ใบความรู้ 2.1
เรอื่ ง ความหมาย ความสำคัญ และประโยชน์ของวธิ กี ารทางประวัติศาสตร์
ประวัติศาสตร์เป็นการศึกษาเรื่องราวหรือกิจกรรมของมนุษย์ในอดีตอย่างมีระบบ เพื่อให้ได้เรื่องราวที่
ถกู ต้อง น่าเชอื่ ถือ โดยใช้วธิ ีการทเี่ รยี กวา่ “วธิ ีการทางประวตั ิศาสตร์
1. ความหมายของวธิ กี ารทางประวัติศาสตร์
วิธีการทางประวัติศาสตร์ หมายถึง วิธีการหรือขั้นตอนต่างๆ ที่ใช้ในการศึกษาค้นคว้า วิจัย เกี่ยวกับ
เรอื่ งราวทางประวัติศาสตร์ โดยเฉพาะอาศยั จากหลักฐานทีเ่ ปน็ ลายลักษณ์อกั ษรเป็นสำคัญ ประกอบกับหลักฐาน
อื่นๆ เช่น ภาพถ่าย แถบบันทึกเสียง วีดิทัศน์ หลักฐานทางโบราณคดี เป็นต้น ทั้งนี้เพื่อให้สามารถฟื้นอดีตหรือ
จำลองอดตี ขน้ึ มาใหมไ่ ดอ้ ย่างถกู ตอ้ งสมบูรณ์และนา่ เชื่อถือ
2. ความสำคัญของวธิ กี ารทางประวัตศิ าสตร์
วธิ ีการทางประวัตศิ าสตรม์ ีความสำคญั คอื ทำให้เรอ่ื งราว กิจกรรม เหตกุ ารณท์ ่เี กดิ ขึ้นในประวัติศาสตร์มี
ความน่าเชื่อถือ มีความถูกต้องเปน็ ความจริง หรือใกล้เคียงความเป็นจริงมากท่ีสุด เพราะได้มีการศึกษาอย่างเป็น
ระบบ มขี น้ั ตอน มคี วามระมัดระวัง รอบคอบ โดยผไู้ ดร้ บั การฝึกฝนในระเบยี บวธิ กี ารทางประวัตศิ าสตร์มาดแี ล้ว
สำหรบั การศึกษาประวัตศิ าสตร์นนั้ มปี ญั หาทส่ี ำคญั อยู่ประการหน่ึง คอื อดตี ท่ีมกี ารฟื้นหรือจำลองข้ึนมา
ใหม่นั้น มีความถูกต้อง สมบูรณ์ และเชื่อถือได้เพียงใด รวมทั้งหลักฐานที่เป็นลายลักษณ์อักษรและไม่เป็นลาย
ลักษณ์อักษรที่นำมาใช้เป็นข้อมูลนั้น มีความสมบูรณ์มากน้อยแค่ไหน เพราะเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์มีอยู่
มากมายเกินกว่าที่จะศึกษาหรือจดจำได้หมด แต่หลักฐานที่ใช้เป็นข้อมูลอาจมีเพียงบางส่วน ดังนั้น วิธีการทาง
ประวัตศิ าสตร์จงึ มีความสำคญั เพอ่ื ใชเ้ ปน็ แนวทางสำหรับผู้ศกึ ษาประวตั ิศาสตร์ หรอื ผ้ฝู ึกฝนทางประวัติศาสตร์จะ
ได้นำไปใช้ด้วยความรอบคอบ ระมัดระวัง ไมล่ ำเอียง และเพ่อื ให้เกดิ ความน่าเชอ่ื ถอื
3. ประโยชนข์ องวิธกี ารทางประวัติศาสตร์
วิธีการทางประวัตศิ าสตรม์ ปี ระโยชนท์ ง้ั ตอ่ การศกึ ษาประวัติศาสตร์ที่ทำให้ได้เรื่องราวทางประวัติศาสตร์ที่
น่าเชื่อถือ ประโยชน์อีกด้านหนึ่ง คือ ผู้ท่ีได้รับการฝึกฝนการใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์จะทำให้เป็นคนละเอียด
รอบคอบ มีการตรวจสอบเรื่องราวทีศ่ ึกษา รวมทั้งนำมาปรับใช้ในชวี ิตประจำวันได้ โดยจะทำให้เปน็ ผู้รู้จักทำการ
ประเมินเหตุการณ์ต่างๆ ว่ามีความน่าเชื่อถือเพียงใด หรือก่อนจะเชื่อถือข้อมูลของใคร ก็นำวิธีการทาง
ประวัตศิ าสตร์ไปตรวจสอบกอ่ น