รัตนโกสินทร์ตอนต้น

สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น

ความสัมพันธ์กับต่างประเทศ

ครูณัฐพร เทือกเถาสาร

ความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้าน

สงครามตลอดเวลา บ้านพี่เมืองน้อง
อยากปกครองเอง
แย่งชิงความเป็นใหญ่

เอาใจออกห่าง

สงครามเก้าทัพ พม่า ความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้าน

เป็นสงครามรูปแบบใหม่ เป็นสงครามเชิงจิตวิทยา ท้าวเทพกระษัตรี
- การรบทางเหนือ มีเจ้าเมืองตองอูเป็นแม่ทัพ ตีได้หลายเมือง ยกเว้นเมือง ท้าวศรีสุนทร
ลำปาง ซึ่งมีพระยากาวิละรักษาบ้านเมืองเอาไว้
- การรบทางด่านเจดีย์สามองค์ (กาญจนบุรี) ส่ง พระยาสุรสีห์สิงหนาถ เป็น
แม่ทัพ เจอกับพระเจ้าปดุง
- การรบทางใต้ มีทั้งทัพบก ทัพเรือ เกิดวีรกรรม คุณหญิงจัน คุณหญิงมุกที่
เมืองถลาง
- ทัพหลวง มีรัชกาลที่ 1 คุมที่กรุงเทพฯ

สงครามท่าดินแดง

เป็นการรวมพลของพม่ามาทางเดียว คือ ด่านเจดีย์สามองค์ ไทยแบ่งเป็น 2 ทัพ
คือ ทัพหน้า และทัพหลวง เป็นชัยชนะอย่างเด็ดขาด

ความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้าน

ลาว รัชกาลที่ 1
ลาวเป็นเมืองประเทศราชของไทย มีความจงรักดีต่อไทย

รัชกาลที่ 2

เจ้าอนุวงศ์ (ลาว) มีอำนาจมาก สามารถรวมเวียงจันทร์ และจำปาศักดิ์ได้

รัชกาลที่ 3

เกิดกบฎเจ้าอนุวงศ์ขึ้น ทำให้เกิดวีรกรรมของคุณหญิงโม หรือ ท้าวสุรนารี
ในการปกป้องเมืองประเทศราชขึ้น

ท้าวสุรนารี

ความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้าน รัชกาลที่ 1
เขมรส่งนักองเอง (พระนารายณ์ราชา) มาพึ่ง
เขมร (กัมพูชา) ทางไทย ให้ไทยช่วยเลี้ยงดู โดยให้พระยา
อภัยภูเบศร์ปกครองเขมรแทน

รัชกาลที่ 3 รัชกาลที่ 2
สมัยนักองจันทร์ (พระอุทัยราชา) ขึ้นปกครองเขมร
เป็นสนามรบให้ไทย และญวนแย่งชิงเขมรกัน เริ่มหันไปนิยมญวน (เวียดนาม) แต่พระมหาอุปราช
ผลสุดท้าย เขมรต้องส่งบรรณาการให้ทั้ง 2 ยังคงนิยมไทย
ดินแดน

ความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้าน รัชกาลที่ 1

ญวณ (เวียดนาม) ญวนเกิดกบฎไกเซิน ไทยได้ส่งกองทัพไป
ช่วยปราบ แต่ไม่สำเร็จ

รัชกาลที่ 3 รัชกาลที่ 2

ญวนรบกับไทย ในดินแดนเขมร เป็นระยะเวลาถึง องเชียงสือ (ยาลอง หรือ เกียลอง) จึงขอความช่วย
14 ปี เรียกสงครามครั้งนี้ว่า "สงครามอานามยุทธ" เหลือไปยังฝรั่งเศส และสามารถปราบกบฎไกเซินได้
สำเร็จ

หัวเมืองมลายู หัวเมืองล้านนา

อยู่ในฐานะเมืองประเทศราช มีเมืองที่มีปัญหามากที่สุดคือ อยู่ในฐานะเมืองประเทศราช มีการพยายามให้เป็นส่วนหนึ่งของ
เมืองไทรบุรี รัตนโกสินทร์ แต่ทำไม่สำเร็จ มีการแต่งตั้งพระยากาวิละเป็นเจ้าประเทศราช

มีศักดิ์เทียบเท่ากับเมืองเวียงจันทร์

ความสัมพันธ์กับรัฐที่ห่างไกล

จีน

ความสัมพันธ์ในเชิง ระบบบรรณาการเพื่อการค้า
รัชกาลที่ 1
มีกลุ่มคนจีนเข้ามาอาศัยในไทยตั้งแต่ก่อนการสร้างรัตนโกสินทร์ (สำเพ็ง)
รัชกาลที่ 2
มีกลุ่มคนจีนอพยพเข้ามาอาศัยในไทยมากขึ้น จึงมีการเก็บภาษีชาวจีน
เรียกว่า "การผูกปี้"
รัชกาลที่ 3
มีการประมูลการเก็บภาษี เกิดสมาคม "อั้งยี่"
มีการส่งสินค้าไปขายให้กับจีน เช่น ข้าว พริกไทย น้ำตาล ฝ้าย

ความสัมพันธ์กับชาติตะวันตก

โปรตุเกส

รัชกาลที่ 1

โปรตุเกส เดินทางเข้ามาติดต่อการค้ากับไทยเป็น
ชาติแรก
มีความสัมพันธ์อันดีต่อกัน โดย อันโตนิโอ เดอ วีเสนท์ (องตนวีเสน) รัชกาลที่ 2

เป็นผู้จัดหาอาวุธยุทโธปกรณ์ต่างๆ ให้ไทย โปรตุเกสได้ตั้งสถานกงสุลในไทยเป็นชาติแรก

โดยมี คาร์ลอส มานูเอล ซิลเวียรา (หลวงอภัยพานิช)
เป็นกงสุลคนแรกในไทย

ความสัมพันธ์กับชาติตะวันตก

อังกฤษ มีความสัมพันธ์เชิงผลประโยชน์ทางการค้า

รัชกาลที่ 2
อังกฤษส่ง จอห์น ควอร์เฟิร์ด (การะฟัด) มาขอให้
รัชกาลที่ 1 ไทยยกเลิกการค้าแบบผูกขาด (ไม่สำเร็จ) รัชกาลที่ 3

ไทยเสียเกาะหมาก (ปีนัง) เพราะอังกฤษไม่ยอม
อังกฤษส่ง ร้อยเอกเฮนรี่ เบอร์นีย์ มาทำสนธิสัญญา
จ่ายค่าเช่า มีการตั้งร้านค้าตะวันตก ชาติแรก "สนธิสัญญาเบอร์นีย์"
ของนายโรเบิร์ต ฮันเตอร์ (หันแตร)


ช่วงปลายรัชกาลส่ง เซอร์ เจอมส์ บรู๊ค มาขอแก้ไข
(ไม่สำเร็จ)

ความสัมพันธ์กับชาติตะวันตก

สหรัฐอเมริกา

รัชกาลที่ 3
สหรัฐอเมริกา ส่ง เอ็ดมัน โรเบิร์ต มาทำสนธิสัญญา
เช่นเดียวกับอังกฤษ


ส่งโจเซฟ บัลเลสเตียร์ มาขอแก้ไขสนธิสัญญา
(ไม่สำเร็จ) มีหมอสอนศาสนา เข้ามาเผยแผ่ศาสนา
มีความสัมพันธ์เชิงผลประโยชน์ทางการค้า คือ หมอแดน บีช แบรดเลย์ (หมอบรัดเลย์)
ผู้นำการแพทย์และการพิมพ์เข้าสู่ประเทศไทย