สุขง่ายๆ แค่ปลายจมูก (ฉบับ 2 ภาษา) Happiness is Just Time At Your Own Nostrils (ฺBilingual edition)

ลำนำวิปสสนา เดี๋ยวฟุงซานงุนงานเดี๋ยวงวงเหงา เดี๋ยวซึมเซาสงบเดี๋ยวสงสัย เดยวโกรธเกล ี๋ยดเดี อดดาลรำคาญใจ ื เดยวยี๋ ดไว ึทอถอยเด ยวปล ี๋อยวาง เดี๋ยวปวดหัวตัวรอนนอนเปนไข เดยวหี๋ วงใยค ดถิงเดึยวอี๋างวาง เดี๋ยวอวดดีมีมานะไมละวาง เดยวยี๋มกวิ้างร องไห  ไมพดจาู เดี๋ยวปวดเขาคันขาชาไปทั่ว เดี๋ยวเบาตัวทองจุกทุกขหนักหนา เดี๋ยวซูกสุข..เฉยเฉยเดี๋ยวเย ็ นชา นี่กูบา...หรือเปลา..ไมเขาใจ ...คืออารมณวิปสสนาปรากฏแจง “ทุกข”แสดงใหกำหนดเปนบทใหญ “อนิจจา”เกิดขึ้นแลวดับไป “อนัตตา”มิใชใครบันดาล ยืน.เดิน.นั่ง.กิน.ถายฯลฯ..ใหรูเห ็ น ความเพียรเดน,สติมา,ปญญาผสาน ไมเผลอ,เพง..เรงศึกษาอานาปานฯ “วิปสสนาญาณ”เกิดที่นี่...เดี๋ยวนี้เอยฯ ชินวงส ๔๕ เทคนิคการเจริญสติแบบงายๆ

๔๖ เทคนคทิ ี่๑ ผฝูกใหม อาจสบสนั ไมรว ูาจะ “ร” ูอารมณ  ไหนดีก ็จงประคองสติหรือรูสึกอยูกับอาการ ของลมหายใจเขาออก ซึ่งกระทบที่ปลายจมูก หมายความวาไม  ได ให ร ปลายจม ูกูหรอรื ลมหายใจ ู แตใหรความรูสูกทึลมกระทบกี่บปลายจม ักเทูานนั้ เพราะลมหายใจเปนต  วชัวยสราง  “ความรสูกตึวั” ได อยางดีที่สุด ซึ่งจะหยาบหรือละเอียด จะชัด หรอไม ืช ัด จะยาวหรอสื นไม ั้สำค ญทังนั้นั้เพราะ ลมหายใจเข าออกมีอยูตลอดเวลา เปนปจจุบัน อารมณเสมอ  “แคร ” ูตามทมี่นเป ันเท  านนั้ลมหาย ใจจึงเปนอารมณ  หลัก สวนอารมณ  อ ื่นๆ จัดวา เปนอารมณรอง  สขงุ ายๆแคปลายจม กู

เทคนคทิ ี่๒ ผ ูปฏิบัติใหมควรเริ่มจากการรูอาการ ของลมหายใจที่กระทบกับปลายจมูกอยางเปน ธรรมชาตทิสี่ดุไมวาจะยนืเดนินงั่นอน กนิดมื่ ทำ พดูคดฯลฯอยิกูตาม ็ และรเท ูาทจะรี่ไดู อยาใจ รอนววามูอยาต งใจมากเก ั้นไป ิและระวงัอยาต งใจั้ ที่จะไมตั้งใจด  วย ฝกใหมๆ ร ูได น  อยก ็ไมเปนไร เมื่อ“เพียรร ู”อยูบอยๆ ใจจะเริ่มค ุนชินกับการ ระลกรึน ูั้นเอง ๔๗ เทคนิคการเจริญสติแบบงายๆ

เทคนคทิ ี่๓ ผปฏูบิตัทิมี่ประสบการณ ี การปฏ  บิตัิอยาง อนมากื่อนแตไมม อะไรก ีาวหน  า  ลองหนมาใช ัว  ธิี การอยางนี้ดูแตอยาเปลี่ยนไปเปลี่ยนมาใช หลาย วิธีในเวลาเดียวกัน เพราะจะทำใหสับสนไป เปลาๆ อยางน อยควรทดลองใช  ว  ธินีสี้กั๑ เดอนื กอน อยารีบถอดใจงายนัก ถาพยายามแลวไมมี ผลอะไรเกิดขึ้น ก็ไมไดเสียเวลาทำงาน เวลาอยู กบครอบครัวหรัอเวลาเร ื ยนแมีแตนอย สขงุ ายๆแคปลายจม กู ๔๘

เทคนคทิ ี่๔ หากผ ูปฏิบัติเกิดอาการแปลกๆ อยางที่ ไมเคยเป นมากอน เชน ขนลุก, คันยุบยับตาม หน  าตา หรือลำตัวเหมือนมีแมลงมาไต, ตัวหนัก, ตัวเบา, ตัวโยก, ตัวหมุน,ตัวลอย,ตัวสั้น,ตัวยาว, แขนขาหายไปฯลฯ ก ็ อยาตกใจ เป นเพียงอาการ ของสมาธิและปติเทานั้น แคกลับไปรูลมหายใจ ก ็ พอแล  ว อยาคล  อยตามคืออยากให อาการนั้น อยูนานๆ หรือเพงบังคับใหหายไปโดยเด็ ดขาด (เพราะเป นอนัตตาบังคับไมได อาการนั้นจะอยู หรือไปก็เป นเรื่องของมัน) เมื่ออุปาทานปรุง อาการเหลานั้นมาหลอกใจไมได ก ็จะเปลี่ยน ของเลนใหม  มาให “ร”ูเอง ๔๙ เทคนิคการเจริญสติแบบงายๆ

๕๐ เทคนคทิ ี่๕ หากมีทุกขเวทนาทางกายเกิดขึ้น อยา พยายามตอสหร ูอเอาชนะโดยเด ืดขาด ็ เพราะนนั่ คือการทำตามอำนาจของโทสะ ก ็ จะเทากับเอา โคลนไปลางโคลน ยิ่งทำก็ ยิ่งทุกข ไปเปลาๆ เพียง แค“รอยูางอ อนโยน  ” สบายๆ เทานนั้แลวร  บยีาย  จตกลิบมาั “ร”ูทลมหายใจต ี่อไป คนทมี่ทีกขเวทนาุ ต  องถือวาโชคดีเพราะ“รู”ได งาย ถาทุกขเวทนา มีกำลังมาก โมหะคื อ ความงวง ความฟุงซาน จะครอบงำไมได ถ าไมเห ็ นทุกข  จะร ูจักทุกข  ไดอย  างไร เมอไม ื่รจ ูกทักขุ กไม็ สามารถจะหาทาง ออกจากทุกข ได การเรียนร ูจากทุกข  นั่นแหละ ผปฏูบิตัจิงจะเหึ นธรรมได ็ โดยง  าย สขงุ ายๆแคปลายจม กู

เทคนคทิ ี่๖ ในขณะที่ร ูลมหายใจอยาลืมสังเกตใจ ตนเองด  วยวาเมื่อมีสภาวธรรม (ค ื อสิ่งที่เปนเอง อันเกิดจากวิบากกรรมเกา ที่สงผลใหเกิดเปน กายใจอยนู )ี้ใดๆ เกดขินึ้ใจเปนอย  างไร จะสขหรุอื ทกขุ จะชอบหรอชืงักควรทำหน ็ าท “ี่แคร ”ูเทานนั้ อยาได ย  ดตึดอยิกูบความรัสูกนึนเลยั้ ๕๑ เทคนิคการเจริญสติแบบงายๆ

๕๒ เทคนคทิ ี่๗ ผ ูปฏิบัติบางคนอาจมีนิมิต คือภาพที่เห ็ น ไดทางใจเช  นส , ีแสง, ภาพงดงาม, นากลวัสวนมาก เป นเพียงจินตนาการ ใจสร างภาพขึ้นมาเองตาม กำลงสมาธั ิถาสมาธ  มิกำล ีงภาพกัช ็ ดเจนัถาสมาธ  ิ ออนภาพก ็ไมชัด อยาติดอยูโดยเด็ ดขาด เพียงทำ หน  าที่“รูวาเห็น”เทานั้น แล  วรีบกลับมาร ูลมหาย ใจตอไปท นทั ี สวนใครที่ไมมีนิมิตก ็ อยาอยากเห ็ น เหมือนคนอื่นเลย แตละคนไมเหมือนกัน จะมี หรอไม ืมกีม ็ คีาเทากนัการเหนน ็ มิตแสดงวิาสงจติ ออกนอกไปแล ว และสติมีกำลังออนกวาสมาธิ การปฏบิตันินเพั้อให ื่เหน็ กายใจตามความเปนจรงิ มใชิเพ อให ื่เห  นนรกสวรรค ็ ใดๆ  ทงสั้นิ้ สขงุ ายๆแคปลายจม กู

เทคนคทิ ี่๘ สงทิ่ตี่องระว  งคัอืความสขและความสงบุ เพราะเมื่อพบสุขหรือความสงบแล ว ใจไมคอย ดิ้นรนออกจากสุขสงบนั้น ติดจมแชอยูความสุข และความสงบจึงกลายเป นกับดักที่นากลัวที่สุด เพราะติดสุขแก  ยากยิ่งกวาติดทุกข  เสียอีก นัก ปฏบิตัติองหม  นสั่งเกตใจตนเองให ัด “ีสขกุร็วูาสขุ ” เทานั้น ๕๓ เทคนิคการเจริญสติแบบงายๆ

๕๔ เทคนคทิ ี่๙ สิ่งที่สำคัญที่สุดก ็ คือร ูปจจุบันอารมณ  ตามความเปนจร  งิอยาด ดแปลงแก ั ไขอารมณ  ใดๆ  ทงสั้นิ้และตองม  ความี “เพยรรีอยูเนู องๆ ื ” ขยนกัร็ู ขเกี้ยจกีร็ ูสงบกร็ูฟงซุานกร็ูเบอก ื่ร็ ูไมเบอก ื่ร็ฯลฯ ู ในทกอุริยาบถิ ไมว าจะเป นย  นืเดนินงั่นอน กนิ ดมื่ทำ พดู คดิถายอจจาระุปสสาวะฯลฯ โดยไม จำเปนต  องม  คำบร ีกรรมิเชนพทโธุ สมมาอรหังั พองหนอ ยุบหนอฯลฯใดๆ ทั้งสิ้น (คนที่ค ุนกับ การใชคำบร  กรรมิอาจเผลอบรกรรมไปบ ิางก  ช ็ าง เถิด พอ“ร ู”บอยๆเข  า ก ็จะละคำบริกรรมได เอง) เปนการฝกฝนกิเลสในใจตนเอง ไมใหปลอยไป ตามอารมณ ตกเป นทาสของอารมณ  ทาสของ ความคดิหรอทาสของความอยากทืเกี่ดขินึ้ สขงุ ายๆแคปลายจม กู

เทคนคทิ ี่๑๐ ในขณะทเดี่นทำงานอย ิ ูควรรกายโดยรวม ู ทั้งหมด รูแคเพียงอาการที่กายกำลังเคล ื่อนไหว อยเทูานนั้กายสวนไหนช ดกัย ็ ายร  เร ูอยไป ื่เชนคอ สะโพก ตนขา  ไหลนองเทา  เปนต  น  ดวยความ  ร ูสึกสบายๆ ร ูอยางเป นธรรมชาติไมประคอง ไมเพง ไมควรร ูเฉพาะเท  าเทานั้น ซึ่งจะทำให เพง โดยไมต งใจ ั้และไมตองม  คำบร ี กรรมใดๆ ิทงสั้นิ้ แตถ าใจฟุงซานมาก ก ็ ลองร ูเฉพาะสวน เชนเท  าที่กระทบพื้น หรือใสคำบริกรรมไปด วย กได็  เชนขวาพทุซายโธ  หรอขวายืางหนอซายย  าง หนอเป นต  น ๕๕ เทคนิคการเจริญสติแบบงายๆ

๕๖ เทคนคทิ ี่๑๑ ในขณะที่ทำงาน ควรใหสติร ูอยูกับงาน เชนกำลังหยิบเอกสาร สติก ็ ร ูอยูกับมือที่หยิบ เอกสารนั้น, กำลังคุยกับเพื่อนรวมงาน ก ็ ร ูวา กำลังคุย, กำลังกวาดบ  าน, ล  างจาน, อาบน้ำฯลฯ กร ็ อย ูกูบอาการทางกายทั กำล ี่งกวาดั กำลงลัางจาน  กำลังฟอกสบูเป นต  น อยาลืมสังเกตใจไปด วยวา หงุดหงิด โกรธ รำคาญหรือไมถาสามารถรูกาย ที่เคล ื่อนอยูกับลมหายใจไปพรอมกัน จะชวย ทำใหลดการเผลอเพงไปได สขงุ ายๆแคปลายจม กู

เทคนคทิ ี่๑๒ หากมีอาการของราคะเชนคิดถึงแฟน ให ระลึกร ูไปที่อาการของใจที่หวงหาอาวรณ  นั้น อยานึกถึงหนาแฟนโดยเด็ดขาด เพราะจะทำให ราคะมีกำลังยิ่งขึ้น แตถ  านึกอยูก ็ขอให“รูวานึก” เทานนั้สำหรบมั อใหม ื เปนเร  องยากทื่จะจี่ดการกับั ราคะ หากร ูแล  วจิตคล  อยตามราคะทุกทีก ็ ลอง กลนลมหายใจแล ั้วค  อยผอนออกมาหรอยื ายไปร  ู อารมณอ  นๆื่กอนเชนเส ยงภายนอกเป ีนต  น  หรือมีอาการของโทสะเกิดขึ้นเชนโกรธ กลัว กล ุมใจ น อยใจ เสียใจ หงุดหงิด รำคาญ ใหร ไปท ูใจท ี่กำล ี่งขันนุ นเบาๆั้วธิการทำคล ีายก  บั ราคะนั่นเอง ราคะกับโทสะเปนกิเลสที่มีอารมณ  หยาบ จึงชวยใหผูปฏิบัติรูสึกตัวไดงาย ๕๗ เทคนิคการเจริญสติแบบงายๆ

๕๘ เทคนคทิ ี่๑๓ เมื่อปฏิบัติไปได ระดับหนึ่ง อาจมีอาการ ทางกายรวมดวย  เชนทองเส  ยี ปวดหวั เปนไข  ไม สบายฯลฯ หรือเคยปวยด วยโรคบางอยางมากอน แตหายไปนานแล ว จูๆอาการปวยนั้นก ็ หวนกลับ มาดื้อๆ หากทานยาแล วไมหาย หรือตรวจหา สาเหตุไมพบ ขอให ร ูไว เถิดวานี่คือโรคอุปาทาน แคร ูไปที่ใจซึ่งกำลังทุรนทุรายหวาดกลัวอยูนั้น อาการของโรคอปาทานกุจะด ็ บไปต ัอหนาต  อตาเอง สขงุ ายๆแคปลายจม กู

เทคนคทิ ี่๑๔ หากมเวลาวีางเชนวนเสารั  อาทตยิ  กควร ็ เดนจงกรมินงสมาธั่บิาง  โดยไมจำเป นต  องกำหนด  เวลา เชนเดินเหน ื่อยแลวก็นั่ง นั่งเหน ื่อยแลวก็ลุก ขึ้นเดิน แตควรใหนานพอสมควรอยางน  อย ๒๐ นาทีโดยการเดินหรือนั่งสบายๆ เหมือนกำลัง นั่งชมวิวหรือเดินเลนอยูอยางมีสติอยาคิดวา กำลังปฏิบัติโยนความเป นนักปฏิบัติทิ้งไปบ าง จะไดไม เครยดมากนีกัแตก ไม็ ใชเสแสรงแกล  งทำ  หลอกตนเองขอใหร  เท ูาทนดัวย  ๕๙ เทคนิคการเจริญสติแบบงายๆ

๖๐ เทคนคทิ ี่๑๕ กอนหลบัแทนทจะปล ี่อยให  ใจฟ  งซ ุานไป  อยางไร จุดหมาย ทดลองเอาสติไป “ร ู” อยูกับ ลมหายใจหรอทืองพองย  บุรเบาๆ ู สบายๆ เมอรื่สูกึ ตัววางวงก ็ปลอยให หลับไป ไมจำเป นต  องร ูวา หลับไปตอนหายใจเข าหรือหายใจออก และเมื่อ ร ูสึกตัวตื่นขึ้นมาตอนเช  า ก ็ให“ร ู”ที่ลมหายใจ กอนที่จะทำภารกิจอื่นๆ สขงุ ายๆแคปลายจม กู

เทคนคทิ ี่๑๖ การเจริญสตินั้น มิใชทำไปนานๆ แลว จะสุขหร ื อสงบมากกวาเดิม แตยิ่งทำใหเห็นทุกข  ชัดเจนขึ้น สุขและทุกข  จะสั้นและเบาลงกวาเดิม ใจจะไมยดทึงสั้ขและทุกขุจนปลอยวางเป นอ  สระิ มากขึ้นเรื่อยไป ลองสังเกตใจตอนนี้กับใจที่ถูก ฝกแลวอ  กี๓ เดอนขืางหน  า  จะเหนความแตกต ็ าง ชดเจนัคอใจจะเป ืนอ  สระจากอารมณิมากย  งขิ่นึ้ ๖๑ เทคนิคการเจริญสติแบบงายๆ

๖๒ เทคนคทิ ี่๑๗ จงอยาคาดหวังกะเกณฑ  วาปฏิบัติแล  ว จะไดอะไร  จะเปนอย  างไร  เพราะหากทำอยางนนั้ สภาวธรรมจะดำเนินตอไปไมได ทุกสิ่งล  วน ตกอยูในกฎเกณฑของไตรลักษณ  เกิดดับอยู ตลอดเวลาจงสรางเหต ุคอื“รเนู องๆ ื ” ไดแก  รบ ูาง  ไมร ูบ  างเทานั้น ไมใชรูอยางตอเน ื่องหร ื อรู ตลอดเวลา ซึ่งไมมีใครทำไดเพราะความรูนั้น เกดแลิวกด็ บไปอย ัทูกขณะเชุนกนั สขงุ ายๆแคปลายจม กู

วางมีอยูในวุน อนัตตามีอยูในอัตตา ความพนทุกข  มีอยูในทุกข  ตนโพธิ์มีอยูในเมล็ดโพธิ์ ๖๓ ธรรมชาติสอนธรรม

ธรรมชาต ิ สอนธรรม

ปลอยวาง รัตติกาลอันเลือนราง ทามกลางอางวางเหน ็ บหนาว กลับพราวพรอยดวยแสงดาว สองสกาวในดวงใจ สุรียฉายแสงแรงกราว ระออุาวราวไฟไหม   กลบชัมเยุนด ็ วยเหง อไคล ื่ และลมไลอยูบางเบา มพีนทกขุอย ในท ูกขุ มความส ี ขในความเศรุา ในความหนกมัความเบาี ควรที่เราจะปลอยวางฯ ชินวงส ๖๕ ธรรมชาติสอนธรรม

สิ่งที่พระพุทธศาสนายอมรับวาเป น ความจรงนินมั้อยี ู๒ อยางคอื ๑. สมมติสัจจะ คือความจริงโดยสมมติ หรอสมมตืวิาจรงิเชนสตวั  บคคลุตวตนัเรา เขา สามีภรรยา บตรุธดาิทรพยัสมบ  ตัของเราิ เปนต  น  ๒. ปรมตถสัจจะัคอความจรื งโดยปรม ิตถั  เป นความจริงแท  แม  จะมีชื่อเรียกหรือไมก ็ ตาม ก ็เป นความจริงอยูอยางนั้น ซึ่งมีอยู๔ ประการ ได แก

ก. จติ (ใจ, วญญาณิ , ธาตรุ , ูผร ู )ู ข. เจตสิก (สิ่งที่ปรุงแตงจิตให ดี, ชั่ว, ชอบ, ชงฯลฯั ) ทงจั้ตและเจตสิกนิคี้อนาม ื ค. รปู (กาย, คณสมบุตัของกายิ ) ง. นพพานิภาวะทพี่นจากร  ปนามู การศึกษาสิ่งที่อยูนอกกายใจนั้น ชื่อวา กำลังศึกษาสมมติสัจจะเชน วิชาการทางโลก ประเพณีวฒนธรรมักฎหมาย ศลีขอว  ตรปฏ ับิตัิ บาลีนกธรรมัพระอภธรรมซิ งเปึ่นช  อของธรรมะื่ เทานั้น แตในขณะที่กำลังเรียนร ูกายใจหรือ รปนามอยูนูี้ชอวื่ากำล งศั กษาปรม ึตถสัจจะั ปรมัตถสัจจะนั้น ผูรูมักไมเห็น คือผ ูร ู ปริยัติ (วิชาการ) มักไมเคยสัมผัสกับสภาวะ ปรมัตถ  เชน ญาณ สมาธิปติปสสัทธิเป นต  น ผูเห็นมักไมรูคือบางคนไมไดศึกษาปริยัติแตลง ๖๗ ธรรมชาติสอนธรรม

๖๘ มือเจริญสติเรียนร ูรูปนามอยูเนืองๆ จึงไดสัมผัส ธรรมะของจรงิซงสึ่มผั สได ัด วยใจเท  านนั้ ยกตวอยัางเชน ในขณะทจี่ตมิ ความสำรวม ี ระวังระลึกร ูอยูนั้น คือศีล ในมรรค ๘ ได แก สัมมาวาจา (กลาววาจาถูกต  อง), สัมมากัมมันตะ (ทำหน าที่ถูกต  อง), สัมมาอาชีวะ (ประกอบอาชีพ สจรุตไม ิเบยดเบียนี คดโกงใคร) ในขณะที่จิตตั้งมั่นอยูกับอารมณ ใด อารมณ  หนึ่ง ในขณะหนึ่งๆ นั้น นั่นคือสมาธิ (ขณิกสมาธิจิตตั้งมั่นชั่วคราว) ในองค มรรค ๘ ได แกสัมมาวายามะ (เพียรถูกต  อง), สัมมาสติ (ระลึกร ูกาย เวทนา จิต ธรรม ตามความเป นจริง อยางถกตูอง  ), สมมาสมาธั (ิจตติงมั้นอยั่างถกตูอง  ) เมื่อระลึกร ูอยูบอยๆ เห ็ นความเกิดขึ้น ของอารมณต  างๆทเขี่ามากระทบแล  วก  ด ็ บไปตาม ั กฎเกณฑของไตรล  กษณั  คอเหืนความเก ็ ดดิบของั สขงุ ายๆแคปลายจม กู

รปนามูเรยกวีาเหนด ็ วย  ปญญา (ภาวนามยปญญา ) ในองคมรรค  ๘ ไดแก  สมมาทัฐิ (ิมความเหีนหร ็ อื มุมมองที่ถูกต  อง), สัมมาสังกัปปะ (มีความคิดที่ ถกตูอง  ) หรือในขณะที่กำลังร ูอารมณ ใด อารมณ  หนงอยึ่นูนั้นนคั่อกำล ื งทำหน ัาท  รี่ท ูกขุ (การยดมึนั่ ถ ื อมั่นในกายใจวาเปน“เรา”นั่นแหละ ค ื อสุดยอด ของทุกข  ) หน  าที่ที่ควรทำในทุกข  คือ“การรู” (ปรญญากิจิ) ไมใช “การละทกขุ ” ในขณะทกำล ี่งรัท ูกขุอย  นูนเองั่ตณหาอันั เปนต  นเหต  แหุงทกขุท  เรี่ยกวีา “สมทุยั”เกดไม ิ ได  เรยกวี ากำล  งทำหน ัาท  คี่อื“การละ”เหตแหุงทกขุไป ในตวเสรัจสรรพ ็ (ปหานกจิ) ในขณะที่กำลังร ูทุกข  อยูนั้น กิเลสสงบ ระงับชั่วขณะ (ตทังคนิโรธ) เรียกได วากำลังทำ หน  าที่ “ประจักษ  แจง” ในนโรธอย ิ (ูสจฉักิริยากิจิ) ๖๙ ธรรมชาติสอนธรรม

๗๐ ในขณะรท ูกขุอย  นูนเองั่มรรค ๘ กำลงทำ ั หน  าที่ประหารกิเลสอยูชื่อวากำลังทำหน าที่คือ “การทำใหเจรญิ ” ในมรรคอย (ูภาวนากจิ) หรือในขณะที่ร ูอาการของลมหายใจ, ความเคลอนไหวของอ ื่ริยาบถิ , อาการของพองยบุ หรือร ูอาการทานข  าว, เดิน, อาบน้ำ, กวาดถูบ  าน อยูนั้น ขณะนั้นชื่อวากำลังรูกาย ค ื อการเจริญ กายานุปสสนาสติปฏฐาน (มีอาการทางกายเป น ทตี่งแหั้งการระลกรึ )ู ในขณะที่ร ูลมหายใจฯลฯอยูนั้นมีเวทนา คอความรืสูกสึขุทกขุ หรอเฉยๆืเกดขินทึ้กายี่ เชน ยุงกัด, ปวดขา, ปติ, มึนศีรษะ, กายเบาเป นต  น ก ็เปลี่ยนร ูจากกายไป รูเวทนา นั้นแทน ชื่อวา กำลังเจริญเวทนานุปสสนาสติปฏฐาน (มีเวทนา คือความร ูสึกสุข ทุกข  เฉยๆ เป นที่ตั้งแหงการ ระลกรึ )ู สขงุ ายๆแคปลายจม กู

ในขณะที่ร ูลมหายใจฯลฯอยูนั้น จิตเกิด อาการอยากได, โกรธ, ฟุงซาน, สงบ, อิ่มเอิบ, เบาสบายฯลฯ ก ็ ย  ายรูไปที่ใจ ชื่อวากำลังเจริญ จิตตานุปสสนาสติปฏฐาน (มีพฤติกรรมของใจ เปนท  ตี่งแหั้งการระลกรึ )ู สวนธรรมาน ปุสสนาสต ปิฏฐานมอารมณี  ทงรั้ปและนามูฉะนนในขณะท ั้รี่กาย ู , เวทนา, จติ ก ็ได ชื่อวากำลังเจริญธัมมานุปสสนาสติปฏฐาน (มสภาวธรรมเป ีนท  ตี่งแหั้งการระลกรึ ) ูอยแลูว  ในขณะที่รูลมหายใจอยูนั้น หากเพงหรือ ประคองไปที่ลมหายใจโดยตรง จิตสงบตั้งมั่นอยู กับลมหายใจนั้น ขณะนั้นลมหายใจเป นอารมณ  ของสมถกรรมฐาน หากรูอาการของลมหายใจที่กระทบ กับปลายจมูก แล  วมีปญญาเห ็ นความเกิดดับของ อาการกระทบของลมหายใจ ขณะนั้นลมหายใจ ๗๑ ธรรมชาติสอนธรรม

๗๒ ชื่อวาเป นอารมณ  ของวปิสสนากรรมฐาน จะเห็นไดวา “แครู” ในขณะหนึ่งๆ นั้น ช ื่อวาผูปฏิบัติไดเจริญไตรสิกขา, มรรค ๘, อริยสัจ ๔, สติปฏฐาน ๔, สมถกรรมฐานหร ื อ วิปสสนากรรมฐานอยางใดอยางหนึ่ง แล  วแต สมมติบัญญัติจะเรียกวาอะไรก็ ตาม แตความเป น จริงใจหรือ “ผูรู” กำลังร ูอารมณ  ที่เปนปรมัตถ  (อารมณจร  งแทิ )  คือ รูปนาม (หรอกายใจ ื ) อยนูนั่ เอง แล  วรูปนามอันเป นธรรมชาตินี้ก ็ เริ่มสอน ธรรมใหผ  เจร ู ญสติ ไดิเห  นความเป ็ นจร  งของชิวีตวิา เปนเพ  ยงมายาีดจดุงเงาจั่นทรั ในน  ้ำ ทหลอกให ี่ผ  ู ทไมี่เคยเจรญสติ ิหลงแบก หลงยดวึ าเปน  “ตวเราั - ของเรา” กนมาไม ัรก ูภพกี่ชาตี่แลิว  หากอานบทนี้แล วไมเข าใจก็ไมใชเรื่อง แปลก เพราะความเข าใจที่แท  จะเกิดไดไมใช เพราะอานหร อฟืงแตตองลงม  อปฏ ืบิตัเองเทิานนั้ สขงุ ายๆแคปลายจม กู

ด...ีแคร ู ชวั่ ...แคร ู สขุ ...แคร ู ทกขุ ...  แคร ู ได...แคร ู เสยี...แคร ู ฟงซุาน ...แคร ู สงบ...แคร ู ๗๓ ไดเมอไม ื่เอา

ได เม ื ่อไม เอา

มรรคาแหงชว ี ติ เดนเดิยวมาเดี่ยวดาย ดีวยมงหมายซุงมรรคาึ่ จตใจใฝ ิคนหา ยอดธรรมาอนวัมิตุิ สทางแสนก ูนดาร ถังทึกขุทอกม ็ หยิดุ ยงกิ่าวยงเริ่งร ด ไมุส นสิ้ดซุงความเพึ่ยรี ผานป า -หนิ-หนาม-ตอ ไมระย อไม แวะเวยนี หวใจไม ั แปรเปล  ยน เพราะฝ ี่ นใฝ  ในเสร  ี บดนัฉี้นเหันแล ็ ว ซงทางแกึ่วแหงมนุี แมภยประดาม ั ีจะมากมายอกกีายกอง คอยวางโลภโกรธหลง ค  อยปลดปลงท กขุทงผองั้ มาตรแมนน้ำตานอง เพอมื่ติองกาวกล บไป ั เขดแล ็ วกบการเกัด ทิงความแกั้แลความตาย ชพนี ขอฝากไว ี้ ใตบาทธรรมพระส มมาฯั ชินวงส ๗๕ ไดเมอไม ื่เอา

หลายคนอาจสงสัยวา ทำไมผูเขียนไม พรรณนาเรองของการรื่กษาศั ลไว ีด  วย  ผเข ูยนมีความเหีนว ็ าศลี๕ ศลี๘ หรอศืลี ๒๒๗ นนเป ั้นเพ  ยงีศลภายนอกีผขาดสต ูจะริกษาั ศีลด  วยความร ูสึกอึดอัด ขาดๆ เกินๆ กะพรอง กะแพรงอยูเสมอ แตเมื่อฝกเจริญสติไปได ระยะ หนึ่งแล  ว จะเกิดความอายชั่วกลัวบาปขึ้นมาเอง ศีลภายใน (องค  มรรค) จะเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ แตกอนที่ศีลภายในจะเกิดขึ้น ผ ูฝกใหมควรตั้งใจ รกษาศัลี๕ ไวก  อนเพอปื่องก  นใจม ั ใหิเศร  าหมอง  อนเป ันเหต  ใหุใจสงบต  งมั้นได ั่ง  าย

เมอฝื่ก“ร”ูอยเนู องๆื จะทำใหสต เริมคมชิ่ดั มากขนึ้จนถงจึดทุพออารมณี่ปรากฎ  สตจะเขิ าไป  ระลกรึ โดยอ ูตโนม ัตัทินทั ี การฝก“ร”ูอยางน ี้กค ็อการให ื ใจได  เร  ยนรี ู และเข าใจกฎเกณฑ ของธรรมชาติคือรูปนามอัน เปนไตรล  กษณัน  นเองั่คอรืว ูาแม จะปฏ  บิตัหริ อไม ื  กตาม ็ รปนามนูกี้ทำงานต ็ งแตั้มนษยุเก  ดจนตายิ หากยังอยากให รูปนามเป นอยางที่ตน ปรารถนา กร ็ งแตัจะสรางท  กขุมาทำร  ายตนเองอย  ู ร่ำไปซงการรึ่ร ูปนามจากปรูยิตัิกบรัอย ูางประจ กษั  แจ งเองจากการปฏิบัตินั้น มีความลึกซึ้งแตกตาง กันมาก เมื่อ“รู”ให เนืองๆ สม่ำเสมอแล วผลที่จะ เกดขินกึ้ค ็ อืเมอมื่อารมณีมา  กระทบจะไมกระเทอน ื , ครอบครองไดแตไมยึดครอง, ปลอยวางไดแต ไมปลอยปละละเลย, อยูกับโลกอยางเหน ือโลก ๗๗ ไดเมอไม ื่เอา

๗๘ ไมหน โลก ี ,ไมหลงชอบหลงชงจนเกันเหติ , ุดำเนนิ ชีวิตได อยางพอเพียง คนทั่วไปมักไมเชื่อเรื่องกฎแหงกรรม หลงตดอยิกูบเรัองกื่นิกาม เกยรตีอยิางนาสงสาร หากไดฝ กเจรญสติอยิบูาง  จะรเองว ูาผลแหงกรรม มีจริง เพราะวิบากกรรมจะปรากฏชัดเป นสภาวะ สขและทุกขุต  างก นไป ัวบากกรรมนิ นให ั้ผลตลอด  เวลาอยูแล  ว แตผ ูที่หลงอยูยอมมองไมเห ็ น แตผ ู ปฏบิตัจะริ -ูเหนและยอมร ็ บปรากฏการณ ัน  นอยั้าง ปลอยวางได   ชอวื่าได  ชดใช  หน  กรรมและดี้บกรรมั ไปพร อมกัน หากปฏิบัติไปจนถึงระดับหนึ่งแล วไมวา จะเป น เรื่องดีเรื่องชั่ว เรื่องถูก เรื่องผิดฯลฯ ผปฏูบิตัจะคิอยๆเลกแบกิเลกยิ ดไปเอง ึ เพราะไม วาจะเป นเร  องอะไรก ื่ตาม ็ หากยงตัองแบกตองยดึ อยูกล็วนแต ทำให ชวีตหนิ กได ัทงสั้นิ้ สขงุ ายๆแคปลายจม กู

เปรยบเหมีอนนื กแสวงโชคผ ัหน ูงึ่เดนไป ิ ในระหวางทาง พบถานถูกทิ้งอยูกระสอบหนึ่ง เขาคดวิาถานน นำไปใช ี้ให เป นประโยชน  ได  จงได ึ  แบกถานนั้นไป แตเมื่อเดินทางไปได ระยะหนึ่งก ็ พบวามี ทองคำแทงตกอยูข  างทาง เขาจึงทิ้งถานกระสอบ นั้น เพราะคิดวาทองคำมีคามากกวาถาน แล  วหัน มาแบกเอาทองคำเดินทางตอไป ครนเดั้นทางมาได ิคร  งวึ่นัเขากย ็ งิ่แปลกใจ เมื่อพบเพชรถูกกองทิ้งไว ข  างทางหลายถุง ที่จริง แล วเขาอยากได ทั้งเพชรและทองคำ แตกำลังที่มี อยูเพียงจำกัด เขาจึงจำใจทิ้งทองคำและแบกเอา เพชรนั้นไป แตเมื่อจุดหมายที่ตั้งใจไวไปไมถึงเสียที เขาเริ่มถอดใจ ออนแรงเหนื่อยล  าเต ็ มทีและรับร ู แลวว  าเพชรนแมี้ม  คีามหาศาลแตหากยงตัองแบก  ๗๙ ไดเมอไม ื่เอา

๘๐ หนักจนเหนื่อยตายอยูข  างทาง เพชรก ็คงไมมี ประโยชนอะไร  เขาจงจำใจท ึงเพชรนิ้นไป ั้ พลัน! เขาก ็ คนพบสิ่งมหัศจรรย  ที่สุด ในชีวิตวา การไมตองแบกอะไรนั่นแหละ ทำใหกายใจเบาสบาย และเดินทางถึงจุด หมายไดเร ็ วขึ้นกวาเดิมอีกหลายเทา การเดินทางบนสังสารวัฏนี้ก ็ เชนกัน หาก ยังแบกดีแบกบุญ แบกสุข แบกสงบ แบกชอบ ไวอย  ูกจะทำให ็ การเด  นทางลิาช าได   อยามัวตามลาพระอรหันต  หรือแสวงหา ความอัศจรรย  ภายนอกอยูเลย รีบสร างความ อัศจรรย ให เกิดขึ้นภายในตน ด  วยการเจริญสติ อยูเนืองๆ เถิด แล  วจะร ูเองวา ความมหัศจรรย  ทั้งหลายอยูที่กายใจหรือรูปนามนี่เอง สขงุ ายๆแคปลายจม กู

คดหลิงัคดหนิา คดดิ ีคดบิา คดเสิยี ใหพอ ตกลง ปลงใจ คดไม ิ ยอทอ คดเพิยรี ทำตอ พอร...ูหยดคุดิ ๘๑ ฝากไวใหคดิ

ฝากไวให ค ิ ด

๘๓ แสงชยั แมเมฆจะมดมืดิ หงหิ่อยน อยแสงหม น นทจะเหีอดแหืง น้ำคางที่พรางพราย ทอไดอยาพายแพ โนนฟาณ หลงฝน ั เรไรยังร่ำรอง เจาจงวาดหวังไว แมเมฆจะมดมืดิ ไมท อสอดทนู ทางชวีตแสนม ิดมนธื  วิบวับวนอยูกลางไพร อยาไดแลงพลังใจ ยงกลั นกลายเป ั่นสายฝน  อยาออนแออยาวกวน สวางลนเม อฝนสลาย ื่ หรดหรีงกิ่องกร ดปีกกราย ซึ่งแสงชัยที่ลุกโชน หากดวงจตมิหมองหมิน จะดนดั้นจนถงดาวึ ชนวงส ิ  ฝากไวใหคดิ

บางทานปฏ บิตัธรรมมานานิ ฝกสวดมนต  นั่งสมาธิชวงกอนนอนหรือตื่นนอนมาหลายป แลว  หรอไปเข ืาคอร  สปฏ  บิตัธรรมมาป ิละครงั้๒ ครั้ง ครั้งละ ๗ วัน บ  าง ๑๐ วันบ  าง แตไมเห ็ น มอานีสงสิ อะไรปรากฏเอาเส  ยเลยี นั่นเป นเพราะวา ขาดความ“เพียรรู”อยู เนองๆ ื นนเองั่และมกมัขีออ  างส  ดฮุตวิา “ไมมเวลาี วาง ”เมอกำล ื่งดำเน ันชิวีตประจำว ินอยั ูจงขาดการึ “รู”ไปอยางนาเสยดายี

ที่จริงแล  วกิเลสเกิดขึ้นที่ใจได ตลอด ทั้งวัน ไมวาจะทำงาน อานหนังสือ ดูทีวีหรือทำ อะไรอยูก ็ ตาม ฉะนั้นกิเลสเกิดเม ื่อไรก็ควร“รู”เม ื่อนั้น เชน ขณะนั้นโกรธสามีภรรยา ลูก ก ็ รูอาการขุน ของใจเดี๋ยวนั้น ขณะนั้นมีความอยากซื้อเสื้อผ  า อยากดื่มสุรา อยากกินของไมมีประโยชน ก ็ รู อาการอยากของใจเดี๋ยวนั้นเป นต  น พระพทธเจุาทรงร  บรองไว ัว  าหากผปฏูบิตัิ มปีญญามากมรรคผลนพพานจะเกิดขิ นภายใน ึ้๗ วัน หากมีปญญาปานกลาง จะเกิดผลภายใน ๗ เดอนืหากมปีญญานอย  จะเกดผลภายใน ิ๗ ป หากจะเปรียบเทียบระยะเวลาแหงการ เกิด การตาย วนเวียนซ้ำซากอยูอยางหาเบ ื้องตน และทสี่ดไมุได กบการฝ ักเจรญสติเพิยงี ๗ ปหรอ ื ตลอดชีวิตนี้ก็ตองถ ื อวาเปนเวลาเพียงเศษเสี้ยว ๘๕ ฝากไวใหคดิ

๘๖ ของวินาทีเทานั้น แท  ที่จริงแล  ว การเจริญสตินั้นเปนสิ่งที่ ควรทำตลอดชีวิต เพ ื่อจิตจะไดไมจมแชอยูกับ ความลมหลงมุวเมาัและเมอเรื่มเจริ่ญสติยิอมมผลี ให ผ ูปฏิบัติได ขัดเกลาจิตใจของตนเดี๋ยวนั้น จนร ู เทาทันอารมณ ได รวดเร ็ วขึ้นเรื่อยไป เปนการฝก ใหใจค  นเคยก ุบการมัสตีมากยิงขิ่นึ้ วิธีการนี้จึงเป นเพียงทางเลือกหนึ่งในการ เจรญสติ ิหากผอ ูานฝ  กปฏ บิตัวิธิการใดแล ี วได  ผล  พงปฏ ึบิตัวิธิการนี นให ั้ต  อเนองเถื่ดิแลวจะเห  นผล ็ ของการเจรญสติเองิ และผ ูเขียนมั่นใจวาวิธีการที่พอแมครู อาจารย  ทั้งหลายแนะนำไวเป นวิธีการที่ถูกต  อง ทั้งสิ้น เพราะเป นวิธีที่ทานมีประสบการณ ตรง ประสบความสำเร็ จด  วยวิธีการปฏิบัติอยางนั้น มากอนจ งนำมาส ึงสอนั่สวนศษยิ จะประสบความ  สขงุ ายๆแคปลายจม กู

สำเร็ จหรือไมก ็ ขึ้นอยูที่ความเพียร อุปนิสัยและ บารมธรรมของศีษยิเอง  หากปฏิบัติแล วไมได ผล คือปฏิบัติแล  ว ไมมีอะไรเปลี่ยนแปลง เชนยังหลงชอบ หลงชัง, ยงตัดนิมิติ, ยงตัดสิขุ , ตดความสงบิ , ตดความวิาง , ยงสงสั ยในการปฏ ับิตัอยิอยูางไม เลกลาิ , ยงตัดยิดึ ในรูปแบบหรื อครูบาอาจารยอย  ูเหม ื อนเดิม ก ็ ควร เฉลยวใจและแสวงหาว ีธิการอีนเหมาะสมักบตนเองั อาจเปนเพราะอาจารย  และศ  ษยิ ไม เคยเกอกื้ลกูนมาั แตอดตีหรออืบายธรรมของอาจารยุไม เหมาะกบั ศิษย  ก ็ไดไมควรยึดติดถ ื อมั่นกับวิธีการหร ื อ พอแมครูอาจารย  จนเกินไปนัก และหากสำนักไหนสอนการปฏิบัติที่ผิด เพี้ยนจากคำสอนของพระพุทธเจา หร ือสอนให ยึดอารมณ  อ ื่นนอกจากกายใจแลว ผูปฏิบัติก็ควร ระแวงไวกอน ๘๗ ฝากไวใหคดิ

๘๘ ผ ูเขียนมีความเห ็ นวา ไมมีวิธีการใดที่ใช ไดก  บทักคนุ เพราะสรางกรรมมาแตกต  างกนัจรติ อปนุสิยจังตึางก นไปด ัวย  ถาทานมีพอแมครูอาจารย  อยูแลว ก็ควร ปรึกษา ขอคำชี้แนะจากทานอยูเสมอเถิด อยามัว คาดเดาคิดหาคำตอบเอาเอง อาจหลงทางไดงาย การปฏิบัติธรรมก็จะกาวหนาอยางรวดเร็ว ฉะนนไม ั้วาจะนบถั อศาสนาไหน ืถอลืทธั ิ นกายใด ิทกคนกุล ็ วนแต  มความทีกขุท  งสั้นิ้จงควรึ รีบดับทุกข  ของตนเอง ด  วยการเจริญสติวิธีใดวิธี หนึ่ง หรือวิธีการเจริญสติทั้ง ๖ ข  อดังที่กลาวมา แล  วนี้เถิด ไมเกิน ๓ เดือน ทานจะเห ็ นความ เปลี่ยนแปลงของจิตใจและรับรองตนเองได วา ชวีตทิมี่ความี “ร, ูตน ื่ , เบกบานิ ” นนเป ั้นอย  างไร  โดยไมตองม  วีตถั อะไรมาเตุมเติมช ็ วีตกิ ได็  เพราะ ชีวิตไมสามารถเติมเต ็มได ด  วยวัตถุแท  จริงแล  ว สขงุ ายๆแคปลายจม กู

เพียงใจรูเทาทันทุกข  เทานั้น ศานติสุขก็จะเกิด ขนเองึ้แลวจะร  ว ูาความสขอยุใกล ูต  วเกันกวิาทคี่ณุ คดไว ิเส ยอีกีเพราะ...“สขงุ ายๆแคปลายจม กู” นี่เอง ๘๙ ฝากไวใหคดิ

๙๐ เสนทางสร  างบ  ญุ ๑. เชิญรวมสรางอุโบสถวัดวังหิน ติดตอ บริจาคได ที่พระครูปลัดวิมลสิริวัฒน  เจ าอาวาส หรือพระมหาวิเชียร ชินวํโส โทร.๐๘-๗๓๐๘- ๔๓๘๗ หรือโอนเงินเข  าบัญชีธนาคารออมสิน สาขาทามะปราง  พษณิ โลกุบญชัเลขที ี่๐๔- ๒๗ ๐๘-๒๐-๐๔๐๗๐๒๐ ๒. กองทุนจิตภาวนาชินวงส  เพื่อการ ปฏิบัติวิปสสนากรรมฐาน ติดตอสอบถามได ที่ คุณสมจิตร คำมินเสก โทร.๐๘-๙๖๔๔-๓๔๖๗ หรือ บริจาคโดยการโอนเงินเข  าบัญชีธนาคาร ไทยพานชยิ  บญชัเลขที ี่๘๗๓-๒๐๓-๗๕๕-๙ สขงุ ายๆแคปลายจม กู เส้นทางสร้างบุญ ๑. สร้างอุโบสถวัดวังหินติดต่อบริจาคได้ที่พระครู ปลัดวิมลสิริวัฒน์เจ้าอาวาส หรือพระมหาวิเชียร ชินวํโส โทร ๐๘๗-๓๐๘๔๓๘๗ หรือโอนเงินเข้าบัญชีธนาคาร ออมสิน สาขาท่ามะปราง พิษณุโลก บัญชีเลขที่๐๕-๔๙๐๐- ๔๐-๗๐๒๑ ๒. กองทุนจิตภาวนาชินวงส์ เพื่อการจัดกิจกรรม โครงการลานศีล-เล่นสี, โครงการทัวร์ศีล ๕, โครงการ พัฒนาชีวิตด้วยจิตภาวนา และโครงการความรู้สู่ความ สุขช่วงสุดท้ายของชีวิต ติดต่อสอบถามคุณสมจิตร ดำ มินเสก โทร. ๐๘๙-๖๔๔๓๔๖๗ หรือโอนเงินเข้าบัญชี ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาย่อย ถ.บรมไตรโลกนารถ พิษณุโลก บัญชีเลขที่ ๘๗๓-๒๐๓-๗๕๕-๙ ๓. สร้างกุฏิกรรมฐาน เพื่อเป็นที่พักให้แก่ผู้เจริญ สติราคาหลังละ ๑๕๐,๐๐๐ บาท หรือบริจาคตามกำลัง ศรัทธา ติดต่อบริจาคได้ที่ คุณประชุม สุขเสวก ไวยาวัจกร โทร. ๐๘-๑๘๘๘-๕๒๗๖ หรือโอนเงินเข้าบัญชีธนาคาร กรุงเทพ สาขาถนนสิงหวัฒน์พิษณุโลก บัญชีเลขที่ ๕๓๕- ๐-๔๐๖๔๙-๑

๔. กองทุนเผยแผ่ธรรม เพื่อผลิตสื่อวีซีดีธรรมะ และหนังสือธรรมะ ติดต ่อบริจาคได้ที่ พระมหาวิเชียร ชินวํโส โทร. ๐๘๗-๓๐๘๔๓๘๗ หรือโอนเงินเข้าบัญชี ธนาคารกรุงเทพ สาขาถนนสิงหวัฒน์พิษณุโลก บัญชีเลข ที่ ๕๓๕-๐-๒๒๔๕๑-๔ ๓. กองทุนเผยแผธรรม เพื่อผลิตสื่อวีซีดี ธรรมะและหนังสือธรรมะเพื่อการเจริญสติ บริจาคได ที่พระมหาวิเชียร ชินวํโส โทร.๐๘- ๗๓๐๘-๔๓๘๗ หรือโอนเงินเข  าบัญชีธนาคาร กรุงเทพฯ สาขาถนนสิงหวัฒน  พิษณุโลก บัญชี เลขท ี่๕๓๕ - ๐ - ๒๒๔๕๑-๔ ๔. เพอสาธารณ ื่ปโภคูคาน้ำประปา-ไฟฟา ติดตอบริจาคได ที่วัดวังหิน โทร. ๐๘-๗๓๐๘- ๔๓๘๗ หรือโอนเงินเข  าบัญชีธนาคารกรุงเทพฯ สาขาถนน สงหวิฒนั  พษณิ โลกุบญชัเลขที ี่๕๓๕ -๐-๒๗๔๗๑๗ ๙๑ เสนทางสร างบญุ เชิญศึกษาและสนทนาธรรมได้ที่ www.chinawangso.net เพื่อนร่วมทางสู่ความพ้นทุกข์