The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by Editha James, 2020-09-29 01:38:33

MODUL BAHASA KADAZANDUSUN 2020

6357

SEKAPUR SIRIH SEULAS PINANG



Yang Berbahagia Dr. Mistirine Radin
Pengarah Pendidikan Negeri Sabah

Salam sejahtera kepada semua warga pendidikan dan

calon SPM di negeri Sabah.

Sabah Hebat!
Katakan Tidak Kepada Nombor 16.


Tahun 2020 merupakan tahun yang mencabar bagi warga pendidikan di Malaysia dan dunia
amnya. Wabak Pandemik Covid 19 telah membawa perubahan ketara dalam sistem pembelajaran negara.

Sesi persekolahan terpaksa ditangguhkan selama hampir 3 bulan. Oleh yang demikian, pihak Jabatan
Pendidikan Negeri Sabah telah mencadangkan penghasilan modul pembelajaran yang dapat membantu
murid terutamanya calon SPM 2020.

Bersyukur kita kepada Tuhan kerana dengan keizinan dan limpah-Nya, modul pembelajaran SPM
berjaya dihasilkan. Panel penulis modul ini adalah terdiri daripada Guru Cemerlang, Pemeriksa Kertas
SPM, Pegawai JPN Sabah, Sektor Pembelajaran, Pegawai SISC+ dan Ketua Bidang. Adalah diharapkan
warga pendidik dan calon SPM di negeri Sabah dapat memanfaatkan modul-modul tersebut dalam PdP
dan mampu memberi impak kepada murid untuk melakar keputusan cemerlang dalam SPM tahun ini.

Oleh itu, saya merakamkan sekalung penghargaan terima kasih dan tahniah kepada Sektor

Pembelajaran, Jabatan Pendidikan Negeri Sabah dan semua panel pembina modul SPM atas komitmen
dan usaha jitu dalam terhasilnya modul pembelajaran ini.

Akhir kata, saya mendoakan kesejahteraan buat semua warga pendidikan serta terus bersama-
sama menjayakan agenda pendidikan Negara demi melahirkan generasi masyarakat Malaysia yang
cemerlang dan gemilang.



Sekian. Selamat Maju Jaya.











2

6357

SEULAS KATA SETINTA BICARA



Tuan Haji Abidin bin Marjan
Timbalan Pengarah,
Sektor Pembelajaran,
Jabatan Pendidikan Negeri Sabah

Assalammualaikum Warahmatullahi Wabaraktuh dan salam sejahtera.


Salam Sabah Hebat!
Katakan Tidak Kepada Nombor 16.

Bersyukur ke hadrat Ilahi kerana dengan izin-Nya, kita diberikan kekuatan dan kesihatan untuk menggalas
tanggungjawab hakiki dengan penuh dedikasi. Alhamdulilah modul pembelajaran SPM dapat dizahirkan.

Ucapan setinggi-tinggi tahniah dan sekalung penghargaan kepada Jawatan Kuasa Sektor Pembelajaran,
Jabatan Pendidikan Negeri Sabah dan semua pembina modul yang telah bertungkus-lumus untuk
menyiapkan modul ini.


Besarlah harapan saya agar warga pendidik diamanahkan sebagai pembentuk bangsa dan agama.
Setiap guru perlu ada “jiwa pendidik atau roh guru”. Guru bukanlah hanya menghabiskan sukatan dan
rancangan mengajar semata-mata tetapi perlu mendidik dan membentuk jati diri murid tanpa rasa jemu.
Hal ini selaras dengan Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia (PPPM) dalam tahun akhir
Gelombang Ke-2(2016-2020) yang mengharapkan murid berupaya bersaing pada peringkat global melalui
6 aspirasi murid.

Seiring dengan itu, adalah diharapkan warga pendidik mempelbagaikan teknik mengajar agar PdP lebih
cemerlang dan berkesan serta memanfaatkan modul ini sebagai bahan latih tubi berfokus menjelang

peperiksaan SPM pada tahun ini.

Akhir bicara, syabas dan tahniah kepada seluruh warga kerja dan panel penulis modul atas kegigihan dan
kesungguhan sehingga terhasilnya buah tangan ini. Tiada yang lebih bermakna buat kita sebagai guru
melihat anak didik kita berjaya dalam semua aspek yang diceburi. Jangan biarkan air mata kegagalan
dalam diri murid kita tetapi siramilah mereka dengan air mata kejayaan.

Ayuh! Warga guru kita bangkit sederap, senada seirama melonjakkan prestasi murid dan mencapai kualiti

kecemerlangan SPM 2020 Negeri Sabah.

Sekian. Terima Kasih.






3

6357

ISI KANDUNGAN




PERKARA MUKA SURAT
Sekapur Sirih Seulas Pinang 2

Seulas Kata Setinta Bicara 3

Modul Soalan Bahagian A
Sampel 1 6
Sampel 2 8
Sampel 3 11
Sampel 4 13

Modul Soalan Bahagian B
Sampel 1 15
Sampel 2 17
Sampel 3 19
Sampel 4 21

Modul Soalan Bahagian C
Sampel 1 24
Sampel 2 26
Sampel 3 27
Sampel 4 28
Sampel 5 29

Modul Soalan Bahagian D
Sampel 1 31
Sampel 2 32
Sampel 3 33
Sampel 4 34

Penghargaan 35




















4

6357





























MODUL KERTAS PEPERIKSAAN SPM






BAHASA KADAZANDUSUN






2020






BAHAGIAN A


























5

6357

SAMPEL 1


Boogian A

[Timpu di posuulon: 30 minit]


[30 marka]




1 Basao’ o kotob potikan id siriba om ihumo tolu boros ula topurimanan om tolu boros ula poingkuro.
Wansayai ayat nu sondiri o boros dii miampai popokito do rati. Kada ruhangai do boros ponugku o

boros dii.



Osiau tomod i Ginsad tuminalib doho. Masaan di, mongolou oku suduon. Amu alaid mantad

dii, kokito ku i Pirid do marau-arau nogi suminusuhut. Osuayan oku nokokito diolo. Atuk nokuro tu
ma di yolo baino kangku. Kikiro hopod minit mantad dii, katalib kawagu yolo kibinabo do wakid.

“Tony, uhupai yahai mongoi pamabo do sulung lawa’ ku,” ka di Ginsad. Tingkod oku mongolou

suduon om tanud oku nodii diolo miampai minamabo do wakid. Korikot id kinoyonon di pinataanan
di Ginsad do lawa’ dau nga kokito ku songinan bakas di nosukod no poinsulung. Sundung do nohuyan

nga nounsikou tomod yahai do tadau dii.
[12 marka]





2 (a) Frasa di ginorisan nopo nga haro o pointopot om kasala. Nung haro kasalaan, posuato’ frasa
di pointopot toi ko’ dolino’ kawagu nung aiso no kasalaan.




(i) Oniting ilo waig do bawang nung kakal do potindohoi id posorili o talun.

(ii) Asapou tomod tutumombului mantad labus pogun mongoi indakod do Nulu Kinabalu.

(iii) Mintuhun dilo korita topurak hiri pononsiba talun-talun gama naauk i papanau.
(iv) Ounsub o tulun ginumuan do mogkikit sundung po nokoingkawas tomod o gatang do kanggan

ngawi.
[4 marka]









6

6357




(b) Gonopo’ ayat id siriba momoguno boros ponuhuan di kosudong.

(i) _______ pingakan dilo lado tu orualan ko moti do tian.


(ii) _______ oku mangakat diti kaban tu awagat kopio.

(iii) _______ po kibito’ ilo tadi nu om otingkod do mihad.


(iv) _______ po ilo kupi pogulu do kosogit.


[4 marka]




(c) Pomonsoi iso ayat pongudio’ montok tikid ayat id siriba.

(i) Ngaran ku nopo nga Francy om poingion oku hiti id Brisbane, Australia tu’ poingkaraja oku

hiti do dinondo.

(ii) Minongoi i John om Raymond ponorubung di mamai Jeffrey mokiilo konsep pomutanaman
polikutur tu nointutunan i mamai Jeffrey id kaganaan dii.

[4 marka]




3 (a) Onuai tukadan di kosudong.

(i) Tukadan _______________________________ kirati do guntalou.


(ii) Ogorot mogimboros om au koilo popoopi boros nopo nga rati tukadan

__________________________




(b) Onuai rati o tukadan id siriba.

(i) Mamagandang do tian


(ii) Miagal po mada tobokon


[6 marka]









7

6357

SAMPEL 2


Boogian A

[Timpu di posuulon: 30 minit]


[30 marka]




1 Onuai boros posugkuan pagansip di kosudong o boros guas ii ginorisan id potikan. Wansayai do
ayat nu sondiri o tikid boros dii.





Ontok di 22 Mikat 2019, pinapaanjul o Koisaan Kadazandusun SMK Padawan, Papar do tombului
id walai tangaanak nopihadsa Sri Stella Tawau. Soginumu 53 puru koisaan minampai id abaabayan diti om

tinanud di limo tulun mongingia’. Tudu nopo do kotombuluyan diti nga papatanom do woyo osianan om

gatang kumaa tulun suai. Pinapanau o koisaan diti do kalaja pitabangan momilangga id ion posorili do Sri
Stella. Suai mantad dii, kiwaa nogi abaabayan tutun om tambalut miampai tangaanak di nopihadsa ii

kiginumu do 48 tulun. Noonuan nogi do kotumbayaan o koisaan diti pinapaanjul do karamayan Tadau
Kaamatan nayatan sikul di kumoinsan nogi ontok wulan Mikat. Iso nogi oondos tu sundung do au korikot

do 100 tangaanak Kadazandusun id sikul diti nga noonuan do kosiwatan popokito koubasanan tinaru diolo
kumaa tangaanak suai.


[12 marka]




2 (a) Frasa di ginorisan nopo nga haro o pointopot om kasala. Nung haro kasalaan, posuato’ frasa

di pointopot toi ko’ dolino’ kawagu nung aiso no kasalaan.

(i) Lumoyog i Marion do intonet monoriuk kokomoi id labus pogun monombului.


(ii) Mogisuhu-suhu po ilo tangaanak do mogulu dumarapas dilo bawang liwogu ontok di sodopon

konihab.

(iii) Ontok karamayan Tadau Kaamatan dii, piboi’an o pinaharo do monoina rogingot.


(iv) Nokosurat o ngaran di Gimbad id Buuk Rikod Songwinoun sabaagi songulun popotulud kapal
tumutulud i tinumutuk pomogunan id timpu 24 jaam.


[4 marka]




8

6357

(b) Pomonsoi ayat misompuru mantad ayat mintootoiso id siriba.


(i) Omulok po i taka ku.

Nointutunan no i taka ku sabaagi songulun di tabaal do monunturu.


[2 marka]

(ii) Kitonggungan tagayo tokou do manamong kolidasan tinan.


Au tokou kakandai do toruol rumoliu miagal ko’ Covid 19 nung tamangon tokou kolidasan
tinan.


[2 marka]


(iii) Minonotos i Mary do balajar di kosodop .

Mirikau i Mary panaasan Matematik do suab.


[2 marka]

(iv) Aparagat i tina ku do morobuat.


Nokotimung i tina ku do hopod tangkob parai.


[2 marka]




3 (a) Onuai do rati tukadan id siriba

(i) Gotuk do rungka mungkang do gopud


(ii) Lingkung barait


(iii) Oyopos-yopos nopo dulud nga oyopos-yopos nogi sinapa

[3 marka]

















9

6357

(b) Basao’ dailog id siriba om onuai tukadan di kosudong.


David : Atukoi, osima tomod do tua’-ua’ id kabun nu Bidin!

________(i)__________ Amu dii tagal momoli doungwokon ti.


Bidin : Ba… Pimbobos naka do mangakan. Lohowo’ i Gurid tu

_______(ii)_________ . Au moti orubat o tua’-ua’ diti nung hiti no isio tu

nunu nopo taakanon nga solingongopon nopo.

David : Oo...otopot ino, au dii _______(iii)__________ nung au naakan.


Bidin : Iri no. Minog do au tokou momirubat do taakanon. Soro-sorohon po tulun


id pomogunan suai di aiso taakanon . Orutum tomod o kopooposion diolo.

Nung osundu oku daa, potuludon ku daa taakanon diti kumaa diolo.


[3 marka]








































10

6357

SAMPEL 3


Boogian A

[Timpu di posuulon: 30 minit]


[30 marka]




1 Tumanud pibabarasan id siriba pasanarayo’ tolu boros adjektif om tolu boros ponowoli ngaran
ponuduk. Pomonsoi ayat sondii tumanud boros di nakasanarai nu.



Tina : Oyo, onuo po doho ii pais hiri poinsisip id sansag, ponobuk ku diti sada.
Tanak : Ba dapo, ina ongoyo ku po kio.

[alaid om au kotunui pais pinokianu]
Tina : Alaid ko nogi oyo, nokuro au nu okito?
Tanak : Ina, ingga ponsisip okito ku. Amu naanu di tama pongolut dau lugus hilo yau
puun lo nangko maso mangaol rambot.
Tina : Intangai daa kopio. [soruang no id sulap minoi uhup mogihum]
Huudi gia lo au ko monolimood do mogihum mibolou-bolou kalat ko no kopio.

Tanak : Atuk ondos ku om okon ko pais.

Okoro kopio kokitanan tandasan ku da dii ponulu sada luguon
[miamapai nokoirak]

Tina : Au kanto atarom iti, nonggo no ii pangasaan di?
Tanak : Hodi lo.
Tina : Agayo nogi ti watu pangasaan.
Ongoi pongotu roun do kunit om bawing kaa panapak dii sada onsokon om opoto.
Tanak : Amu alamou ii sunsuyon mooi hilo kabun di ina?
Tina : Kada sunsui di sunsuyon, maya hilo id sibor gia.

Tanak : Umba ina, ongoi oku po.
[12 marka]



2 (a) Frasa di ginorisan nopo nga haro pointopot om poinsala. Nung haro kasalaan, posuaoto’

frasa di pointopot toi ko dolino’ kawagu nung aiso kasalaan.

(i) Ogumu tulun do somirikot id rumamai tadau pisasawaan di Dira om Damian i pinaharo id

Longkod Koubasanan KDCA id Penampang.
(ii) Kakal po do ogirot sunduan mogitaatabang tulun mogiigion id kinoyonon Kiulu.


(iii) Norosian tomod i Angel ontok tuminalib id natad lamin di Dido tu nusig i tasu.

(iv) Minog tokou momoguno ponokop kabang soira lumabus lamin mihuyud porinta ponuhuan

sabaagi moningolig mantad roliu kamag Covid19.
[4 marka]

11

6357

(b) Podolino ayat ponugut kumaa id ayat nokoundaliu om ayat tomod kumaa id ayat pongudio’.

id siriba.

(i) “Kada tokou pataamai rinomos ilo bawang, opunso moti tongosada, korumbak kolidangan om

konitingon dilo bawang” ka di luguan kampung id boboroson dau.

(ii) “Osopung no mosik suab, otuong-tuong po moti mo mamanau no tokou mooi hilo badi” ka di

tina ku minomisunud doho.

(iii) Tadau Mongingia nopo nga taandakon 16 wulan Mikat monikid toun.


(v) Apagon po gatang do lampun babaino tu’ tumimpuun nogi lahaan okon po hadjangan kipio.


[8 marka]




3 (a) Gonopo susuyan oniba id siriba momoguno tukadan di kotunud


…………(i)…………… no rinanggou di Madi, tu’ tapa om tina dau ngongoduo nga osiriba
nogi. Tongotambalut nga tangaanak songinsikul hilo nogi sikul tosiriba. Mulong do ingkaa,
kiwaa iso kowoowoyoo’ di Madi au osonong kopio. Ogorot mongirit do wokon nga au
opurimanan dau koitaon sondii miagal po do ……………(ii)……………….. Suai koi lo, i
Madi nogi nga ……….…(iii)…………... . Osonong no kokitanan nga au osonong ginawo,

obinsolon om komilo yau popiasa toi ko’ popiodu tulun.






(b) Nunu rati do tukadan id siriba

i) Buhangkut nangku tu mokianit

ii) Noposian o momut


iii) Miinta’ gomutan

[6 marka]














12

6357

SAMPEL 4


Boogian A

[Timpu di posuulon: 30 minit]

[30 marka]


1 Pomonsoi ayat momoguno boros misompuru id siriba:

(i) tanak wagu
(ii) timpak nulu

(iii) kampis barait

(iv) walai pongusapan
(v) kapal tulud

(vi) tulun rurumikot [12 marka]



2 (a) Frasa di ginorisannopo nga haro o pointopot om poinsala. Nung haro kasalaan, posuato'

frasa di pointopot toi ko' dolino' kawagu nung aiso no kasalaan.
(i) Dinanda i Jeffri tu moninigup id suang do kadai pangakanan.

(ii) Nunsub o tongomolohing popotounda do tionon balajar id walai montok do tangaanak diolo
moi do balajar yolo do osimbayan.

(iii) Tokou mimparagat do mambasa buuk moi do au tokou roitan do au kodula do tohun.

(iv) Pinoposodia o porinta do ponguhupan mongoput sinikulan kumaa tangaanak paganakan di au
songkuro pogonuan.

[4 marka]


(b) Pomonsoi ayat montok kawo ayat id siriba.

(i) Ayat kotigagan
(ii) Ayat pongudio

(iii) Ayat ponuhuan
(iv) Ayat tomod [8 marka]




3 Pomonsoi ayat mantad tukadan id siriba montok popokito do rati.

(i) Kutu ngasu
(ii) Kiu ngasu

(iii) Okito nulokon [6 marka]

13

6357























MODUL KERTAS PEPERIKSAAN SPM






BAHASA KADAZANDUSUN






2020






BAHAGIAN B




























14

6357

SAMPEL 1


Boogian B

[Timpu di posuulon: 45 minit]

[15 marka]



Basao’ suniba id siriba om onuai sisimbar o poguhatan sumusuhut momoguno ayat sondii.



Ontok tadau dii, minongoi i Manan pokipompod do tobuk om tonsongut hilo id salon. Mamaso dau
do pampadan do tobuk nga miboros-boros yau kumaa di momoomompod tobuk. Ogumu ahal do oroitan
diolo kaampai no o sundu do Minamangun. Sigog ka om koroitai o Kinorohingan id pibarasan diolo.
“Gundohing, amu oku yoho yo otumbayaan do Kinorohingan miagal no komoyon nu,” ka di
momoomompod tobuk. Kotigog i Minan om uhot no, “Nokuro tu koboros ko miagal dii?”

“Sabab nopo nga, intong pogi hilo id soliwan nga amu nu okito i Kinorohingan. Potolinahaso daa
doho nung haro nopo o Kinorohingan nga nokuro tu ogumu tulun sumakit? Nokuro tu ogumu tulun
nongorutum? Nung otopot nopo haro Kinorohingan nga aiso o kobolingkaangan om toruol hiti id
pomogunan,” ka di momoomompod tobuk. Oboruak om oondos tomod o kobobooroso dau. Pakadaaada i
Manan do nokorongou, aiso simbar disio.

Kapampadai nodii i tobuk di Manan om soliwan no isio mantad id salon dii. Amu po osodu mantad
id kadai dii nga koruba yau songulun kusai do anaru tobuk om tonsongut. Miagal do alaid no au pinampadan
i tobuk om tonsongut dau. Araat no kokiikitanai rabas dau. Guli no isio hilo id salon kaagu om pomoros no
kumaa di momoomompod tobuk, “otopot nopo nga aiso bo tongomomoomompod tobuk koi miagal di boros
nu tu aso o Kinorohingan!...” Kotigog ii momoomompod tobuk nokorongou boros di Manan. “Poingkuro
do aiso? Hiti oku nangku ti sabaagi do momoomompod tobuk,” ka disio suminimbar.

“Aso bogia, sabab nopo nga nokuro tu anaru tobuk om tonsongut lo kusai huudi soliwan,” ka di
Manan. “Ilo nopo nga gobulan ilo tulun mogihum do momoomompod tobuk. Ogumu bogia salon
momompod do tobuk ti nga amu isio koopud moi pokipompod,” ka di momoomompod mirak-irak do
suminimbar. “Otopot no sio, ino no simbar di poguhatan nu di tiinu. Haro bogia o Kinorohingan nga au
tongotulun ihumon om rumuba Dau. Iri pogi dii do ogumu o kobolingkaangan om toruol hiti pomogunan.
Kododog kaka i momoomompod tobuk do nokorongou boros di Manan.

Naanu om pinadalin mantad http://cerita-tauladan.blogspot.com















15

6357



1 Nokuro tu nokotigog i Manan do nokorongou boros di momoomompod tobuk?

[2 marka]



2 Nunu ngawi pounayan di momoomompod tobuk do au monongkuayan do Kinorohingan?

[2 marka]



3 Nokuro tu pinogulian di Manan kaagu hilo id salon?

[2 marka]



4 Poingkuro kowoowoyoo’ di momoomompod tobuk soira nokorongou boros di Manan?

[2 marka]



5 Pointalango’ ponontudukan do aanu mantad suniba diti.

[3 marka]



6 Tumanud pomusarahan nu, nokuro tu ababal tongotulun poposonong do koposion gisom do
kolihu yolo kumaa do Kinorohingan?

[4 marka]

























16

6357

SAMPEL 2


Boogian B

[Timpu di posuulon: 45 minit]


Basao’ suniba id siriba om onuai sisimbar o poguhatan sumusuhut momoguno ayat sondii.



Ontok di pogulu haro kaka ti momumutanom di nolohing no. Poingiyon isio miampai di sinawaan


dau id disan do ranahon. Insan tadau, pogontolu no putik diolo. Nokotigog yolo soira nokokito do tontolu

do putik di tu amas. “He..He..Nah... Nounaran to no do baino. Mimpuun no di rumikot o kolulumaag to,”


kaka di kusai kumaa di koruhang dau. “Soira do ogumu tontolu do putik dilo, pobolion to om momonsoi to

do walai wagu,” kaka kawagu do kusai di. “Ngam no kopio. Ogumu no lawasan dilo taap,” kaka di sinawaan


dau. Asaru no ngoyon diolo pingintangai o gigimpuan do putik dilo nga amu po noruhangan o tontolu.


“Alaid no pama magandad do gumumu o tontolu putik dilo. Mogot nogi ngoyon to koroto. Mositi no


do amas bulawan ngawi o guang om suang do putik dilo,“ kaka di kusai. Kotumboyo kaka gia i tondu.

Pitanud nodi kaka yolo minongoi id kandang di putik. Korikot id kandang om gomito diolo o putik di.


Korikot id walai om koroto diolo. Nah…Norikot do monosol yolo tu okon ko amas o di suang do putik di.

Tonsi om tulang miagal di kogumuan i koinan-inano di putik.



Mihad om monosol po di yolo ngoduo nga amu no milo kukuroyon tu nokorot om napatai no diolo i putik

diri. Amu no nagampot iman-imanon diolo tu napatai no di i putik do mogontolu amas.





















17

6357



1 Nunu komoyon do sinawaan id pangan koiiso id susuyan di lo?

[1 marka]




2 Nokuro tu nokotigog i misa-sawo nokokito do tontolu di putik?

[2 marka]




3 Potolinahaso nunu iman-imanon di kusai soira nokokito di tontolu putik?

[2 marka]



4 Maya susuyan dilo, Nokuro tu kinorot di misasawo i putik?


[2 marka]



5 Kiu ngasu nopo nga iso tukadan I kosudong montok susuyan diti, poitalango nunu komoyon do
tukadan diti maya susuyan id sawat.

[4 marka]




6 Tumanud pomusarahan nu, panahak duo ponontudukan di aanu nu mantad susuyan diti

[4 marka]























18

6357

SAMPEL 3


Boogian B

[Timpu di posuulon: 45 minit]

[15 marka]



Basao’ sisindiron id siriba om onuai sisimbar o pongudiaan sumusuhut miampai momoguno ayat sondii.


INA

Ina kalangadan ku
ogumu o pason nu

kada do ingkaa

wonsoyon o poingkaa
ambalut di osonong

insodu di araat.


Ina kalangadan ku

lasu om romou nu

kinaau ku tumindal

id rahat mimboriud

id tindal di mamalid
kalawong koposion ku.



Ina kalangadan ku
poingantob id waawayaan

muhot ko nonggo nongoi

id soliwan ogumu otuong
momisok do tulinau

rombituon id koposion.










19

6357

Ina kalangadan ku

pason nu igitan ku

gopuso’ oku no ina
kibito’ oku no ina

mulong tu nosukod oku

tu ika no koupusan ku.




1 Nunu rati do frasa kalawong koposion ku?
[2 marka]


2 Nokuro tu komoyon di sonsuat do ogumu pason di ina?

[3 marka]

Lasu om romou ku

Kinaau ku tumindal




3 Potolinahaso’ komoyon do frasa id sawat tumanud do sisindiron diti?

[3 marka]




4 Onuai kointalangan do bangki kaapat id sisindiron diti.

[3 marka]



5 Mantad pomusarahan nu, potolinahaso’ duo ponontudukan i aanu mantad sisindiron diti?

[4 marka]
















20

6357

SAMPEL 4


Boogian B

[Timpu di posuulon: 45 minit]

[15 marka]



Basao’ sisindiron id siriba om onuai sisimbar o pongudiaan sumusuhut miampai momoguno ayat sondii.



POSIK NO
Ondu posik no


mantad todop nu di anaru
mantad nipi di au opupusan

nonggo batos nu di aki

nonggo batos nu di odu

poburu koposion nu

poburu paganakan nu



Ondu posik no

ia no i koupusan

ia no lansanon

ia no butia



Ondu posik no

roitan ko gobulan

ulakan ko songkosuayan

monolod do puawang

monolod do sumakag

id pogun do kaandasan.









21

6357

Ondu posik no

tidungu ulakan nu

id tana kinosusuon nu

tadon tinaru nu

pogiroto’ koubasanan

miagal nulu Nabalu

nointutunan sonwinoun.





1 Nunu rati do frasa poburu koposion nu?

[2 marka]




2 Nokuro tu komoyon do koodop mantad todop di anaru om nipi di au opupusan i ondu?

[3 marka]


3 Onuai kointalangan bangki koduo do sisindiron diti?

[3 marka]



4 Mantad pomusarahan nu, poingkuro mongilag do tulun songkosuayan mongulok-ulok mogiigion
id pogun diti?


[3 marka]



5 Malup-talup no koilaan koubasanan id pialatan do komulakan do baino. Songkuro kookunan nu
kokomoi do ahal diti.

[4 marka]













22

6357




















MODUL KERTAS PEPERIKSAAN SPM






BAHASA KADAZANDUSUN






2020






BAHAGIAN C
























23

6357

SAMPEL 1


Boogian C
[Timpu di posuulon: 30 minit]
[15 marka]

Basao’ o teks id siriba om ponuat do iso pongintigasan kokomoi Laang-Laang Monolibamban Kahagakan

Do Pomusarahan. Ninaru pongintigasan nopo nga au kolobi do 120 patod boros. Milo ko nogi momoguno
boros sondii nga au popoundaliu di rati do teks.


Kahagakan pomusarahan nopo nga poinsisip id koposion tokou monikid tadau. Kahagakan

pomusarahan di nakalaid, nakadala om aiso ginaras tokou do sumaap, kosunsub dotokou do tumogod. Isai-

isai nopo, tangaanak, sukod wagu om komolohingan milo nogi oontok do kahagakan do pomusarahan.
Hagak pomusarahan di nokototos, pingompus om au milo iduon, kapanahak kobolingkaangan kolidasan

tinan om pomusarahan sosongulun. Kiwaa piipiro laang do monolibamban do kahagakan pomusarahan i
milo wonsoyon sondii toi ko’ miampai tuhup tulun suai.



Koubasanan nopo nga soira kopuriman ahagak o pomusarahan tokou, kada no pinggangau tu mirikau
nopo om kumadaada’. Soira kumadaada’ tokou, koponguhup iti do mongingkuri di turug do hagak di

taraat i mumbal nogi daa do tumimpuun id pomusarahan tokou. Suai ko ii, mongisaru momuhobo’ lobi
aralom mantad id tian tokou. Iti nopo nga milo popoingkawas do pialanan oksigen om karbon dioksida id

suang do sel tinan. Mimboros nogi id suang ginawo, “ahagak o pomusarahan ku ti om mositi dumodog

oku, au monguro ii, pologoson nopo,” kaa. Pomusarahan tokou miagal dii koponguhup do monginsasamod
ginawo tokou sondii om kaanu nogi timpu papatalib topurimanan di araat.


Sumambayang tumanud do kotumbayaan tokou sondii nga milo nogi monguhup do papagaras do

ginawo tokou tumoguang om sumaap saawi-awi i otimbabaan di au osonong monikid tadau. Soira kosorou
tokou do Kinorohingan, kaanu tokou koingaanan hagak pomusarahan tu kiwaa gia o pagandasan om

polombusan do ginawo tokou. Posusuyon nunu i topurimanan tokou kumaa tulun suai miagal ko tobpinai

toi ko’ tongotambalut i milo lansanon om karati do pomusarahan tokou nga kouhup kopio do monginggaan
hagak i pointombol id ginawo tokou. Soiro kiwaa tulun suai di opusou di koinggoritan tokou, kopuriman

tokou kiwaa tulun suai di milo sondihon om lumisi dotokou. Mokinongou tu’union di alambayad o

karangahan milo nogi monguhup mongingkuri hagak pomusarahan. Tu’union di alambayad milo sumiliu
iso kakamot ponginsasamod ginawo di nosindualan om orumot do momolingos.







24

6357

Mokipisi tinan nga iso nogi ralan di kaanangan kopio tulun di ohuyan om ahagak o pomusarahan do

monginsonong di topurimanan diolo. Kosoruan nopo nga soira ahagak o pomusarahan tokou, mumang
ngawi patat o tuhat ponong id tipus om lihawo. Oponsol daa minsingilo momisi do tipus om lihawo tu’ iti

nopo nga kouhup kopio popoluau tuhat di nangapatat om monguhup nogi poposonong koluyongon do raha
id tinan tokou. Momonsoi abaabayan di kaanangan tokou sondii miampai paganakan om tambalut nga iso

nogi ralan do poposonong ginawo om mogoling hagak pomusarahan tokou. Milo nogi mintakad hilo id

konuluhan, mooi pagapon, mananom-namom do kinotuan id doros do lamin toi ko’ minsingilo magansak,
monombir om momolumis suang do lamin.




Mongingkuri taakanon di oomis, kikafein om daging di aragang nga oponsol kopio wonsoyon tokou
tu’ taakanon nopo miagal dilo nga milo popoingkawas do hormon hagak pomusarahan. Suai ko ilo,

tumingkod mintong om migit do telefon kandai toi ko’ gajet nga oponsol kopio umbalan tu ponoriukan

mantad id Universiti California nopo nga kowoyo’woyoon sosongulun di asaru tomod mambasa kiriman
do emel, whatsapp, telegram, instragram om facebook nga kosubu kopio hagak do pomusarahan.

Ponoriukan di toun 2010 nopo i pinosurat hilo id Jurnal Anxiety, Stress & Coping, pinopoilo’ do monuat
do jurnal om diari nu sondii kokomoi do ahal di kahagak do pomusarahan nu solinaid duo nohopod o minit

monokid duo tadau nga kouhup kopio mongingkuri hagak pomusarahan sosongulun.

Nanu, dinalin om sinimbanan mantad artikel id laman web id siriba
:http://www.myhealth.gov.my/cara-mengawal-stres/





















25

6357

SAMPEL 2


Boogian C
[Timpu di posuulon: 30 minit]
[15 marka]

Basao’ o teks id siriba om ponuat do iso pongintigasan kokomoi Tadon do Osiliu Liud Lumpadang. Ninaru
pongintigasan nopo nga au kolobi do 120 patod boros. Milo ko nogi momoguno boros sondii nga au
popoundaliu di rati do teks.

Liud lumpadang nopo nga liud di monigowo tu au i piimanan do osiliu. Sundung do oruhai rasam nga
sikog ii do olumpadangan. Asaru do oontok o pogun dati do liud lumpadang. Koligogon o liud lumpadang
tu kapanahak ogumu kobolingkaangan om korutumon. Mantad dii, minog do iloon tokou tadon di kosubu
osiliu kaantakan liud lumpadang mooi do kaalai om koinsodu tokou mantad do kobolingkaangan dii.
Kinapamansayan do parit di au olomus o koluyungon nopo nga iso mantad tadon kaantakan do liud
lumpadang. Parit di oribau, okoro om au orinantai kaantob do koluuluyungon do waig. Oruhangan po
kawagu do koyuuyuon do mogiigion di orohian sangkataaman do rinomos gisom do osonsong o parit. Soira
do rumasam, waig au kotilombus do koluyung hilo id bawang toi ko’ rahat om iri koposiliu liud lumpadang
id kinoyonon di ongosiriba, loolobi no id kawalayan om kakadayan.

Panagadan do puun id talun nga tadon nogi do liud lumpadang. Oponsol o puun montok papasarabak
do waig id tana. Nung oingkurian o susuumuni, waig do rasam di asapou tumilombus koluyung id bawang.
Bawang di nongkosimban miagal do noingkaraan tu nokohompit id pomorunan kinoyonon, nokoundaliu
koluyungon, nookoribau om suusuai po nga iso nogi tadon do osiliu liud lumpadang. Puun di nangatagad
osiliu nogi do kumpar i kaantob koluyungon do liud bawang. Ahal diti kasabi nogi osiliu do liud lumpadang.

Sumusuhut, nokoribau o bawang tu nasanadan do rana. Ontok rumasam do asapou, ologod o waig do
lumuyung kaanu mongikis om kopiang nogi do tana di awayaan. Maid-laid nga akapal no tana di nakananad
gisom do oribau o bawang. Suai ko mantad dii, pataaman do rinomos om kakamot niada mantad kilang-
kilang nga kounsub nogi do oinribahan rinalom do bawang om aantaban nogi waig do lumuyung. Soira
rumasam, waig bawang lumabai id katanaan om osiliu no liud lumpadang.

Koburuon popokito kinoingkawason do ekonomi mogiigion om nogi pogun. Koburuon kopohompit
do pamansayan lobi ogumu o tionon pomuwalayan, kinoyonon pomorunan, kakamot infrastruktur om
suusuai po. Sundung do ogumu kounalan aanu mantad kinoingkawason ekonomi nga iri kaanu nogi
koporikot do kobolingkaangan nung au atamangan om atampasi o sandad posorili. Ontok rumasam, okuri
o kinoyonon di milo sarabakon do waig tu notobpin do simen, tar, konkrit om suusuai po. Mantad dii, oruhai
do oponu o parit om lumabai nogi id kakadayan om kawalayan. Ahal diti nga iso nogi mantad sabab do
osiliu liud lumpadang soira rumasam loolobi id kakadayan.

Id kolimpupuson, rasam om liud nopo nga koyuuyuon tawan di poinsandad mantad tu ii kaanu nogi
manahak ogumu kounalan kumaa mamaamasi. Sundung po do ingkaa, nung aiso laang do powonsoyon
montok manamong kosunsudon do sandad posorili om au nogi mamalan do pomorunan tumanud do
kooturan, nga mompus-ompus tokou kotoguang do liud lumpadang loolobi soira orikot timpu marasam.







26

6357

SAMPEL 3


Boogian C
[Timpu di posuulon: 30 minit]
[15 marka]

Basao’ o teks id siriba om ponuat do iso pongintigasan kokomoi Laang Poposuni Sunduan Mupus do
Pogun. Ninaru pongintigasan nopo nga au kolobi do 120 patod boros. Milo ko nogi momoguno boros
sondii nga au popoundaliu di rati do teks.

Ontok timpu moden diti, kogumuan tulun aanagan do minsoosondi. Sontotos-totos nopo monimung
do kotos montok popoingkawas kopooposion diolo. Okuri nodi kohondom kokomoi koponsolon do
popogirot sunduan mupus pogun. Gisom do haro i au no kohondom roiton do loyou Negaraku, au kosorou
nuludan prinsip Rukun Negara om au ngawi popokili bendera soira orikot tulan kagabasan. Mantad no dilo,
laang montok poposuni sunduan mupus do pogun minog do pogiroton kawagu mooi do kaanu tokou mion
miampai oulud, osompuru om lobi kitonggungan montok do pogun.

Ogumu o laang di milo poindalanon montok poposuni sundun mupus do pogun. Laang koiso nopo
nga poposuni kopurimanan mupus do pogun mantad di tokoro po om loolobi no id pialatan tangaanak sikul.
Oponsol o mongingia popoobi timpu om mamalan do abaabayan montok popokito kumaa tangaanak
songkuro ginayo kinolubukon dii susumangod om boyoon ngawi pogun gisom do nakaanu pogun do
kagabasan om kosimbayanan. Unsubon o tangaanak poposolimbou imatu sondii maya abaabayan miagal
do abaabayan mamaramai Tadau Kagabasan, momoloyou loyou patriotik, monoodo his, momolukis om
suusuai po.

Sumusuhut, molohing om mogiigion di lobi otuo sumiliu poomitanan tosonong kumaa tangaanak.
Tangaanak tongokoro minsingilo maya koyuuyuo id posorili diolo. Sabaagi poomitanan, nung tikid orikot
tulan kagabasan popokili o molohing do bendera om osiliu iri koubasanan do tangaanak gisom do kagayo.
Milo nogi molohing do mangangat do tangaanak mooi pimpanau id kinoyoonon di kisajara om miampai
dii poposusui nunu ngawi nawayaan do komolohingan di pogulu gisom nakalantoi do kagabasan.

Suai ko mantad dilo, puru di kitonggungan miagal ko porinta, kotinanan minsoosondi, Non-
Government Organisation (NGO) om suusuai po minong popoindalan do kempen montok poposuni
sunduan mupus do pogun. Kempen diti milo poindalanon miampai papaharo piboian di lobi agayo miagal
do piboian kolumison om koburuon kampung, piboian koir mantad tinimungan mogisuusuai tinaru,
papaharo Walai Poingukab Kebangsaan om suusuai po. Media massa miagal do stesen radio, surat abar om
televisyen kitingunggan montok poposolimbou kokomoi koponsolon papatanom sunduan mupus do pogun
om monokodung toinsanan di abaabayan montok popogirot pisompuruan daasom pomoromitan tulan
kagabasan.
Tikid tulun, oponsol nogi momurimon kopio do tongungan sondii kumaa pogun. Sabaagi mogiigion,
kasaasari daa mongunsikou om monongkotoluod kumaa minamangun tu noonuan do kinoyonon om pogun
di osimbayan. Momurimon nogi kopio songkuro ginayo kinolubukon di boyoon-boyoon do pogun di
pogulu gisom nokotungkus tokou iso pogun di otoronong. Oponsol nogi do kopuriman tokou oondos om
oupus do pogun sondii tu hiti no tana kinosusuon, kinogoyoon om kinoyonon do paganakan om koworisan.

Id kolimpupuson, oponsol kopio do haro sunduan mupus do pogun id pialatan pointikid do mogiigion.
Ahal diti oponsol mooi do osiliu tokou mogiigion di kiguna kumaa tinan, paganakan, ugama, tinaru om
pogun sondii. Tulun di kiimatu kasaasari mingoos popoburu do koposion sondii om paganakan. Mantad
dii, kaino ngawi mogisoosokodung papatanom sunduan mupus do pogun montok kowosian toinsanan.





27

6357

SAMPEL 4


Boogian C
[Timpu di posuulon: 30 minit]
[15 marka]

Basao’ o teks id siriba om ponuat do iso pongintigasan kokomoi do Kounalan Papasarabak Disiplin
Kumaa Tangaanak Sikul. Ninaru pongintigasan nopo nga au kolobi do 120 patod boros. Milo ko nogi
momoguno boros sondii nga au popoundaliu di rati do teks.

Oponsol kopio papasarabak disiplin kumaa tangaanak sikul. Nung apatong i tangaanak sikul do
kooturan sikul, odisiplin no yolo. Disiplin nopo nga iso ralan do magantob kowoowoyoo’ sosongulun mooi
do au momonsoi ahal tangaraat. Tangaanak sikul nopo di haro disiplin bobos tosonong popokito
kowoowoyoon songulun i kagampot kalantayon id suang do koposion sondii. Kooturan di pinatatap kosiliu’
sabaagi iso kakamot i magantob tangaanak sikul mantad momonsoi ahal tangaraat om kopogowit rutum
montok tinan sondii.
Ogumu kounalan papasarabak disiplin kumaa tangaanak sikul. Wokon nopo nga, kopoinsodu
tangaanak sikul mantad kobolingkaangan disiplin loolobi id suang kalas daamot poimpanau o pambalajaran
om pongia’an. Nung kidisiplin o tangaanak sikul, katanud yolo kooturan sikul miagal ko’ au mingangau,
miodu om monigup. Ahal diti kopoinsodu diolo do onuan danda om demerit. Mantad dii, otorodok nogi
yolo do balajal id suang kalas.
Tangaanak sikul i kidisiplin, koilo nogi momonsoi jadual balajar sondii. Mantad jadual di nowonsoi,
mingoos nondo yolo do balajar tumanud jadual sondii miagal ko’ tumingkod do balajar nung korikot timpu
do balajar mato balajalan suai. Koilo nogi yolo do manahak boros ponginsasamod montok tinan sondii om
tambalut mooi do minggisom do balajar ko’ lumansan nopo boros molohing om mongingia’.
Kooturan sikul ii papatatap timpu korikatan id sikul kitudu do monuduk tangaanak sikul mamalan
timpu. Tangaanak sikul nopo di katanud kooturan diri nga komoyon koilo do mamalan timpu montok tinan
sondii. Suai ko’ ilo, kosiliu nogi sabaagi songulun i mamagatang do timpu. Nung mamagatang i tangaanak
do timpu, kaanu nogi yolo do momiduo timpu balajar om mamain. Kopogirot nogi do iman-imanon diolo
maya do orubatan timpu nung au’ mingoos do balajar.
Kounaalan suai do disiplin nopo nga kapasarabak woyo toulud kumaa tangaanak sikul miagal ko’
mamantang tongomongingia’ om molohing sondii. Mantad dii, sabaagi tangaanak sikul oporlu kopio do
posotolon woyo toulud kumaa tangaanak sikul maya disiplin mooi do kopurimanan yolo do winagat
tonggungan mongingia’ manahak toilaan.
Nung kidisiplin i tangaanak sikul, aanangan nogi i tongomomongia’ kumaa diolo om asanang
mogihum do pangawas om luguan kalas. Oponsol kopio o ponontudukan disiplin sabagai iso pambalajaran
montok do sumiliu’ luguan di kitonggungan om kopoburu pogun ontok timpu dumontol.












28

6357

SAMPEL 5


Boogian C
[Timpu di posuulon: 30 minit]
[15 marka]

Basao’ o teks id siriba om ponuat do iso pongintigasan kokomoi Koponsolon do Tubat Doungguugulu.
Ninaru pongintigasan nopo nga au kolobi do 120 patod boros. Milo ko nogi momoguno boros sondii nga
au popoundaliu di rati do teks.


Pomusarahan do tubat modon no o bobos tosonong montok mongusap toinsanan toruol nopo nga au
songkuro otopot. Tumanud komi mantad Kotinanan Kolidasan Sompomogunan (WHO) pikiikiro 80 piatus
mogiigion id pomogunan nopo nga momoguno pongubatan doungguugulu. Gama adalaan do sungkikang
o wookon, au dii yolo kaanu momoli taakanon, loolobi podii mongoi pokiusap doungmodon.


Baabaino diti, nokoingkawas korohian do tulun ginumuan id pomogunan kumaa pongusapan
doungguugulu i momoguno rusap om tolonsi. Rusap om tolonsi nopo nga nosiliu pomogonop kumaa
pongusapan modon. Nookunan dii monoonoriuk ngawi do kopurimanan kokomoi waya au asonong mantad
pomogunaan tubat do modon nopo nga nokoingkawas. Mumu-gumu o mogiigion i nakakandai toruol
koligogon miagal ko' bato om AIDS id pogun diti nga kakal po au noihum o tubat do pomolingos.
Nosubuanan kawagu do apagon o kos pongubatan modon om mononsog dii kitoruol mundaliu kumaa diti
pongubatan doungguugulu i mimpou do rusap om tolonsi. Mantad dii, kosudong no tongorusap om tolonsi
pokomersilon om pataranon id gatang di omura mooi do koboli o momoomoguno ngawi.

Poingkuro po, kakal tokou momorlu diti pongubatan modon tu okon ko' toinsanan toruol milo
lingoson maya pongubatan doungguugulu. Pongubatan doungguugulu nopo nga monuang nopo dii au
nogonop diti pongubatan modon. Mantad dii, oponsol kopio soriukon om poburuon o tongotubat haro
pionitan do rusap om tolonsi. Hiti nopo pogun Malaysia, pongubatan doungguugulu nopo nga noguno no
mantad kodori, miagal ko' montok mongusap do resdung om mongusap tondu di kosuususu.


Iso nopo fakta i otolinahas nga okon ko' toinsanan tubat modon i akanon di kitoruol kosuang kumaa
sistem do tinan. Mantad dii, sundung po duo tulun kitoruol nakakandai miagal o toruol, tubat di miagal
nopo nga au kaanu manahak waya di miagal kumaa diolo. Suai ko' ii, kaanu mongusap do isoiso toruol o
tongotubat modon mononsog tulun di kitoruol tumilombus mangakan do tubat dii gisom kolimpupuson
koposion. Poingkuro po, tubat doungguugulu nopo nga kaanu mongintutun om mongusap tadon do toruol
dii.













29

6357


















MODUL KERTAS PEPERIKSAAN SPM






BAHASA KADAZANDUSUN






2020






BAHAGIAN D


























30

6357

SAMPEL 1


Boogian D

[Timpu di posuulon: 45 minit]

[40 marka]



Ponuat karangan kokomoi iso mantad limo pongudiaan id siriba. Ninaru nopo karangan nu nga minog
kolobi’ do 200 patod boros.

1 Kalantayon toi ko’ koburuon id koposian nopo nga iman-imanon do tikid-tikid tulun.
Poingkuro po nga au agampot o iman-imanon dii nung au no haro pinggisaman.
Potolinahaso’ pinggisaman ii milo tonudon montok lumantoi id koposion.

2 Haro moboros do tonggungan nopo molohing nga momogompi tanak om tonggungan nopo songulun
tanak nga monomuli molohing.
Pointalango pomusarahan nu kokomoi boros dilo.

3 Kobolingkaangan sosial nopo nga au milo tolibambanon nung aiso no pogisoosokodungan id pialatan
do porinta om tulun ginumuan.
Uyado laang-laang ii milo tonudon montok monolibamban kobolingkaangan sosial id pialatan do
sukod wagu.

4 Podtuongisan nopo nga iso pongindopuan ii kaanu popoingkawas ningkokoton ekonomi mogiigion.
Pomonsoi iso rancana kokomoi gana podtuongisan id kinoyononnu.

5 Oputai o susuyan id siriba, miampai kotimpuunon do:
“Apa’…apa’ honggo ko,” kaa di Ginol momolohou tapa dau mantad hiri natad. Agab-agab i Ginol,
koririikot dau mantad walai pongupasan Queen Elezabeth. “Hiti oku, nokuro kopio daa ii tu
gumanggarau tomod ko tokito ku,” kaa di Yabi’ luminiga hiri tinimpusod do walai. “Nokosuang i
todu’ hilo walai pongusapan…



















31

6357

SAMPEL 2


Boogian D

[Timpu di posuulon: 45 minit]

[40 marka]



Ponuat karangan kokomoi iso mantad limo pongudiaan id siriba. Ninaru nopo karangan nu nga minog
kolobi’ do 200 patod boros.

1 Mantad di pogulu, mogiigion Malaysia nointutunan id suang do abaabayan mogitaatabang.
Potolinahaso kounalan ababayan mogitaatabang id suang do tinaru tokou.



2 Majlis pogitongkiadan tangaanak sikul pangaan kolimo pohoroon do koi’on do sumikul. Sabaagi
boyoon do pangaan, noonuan ko karaja manahak booboroson id majlis dii.
Potoundao’ booboroson di poinggonop.

3 Mongingia nopo nga songulun i kitonggungan do mongia susumikul mooi do kalantoi id suang
kouyuuyuon om pambalajaran. Sabaagi songulun susumikul, potolinahaso’ laang-laang i milo
tonudon montok monuli do toluod songulun mongingia.

4 Pogun Malaysia nokotimbaba kobolingkaangan koyomutan sandad posorili di milo mogowit
koligaganan koposion do mogiigion. Potolinahaso goos i milo wonsoyon montok monolibamban
kobolingkaangan koyomuton sandad posorili id pogun tokou.

5 Pinapaharo o mogigion kampung nu do Tadau Paganakan id iso kinoyonon podtuongisan. Suato o
susuyan do karamaian Tadau Paganakan diri.























32

6357

SAMPEL 3


Boogian D

[Timpu di posuulon: 45 minit]

[40 marka]



Ponuat karangan kokomoi iso mantad limo pongudiaan id siriba. Ninaru nopo karangan nu nga minog
kolobi’ do 200 patod boros.

1 Nokoindalan no di molohing tokou o tonggungan diolo do gumompi tangaanak gisom koilo do
mogihum kaangalan do id koposion. Sabaagi tisuli do mongunsikou do molohing, patayado toinsanan
nunu ngawi o tonggungan tokou kumaa molohing.



2 Nokotanud kou id iso aktiviti pomukiiman tounan id sikul dikou di toun nakatalib. Sabaagi
ponorikohon do Koisaan St. John Ambulan id sikul nu, posunudo toinsanan nunu ngawi ii nawayaan
nu mooi ounsub i tutuumanud kawawagu koisaan do tumanud aktiviti do pomukiiman id timpu
dumontol.



3 Rumomuk om turuon no taap do walai pitimungan id kampung nu, sabaagi do ponorikohon Majlis
Pengurusan Komuniti Kampung (MPKK) id kinoyonon nu pomonsoi iso surat kumaa Unit Pemimpin
Pembangunan Masyarakat (UPPM) id watas dikoyu do mokianu kouhupan miampai poposunud
piipiro pounayan do mokianu ko do kouhupan dii. Posurato iso surat nu di poimponu.



4 Id kinoyonon nu ogumu ii kosisiou do ginawo om mato do tutuumombului, sabaagi songulun i
orohian no kolumison sandad posorili patayado piipiro sogu nu nokuro tu apatut o porinta do
poposuang do kampung dikoyu id pata om kolindor podtuongisan pogun Malaysia.



5 Oputai o surita id siriba miampai susuyan di kohiok ginawo.

Bong! Ka norongou ku mantad id csodu…















33

6357

SAMPEL 4


Boogian D

[Timpu di posuulon: 45 minit]

[40 marka]



Ponuat karangan kokomoi iso mantad limo pongudiaan id siriba. Ninaru nopo karangan nu nga minog
kolobi’ do 200 patod boros.

1 Papaharo sikul nu do iso pomilian poingukab mamain catur montok posilihon mobi sikul id iso
pialaan catur nayatan watas nu. Patayado piipiro laang nu do poingkuro ko sumodia moi do opili ko`
sabaagi mobi sikul nu do id Pialaan Catur Nayatan watas.


2 Ogumu yokoyu do mogiadiadi id paganakan. Sabaagi tanak totuo i kikaraja pointantu no poingkuro
ko` moguhup molohing nu do monoguang tongotadi nu i maso po poinsikul moi do amu yolo
karahung do id koposion id timpu dumontol.

3 Ogumu kobolingkaangan om korubakan nung orikot o timpu modluyud. Sabaagi songulun upisor do
Jabatan Bomba om Penyelamat, nosuhu ko` do manahak iso carama do monoguang kobolingkaangan
om mongingkoro korumbakan soira orikot o timpu modluyud diti. Posurato iso carama nu kokomoi
ahal id sawat kumaa tulun ginumuan id watas nu.

4 Mogikaakawo po o tongtua`ua` id Malaysia om ogumu nogi tombului do rumikot id kinoyonon dati
mantad id sodu om id somok mooi pomoli do tua`ua` dii. Sabaagi tulun di kisunduan do togirot,
posunudo piipiro laang mungunsub do mananom do tua`ua`mooi do mananom tua nopo diti nga
kosiliu do iso pomurunan di oponsol om kapanahak asil toi ko` kousinan di tagayo.

5 Alaid kopio no oku poingontong di televisyen om sigog ka om…
Oputai o surita id sawat miampai susuyan di kohiok ginawo.




















34

6357

PENGHARGAAN




Kounsikahan kumaa di nokouhup do minomonsoi diti modul.

Alansan do oguno iti montok popoingkawas kabaalan tangaanak montok


Panaasan Bahasa Kadazandusunn SPM 2020.




Panel Penggubal




Caroline L Loven SMK Datuk Peter Mojuntin

Connie Muslim SM St Peter Telipok

Fidelis Mondohulu SMK St James Tenghilan


Hasnah Musa SM St Mary Papar

Jane @ Helda Saibeh SMK Lohan

Jinu Lasion SMK Kemburongoh


Kisun Tampuling SMK Narinang

Lianah @ Lydiana binti Gumbaris SMK Bundu Tuhan

Louis Malison Gimir SM St Peter Telipok


Lucian Dumat SMK Telupid

Luzinah binti Gumbaris SMK Kundasang

Marclinus Tambur SMK Tambulion


Shanisah Benua SMK Pekan Kota Belud



Penyunting

Lorrendah Joseph Sektor Pembelajaran, JPN Sabah


Pinus Soikung SMK Tun Fuad Stephen







35


Click to View FlipBook Version