คู่มือตำบลวังใหญ่

อำเภอท่าตะโก จังหวัดนครสวรรค์

คำนำ

โครงการมหาวิทยาลัยสู่ตำบล (University to
Tambon:U2T) จัดทำขึ้นเพื่อยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตำบล
แบบบูรณาการ โดยมีมหาวิทยาลัยเป็น System Integrator เพื่อ
ให้เกิด การจ้างงานประชาชนทั่วไป บัณฑิตจบใหม่ และนักศึกษาให้มี
งานทำและฟื้ นฟู เศรษฐกิจชุมชนเพื่อให้เกิดการพัฒนาตามปัญหาและ
ความต้องการของชุมชน ได้แก่ การพัฒนาสัมมาชีพและสร้างอาชีพ
ใหม่ โดยการยกระดับสินค้าสู่ OTOP สร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้
ชุมชน

โดยโครงการมหาวิทยาลัยสู่ตำบล (University to
Tambon: U2T) จะเข้ามาสร้างองค์ความรู้ งานวิจัย เทคโนโลยี
นวัตกรรม และทรัพยากรในชุมชนเพื่อให้ ตำบลวังใหญ่ อำเภอ
ท่าตะโก จังหวัดนครสวรรค์ เข้าสู่การพัฒนาศักยภาพกำลังคน จน
นำสินค้าผลิตภัณฑ์เข้าสู่ตลาดสากลเพื่อให้เกิดการขับเคลื่อนประเทศ
ตามเป้าหมายของ โครงการมหาวิทยาลัยสู่ตำบล (University to
Tambon: U2T)

คณะผู้จัดทำ โครงการมหาวิทยาลัยสู่ตำบล U2T โดย
ร่วมกับ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขต
นครสวรรค์ ได้ทำการลงพื้นที่สอบถามข้อมูล ภายในตำบลวังใหญ่
อำเภอท่าตะโก จังหวัดนครสวรรค์ เพื่อเป็นประโยชน์ต่อโครงการ
และทุกท่าน ที่สนใจตำบลวังใหญ่ เพื่อนำมาพัฒนาชุมชน ตำบล
วังใหญ่ได้ เป็นอย่างดี โดยมีองค์ความรู้อยู่ในหนังสือเล่มนี้ หากมี
ข้อผิดพลาด ประการใด ต้องขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย

คณะผู้จัดทำ
โครงการมหาลัยสู่ตำบล (U2T For BCG)

ส า ร บั ญ

1 เรื่องราวตำบลวังใหญ่
8สถานที่สำคัญ

13 การเกษตรวังใหญ่
16อาหารพื้นบ้าน

มหาลัยสู่ตำบล

17 เข้ามาทำอะไร

เรื่องราว
ตำบลวังใหญ่

-1-

ประวัติตำบลวังใหญ่

ในอดีตไม่ปรากฏเป็นที่ชัดเจนเริ่มจากเมื่อปี พ.ศ
2443 อำเภอท่าตะโก จากเดิม คือ อำเภอเขาน้อย แต่เมื่อ
ปีพ.ศ.2445 กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศชื่อใหม่ว่าเป็น
อำเภอท่าตะโก และมีการแบ่งเป็นตำบลทั้งหมด 10 ตำบล
รวมถึงตำบลวังใหญ่ เดิมตำบลวังใหญ่ได้รวมอยู่ในตำบล
สายลำโพง แต่เนื่องจากมีประชากรอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก
ประมาณ 4,000 - 5,000 คน

ในปี พ.ศ.2445 กระทรวงมหาดไทยจึงได้
ประกาศให้มีการแยกตำบลสายลำโพงออกมาเป็นตำบล
วังใหญ่ เนื่องจากลักษณะภูมิประเทศในพื้นที่นี้มีแหล่งน้ำ
ขนาดใหญ่เหมือนวัง ซึ่งตั้งอยู่ใน ม.1 และมีลักษณะเหมือน
แอ่งกระทะลาดเอียงมาทางทิศตะวันตกและพื้นที่ในแถบนี้มี
ความอุดมสมบูรณ์ มีแหล่งน้ำ หนองน้ำอยู่เป็นจำนวนมาก
ซึ่งชื่อ "วังใหญ่" ในขณะนั้นก็เป็นที่ยอมรับของชาวบ้าน แต่
ชาวบ้านส่วนใหญ่ในพื้นที่ไม่ได้มีพื้นเพเดิมมาจากคนวังใหญ่
ส่วนมากจะเป็นผู้อพยพมาจากลาวคลั่งหรือลาวพรวนซึ่งได้
เดินทางเข้ามาเพื่อจับจ้องพื้นที่ทำมาหากินและอาชีพหลัก
ส่วนมากคือ ทำนาปลูกข้าว เป็นส่วนใหญ่

วิสัยทัศน์

คุณภาพชีวิต และสังคมดี มีการบริหาร
จัดการตามหลักธรรมาภิบาล

-2-

ลักษณะที่ตั้ง

องค์การบริหารส่วนตำบลวังใหญ่
ตั้งอยู่ในอำเภอท่าตะโก จังหวัดนครสวรรค์
ห่างจากที่ว่าการอำเภอท่าตะโก ประมาณ
22 กิโลเมตร ห่างจากจังหวัดนครสวรรค์
44 กิโลเมตร มีเนื้อที่ 55.28 ตาราง
กิโลเมตร หรือ 35,147 ไร่

-3-

อาณาเขตติดต่อ

ตำบลไผ่สิงห์
อำเภอชุมแสง
ตำบลห้วยถั่วใต้

อำเภอหนองบัว

ตำบลพนมเศษ ตำบลสายลำโพง

อำเภอท่าตะโก อำเภอท่าตะโก
นครสวรรค์ นครสวรรค์

ตำบลพนมรอก
อำเภอท่าตะโก

-4-

จำนวนประชากร

จำนวนประชากรทั้งหมด 2,555 คน
- ชาย จำนวน 1,261 คน
- หญิง จำนวน 1,294 คน
จำนวนครัวเรือนทั้งหมด 993 ครัวเรือน
ความหนาแน่นเฉลี่ย 46.22 คน/ตาราง
กิโลเมตร

เขตการปกครอง

-5-

ภูมิประเทศ

พื้นที่ส่วนใหญ่ของตำบลวังใหญ่
เป็นที่ราบค่อนข้างสูง
ลาดเอียงไปทางทิศตะวันตก

อาชีพประชากร

ประชากรส่วนใหญ่ประมาณร้อยละ 98
ประกอบอาชีพทำการเกษตรกรรม
ได้แก่ ทำนา ปลูกข้าว ปลูกพืชผัก
รวมทั้งที่ปลูกดอกดาวเรือง
นอกนั้นประกอบอาชีพส่วนตัวและ
รับจ้าง

-6-

ขนบธรรมเนียม ประเพณี

ตำบลวังใหญ่มีประเพณีที่สืบทอดกันมา ดังนี้
- ประเพณีแห่เทียนพรรษา
- ประเพณีลอยกระทง
- ประเพณีทำบุญกลางบ้าน
- ประเพณีตักบาตรเทโว
- ประเพณีกวนข้าวทิพย์
- ประเพณีสลากภัต

-7-

สถานที่สำคัญ
ตำบลวังใหญ่

-8-

-9-

ประวัติวัดดงจันทำ





วัดดงจันท์ ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๙
สถานที่ตั้งวัดดงจันทํา เดิมตั้งอยู่ทางทิศ
ตะวันออก ของหมู่บ้าน แต่เนื่องจาก
สถานที่นั้นเป็นที่ดอน เป็นการยากที่จะเข้า
ไปทําบุญในวัดเนื่องจากมีสภาพ เป็น
โคลน ชาวบ้านจึงชักชวนกันย้ายวัดมาอยู่
ใกล้กับลําคลอง เพราะสะดวกในการ
สัญจรด้วยเรือพาย นายกุล - นางสงค์
มหาโพธิ์ ได้บริจาคที่ดินให้สร้างวัด จํา
นวน ๑๑ ไร่ ๓ งาน ๕๐ ตารางวา
ประมาณ ปี พ.ศ. ๒๔๗๙ ได้รับ
พระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ ๒๖
กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๔ เขตวิสุงคามสีมา
กว้าง ๒๖ เมตร ยาว ๔๔ เมตร

-9-

ประวัติวัดตะเฆ่ค่าย


วัดตะเฆ่ค่าย ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๘
โดยมีพระอธิการท้วม ฐิตธมโม (หลวงปู่
ท้วม) เจ้าอาวาสรูปแรก เป็นผู้นําสร้าง
วัดตะเฆ่ค่าย ซึ่งมีคุณตาหลิ่ม คุณยาย
เคลือบ มีคล้าย เป็นผู้ถวายที่ดิน จํานวน
๑๐ ไร่ ๕๒ ตารางวา ให้สร้างวัดตะเฆ่
ค่าย ซึ่งมีความหมายถึง เกวียนตะเฆ่
บรรทุกสินค้า ในสมัยนั้น การคมนาคมไม่
สะดวกในการใช้รถขนสินค้า เพราะการ
เดินทางส่วนมากจะเป็นป่าดง พ่อค้า จะ
ขนสินค้าไปขายจะเดินทางไปมาระหว่าง
๓-๔ อําเภอ คือ อําเภอท่าตะโก อําเภ
อชุมแสง อําเภอหนองบัว อําเภอไพศาลี
ต้องใช้เกวียนตะเฆ่เป็นยานพาหนะ และ
การเดินทางจะต้องผ่านหมู่บ้านตะเฆ่ค่าย
เมื่อมาถึงหมู่บ้านเป็นเวลาใกล้ค่ําจะหยุด
พักเกวียนตะเฆ่เพื่อตั้งค่ายพักแรม
ระหว่างการเดินทาง ดังนั้น สถานที่แห่ง
นี้จึงเรียกว่า หมู่บ้านตะเฆ่ค่าย

-10-

รวมทรัพย์การ์เด้น

ฟาร์มเกษตรอินทรีย์ ซึ่งเป็นศูนย์การเรียน
รู้เศรษฐกิจพอเพียง ของตำบลวังใหญ่
อำเภอท่าตะโก จังหวัดนครสวรรค์
ตั้งอยู่ที่ หมู่ 7 บ้านทุ่งสว่าง

-11-

สวนต่อทรัพย์

เป็นการรวมตัวของเกษตรกรภายใน
ชุมชนจัดตั้งกลุ่มทำสวนเมล่อน เพื่อเพิ่ม
รายได้ภายในชุมชน อีกทั้งยังเปิดให้
ประชาชนทั่วไปได้เข้าเที่ยวชม โดยผล
ของเมล่อน พร้อมตัดออกจำหน่าย ให้
กับผู้ที่สนใจ ได้เลือกซื้อนำไปรับประทาน
และเป็นของฝากได้ ซึ่งสวนต่อทรัพย์
ตั้งอยู่ที่ หมู่ 2 บ้านหนองละมาน
ตำบลวังใหญ่ อำเภอท่าตะโก
จังหวัดนครสวรรค์

-12-

การเกษตร
ตำบลวังใหญ่

-13-

ทำนา

ประชากรส่วนใหญ่ในพื้นที่

ตำบลวังใหญ่ ประกอบอาชีพ
ทำนา เป็นหลัก

ปลูกดอกดาวเรือง
และปลูกผัก

การปลูกดอกดาวเรือง และ
การปลูกผัก เป็นอาชีพเสริม
จากการทำนา ของคนในพื้นที่
ตำบลวังใหญ่ เพื่อเป็นรายได้
เสริมในครอบครัว

-14-

เลี้ยงเป็ดไก่

เลี้ยงเพื่อบริโภคใน ครัวเรือน และ ขายเป็นส่วน
ใหญ่ ให้ได้ไข่ เนื้อเป็นอาหาร ช่วยเพิ่ม รายได้
ประหยัดทุน สามารถใช้ ที่ดินและแหล่งน้ำให้เป็น
ประโยชน์มากขึ้น อาหารที่ใช้ เลี้ยงก็จะเป็น ข้าว
เปลือก รำข้าว ไม่ต้องเสียเงินซื้อ

-15-

อาหารพื้นบ้าน

ส้มตำปูปลาร้า อาหารพื้นบ้านส่วนใหญ่จะรับ
ประทานข้าวเจ้าและข้าวซ้อมมือเป็นหลัก
การปรุงอาหารจะเป็นการต้ม แกง ยำ
ตำ มีการปรุงที่เรียบง่าย ไม่พิถีพิถัน
ใช้เวลาไม่มากจะมีความหลากหลายของ
รสชาติ ครัวไทย ทำกินเองที่บ้านได้

ลาบหมู

ก๋วยเตี๋ยวต้มยำ

ปลาร้าสับ
สะเดาน้ำปลา
หวาน
-16-

เข้ามาทำอะไร
ให้กับชุมชน

-17-

พัฒนาสินค้า

จมูกข้าวกล้องงอกไรซ์เบอรี่

ข้าวพอง

-18-

จมูกข้าวกล้อง
งอกไรซ์เบอรี่

จมูกข้าวกล้องงอกไรซ์เบอร์รี่
ตรา สีไทย

คือของดีคู่วังใหญ่ปลอดภัยยิ่ง
กลิ่นหอมกรุ่นคุณภาพอาบใจจริง
เชิญชายหญิงซื้อหาได้ไม่แพงเอย

-19-

จุดเริ่มต้นของจมูกข้าวกล้องงอกไรซ์เบอรี่

เนื่องจากเมื่อปี 2540 ชาวบ้านในชุมชน
ประสบปัญหาจากราคาข้าวตกต่ำ จึงหันมาสนใจ
ทำการปลูกข้าวกล้องไร้เบอรี่แทน เพราะขายได้
ราคาที่สูงกว่า และคนในชุมชนเกิดมีโรคภัยค่อนข้าง
เยอะ เช่นปวดขา เหน็บชา จึงมีแนวคิดที่จะทำการ
แปรรูปข้าวกล้องไร้เบอรรี่ให้เป็นจมูกข้าวกล้องงอก
เพื่อง่ายต่อการรับประทาน ด้วยวิธีการมาแช่น้ำทิ้ง
ไว้ 24 ชั่วโมง แล้วนำข้าวที่พักไว้มาตากแดดอีก
48 ชั่วโมงหรือ 2 วัน จากนั้นนำมากะเทาะเปลือก
ออกและนำมาคั่วไล่ความร้อน ในขั้นตอนสุดท้ายนำ
ข้าวที่ผ่านกระบวนการมาเบื้องต้นทั้งหมดนำมาบด
ให้ละเอียดด้วยเครื่องบด

-20-

ความน่าสนใจในตัวผลิตภัณฑ์ คือ
ผลิตภัณฑ์บำรุงสุขภาพเหมาะกับทุกเพศ
ทุกวัย โดยเฉพาะหญิงตั้งครรภ์และผู้ที่
ต้องการดูแลสุขภาพ ควบคุมระดับ
น้ำตาล ลดคอเลสเตอรอล มีโฟเรตสูงแต่
อย่างไรก็ตาม ถึงผลิตภัณฑ์จะ มี
ประโยชน์ต่อสุขภาพ แต่ก็ขาด
เอกลักษณ์ที่ดึงดูด หรือ แบรนด์ที่น่า
สนใจ

เราจึงเข้าไปแก้ไขในจุดนี้
ด้วยการเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์ และ
สร้างแบรนด์ขึ้นมาใหม่ เพื่อให้
สะดุดตาแก่ผู้บริโภคและเพิ่มกลุ่ม
เป้าหมายเป็นผู้ซื้อทางออนไลน์
เพื่อ กระจายสินค้าให้เป็นที่รู้จัก
เป็นการกระจายรายได้ชุมชน

-21-

จมูกข้าวกล้องงอกไรซ์เบอรี่

สร้างเพจ Facebook
เพื่อเพิ่มช่องทางการจัดจำหน่าย

บรรจุภัณฑ์แบบเดิม
ที่ใช้อยู่ปัจจุบัน

บรรจุภัณฑ์
ที่ออกแบบใหม่

-22-

ข้าวพอง

หอม ‘ข้าวพองชาววัง’ เชิญสั่งได้
หนึ่งของดีวังใหญ่ไม่เป็นสอง
เชิญทุกท่านมาชิมรสลิ้มลอง

ซื้อเป็นของฝากญาติมิตรติดใจนาน

-23-

จุดเริ่มต้นของการแปรรูปข้าวพอง
นั้นมาจาก ความหลังในวัยเด็ก
ของชาวบ้านในชุมชนที่ได้เห็นพ่อ
แม่ในสมัยนั้นทำขนมโดยการนำ
ข้าวมาผึ่งแดดให้แห้ง แล้วนำมาคั่ว
คลุกเคล้าด้วยน้ำตาลเพื่อให้ลูก
หลานได้กิน เนื่องจากมีลูกหลาย
คน จึงเกิดแนวคิดที่จะต่อยอด
ผลิตภัณฑ์ที่มีอยู่อย่างข้าวกล้อง
ไรซ์เบอร์รี่ ให้กลายมาเป็น “ข้าว
พอง” แต่ก็ยังไม่ได้รับความ
นิยมจากลูกค้า เนื่องจากรสชาติ
และบรรจุภัณฑ์ยังไม่ดึงดูดผู้
บริโภคมากนัก

-24-

เราจึงเข้าไปแก้ไขในจุดนี้ ด้วยการพัฒนาสูตร
ของข้าวพอง โดยการใส่ธัญพืชเพื่อเพิ่มรสชาติให้น่ารับ
ประทาน และเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์ เพื่อให้สะดุดตาแก่ผู้
บริโภค สามารถขายได้ง่าย สร้างรายได้ รวมทั้งพัฒนา
สร้างแบรนด์ขึ้นมาใหม่ เป็น ข้าวพองชาววัง

-25-

ข้าวพองชาววัง

สร้างเพจ Facebook เพื่อ
เพิ่มช่องทางการจัดจำหน่าย

บรรจุภัณฑ์แบบเดิม
ที่ใช้อยู่ปัจจุบัน

บรรจุภัณฑ์
ที่ออกแบบใหม่

-26-

กิจกรรมการพัฒนาข้าวพอง

วันที่ 4 กันยายน 2565
ผู้ช่วยศาสตราจารย์อนงค์นาฏ แก้วไพทูรย์(ประธานโครงการ)
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ศศิกิจจ์ อ่ำจุ้ย(ที่ปรึกษา)
สามาชิก U2T for BCG และประชาชนผู้สนใจเข้าร่วมกิจกรรม
พัฒนา โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ข้าว
พอง โดยมี นายสุวัฒน์ ล่าเพ็ง นายกองค์การบริหารส่วนตําบล
วังใหญ่ เป็นประธานในพิธีการเปิดฝึกอบรม ณ กลุ่มวิสาหกิจ
ชุมชนกลุ่ม ข้าวอินทรีย์ตําบลวังใหญ่ อําเภอท่าตะโก จังหวัด
นครสวรรค์


-27-

กิจกรรมอบรม

พัฒนาตราสินค้าโลโก้
และการออกแบบบรรจุภัณฑ์

วันที่ 17 กันยายน 2565
ผู้ช่วยศาสตราจารย์อนงค์นาฏ แก้วไพทูรย์
(ประธานโครงการ)
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ศศิกิจจ์ อ่ำจุ้ย (ที่ปรึกษา)
สมาชิก U2T for BCG และประชาชนผู้สนใจเข้า
ร่วมกิจกรรมพัฒนา โครงการอบรมเชิงปฏิบัติ
การพัฒนาตราสินค้าโลโก้ การออกแบบบรรจุ
ภัณฑ์ โดยมี
นายสุวัฒน์ ล่าเพ็ง นายกองค์การบริหารส่วน
ตำบลวังใหญ่ เป็นประธานในพิธีการเปิดการฝึก
อบรมและมีนายธนากร ฉ่ำรัศมี เป็นวิทยากร
บรรยายให้ความรู้ ณ ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจ
พอเพียง หมู่ 7 บ้านทุ่งสว่าง ต.วังใหญ่
อ.ท่าตะโก จ.นครสวรรค์

-28-

กิจกรรมอบรม

ทางการตลาดและการส่งเสริมการขาย

วันที่ 18 กันยายน 2565

ผู้ช่วยศาสตราจารย์อนงค์นาฏ แก้วไพทูรย์
(ประธานโครงการ)
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ศศิกิจจ์ อ่ำจุ้ย (ที่ปรึกษา)
สมาชิก U2T for BCG และประชาชนผู้สนใจเข้าร่วม
กิจกรรมพัฒนา โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ ทางการ
ตลาดและการส่งเสริมการขาย โดยมีนายสุวัฒน์ ล่าเพ็ง
นายกองค์การบริหารส่วนตำบลวังใหญ่ เป็นประธานใน
พิธีการเปิดการฝึกอบรมและมีนายธนากร กลัดแป้น เป็น
วิทยากร ณ.ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง หมู่ 7 บ้านทุ่ง
สว่าง ต.วังใหญ่ อ.ท่าตะโก จ.นครสวรรค์

-29-

งานนิทรรศการจัดแสดงสินค้า

ทีม U2T ตำบลวังใหญ่
ได้เข้าร่วมงานนิทรรศการจัดแสดงสินค้า
โครงการ ขับเคลื่อนเศรษฐกิจ และสังคมฐานรากหลัง
โควิด ด้วยเศรษฐกิจ BCG
“ไหว้พระเสริมมงคล ยลผลิตภัณฑ์U2T”
ณ อาคารหอประชุมเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา พุทธ
อุทยานนครสวรรค์
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขต
นครสวรรค์
วันที่ ๒๔-๒๕ กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

-30-

สมาชิก U2T
มหาลัยสู่ตำบล

วังใหญ่



มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ ราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครสวรรค์

-31
-

คู่มือตำบลวังใหญ่ อำเภอท่าตะโก จังหวัดนครสวรรค์
ภายใต้โครงการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมรากฐานหลังโควิด ด้วยเศรษฐกิจ BCG

มหาวิทยาลัยสู่ตำบลสร้างรากแก้วให้ประเทศ
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครสวรรค์




คณะที่ปรึกษา แก้วไพฑูรย์ ประธานโครงการ
ผู้ช่วยศาสตราจารย์อนงค์นาฏ ล่าเพ็ง (นายก อบต. วังใหญ่) รองประธานโครงการ
นายสุวัฒน์ อ่ำจุ้ย ที่ปรึกษาโครงการ
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ศิศิกิจจ์ กรรมการ
นายบุญลือ
นุชมา กรรมการ
นายบุญสืบ
แป้นพงษ์ (ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 2 )

คณะผู้จัดทำ อิ่มสุข
นางสาวสุธาสินี กำแพงนิล
นางสาวปาลิกา แป้งพงษ์
นางสาวสุชาวลี เพิ่มสวัสดิ์
นายกัญญาพัชร เศษเพ็ง
นายประภากร จันทร์ศรี
นางสาวสายธาร รูปจันทร์
นายสมบูรณ์ ตะรุสา
นางสาวอชิรญา สอนเกิด
นายวทัญญู แสงเวียง
นางน้ำผึง






-32-

Download E-book

คู่มือตำบลวังใหญ่