ชนิดของประโยคตามโครงสร้าง ตามบรรทัดฐานภา

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

บรรทัดฐานภาษาไทย เล่ม 3

ประโยค

ความหมาย เพจภาษาไทยไม่จกั๊ เดยี ม

ประโยค คือ หน่วยทางภาษาท่ปี ระกอบด้วยคําหรือคําหลายคาํ
เรยี งต่อกนั คําเหล่านัน้ ตอ้ งมีความสัมพนั ธ์กนั ทางไวยากรณ์
อย่างใดอยา่ งหนึง่

ประโยคเป็นหนว่ ยทางภาษาทส่ี ามารถสื่อความได้
ว่าเกิดอะไรขึ้น หรืออะไรมีสภาพเปน็ อย่างไร

โดยท่วั ไปประโยคประกอบดว้ ยสว่ นสําคญั ๒ ส่วน คือ
นามวลกี ับกริยาวลี

ลองสงั เกตข้อความตอ่ ไปนี้

- ทา่ นผ้มู ีเกียรตทิ ้ังหลาย
- พวกเรานกั เรียนชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี ๒ ทัง้ หมด ๔๐ คน
- เจา้ หนา้ ท่ฝี า่ ยฝึกอบรมท่ีตวั ผอม ๆ
**ข้อความขา้ งตน้ ไมเ่ ปน็ ประโยคเพราะมีแตน่ ามวลไี มม่ ีกรยิ าวลี

เพจภาษาไทยไม่จัก๊ เดียม

ลองสังเกตขอ้ ความตอ่ ไปน้ี

- กรุณาลกุ ขึ้น
- อยา่ ยอมแพ้เปน็ อนั ขาด
- รสู้ กึ พะอืดพะอมมาต้ังแต่เชา้ แล้ว

**ข้อความข้างตน้ เปน็ ประโยคถึงแม้จะประกอบดว้ ยกริยาวลเี พียงตวั เดยี ว
แตผ่ ู้อา่ นหรอื ผฟู้ ังกเ็ ข้าใจไดว้ า่ มกี ารละนามวลีที่ทาํ หนา้ ท่เี ป็นประธานคือใคร

เพจภาษาไทยไม่จกั๊ เดยี ม

เพจภาษาไทยไม่จกั๊ เดียม สว่ นประกอบของประโยค

โดยทัว่ ไปประโยคประกอบด้วยส่วนสําคญั ๒ สว่ นคือนามวลที ําหนา้ ทีเ่ ปน็

ภาคประธานกบั กริยาวลที ําหน้าท่ภี าคแสดง ดงั ตวั อย่างต่อไปนี้

นามวลี นามวลี

ภาคประธาน ภาคแสดง

พอ่ เหนอ่ื ย

พ่อของผม เหน่ือยมาก

คนไทย ควรมวี นิ ัย

คนไทยรุน่ ใหม่ ควรมีวนิ ัยในการใชจ้ า่ ย

เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม ประโยคในการสือ่ สาร

ในการส่อื สารจริง ประธาน บางสว่ นของประธาน หรอื บางส่วนของภาคแสดง
อาจไม่ปรากฏกไ็ ด้หากมบี ริบทหรอื สถานการณ์ทท่ี าํ ให้เข้าใจประโยคนั้นเพยี งพออย่แู ลว้
เชน่ - หวิ จงั , เจบ็ นะ

**แมไ้ ม่ปรากฏประธาน ก็เขา้ ใจว่าประธานของประโยคคอื ผพู้ ูดประโยค
- อยา่ สง่ เสยี งดงั , ไปอาบนาํ้ เสียกอ่ น

**แม้ไม่ปรากฏประธาน ก็เขา้ ใจว่าประธานของประโยคคือผฟู้ งั ประโยค
- ฉนั ยอมจา่ ยไปเยอะกว่างานนีจ้ ะออกมาดี
**แมไ้ ม่ปรากฏกรรม แต่กส็ ามารถคาดเดาจากบริบทได้ว่า กรรมคอื เงิน

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดียม การเรียงสว่ นประกอบของประโยค

โดยท่ัวไปประโยคในภาษาไทยจะมีประธานอย่หู นา้ ภาคแสดง แต่ในกรณี
ท่ีตอ้ งการเน้นกรรม หน่วยเตมิ เต็ม หน่วยเสริมความ กรยิ า วิเศษณว์ ลีหรอื
บพุ บทวลี อาจย้ายกรรม หนว่ ยเตมิ เตม็ หนว่ ยเสรมิ ความ กริยา วิเศษณว์ ลี
หรอื บุพบทวลีมาไว้หนา้ ประธานได้ เช่น

- ประโยคทย่ี ้ายกรรมมาไว้หนา้ ประธาน

§ เสื้อสีดาํ ตวั นั้นฉันซือ้ มาจากตลาด
§ กุหลาบสขี าวในแจกันใครซ้อื มา
§ สมดุ บันทึกของหนดู ีครูชมว่าเขยี นไดเ้ รยี บรอ้ ย

การเรยี งสว่ นประกอบของประโยค

- ประโยคทย่ี ้ายหนว่ ยเตมิ เตม็ มาไวห้ นา้ ประธาน

§ เจา้ สาวของเศรษฐใี ครล่ะจะไมอ่ ยากเปน็

§ คุณปู่ของเขา ฉันวา่ หนา้ เขาไม่คล้ายนะ

§ พ่อตา่ งหาก ไม่ใชแ่ ม่ ฉันว่าหนา้ ตาเขาเหมือนกัน

เพจภาษาไทยไม่จ๊กั เดยี ม

การเรยี งส่วนประกอบของประโยค

- ประโยคท่ยี ้ายหน่วยเสริมความมาไว้หน้าประธาน

§ โรงเรียน ตอนเด็ก ๆ ฉันไมอ่ ยากไปเลย
§ บา้ น ผมกก็ ลับตรงเวลาทกุ ครัง้
§ เมอื งนอกเมืองนา ฉันไมเ่ คยไปเที่ยวหรอก

เพจภาษาไทยไมจ่ กั๊ เดียม

การเรยี งส่วนประกอบของประโยค

- ประโยคที่ย้ายกริยามาไว้หนา้ ประธาน

§ โตเร็วนะ ดอกไมพ้ วกน้ี
§ อร่อยมาก ขนมที่คณุ แม่ซอื้ มา

§ เก่งจริง ๆ ลูกศิษยข์ องครู

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

การเรียงส่วนประกอบของประโยค

- ประโยคทีย่ า้ ยวิเศษณ์วลมี าไวห้ นา้ ประธาน

§ วันพธุ นี้ พก่ี บั เพ่ือนจะเดนิ ทางไปกรุงเทพฯ

§ บ่อยเหลือเกิน คนเมาขบั รถชนกัน
§ ในปจั จุบันนี้ คนนยิ มใชย้ าสมุนไพรกันคอ่ นข้างมาก

เพจภาษาไทยไม่จกั๊ เดยี ม

การเรยี งสว่ นประกอบของประโยค

- ประโยคทยี่ ้ายบุพบทวลีมาไวห้ น้าประธาน

§ บนตู้ ฉนั วางหนงั สือเล่มใหญ่ไว้ใหค้ ณุ

§ ในเมอื งไทย ตา่ งชาตเิ ข้ามาเทย่ี วกนั คอ่ นข้างมาก

§ ใต้ถนุ บ้าน แม่ชอบน่ังทอผ้าเพราะลมเยน็ สบาย

เพจภาษาไทยไม่จกั๊ เดยี ม

การเรียงสว่ นประกอบของประโยค

กรรม หน่วยเติมเตม็ หนว่ ยเสรมิ ความ กริยา ทีส่ ามารถย้ายมาอยู่
หนา้ ประธานได้ มกั มีคําขยายอยู่ด้วย และสามารถยกขึน้ เป็นหวั ข้อ
หรอื หนว่ ยนําความ (topic) ได้

หนว่ ยนําความ คอื หน่วยของประโยคทยี่ กขนึ้ มาเป็นหวั ขอ้ เรอ่ื งของ
ประโยคหน่วยนําความ อาจเปน็ ประธาน เป็นกรรม เปน็ ทั้งประธานและ
กรรม หรือไมเ่ ปน็ ท้ังประธานและกรรมของประโยคก็ได้

เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดยี ม

การใช้หน่วยนําความ

- หนว่ ยนําความ ทําหนา้ ท่ีเปน็ ประธาน เช่น
§ พวกเราทัง้ หลายท่ีมาร่วมชุมนมุ กนั วนั น้ี ล้วนแตเ่ ปน็ ตัวแทน
จากนานาอารยประเทศ

- หน่วยนาํ ความ ทาํ หน้าที่เปน็ กรรม เช่น
§ นกั เรียนทกุ คนในหอ้ งนี้ มหี รือทีค่ รจู ะไมร่ กั
เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

การใชห้ นว่ ยนําความ

- หน่วยนําความ ทาํ หนา้ ท่ีเป็นประธานและกรรมในขณะเดียวกนั เชน่
§ ความสามัคคนี ้ัน ถา้ พจิ ารณาใหด้ ีจะเห็นวา่ เป็นคณุ ธรรมอยา่ งวิเศษท่ีอาจพา
หมู่คณะไปสู่ความเจรญิ รุง่ เรือง

- หนว่ ยนาํ ความ ซึ่งไม่เปน็ ทั้งประธานและเป็นกรรม เช่น
§ บรรดาสัตว์เลยี้ งทั้งหมดของผม ผมชอบหมาทีส่ ุด

เพจภาษาไทยไมจ่ ก๊ั เดียม

การวเิ คราะหส์ ว่ นประชิดของประโยค

สว่ นประชิดของประโยค คอื การทแ่ี สดงความสมั พนั ธ์ทางไวยากรณ์ของ
สว่ นประกอบของประโยค โดยลากเสน้ ตัดระหว่างสว่ นของประโยค ๒ สว่ นท่ีประชดิ กัน

ส่วนของประโยคท่ีสัมพันธก์ ันมากจะถูกตัดไว้ในกลุ่มเดียวกัน
สว่ นสัมพันธน์ อ้ ยทส่ี ดุ จะถูกตัดขาดออกไป ทาํ เชน่ น้ไี ปเรอื่ ยไปเปน็ ช้นั ๆ

เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดยี ม

เพจภาษาไทยไมจ่ ก๊ั เดยี ม

การวิเคราะห์ส่วนประชดิ ของประโยค

ตัวอย่างการวิเคราะหส์ ่วนประชดิ ของประโยค

- นอ้ งเพือ่ นฉนั สวมเสอื้ ตัวใหญเ่ ป็นประจํา
๑. ตัดวเิ คราะห์ระหวา่ ง นามวลี น้องเพ่อื นฉนั ซึ่งทําหนา้ ทีเ่ ป็นประธานใน
ภาคประธาน ออกจาก กรยิ าวลี สวมเสอื้ ตวั ใหญเ่ ปน็ ประจาํ ซง่ึ ทาํ หน้าทเี่ ปน็ ภาคแสดง

นามวลี กริยาวลี
ภาคประธาน ภาคแสดง
สวมเสอื้ ตัวใหญเ่ ป็นประจาํ
น้องเพ่ือนฉนั

เพจภาษาไทยไม่จก๊ั เดยี ม

การวิเคราะห์ส่วนประชิดของประโยค

ตัวอย่างการวเิ คราะหส์ ่วนประชดิ ของประโยค - นอ้ งเพ่ือนฉันสวมเส้ือตัวใหญเ่ ป็นประจํา

๒. วิเคราะหส์ ว่ นประชิดของประธานกบั ภาคแสดงซ่งึ มีสว่ นประชดิ ๒ สว่ น คือ ส่วนหลักกับสว่ นขยาย

ประธาน น้องเพอ่ื นฉนั ตดั ส่วนประชดิ ออกเปน็ ส่วนหลกั นอ้ ง กบั ส่วนขยาย เพ่อื นฉนั

ภาคแสดง สวมเสือ้ ตวั ใหญเ่ ปน็ ประจํา ตดั ส่วนประชิดออกเป็น สว่ นหลัก สวมเสอ้ื ตัวใหญ่

กบั สว่ นขยาย เปน็ ประจาํ ภาคประธาน ภาคแสดง

ส่วนหลัก สว่ นขยาย ส่วนหลกั ส่วนขยาย

น้อง เพื่อนฉนั สวมเสอ้ื ตัวใหญ่ เป็นประจาํ

การวเิ คราะห์ส่วนประชดิ ของประโยค

ตัวอย่างการวเิ คราะห์สว่ นประชิดของประโยค - นอ้ งเพ่ือนฉันสวมเสอ้ื ตวั ใหญ่เปน็ ประจาํ

๓. วิเคราะหส์ ว่ นประกอบของประธานกับภาคแสดง
- ประธาน ส่วนหลักมเี พยี งคาํ เดียวจึงวิเคราะห์แตส่ ่วนขยายของภาคประธาน เพ่อื นฉัน ตัดส่วนประชดิ

ออกเปน็ สว่ นหลกั เพือ่ น กับสว่ นขยาย ฉัน
- ภาคแสดง วิเคราะห์ทง้ั สว่ นหลกั และสว่ นขยายของภาคแสดง สว่ นหลักของภาคแสดง สวมเสอื้ ตัวใหญ่

ตดั ส่วนประชดิ ออก เป็นสว่ นหลกั ซึง่ เปน็ คาํ กรยิ า สวม กับนามวลซี ง่ึ ทําหนา้ ท่ีเปน็ กรรม เส้อื ตัวใหญ่
- ส่วนขยายของภาคแสดง เป็นประจาํ ตดั สว่ นประชิดออกเป็นสว่ นหลัก เปน็ กับส่วนขยาย ประจํา

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดียม

เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดยี ม

การวเิ คราะห์ส่วนประชิดของประโยค

ภาคประธาน ภาคแสดง
ประธาน สว่ นขยายประธาน กรยิ า ส่วนขยายภาคแสดง กรรม
ส่วนหลัก สว่ นขยาย ส่วนหลกั
นอ้ ง เพื่อน ฉัน สวม เป็น ส่วนขยาย เส้อื ตัวใหญ่
ประจาํ

การวิเคราะหส์ ่วนประชดิ ของประโยค

ตัวอย่างการวิเคราะหส์ ว่ นประชดิ ของประโยค - นอ้ งเพอ่ื นฉนั สวมเสือ้ ตวั ใหญ่เป็นประจาํ

๔. วิเคราะห์กรรม เสอ้ื ตวั ใหญ่ ตดั สว่ นประชดิ ออกเปน็ คาํ นาม เสือ้ ซึ่งเปน็ ส่วนหลกั กับส่วนขยาย ตวั ใหญ่

ภาคประธาน ภาคแสดง
ประธาน สว่ นขยายประธาน กรยิ า ส่วนขยายภาคแสดง
กรรม

นอ้ ง ส่วนหลัก ส่วนขยาย สวม สว่ นหลัก ส่วนขยาย สว่ นหลกั ส่วนขยาย
เพ่ือน ฉนั เปน็ ประจาํ เส้อื ตัวใหญ่

เพจภาษาไทยไมจ่ ก๊ั เดยี ม

การวิเคราะหส์ ว่ นประชดิ ของประโยค

ตวั อย่างการวเิ คราะห์ส่วนประชดิ ของประโยค - นอ้ งเพือ่ นฉันสวมเสือ้ ตวั ใหญเ่ ป็นประจาํ

๕. วิเคราะหส์ ่วนขยายของกรรม คอื ตวั ใหญ่ ออกเปน็ คาํ ลักษณนาม ตัว กบั คาํ กริยาคุณศัพท์ ใหญ่

ภาคประธาน ภาคแสดง
ประธาน สว่ นขยายประธาน กริยา สว่ นขยายภาคแสดง
กรรม

นอ้ ง ส่วนหลกั สว่ นขยาย ส่วนหลัก สว่ นขยาย สว่ นหลกั ส่วนขยาย

เพ่อื น ฉนั สวม เปน็ ประจาํ เส้อื ลกั ษณนาม กริยาคุณศพั ท์

ตัว ใหญ่

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

บรรทดั ฐานภาษาไทย เลม่ 3

ชนดิ ของประโยค

เพจภาษาไทยไมจ่ กั๊ เดยี ม

แบง่ ตามโครงสรา้ งได้เปน็ ๓ ชนดิ ได้แก่

๑. ประโยคสามัญหรือประโยคพน้ื ฐาน
๒. ประโยคซอ้ น
๓. ประโยครวม

เพจภาษาไทยไม่จ๊กั เดียม

แบ่ง ตามโครงสร้างได้เป็น ๓ ชนิด ได้แก่

๑. ประโยคสามญั หรือประโยคพื้นฐาน

คอื ประโยคทป่ี ระกอบด้วยนามวลที ําหนา้ ทปี่ ระธาน กับกริยาวลที ําหนา้ ที่
ภาคแสดง ประโยคสามัญต้องไมม่ ีอนุประโยคเป็นส่วนขยายและไม่มคี าํ เช่อื ม
กริยา คาํ เชอ่ื มกริยาวลีหรือคําเช่อื มประโยค เเบง่ ออกเป็น ๒ ชนดิ

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

แบง่ ตามโครงสรา้ งได้เปน็ ๓ ชนิด ไดแ้ ก่

๑. ประโยคสามัญหรอื ประโยคพื้นฐาน

๑.๑ ประโยคสามญั กรยิ าเดียว คือ ประโยคพื้นฐานที่มกี รยิ าตวั เดียว

เช่น - แมวกระโดด
- นอ้ งกนิ หมูปิง้
- นกั เรยี นคนนัน้ อา่ นหนังสือ

เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดยี ม

แบง่ ตามโครงสร้างได้เปน็ ๓ ชนิด ไดแ้ ก่

๑. ประโยคสามัญหรือประโยคพื้นฐาน

๑.๒ ประโยคสามญั ที่มหี ลายกริยา คอื ประโยคพืน้ ฐานที่มกี ริยาหลายตัวเรียงกนั

เป็นการแสดงเหตกุ ารณ์ต่อเนอ่ื งหรอื เป็นผลจากเหตุการณแ์ รก
ตัวอย่าง เหตกุ ารณใ์ นประโยคเกิดข้นึ พร้อมกัน เชน่

- ใบบวั โบกมอื - ลาพวกเรา
- ออมสินขบั รถ - ข้ามสะพาน
- กลา้ กบั นอ้ งกําลัง - นั่งอ่านหนังสอื พิมพ์

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดียม

แบ่ง ตามโครงสร้างได้เป็น ๓ ชนดิ ได้แก่

๑.๒ ประโยคสามญั ทม่ี ีหลายกริยา คือ ประโยคพ้นื ฐานทีม่ ีกริยาหลายตวั เรยี งกัน

เป็นการแสดงเหตุการณ์ตอ่ เนือ่ งหรือเปน็ ผลจากเหตุการณแ์ รก

ตัวอยา่ ง เหตกุ ารณใ์ นประโยคเกดิ ต่อเนอื่ งกนั หรอื เกิดกอ่ นหลังตามลําดับ เชน่
- อุ๋มอ๋ิมพบั เส้อื – เก็บ - เข้าตู้
- แก้วว่งิ – ไป – เปิดประตบู าน
- เราแวะ – ไป - เยย่ี มเดก็ ๆทบี่ ้าน

เพจภาษาไทยไมจ่ ัก๊ เดียม

แบ่ง ตามโครงสร้างไดเ้ ปน็ ๓ ชนิด ได้แก่

๑.๒ ประโยคสามัญทีม่ ีหลายกริยา คือ ประโยคพ้นื ฐานทีม่ ีกริยาหลายตัวเรียงกนั

เป็นการแสดงเหตุการณ์ตอ่ เนอ่ื งหรือเปน็ ผลจากเหตกุ ารณ์แรก

ตวั อยา่ ง เหตุการณห์ ลังเปน็ ผลของเหตุการณแ์ รก เชน่
- คลืน่ ซัดบ้าน - พังหมด
- เขาดีใจ – หัวเราะเสียงดงั
- ลมพัด – สงั กระสี - ปลวิ

แบง่ ตามโครงสร้างได้เป็น ๓ ชนิด ไดแ้ ก่

๒. ประโยคซ้อน

คอื ประโยคท่ปี ระกอบด้วยประโยคหลักกับอนปุ ระโยค
- ประโยคหลกั หรอื มขุ ยประโยค คอื ประโยคท่มี ีอกี ประโยคหนึ่งเปน็ สว่ นหนง่ึ
ของประโยค ได้แก่ เป็นประธาน เป็นหนว่ ยเตมิ เต็ม หรือเป็นส่วนขยาย
- อนปุ ระโยค คือ ประ โยคที่ขน้ึ ตน้ ดว้ ยคาํ เช่ือมอนปุ ระโยค ทําหน้าท่ไี ด้
อยา่ งนามวลี คือ เป็นประธาน กรรม หน่วยเติมเตม็ หรอื ขยายสว่ นใดสว่ นหนง่ึ
ของประโยค หรือทาํ หนา้ ทอ่ี ยา่ งวเิ ศษณ์วลี คือ ทาํ หนา้ ท่ีขยายกริยาวลี

เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดยี ม

แบง่ ตามโครงสรา้ งไดเ้ ปน็ ๓ ชนดิ ไดแ้ ก่

๒. ประโยคซอ้ น

ตัวอย่างประโยคซอ้ นท่ีมอี นปุ ระโยคทาํ หน้าทเี่ ปน็ ประธาน เช่น

“ ท่คี ุณพูดไมเ่ ปน็ ความจริง “

**ทีค่ ุณพดู เป็นอนุประโยคทําหน้าท่เี ป็นประธานของประโยคหลัก

เพจภาษาไทยไม่จ๊กั เดยี ม

แบง่ ตามโครงสรา้ งไดเ้ ปน็ ๓ ชนิด ไดแ้ ก่

๒. ประโยคซ้อน

ตัวอย่างประโยคซอ้ นท่มี อี นุประโยคทําหนา้ ทเี่ ปน็ กรรม เชน่

“ เราตอ้ งบอกเฟอ่ื งฟา้ วา่ ณดลจะไปงานคืนนี้ดว้ ย “

** วา่ ณดลจะไปงานคืนนดี้ ว้ ย เป็นอนปุ ระโยคทาํ หน้าที่
เป็นกรรมของกรยิ า บอก

เพจภาษาไทยไม่จ๊กั เดยี ม

แบง่ ตามโครงสรา้ งได้เป็น ๓ ชนิด ได้แก่

๒. ประโยคซอ้ น

ตัวอย่างประโยคซอ้ นที่มอี นปุ ระโยคทําหนา้ ทเ่ี ปน็ หนว่ ยเตมิ เต็ม เชน่

“ แพรดีใจท่สี อบชงิ ทุนรัฐบาลได้ ”

** ท่ีสอบชงิ ทุนรฐั บาลได้ เป็นอนปุ ระโยคทาํ หนา้ ทีเ่ ป็น
หนว่ ยเตมิ เต็มของกรยิ า ดีใจ ซึ่งเป็นกรยิ าของประโยคหลัก

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

แบง่ ตามโครงสรา้ งไดเ้ ป็น ๓ ชนิด ไดแ้ ก่

๒. ประโยคซ้อน

ตวั อยา่ งประโยคซอ้ นทมี่ อี นุประโยคทาํ หน้าท่ีขยายนาม เชน่

“ คนที่ไม่มัน่ ใจตนเองมกั ชอบถามความเห็นจากคนรอบขา้ ง ”

** ทไ่ี ม่มน่ั ใจตนเอง เปน็ อนปุ ระโยคทําหน้าที่เป็นขยายคํานาม
คนซงึ่ ทําหน้าที่เป็นส่วนหลักของนามวลีซ่ึงเปน็ ประธานของประโยคหลัก

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

แบง่ ตามโครงสรา้ งได้เป็น ๓ ชนิด ไดแ้ ก่

๒. ประโยคซ้อน

ตวั อย่างประโยคซอ้ นทม่ี อี นุประโยคทําหนา้ ท่ขี ยายกรยิ า เช่น

“ เขาทาํ งานหนักจนล้มปว่ ย “

** จนล้มป่วย เป็นอนปุ ระโยคทําหน้าที่เปน็ ขยายกริยา
ทาํ งานหนกั ซึง่ เป็นกรยิ าของประโยคหลกั

เพจภาษาไทยไม่จ๊กั เดยี ม

แบง่ ตามโครงสรา้ งไดเ้ ป็น ๓ ชนิด ไดแ้ ก่

๒. ประโยคซอ้ น แบ่งตามอนปุ ระโยคที่นํามาเชื่อมได้ ๓ ชนิด

๒.๑ ประโยคซอ้ นทม่ี นี ามานปุ ระโยค

นามานุประโยค คือ อนปุ ระโยคทีท่ ําหน้าทเี่ หมือนนามวลี กล่าวคือ
อาจทําหน้าทเ่ี ป็นประธาน กรรม หน่วยเติมเต็ม หรอื หนว่ ยเสริมความ มคี าํ เชื่อม
ไดแ้ ก่ ท่ี ท่ีว่า วา่ ให้ นําหนา้

เพจภาษาไทยไมจ่ ก๊ั เดียม

แบ่ง ตามโครงสรา้ งไดเ้ ปน็ ๓ ชนิด ได้แก่เพจภาษาไทยไม่จก๊ั เดยี ม

๒. ประโยคซอ้ น แบ่งตามอนปุ ระโยคที่นํามาเชอ่ื มได้ ๓ ชนดิ

๒.๑ ประโยคซอ้ นท่มี นี ามานปุ ระโยค ทําหนา้ ท่ีเปน็ ประธาน
ตัวอย่าง - ทีเ่ ขาเลา่ มานั้นถกู ตอ้ งแน่นอน
ทาํ หน้าที่เป็นกรรม
- ฟา้ ไมช่ อบให้ใครมาวา่ ครขู องเธอ ทาํ หนา้ ที่เป็นหนว่ ยเสรมิ ความ
ทําหนา้ ที่เป็นหนว่ ยเตมิ เต็ม
- ครดู ใี จท่ีนกั เรียนสอบผ่าน
- ผชู้ ่วยคนนี้เป็นทีโ่ ปรดปรานของเจา้ นาย

แบ่ง ตามโครงสรา้ งไดเ้ ป็น ๓ ชนดิ ไดแ้ ก่

๒. ประโยคซอ้ น แบง่ ตามอนปุ ระโยคท่นี ํามาเช่ือมได้ ๓ ชนดิ

๒.๒ ประโยคซอ้ นทมี่ ีคณุ านุประโยค
คุณานุประโยค คอื อนุประโยคทําหนา้ ที่ขยายนามที่นาํ มาขา้ งหน้า

อนุประโยคชนิดนมี้ คี าํ เชือ่ ม ท่ี ซงึ่ อนั และคาํ เชอื่ มนน้ั เป็นประธานของ
อนปุ ระโยคด้วย

เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดยี ม

แบง่ ตามโครงสรา้ งได้เปน็ ๓ ชนิด ไดแ้ ก่

๒. ประโยคซอ้ น แบ่งตามอนปุ ระโยคท่ีนาํ มาเช่อื มได้ ๓ ชนิด

๒.๒ ประโยคซอ้ นที่มีคณุ านุประโยค
ตวั อย่าง - เสอื้ ท่ีพี่เปาใส่อยู่สวยมาก ขยายนาม “เส้อื ”

- ผลของการกระทําอันชวั่ รา้ ยของผู้บรหิ ารย่อมตกแก่สว่ นรวม
ขยายกล่มุ คาํ นาม “ผลของการกระทาํ ”

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

แบ่ง ตามโครงสรา้ งไดเ้ ปน็ ๓ ชนิด ได้แก่

๒. ประโยคซ้อน แบ่งตามอนุประโยคที่นาํ มาเชื่อมได้ ๓ ชนดิ

๒.๓ ประโยคซอ้ นทีม่ ีวิเศษณานุประโยค
วิเศษณานุประโยค คือ อนุประโยคทท่ี าํ หนา้ ที่อยา่ งวเิ ศษณ์วลี

คอื ขยายกรยิ าวลี เชน่
- เขาทํางานหามรุ่งหามคา่ํ ซ่งึ ไม่ดตี อ่ สุขภาพเลย
**ขยายกรยิ าวลี “ทํางานหามรงุ่ หามคา่ํ ”

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

แบง่ ตามโครงสร้างไดเ้ ปน็ ๓ ชนิด ได้แก่

๒. ประโยคซอ้ น แบง่ ตามอนุประโยคทน่ี ํามาเช่ือมได้ ๓ ชนดิ

๒.๓ ประโยคซ้อนทม่ี ีวิเศษณานุประโยค
วิเศษณานุประโยคอาจอยูห่ น้าหรือหลังประโยคหลักกไ็ ด้ เช่น

- เมอื่ เขาทุจริต เรากค็ งต้องใหเ้ ขาออก
- เราคงตอ้ งใหเ้ ขาออก เมือ่ เขาทุจริต

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

แบ่ง ตามโครงสรา้ งได้เป็น ๓ ชนดิ ได้แก่

๒. ประโยคซอ้ น แบ่งตามอนปุ ระโยคทีน่ าํ มาเชอ่ื มได้ ๓ ชนิด

๒.๓ ประโยคซอ้ นทีม่ ีวเิ ศษณานุประโยค
วเิ ศษณานุประโยคอยู่หนา้ ประโยคหลัก มกั จะมีคาํ เช่ือม ก็ จงึ เลย ถงึ
อยใู่ นประโยคหลกั ดว้ ย เช่น
- เพราะมวั แตเ่ ล่นมอื ถือเลยเกดิ อบุ ัติเหตุ
- เพราะไม่ขยนั ทาํ มาหากนิ ถึงยงั จนอยจู่ นถงึ ทกุ วันน้ี

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

แบ่ง ตามโครงสรา้ งไดเ้ ป็น ๓ ชนิด ไดแ้ ก่

๒. ประโยคซอ้ น แบง่ ตามอนุประโยคที่นาํ มาเชื่อมได้ ๓ ชนิด

๒.๓ ประโยคซอ้ นที่มีวิเศษณานุประโยค

คาํ เชอื่ มวเิ ศษณานุประโยค มีหลายกลมุ่ ท่พี บบอ่ ยมีดังน้ี

๑. คําเช่ือมวเิ ศษณานปุ ระโยคบอกเวลา เช่น เม่ือ ขณะ ที่ กอ่ น หลัง หลงั จากที่ แต่ ตง้ั แต่
๒. คําเช่ือมวเิ ศษณานปุ ระโยคบอกเหตุ เชน่ เพราะ เนอ่ื งจาก
๓. คําเชือ่ มวเิ ศษณานปุ ระโยคบอกผล เช่น จน กระทงั่ จนกระทัง่
๔. คําเชื่อมวเิ ศษณานปุ ระโยคบอกความม่งุ หมาย เช่น เพือ่
๕. คําเชือ่ มวเิ ศษณานปุ ระโยคบอกเง่อื นไข เชน่ ถา้ หาก หากว่า ถา้ หากว่า
๖. คาํ เชื่อมวเิ ศษณานปุ ระโยคบอกความขดั แย้ง เชน่ ท้งั ท่ี แม้ว่า

เพจภาษาไทยไม่จ๊กั เดียม

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

แบง่ ตามโครงสรา้ งไดเ้ ปน็ ๓ ชนดิ ไดแ้ ก่

๒. ประโยคซอ้ น แบ่งตามอนปุ ระโยคท่ีนาํ มาเช่ือมได้ ๓ ชนดิ

๒.๓ ประโยคซ้อนทม่ี ีวเิ ศษณานุประโยค

q คําเชอ่ื มวเิ ศษณานุประโยคบอกเวลา เชน่ เมอ่ื ขณะ ท่ี กอ่ น หลัง
หลงั จากท่ี แต่ ตง้ั แต่
ตัวอยา่ ง - แม่มาเม่อื เธอหลบั แลว้

- เด็ก ๆ กลับบ้านหลงั จากงานเลกิ
- หลงั เลกิ เรยี นนกั เรยี นก็พากันเขา้ ห้องสมดุ

เพจภาษาไทยไม่จ๊กั เดยี ม

แบง่ ตามโครงสรา้ งไดเ้ ป็น ๓ ชนดิ ไดแ้ ก่

๒. ประโยคซอ้ น แบ่งตามอนปุ ระโยคทนี่ าํ มาเช่ือมได้ ๓ ชนดิ

๒.๓ ประโยคซ้อนที่มีวิเศษณานุประโยค

q คําเชอื่ มวิเศษณานุประโยคบอกเหตุ เชน่ เพราะ เน่อื งจาก

ตวั อย่าง - ลกู โปง่ เปน็ หวดั เน่อื งจากตากฝนอยูน่ าน

- เขานอนตัวสั่นเพราะกลัวเสียงฟา้ รอ้ ง
- เพราะกังวลเธอจงึ โทรมาปรกึ ษาฉนั

แบง่ ตามโครงสร้างได้เปน็ ๓ ชนิด ได้แก่

๒. ประโยคซ้อน แบ่งตามอนุประโยคทีน่ าํ มาเช่อื มได้ ๓ ชนิด

๒.๓ ประโยคซอ้ นที่มีวเิ ศษณานุประโยค
q คําเชื่อมวิเศษณานุประโยคบอกผล เชน่ จน กระทง่ั จนกระทั่ง

ตัวอยา่ ง - เขาอว้ นจนเดินไมไ่ หว

- พพี่ ดู เรว็ กระท่ังฉันฟงั ไมท่ ัน เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

แบ่ง ตามโครงสร้างได้เป็น ๓ ชนดิ ได้แก่

๒. ประโยคซอ้ น แบง่ ตามอนุประโยคที่นํามาเชอื่ มได้ ๓ ชนิด

๒.๓ ประโยคซ้อนท่ีมีวิเศษณานุประโยค
q คาํ เช่อื มวเิ ศษณานุประโยคบอกความมุ่งหมาย เช่น เพอ่ื

ตวั อย่าง - เขาทาํ งานหนักเพ่อื ให้ชวี ิตดีขนึ้
- เพื่อใหล้ กู เพลิดเพลนิ เธอจึงร้องเพลงกล่อม

เพจภาษาไทยไมจ่ ก๊ั เดยี ม

แบ่ง ตามโครงสร้างได้เปน็ ๓ ชนิด ไดแ้ ก่

๒. ประโยคซ้อน แบ่งตามอนปุ ระโยคทน่ี าํ มาเชอ่ื มได้ ๓ ชนิด

๒.๓ ประโยคซ้อนทม่ี ีวิเศษณานุประโยค
q คําเชอ่ื มวเิ ศษณานุประโยคบอกเง่อื นไข เชน่ ถา้ หาก หากวา่ ถา้ หากว่า

ตัวอย่าง - เธอจะประสบความสาํ เรจ็ ถ้าเธอต้งั ใจทํางานจริง
- หากเขาไมม่ าฉันจะเป็นคนดําเนนิ การเอง

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

แบ่ง ตามโครงสร้างได้เปน็ ๓ ชนิด ได้แก่

๒. ประโยคซ้อน แบง่ ตามอนปุ ระโยคทนี่ ํามาเชอ่ื มได้ ๓ ชนิด

๒.๓ ประโยคซอ้ นท่ีมีวิเศษณานุประโยค
q คาํ เชอ่ื มวเิ ศษณานุประโยคบอกความขัดแย้ง เชน่ ทัง้ ท่ี แมว้ ่า

ตัวอย่าง - แมว้ ่าเขาจะไม่สบายเขาก็พยายามทํางานจนเสรจ็

- ท้ังท่ีไม่เหน็ ดว้ ยกับเพื่อนเขาก็ปฏบิ ัติตาม

แบง่ ตามโครงสร้างไดเ้ ปน็ ๓ ชนดิ ไดแ้ ก่

๓. ประโยครวม

คอื ประโยคย่อยตั้งแตส่ องประโยคขึน้ ไปมารวมเขา้ เปน็
ประโยคเดียวกนั ประโยคยอ่ ยนนั่ อาจเป็นประโยคสามญั หรอื
ประโยคซอ้ นก็ได้และต้องมคี าํ เชือ่ มสมภาค และ ก็ แต่ ทวา่
แต่ทวา่ หรอื ทําหนา้ ทเี่ ช่อื มประโยคย่อยท่มี ารวมกนั

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊ักเดียม