคนไทย โดยการใช้สมุนไพร การนวดหลักธรรมทาง พระพุทธศาสนา และพิธีกรรม เพื่อสร้างขวัญและกำลังใจแก่ผู้ป่วย

หน้า 27 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย จากการที่มีการรวบรวมตำราและวิธีการรักษาโรคภัยไข้เจ็บในสมัยรัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 3 สามารถวิเคราะห์ได้ถึงภูมิปัญญาไทยทางด้านการแพทย์แผนไทยได้ดังนี้ (1) รู้จักคิดค้นตำรายาขึ้นเพื่อรักษาโรคเป็นจำนวนมากไม่น้อยกว่า 100 ขนาน (ชนิด) การ เลือกสารตัวยาก็นำมาจากพืชสัตว์ และแร่ธาตุในธรรมชาติ นำมาผสมกันบ้าง บางครั้งก็นำมาใช้เพียง ชนิดเดียว สำหรับบำบัดรักษาโรคต่างๆ ยาบางประเภททำมาจากสมุนไพรซึ่งผ่านการทดลองใช้มาแล้ว (2) รู้จักใช้การนวดและการบริหารร่างกายประกอบการใช้ยารักษาโรค หมอที่รักษาด้วยการ ใช้การนวดหรือการบริหารร่างกายรักษาเรียกว่า “หมอนวด” (3) รู้จักสาเหตุของโรคจากปัจจัยต่างๆ ได้รวมทั้งรู้จักอาการโรคและชื่อของโรคตามอาการ ได้อีกด้วย (4) รู้จักสรรพคุณยา การปรุงยา และรู้จักใช้และใช้ยารักษาและวิธีการรักษาให้เหมาะสมกับ โรค จะเห็นได้ว่า ภูมิปัญญาทางด้านการแพทย์ของไทยมาจากปัจจัยทางด้านสภาพภูมิศาสตร์ที่มี การเปลี่ยนสภาพอากาศจากฤดูร้อนเป็นฤดูฝน จากฤดูฝนเป็นฤดูหนาว จากฤดูหนาวเป็นฤดูร้อน มีลม มรสุมพัดผ่าน ส่งผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยของคนไทยทำให้เกิดโรคภัยไข้เจ็บได้ง่าย ผู้คนสมัย โบราณจึงทดลองนำเอาพืชที่ขึ้นอยู่ใกล้ตัวมาใช้ พบว่าพืชบางชนิดช่วยรักษาโรคได้ จึงเรียกพืช เหล่านั้นว่า สมุนไพร และมีการเผยแพร่องค์ความรู้นี้ผ่านทั้งการบอกปากต่อปาก จารึกไว้ตามวัดที่ เป็นศูนย์กลางของชุมชน เพื่อให้ความรู้แขนงนี้ขยายกว้างออกไป ต่อมาเมื่อไทยเข้าสู่ความทันสมัย ภูมิปัญญาทางการแพทย์ของไทยได้ลดความสำคัญลงเพราะ คนไทยรับเอาความรู้ทางการแพทย์จากโลกตะวันตกเข้ามา จึงต้องสิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายเป็นจำนวนมาก ดังนั้น เมื่อมีการหันกลับไปรื้อฟื้นภูมิปัญญาทางการแพทย์ของไทยสมัยโบราณโดยเฉพาะการใช้ สมุนไพรในการรักษาโรค โดยนำมาผสมผสานกับการรักษาด้วยแพทย์แผนปัจจุบันจึงนับว่าเป็นผลดี ต่อการดำรงชีวิตของคนไทยตามแบบระบบเศรษฐกิจแบบพอเพียงได้เป็นอย่างดี 5) รถสามล้อเครื่อง รถประเภทนี้ทางราชการเรียกว่า “รถสามล้อ” แต่ชาวบ้านในเมืองไทย มักเรียกกันว่า “รถตุ๊กตุ๊ก” ตามเสียงที่ดังขณะที่เริ่มสตาร์ทเครื่องรถยนต์ รถตุ๊กตุ๊กเริ่มมีใช้ในประเทศ ไทยครั้งแรกประมาณปี พ.ศ. 2503 โดยวิวัฒนาการมาจากการนำสามล้อเครื่องกระบะบรรทุกจาก ญี่ปุ่นเข้ามาดัดแปลงเป็นรถนั่งโดยสาร เพื่อทดแทนรถสามล้อถีบซึ่งห้ามวิ่งในเขตกรุงเทพฯ ในสมัย รัฐบาลจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ในระยะแรกรถตุ๊กตุ๊กมีทางให้ผู้โดยสารขึ้นลง 2 ด้าน ต่อมาเพื่อความ ปลอดภัยจึงกำหนดให้ปิดทางขึ้นลงด้านขวาของตัวรถเหลือทางขึ้นลงด้านเดียว รถสามล้อเครื่อง ตุ๊กตุ๊ก มีบริการทุกจังหวัดและเป็นที่นิยมเป็นอย่างยิ่งของนักท่องเที่ยวที่เป็น ชาวต่างประเทศ ต่อมาได้มีการนำรถตุ๊กตุ๊กธรรมดามาดัดแปลงเบาะด้านหลังเป็นที่นั่งสองแถวเพื่อ รับส่งผู้โดยสารได้เป็นจำนวนมาก รถสามล้อเครื่อง ตุ๊กตุ๊ก จึงนับว่าเป็นภูมิปัญญาไทยที่น่าภาคภูมิใจ อย่างหนึ่งของคนไทยที่เกิดจากการประดิษฐ์ประยุกต์ใช้ให้กลมกลืนกับการดำรงชีวิตจนกลายมาเป็น เอกลักษณ์อย่างหนึ่งของชาติในปัจจุบัน

หน้า 28 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย 6) รถอีแต๋น นับเป็นประดิษฐกรรมทางด้านภูมิปัญญาไทยอย่างหนึ่งของไทย รถประเภทนี้ เป็นผลงานที่แสดงให้เห็นถึงความเป็นคนช่างคิดของคนไทยได้เป็นอย่างดีและแสดงถึงความสัมพันธ์ ระหว่างคนไทยกับอาชีพเกษตรกรรมอีกด้วย รถอีแต๋นเกิดขึ้นเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2514 โดยชาวนา ผู้หนึ่งในจังหวัดเพชรบูรณ์เป็นผู้สร้างขึ้นเพื่อจะได้สามารถนำไปวิ่งในทุ่งนาที่มีวัชพืชขึ้นอยู่เป็นจำนวน มากๆ ได้และสามารถปราบวัชพืชได้อย่างมีประสิทธิภาพอีกด้วย นอกจากนี้ยังสามารถใช้บรรทุก สิ่งของต่างๆ หรือฉุดลากสิ่งของหนักๆ ได้จนเป็นที่นิยมกันอย่างแพร่หลายทั่วไปนับได้ว่าเป็นภูมิ ปัญญาไทยในยุคปัจจุบัน ภาพ 7 รถอีแต๋น ที่มา : https://sites.google.com/site/rthxitaenxusxngphinxng/ สืบค้นเมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ภาพ 6 รถสามล้อเครื่อง ที่มา : https://www.atipongmotor.com/ สืบค้นเมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562

หน้า 29 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ใบกิจกรรมที่ 3.1 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยสมัยธนบุรีและสมัยรัตนโกสินทร์ คำชี้แจง พิจารณาภาพ แล้วเติมข้อความประเด็นที่กำหนด (ส 4.3 ม.4-6/3) ที่มา : https://www.gotoknow.org/posts/ 641593 เมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ภูมิปัญญา ................................................................... สมัย ............................................................................. ความสำคัญ ................................................................ ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... ที่มา : https://www.winnews.tv/news/24023 เมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ภูมิปัญญา ................................................................... สมัย ............................................................................. ความสำคัญ ................................................................ ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... ที่มา : https://th.wikisource.org/wiki/หน้า: โคลงยอพระเกียรติกรุงธน_(๒๔๗๐).pdf/1 เมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ภูมิปัญญา ................................................................... สมัย ............................................................................. ความสำคัญ ................................................................ ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... 1. 2. 3.

หน้า 30 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ที่มา : http://opac.mbu.ac.th/Record/ 18048 เมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ภูมิปัญญา ................................................................... สมัย ............................................................................. ความสำคัญ ................................................................ ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... ที่มา : https://sites.google.com/site/ learningbykrunana/kar-sthapna-krungratnkosinthr เมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ภูมิปัญญา ................................................................... สมัย ............................................................................. ความสำคัญ ................................................................ ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... ...................................................................................... 4. 5.

หน้า 31 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ใบกิจกรรมที่ 3.2 คำชี้แจง พิจารณาภาพภูมิปัญญาไทย แล้วเติมข้อความตามประเด็นที่กำหนดให้(ส 4.3 ม.4-6/3) ที่มา : https://www.atipongmotor.com/ เมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ที่มา : https://sites.google.com/site/ rthxitaenxusxngphinxng/ เมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ชื่อภูมิปัญญาไทย .................................................. ชื่อภูมิปัญญาไทย .................................................. ความเป็นมา : ..................................................... .............................................................................. .............................................................................. ความเป็นมา : ..................................................... .............................................................................. .............................................................................. ลักษณะ: .............................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. ลักษณะ: .............................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. ประโยชน์: ........................................................... .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. ประโยชน์: ........................................................... .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. คุณค่า: ................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. คุณค่า: ................................................................. .............................................................................. .............................................................................. ..............................................................................

หน้า 32 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ใบกิจกรรมที่ 3.3 คำชี้แจง สืบค้นวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นของนักเรียนมา 1 อย่าง ตอบคำถามพร้อมติด ภาพประกอบ (ส 4.3 ม.4-6/3) ชื่อ วัฒนธรรมและภูมิปัญญา ...................................................................... ที่อยู่ (ท้องถิ่นของนักเรียน) ........................... ...................................................................... 1. วัฒนธรรมและภูมิปัญญาที่เลือกมีลักษณะ เด่นอย่างไร ...................................................................... ...................................................................... ...................................................................... ...................................................................... ...................................................................... ...................................................................... ...................................................................... ...................................................................... 2. การสร้างสรรค์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทยดังกล่าวเกิดขึ้นจากปัจจัยใด ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ 3. วัฒนธรรมและภูมิปัญญามีความสอดคล้องกับสภาพภูมิศาสตร์ของท้องถิ่นที่นักเรียนอาศัยอยู่อย่างไร ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ 4. นักเรียนเคยมีส่วนร่วมในวัฒนธรรมและภูมิปัญญานั้นหรือไม่ และรู้สึกอย่างไร ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ 5. นักเรียนจะมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาอย่างไร ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ที่มา : กานดาวดี มุ่งแฝงกลาง เมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562

หน้า 33 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย คำชี้แจง ให้เลือกข้อที่ถูกต้องที่สุดเพียงคำตอบเดียว คะแนนเต็ม 10 คะแนน เวลา 10 นาที 1. กิจกรรมในข้อใดที่เป็นการผสมผสานภูมิปัญญาไทยกับสถานการณ์ปัจจุบัน ก. การประกวดนักออกแบบผ้าไทยร่วมสมัย ข. การศึกษาค้นคว้าด้านนาฏศิลป์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์ ค. การส่งเสริมการใช้สมุนไพรในการป้องกันและรักษาโรค ง. การจัดนิทรรศการภูมิปัญญาด้านการดำรงชีวิตของท้องถิ่น 2. “ตระพัง” เป็นภูมิปัญญาในเรื่องใดของคนยุคสมัยสุโขทัย ก. การชักน้ำ ข. การเก็บน้ำ ค. การระบายน้ำ ง. การควบคุมทางไหลของน้ำ 3. ข้อใดกล่าวได้ถูกต้องเกี่ยวกับภูมิปัญญาด้านการประดิษฐ์เครื่องปั้นดินเผาในดินแดนประเทศไทย ก. การประดิษฐ์เครื่องปั้นดินเผามีตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ ข. ความศรัทธาในพระพุทธศาสนาเป็นปัจจัยหลักในการประดิษฐ์เครื่องปั้นดินเผา ค. การผลิตเครื่องสังคโลกสีเขียวไข่กาเป็นภูมิปัญญาที่สุโขทัยรับการถ่ายทอดมาจากอินเดีย ง. ความเจริญด้านการคมนาคมมีส่วนช่วยการส่งเสริมการประดิษฐ์เครื่องปั้นดินเผาโดยใช้ วัตถุดิบจากต่างชาติ 4. ในสมัยสุโขทัยได้สร้าง “สรีดภงส์” โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่ออะไร ก. เก็บกักน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง ข. กั้นไว้เป็นพื้นที่เกษตรกรรม ค. เป็นเมืองท่าแลกเปลี่ยนสินค้า ง. ระบายน้ำไปยังพื้นที่เกษตรกรรม 5. ตัวอักษรที่ปรากฏในศิลาจารึกของพ่อขุนรามคำแหงมหาราชดัดแปลงมาจากอักษรใด ก. จีน – มอญ ข. ลาว - ขอม ค. มอญ – ขอม ง. บาลี - สันสกฤต

หน้า 34 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย 6. วรรณกรรมจินดามณีแสดงให้เห็นถึงบทบาทของหนังสือแบบเรียนต่อสังคมไทยอย่างไร ก. การธำรงรักษาวัฒนธรรม ข. การปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม ค. การมีวัฒนธรรมอันเป็นเอกลักษณ์ ง. การส่งเสริมคุณงามความดีควบคู่กับการอ่านออกเขียนได้ 7. ความนิยมงานศิลปะปูนปั้นรูปพระนารายณ์ทรงครุฑประดับหน้าวัดโบสถ์วิหารในสมัยอยุธยา สะท้อนความคิดความเชื่อในเรื่องใด ก. ความเชื่อเรื่องภพ-ภูมิต่างๆ ข. พระมหากษัตริย์ทรงเป็นสมมติเทพ ค. ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู มีอิทธิพลเหนือพระพุทธศาสนา ง. พระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์เหนือเมืองประเทศราชทั้งปวง 8. วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญของภูมิปัญญาไทยสมัยรัตนโกสินทร์ด้านใด ก. การปรุงยาสมุนไพร ข. การแพทย์แผนไทย ค. การแปลภาษามคธและขอม ง. การสถาปนาพระอารามหลวง 9. ในรัชสมัยพระมหากษัตริย์พระองค์ใดที่งานวรรณกรรมสมัยอยุธยาตอนปลายมีความเจริญรุ่งเรือง ที่มากสุด ก. สมเด็จพระเจ้าอุทุมพร ข. สมเด็จพระเจ้าปราสาททอง ค. สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวท้ายสระ ง. สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ 10. ภูมิปัญญาสมัยธนบุรีข้อใดที่เตือนใจให้คนทำแต่ความดี และเกรงกลัวต่อการทำบาป ก. โรงพระแก้ว ข. สมุดภาพไตรภูมิ ค. ป้อมวิชัยประสิทธิ์ ง. ท้องพระโรงกรุงธนบุรี

หน้า 35 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย กระดาษคำตอบ แบบทดสอบหลังเรียน ชื่อ – นามสกุล ..................................................................... ชั้น ................. เลขที่ ........... คำชี้แจง จงทำเครื่องหมายกากบาท ( ) ลงในกระดาษคำตอบ ข้อที่ ก. ข. ค. ง. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 เป็นไงบ้างคะแบบทดสอบหลังเรียน เรื่องวัฒนธรรมไทย และภูมิปัญญาไทย ไม่ยากเลยใช่ไหมคะ

หน้า 36 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย เฉลยใบกิจกรรม และเฉลยแบบทดสอบหลังเรียน ชุดที่4

หน้า 37 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย เฉลยใบกิจกรรมที่ 1.1 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยสมัยสุโขทัย คำชี้แจง พิจารณาภาพ แล้วเติมข้อความประเด็นที่กำหนด (ส 4.3 ม.4-6/3) ที่มา : https://www.touronthai.com/article /1449 เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา สรีดภงส์ หรือทำนบพระร่วง ความสำคัญ เป็นการสร้างอ่างเก็บน้ำไว้ใช้อุปโภค บริโภค ช่วยแก้ปัญหาขาดแคลนน้ำในฤดูแล้ง ที่มา : https://www.posttoday.com/life/ healthy/449815 เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา เตาทุเรียง ความสำคัญ สำหรับเผาเครื่องสังคโลกในสมัยสุโขทัย ที่มา : https://travel.mthai.com/news/ 58526.html เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา เครื่องสังคโลก ความสำคัญ เป็นการผลิตเครื่องปั้นดินเผาที่มี เอกลักษณ์ของตนเอง สามารถสร้างรายได้ให้สุโขทัย อย่างดี ภูมิปัญญา ลายสือไทย ความสำคัญ เป็นอักษรที่ดัดแปลงมาจอกภาษาขอม มอญ มีทั้งพยัญชนะ สระ วรรณยุกต์ มีลักษณะพิเศษ เช่น พยัญชนะและสาระวางบนบรรทัดเดียวกัน 1. 2. 3. 4.

หน้า 38 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ใบกิจกรรมที่ 1.2 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยสมัยสุโขทัย คำชี้แจง อ่านบทความต่อไปนี้ แล้วตอบคำถาม (ส 4.3 ม.4-6/3) สรีดภงส์-ทำนบพระร่วง เขื่อนอายุกว่า 700 ปี ของสุโขทัย เขื่อนสรีดภงส์ (สรีดภงส์) หรือที่สมัยก่อนเรียกกันว่า ทำนบพระร่วง ซึ่งในยุคหลังได้สร้างต่อ เติมเป็นแนวระหว่างเขาพระบาทใหญ่และเขากิ่วอ้ายมาเพื่อใช้กักเก็บน้ำที่ไหลมาจากหุบเขาในโซก พระร่วง เป็นที่เชื่อกันว่าแต่เดิมน่าจะสร้างโดยกษัตริย์สุโขทัยพระองค์ใดพระองค์หนึ่ง ดังหลักฐานที่ ปรากฏในจารึกพ่อขุนรามคำแหง อย่างไรก็ดี สุจิตต์ วงษ์เทศ มองว่า ลำพังหลักฐานดังกล่าวไม่อาจ บอกได้แน่ชัดว่า “สรีดภงส” หมายถึงสิ่งใด มันอาจเป็นไปได้ทั้งเขื่อนหรือทำนบ หรืออาจเป็นเพียงคัน ดินที่ใช้เบี่ยงเบนทางน้ำก็ได้ และอาจมีอยู่หลายแห่ง ไม่ได้ตั้งอยู่ ณ ที่แห่งเดียวโดดๆ ตามความหมาย ที่ใช้ในปัจจุบัน ดังคำอธิบายต่อไปนี้ เนื่องจากระบบน้ำของเมืองสุโขทัยมีขนาดใหญ่โต จึงทำให้ร่องรอยระบบชักน้ำและระบายน้ำ มีลักษณะซับซ้อน และสร้างความสับสนให้กับผู้ศึกษาค้นคว้าหลายๆ ฝ่าย ดังกรณีชื่อ “สรีดภงส แม้จารึกพ่อขุนรามคำแหงจะระบุว่า ด้านทิศใต้มี “สรีดภงส” (มาจากภาษาสันสกฤต) ที่เชื่อ กันว่า หมายถึงเขื่อนหรือทำนบกั้นน้ำของเมืองสุโขทัย แต่จารึกก็ไม่ได้บอกว่ามีรูปร่างหรือลักษณะ อย่างไร และไม่ได้กำหนดว่า “สรีดภงส” มีตำแหน่งแห่งหนอยู่แน่ๆ ที่ตรงไหน ที่มา: สุจิตต์ วงษ์เทศ, แคว้นสุโขทัย: รัฐในอุดมคติ, ศิลปวัฒนธรรม ฉบับพิเศษ 1. สรีดภงส์จัดเป็นภูมิปัญญาที่มีความสำคัญต่อชาติไทยอย่างไร สรีดภงส์หรือทำนบพระร่วง สะท้อนให้เห็นถึงความสามารถของชาวสุโขทัยในอดีตในการแก้ไขปัญหา การขาดแคลนน้ำในฤดูแล้งและน้ำหลากในฤดูฝน 2. ชาวสุโขทัยในอดีตสร้างสรีดภงส์ขึ้นมาเพื่อจุดมุ่งหมายใด เพื่อกักเก็บน้ำไว้ใช้สำหรับอุปโภคบริโภค 3. สรีดภงส์เป็นภูมิปัญญาที่เกิดขึ้นจากปัจจัยใดเป็นสำคัญ เพราะเหตุใด ปัจจัยด้านสังคมและสภาพแวดล้อม เพราะในเมืองสุโขทัยสภาพดินส่วนใหญ่ไม่อุ้มน้ำ ทำให้เกิดปัญหา ขาดแคลนน้ำในฤดูแล้งและน้ำหลากในฤดูฝน ชาวสุโขทัยจึงคิดหาวิธีการแก้ปัญหาดังกล่าว 4. ลักษณะสำคัญของ “สรีดภงส์” เป็นอย่างไร เป็นแนวคันดินเพื่อบังคับน้ำที่ไหลจากที่สูงและหุบเขามาเก็บไว้ในคู ห้วย สระน้ำในเมือง โดยมีท่อดิน ขนาดใหญ่ฝังลึกอยู่ใต้ผิวดินเป็นท่อลำเลียง 5. หากนักเรียนต้องการทราบข้อเท็จจริงของ “สรีดภงส์” ที่มิได้กำหนดว่ามีตำแหน่งอยู่ที่ใด จะใช้ วิธีการทางประวัติศาสตร์ในการค้นหาคำตอบอย่างไร เริ่มจากการกำหนดหัวข้อที่จะศึกษาว่า “สรีดภงส์มีตำแหน่งอยู่ที่ใด” จากนั้นรวบรวมข้อมูล เกี่ยวกับส รีดภงส์จากหลักฐานต่างๆ และทำการประเมินคุณค่าของหลักฐาน วิเคราะห์ สังเคราะห์ และจัด หมวดหมู่ข้อมูล แล้วจึงนำเสนอผลการศึกษาในรูปแบบต่างๆ

หน้า 39 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย เฉลยใบกิจกรรมที่ 2.1 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยในสมัยอยุธยา คำชี้แจง พิจารณาภาพแล้วเติมข้อความตามประเด็นที่กำหนดให้ (ส 4.3 ม.4-6/3) ที่มา : https://today.line.me/th/v2/article/ 3z05PP เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา หนังสือจินดามณี ความสำคัญ เป็นเป็นแบบเรียนหรือตำราเรียนเล่ม แรกของไทย ทำให้คนไทยอ่านออกเขียนได้อย่าง รวดเร็วขึ้น ที่มา : https://www.winnews.tv/news/24023 เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา พระมาลัยคำหลวง ความสำคัญ เป็นวรรณกรรมใช้ปลูกฝังให้คนไทย เป็นคนดี ที่มา : https://ayutthaya.mots.go.th/ewtadmin/ewt/ ayutthaya/news_view.php?nid=369 เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา สิงห์ปูนปั้นที่วัดธรรมิกราช ความสำคัญ เป็นมรดกช่างศิลป์ไทยที่มีคุณค่า มี ความโดดเด่นสวยงามและเป็นแบบอย่างทางศิลปะ ในสมัยต่อมา 1. 2. 3.

หน้า 40 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ที่มา : https://mgronline.com/onlinesection/detail/ 9610000031637 เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา เครื่องทองวัดราชบูรณะ ความสำคัญ เป็นภูมิปัญญาโบราณโดยการบุดุล โลหะ มีความสวยงามประณีตและหาชมยาก แสดง ให้เห็นถึงความมั่งคั่ง รุ่งเรือง ของกรุงศรีอยุธยาใน อดีต ที่มา : http://www.nasatta.com/th/attractions/ sattatinthai/ เมื่อ : 30 มิถุนายน 2562 ภูมิปัญญา เรือนเครื่องสับ ความสำคัญ เป็นเรือนชั้นเดียวใต้ถุนสูง หรือที่ เรียกว่า “เรือนไทย” เป็นการปลูกแบบถาวร สำหรับ เป็นที่อยู่อาศัยของพวกขุนนาง จึงใช้วัสดุที่แข็งแรง และมีความทนทาน ใช้ไม้สักและไม้เนื้อแข็งอื่นๆ ยึด ต่อกันด้วยลิ่มสลัก 4. 5.

หน้า 41 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย เฉลยใบกิจกรรมที่ 3.1 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยสมัยธนบุรีและสมัยรัตนโกสินทร์ คำชี้แจง พิจารณาภาพ แล้วเติมข้อความประเด็นที่กำหนด (ส 4.3 ม.4-6/3) ที่มา : https://www.gotoknow.org/posts/ 641593 เมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ภูมิปัญญา ไตรภูมิ สมัย ธนบุรี ความสำคัญ ไตรภูมิหรือโลกทั้ง 3 คือ สวรรค์ภูมิ มนุษยภูมิ และนรกภูมิทำให้เกิดความเกรงกลัวต่อการ ทำบาปมากยิ่งขึ้น ผู้คนก็อยากจะทำความดี ที่มา : https://www.winnews.tv/news/24023 เมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ภูมิปัญญา ฤๅษีดัดตน สมัย รัตนโกสินทร์ ความสำคัญ เป็นการบริหารร่างกายเพื่อป้องกันและ รักษาโรคต่างๆ ซึ่งเป็นการเผยแพร่ความรู้การแพทย์ แผนไทย ที่มา : https://th.wikisource.org/wiki/หน้า: โคลงยอพระเกียรติกรุงธน_(๒๔๗๐).pdf/1 เมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ภูมิปัญญา โคลงยอพระเกียรติพระเจ้ากรุงธนบุรี สมัย ธนบุรี ความสำคัญ ได้รับการยกย่องว่ามีความไพเราะ และ สามารถยึดถือเป็นตำราสำหรับแต่งโคลง ซึ่งมีคุณค่า ทางด้านประวัติศาสตร์ เพราะสามารถใช้เป็นหลักฐาน สำหรับตรวจสอบข้อมูลทางประวัติศาสตร์สมัยธนบุรี 1. 2. 3.

หน้า 42 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ที่มา : http://opac.mbu.ac.th/Record/ 18048 เมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ภูมิปัญญา ราชาธิราช สมัย รัตนโกสินทร์ ความสำคัญ เป็นวรรณกรรมเกี่ยวกับยุทธวิธีและกล ศึกต่างๆ รัชกาลที่ 1 ช่วยให้บรรดาไพร่ทหารทั้งปวง เกิดความห้าวหาญและรู้กลยุทธ์ในการรบ ที่มา : https://sites.google.com/site/ learningbykrunana/kar-sthapna-krungratnkosinthr เมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ภูมิปัญญา แผนที่แสดงอาณาเขตกรุงรัตนโกสินทร์ ในสมัยรัชกาลที่ 1 สมัย รัตนโกสินทร์ ความสำคัญ การเลือกชัยภูมิที่เหมาะสมสำหรับการ ป้องกันมิให้ข้าศึกเข้ามาล้อมพระนครได้ เช่น มีแม่น้ำ เจ้าพระยาและฝั่งทะเลเป็นปราการธรรมชาติ สำหรับ ป้องกันพระนครด้านตะวันออก ด้านใต้ และด้าน ตะวันตก ส่วนทางเหนือก็แค่ขุดคลองเพิ่มเท่านั้น ทำ ให้ประหยัดเวลา ค่าใช้จ่าย และกำลังไพร่พลในการ สร้างปราการป้องกัน 4. 5.

หน้า 43 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย เฉลยใบกิจกรรมที่3.2 คำชี้แจง พิจารณาภาพภูมิปัญญาไทย แล้วเติมข้อความตามประเด็นที่กำหนดให้(ส 4.3 ม.4-6/3) ที่มา : https://www.atipongmotor.com/ เมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ที่มา : https://sites.google.com/site/ rthxitaenxusxngphinxng/ เมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562 ชื่อภูมิปัญญาไทย รถสามล้อเครื่อง ชื่อภูมิปัญญาไทย รถอีแต๋น ความเป็นมา : เริ่มใช้ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2503 เพื่อทดแทนรถสามล้อถีบห้ามวิ่งในกรุงเทพฯ ความเป็นมา : เริ่มมีครั้งแรกใน พ.ศ. 2518 โดย ชาวนาในจังหวัดเพชรบูรณ์เป็นผู้สร้างขึ้น เพื่อจะ ได้สามารถนำไปวิ่งในทุ่งนาได้ ลักษณะ: เป็นรถขนาดเล็ก มี 3 ล้อคนทั่วไปนิยม เรียกว่า "รถตุ๊กตุ๊ก" ตามเสียง ที่ดังขณะที่สตาร์ท เครื่องยนต์ ลักษณะ : เป็นรถที่มีเครื่องยนต์ที่เป็นเครื่องสูบ เดียว ทำให้มีเสียงเครื่องดัง แต๋นๆ คนทั่วไปจึง เรียกว่า “อีแต๋น” ประโยชน์: ใช้เป็นรถโดยสารที่สามารถวิ่งบนถนน ได้อย่างคล่องแคล่ว และเป็นสัญลักษณ์ทางการ ท่องเที่ยวอย่างหนึ่งของเมืองไทย ประโยชน์ : ใช้วิ่งในทุ่งนา และสามารถบรรทุกส่ง ของต่างๆ และฉุดลากสิ่งของหนักๆ ได้ คุณค่า : เป็นภูมิปัญญาไทยที่สามารถประยุกต์ ประดิษฐกรรมของต่างชาติมาใช้ในการดำรงชีวิต และสามารถผลิตส่งไปจำหน่ายยังต่างประเทศ คุณค่า : เป็นภูมิปัญญาไทยในการดัดแปลง ประดิษฐกรรม เพื่อประโยชน์ในการประกอบ อาชีพเกษตรกรรม

หน้า 44 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย เฉลยใบกิจกรรมที่ 3.3 คำชี้แจง สืบค้นวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นของนักเรียนมา 1 อย่าง ตอบคำถามพร้อมติด ภาพประกอบ (ส 4.3 ม.4-6/3) ชื่อ วัฒนธรรมและภูมิปัญญา การทอเสื่อ ที่อยู่ (ท้องถิ่นของนักเรียน) บ้านโนนพริก ตำบลโนนไทย อำเภอโนนไทย จังหวัด นครราชสีมา 1. วัฒนธรรมและภูมิปัญญาที่เลือกมีลักษณะ เด่นอย่างไร เสื่อ เป็นของใช้สำหรับปูลองนั่ง ทำมาจาก ต้นกก ต้นไหล ซึ่งเป็นพืชที่มีอยู่ในท้องถิ่น จำนวนมาก ชาวบ้านนำมาทอ ช่วงเวลาที่ทอ เป็ น ช่วงฤดู แล้งที่ ว่างเว้น จากก ารท ำ การเกษตร ซึ่งเป็นอาชีพหลักของคนใน ท้องถิ่น เสื่อทอไว้ใช้งานในครัวเรือน หากได้ จำนวนมากก็นำไปจำหน่ายเป็นการหารายได้ เสริมให้กับคนในท้องถิ่น 2. การสร้างสรรค์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทยดังกล่าวเกิดขึ้นจากปัจจัยใด ปัจจัยด้านสังคมและสภาพแวดล้อม 3. วัฒนธรรมและภูมิปัญญามีความสอดคล้องกับสภาพภูมิศาสตร์ของท้องถิ่นที่นักเรียนอาศัยอยู่ อย่างไร มีความสอดคล้อง เนื่องจากพื้นที่อำเภอโนนไทยมีสภาพภูมิศาสตร์ที่ค่อนข้างแห้งแล้ง ผู้คนในชุมชน ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นอาชีพหลัก เมื่อเสร็จสิ้นฤดูเก็บเกี่ยวผลผลิตก็ใช้เวลาว่างในการทอเสื่อ 4. นักเรียนเคยมีส่วนร่วมในวัฒนธรรมและภูมิปัญญานั้นหรือไม่ และรู้สึกอย่างไร เคยมีส่วนร่วมในกิจกรรมดังกล่าว และมีความรู้สึกดีใจและภูมิใจที่ตนเอง และคนในท้องถิ่นสามารถ ผลิตเสื่อปูนั่งไว้ใช้เองโดยไม่ต้องซื้อ ซึ่งเป็นของใช้ในชีวิตประจำวัน 5. นักเรียนจะมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาอย่างไร ช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครองทอเสื่อ และเชิญชวนให้คนท้องถิ่นอื่นๆ เข้ามาเยี่ยมชมวิธีการผลิตเสื่อ เผยแพร่ ข้อมูลกรรมวิธีการทำทางสื่อโซเชียลมีเดียต่างๆ ที่มา : กานดาวดี มุ่งแฝงกลาง เมื่อ : 10 กรกฎาคม 2562

หน้า 45 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน ชุดที่4 ถ้านักเรียนทราบผลคะแนนแล้ว อยู่ในเกณฑ์ที่ไม่น่าพอใจ ลองกลับไปศึกษาเนื้อหาได้อีกนะคะ... เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน ชุดที่ 6 ข้อ คำตอบ ข้อ คำตอบ 1. ก. 6. ก. 2. ข. 7. ข. 3. ก. 8. ข. 4. ก. 9. ง. 5. ค. 10. ข.

หน้า 46 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย จิตรลดา ศิริรัตน์ ทัศนีย์ สุทธิวานิช และ วิราสินี วงษ์รักษ์. ประวัติศาสตร์และแผนที่ ประวัติศาสตร์. กรุงเทพฯ : บริษัททิชชิ่งทอยส์ จำกัด, 2555. จินดา เพชรมณีวรรณ. พ่อขุนรามคำแหงมหาราช. กรุงเทพฯ : อรุณรุ่ง, 2553. ส.พลายน้อย. สารานุกรมประวัติศาสตร์ไทย. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพฯ : พิมพ์คำ, 2553. วิมล จิโรจพันธุ์ และคณะ. ประวัติศาสตร์ชาติไทย. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : แสงดาว, 2545. สุทธิ ภิบาลแทน สุวัฒน์ แก้วสังข์ทอง. เปิดโลกประวัติศาสตร์สุโขทัย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : ปันรู้, 2552. สุดารา สุจฉายา. ประวัติศาสตร์สมัยธนบุรี. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : แสงดาว, 2550. เอกรินทร์ สี่มหาศาล และคณะ. ประวัติศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพ ฯ : อักษรเจริญทัศน์, 2550. http://storyofsiam.blogspot.com/p/blog-page_7492.html (วันที่สืบค้นข้อมูล 17 กรกฎาคม 2562) http://www.sukhothai.go.th/history/hist_06.htm (วันที่สืบค้นข้อมูล 17 กรกฎาคม 2562) https://www.phitsanulokhotnews.com/2017/11/02/110965 (วันที่สืบค้นข้อมูล 17 กรกฎาคม 2562) http://www.lib.ru.ac.th/pkimages/manungsila.jpg (วันที่สืบค้นข้อมูล 17 กรกฎาคม 2562) http://www.thaimtb.com/webboard/184/92292-37.jpg (วันที่สืบค้นข้อมูล 17 กรกฎาคม 2562) http://www.thaimaptravel.com/articles-inner/location-temple/231.html (วันที่สืบค้นข้อมูล 17 กรกฎาคม 2562) http://www.thaimaptravel.com/articles (วันที่สืบค้นข้อมูล 17 กรกฎาคม 2562) http://www.thaimaptravel.com/articles-inner/location-temple/231.html (วันที่สืบค้นข้อมูล 17 กรกฎาคม 2562) http://board.palungjit.com/attachment.php?attachmentid=662591&stc=1&d=1249701195 (วันที่สืบค้นข้อมูล 17 กรกฎาคม 2562) http://www.thaimtb.com/webboard/184/92292-37.jpg (วันที่สืบค้นข้อมูล 17 กรกฎาคม 2562)

หน้า 47 •ชุดการสอนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) ร่วมกับเทคนิคแผนผังกราฟิก• ชุดที่ 4 ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทย ชุดการสอนประวัติศาสตร์ไทย ชุดที่4 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิ ปัญญาไทย รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย รหัสวิชา ส32104 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ใช้ประกอบการ จัดการเรียนรู้หน่วยการเรียนรู้ที่4 เรื่อง ผลงานของบุคคลสำคัญในการสร้างสรรค์ชาติไทย และ หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 เรื่อง การสร้างสรรค์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย ใช้เวลาจัดการเรียนรู้ 4 ชั่วโมง ประกอบด้วยเนื้อหา ดังนี้ 1) ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยสมัยสุโขทัย (1 ชั่วโมง) 2) ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยในสมัยอยุธยา (1 ชั่วโมง) 3) ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยสมัยธนบุรีและสมัยรัตนโกสินทร์(2 ชั่วโมง) ในชุดการสอนประวัติศาสตร์ไทย ชุดที่4 เรื่อง ตัวอย่างของลักษณะการสร้างสรรค์ ภูมิปัญญาไทย รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย ประกอบด้วยคำชี้แจงสำหรับครูคำแนะนำสำหรับ นักเรียน แผนผังการใช้ชุดการสอน มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ จุดประสงค์การเรียนรู้ แบบทดสอบก่อนเรียน ใบความรู้ ใบกิจกรรมและแบบทดสอบหลังเรียน และภาคผนวกซึ่งประกอบด้วยเฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน เฉลยใบกิจกรรม เฉลยแบบทดสอบ หลังเรียน แบบบันทึกคะแนนและเกณฑ์การประเมิน