เอกสารประกอบ

LOGO การวิจัยและพัฒนา (Research and Development) R&D รองศาสตราจารย์ ดร.สมบัติ ท้ายเรือค า ภาควิชาหลักสูตร การสอนและการเรียนรู้ คณะศ ึ กษาศาสตร ์ มหาวท ิ ยาลย ั เช ี ยงใหม ่

ความหมายของ R&D เป็ นการน าวิธีการวิจัยมาใช้ในกระบวนการ สร้างและตรวจสอบคุณภาพของนวัตกรรมที่ บ ุ คคลหรอ ื หน ่ วยงานน ้ น ั จด ัใหม ้ี ข ้ ึ น ท ้ ง ั น ้ ี เพ ื ่ อ ใหเ ้ ก ิ ดความมน ั ่ ใจว ่ า ผล ิ ตภณ ั ฑท ์ ี ่ สรา ้ งข ้ ึ นน ้ น ั สามารถที่จะน าไปใช้ได้จริงตรงตามวัตถุประสงค์ ซึ่งผลิตภัณฑ์ (Product) ที่สรา ้ งข ้ ึ นก ็มี ลักษณะหลากหลาย แนวคิด ครุภัณฑ์ วัสดุ ทฤษฎี

ความหมายของนวัตกรรม “นวัตกรรม” การน าความคิด การปฏิบัติ หรือสิ่งประดิษฐ์ ใหม่ ๆ ที่ยังไม่เคยมีใช้มาก่อน หรือเป็ น การพัฒนาดัดแปลง มาจากของเดม ิ ทม ี ่ ี อย ่ ู แล ้ วให ้ทันสมัยและใช้ได้ผลดียิ่งขึ้นมา ปฏิบัติ หลังจากได้ผ่านการทดลองหรือได้รับการพัฒนา มาเป็ น ขั้นๆ แล้วเริ่มตั้งแต่การคิดค้น (Invention) การพัฒนา (Development) ซึ่งอาจจะเป็ นไปในร ู ปของ โครงการ ทดลองปฏิบัติก่อน (Pilot Project) แล้วจึงน าไป ปฏิบัติจริง (Implement) ซึ่งมีความแตกต่างไปจากการปฏิบัติเดิมที่เคย ปฏิบัติมา

ลักษณะของนวัตกรรม YOUR SITE HERE Adopt = น ามาใช้เลย Adapt = ปรับใช้ให้เขากับบริบท Create = คิดริเริ่มสร้างขึ้นใหม่

องค์ประกอบของนวัตกรรม องค ์ประกอบทเ ี่ป็ นม ิ ตส ิ าคญ ั ของนวต ั กรรม ม ี อย ่ ู 3 ประการ คือ 1. ความใหม่ (Newness) หมายถง ึ เป็ นส ิ ่ งใหม ่ ทถ ี ่ ู กพฒ ั นาขน ึ ้ ซ ึ ่ งอาจเป็ นตว ั ผลต ิ ภณ ั ฑ ์ ตว ั บร ิ การ หร ื อกระบวนการโดยจะเป็ นการปร ั บปร ุ งจากของเดม ิ หร ื อ พัฒนาขึ้นใหม่เลยก็ได้ 2. ประโยชน์ในเชิงเศรษฐกิจ (Economic Benefits) หรือการสร้างความส าเร็จใน เช ิ งพาณช ิ ย ์ กล ่ าวค ื อ นวต ั กรรม จะต ้ องสามารถทา ให ้ เกด ิ ม ู ลค ่ าเพม ิ่ขน ึ ้ ได ้ จากการ พัฒนาสิ่งใหม่นั้น ๆ ซึ่งผลประโยชน์ที่จะเกิดขึ้นอาจจะวัดได้เป็ นตัวเงินโดยตรง หรือไม่เป็ นตัวเงินโดยตรงก็ได้ 3.การใช ้ ความร ้ ู และความคด ิ สร ้ างสรรค ์(Knowledge and Creativity Idea) สิ่งที่ จะเป็ นนวต ั กรรมได ้ น ้ ั นต ้ องเกด ิ จากการใช ้ ความร ้ ู และความคด ิ สร ้ างสรรค ์ เป็ นฐาน ของการพัฒนาให้เกิดซ ้าใหม่ ไม่ใช่เกิดจากการลอกเลียนแบบหรือการท าซ ้า เป็ นต้น

ประเภทของนวัตกรรม 1.นวัตกรรมด้านสื่อสารการสอน เนื่องจากมีความก้าวหน้าของ เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ ของคอมพิวเตอร์เครือข่ายและเทคโนโลยี โทรคมนาคม ท าให้นักการศึกษาพยายามน าศักยภาพของเทคโนโลยี เหล่านี้มาใช้ในการผลิตสื่อการเรียนการสอนใหม่ๆ จ านวนมากมาย ทั้ง การเร ี ยนด ้ วยตนเองการเร ี ยนเป็ นกล ่ ุ ม และการเร ี ยนแบบมวลชน ตลอดจนส ื ่ อทใี ่ ช ้ เพ ื ่ อสน ั บสน ุ นการฝึ กอบรมผ ่ านเคร ื อข ่ ายคอมพว ิ เตอร ์ เช่น บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน หนังสืออิเล็คทรอนิคส์ บทเรียน CD / VCD

2. นวัตกรรมด้านวิธีการจัดการเรียนการสอน เป็ นการใช้วิธี ระบบในการปร ั บปร ุ งและคด ิ ค ้ นพฒ ั นาวธ ิี สอนแบบใหม ่ ๆ ท ี ่ สามารถตอบสนองการเร ี ยนรายบ ุ คคลการสอนแบบผ ้ ู เร ี ยนเป็ น ศ ู นย ์ กลางการเร ี ยนแบบมส ี่ วนร ่ วม การเร ี ยนร ้ ู แบบ แก้ปัญหา การพัฒนาวิธีสอนจ าเป็ นต้องอาศัยวิธีการและ เทคโนโลยใี หม ่ ๆเข ้ ามาจ ั ดการและสน ั บสน ุ นการเร ี ยนการสอน เช่น การสอนแบบร่วมมือ การสอนแบบอภิปราย วิธีสอนแบบ บทบาทสมม ุ ต ิ การสอนด ้ วยร ู ปแบบการเร ี ยนเป็ นค ่ ู เป็ นต ้ น

3. นวัตกรรมด ้ านหลก ั ส ู ตร เป็ นการใช้วิธีการใหม่ๆในการ พฒ ั นาหลก ั ส ู ตรให ้ สอดคล ้ องกบ ั สภาพแวดล ้ อมในท้องถิ่น และตอบสนองความต ้ องการสอนบ ุ คคลให ้ มาขน ึ ้ เนื่องจาก หลก ั ส ู ตรจะต ้ องมก ี ารเปลย ี ่ นแปลงอย ่ ู เสมอ เพื่อให้สอดคล้อง กับความก้าวหน้าทางด้านเทคโนโลยี เศรษฐกิจและสังคมของ ประเทศและของโลก นวต ั กรรมทางด ้ านหลก ั ส ู ตรได้แก่ การพฒ ั นาหลก ั ส ู ตรบ ู รณาการ หลก ั ส ู ตรรายบ ุ คคล หลก ั ส ู ตร กิจกรรมและประสบการณ์ และหลก ั ส ู ตรท ้ องถ ิ ่ น

4. นวัตกรรมด้านการวัดและการประเมินผลเป็ นนวัตกรรมที่ใช้เป็ น เครื่องมือเพื่อการวัดผลและประเมินผลได้อย่างมีประสิทธิภาพและ ท าได้อย่างรวดเร็ว รวมไปถึงการวิจัยทางการศึกษาการวิจัยสถาบัน ด ้ วยการประย ุ กต ์ใช ้โปรแกรมคอมพว ิ เตอร ์ มาสน ั บสน ุ นการวด ั ผล ประเม ิ นผลของสถานศ ึ กษา คร ู อาจารย ์ เช ่ น การสร้างแบบวัด ต่าง ๆ การสร้างเครื่องมือ การประย ุ กต ์ใช ้โปรแกรมคอมพว ิ เตอร ์ เป็ นต้น แนวทางในการสร้างแบบวัดผลและประเมินผล เช่น การสร้าง แบบวด ั แววคร ู การพัฒนาคลังข้อสอบ การสร้างแบบวัดความมีวินัย ในตนเองการพฒ ั นาตว ั บ ่ งช ี ้ คร ู ส ั งกด ั ส าน ั กบร ิ หารงานการศ ึ กษา พิเศษ (สศศ.)

5.นวัตกรรมด้านการบริหารจัดการ เป็ นการใช้นวัตกรรมที่ เกี่ยวข้องกับการใช้สารสนเทศมาช่วยในการบริหารจัดการ เพื่อ การตด ั ส ิ นใจของผ ้ ู บร ิ หารการศ ึ กษาให ้ มค ี วามรวดเร ็ วทน ั เหต ุ การณ ์ ทน ั ต ่ อการเปลย ี ่ นแปลงของโลก นวต ั กรรมการศ ึ กษา ที่น ามาใช้ทางด้านการบริหารจะเกี่ยวข้องกับระบบการจัดการ ฐานข ้ อม ู ลในหน ่ วยงานสถานศ ึ กษา เช ่ น การบร ิ หารเช ิ งระบบ การบร ิ หารเช ิ งกลย ุ ทธ ์ การบร ิ หารเช ิ งบ ู รณาการการพัฒนา ระบบ... เป็ นต้น

การแสวงหา ความร ู้ใหม ่โดยใช ้ วิธีการวิจัย ลักษณะของการวิจัยพัฒนา Development การสร้าง ต้นแบบหรือผลิต นวัตกรรมด้วย การด าเนินงาน การน าไปใช้/การ เผยแพร ่ไปส ู่ผ ู้ใช ้ Research

การวางแผนการวิจัย ประมาณ ค่าใช้จ่าย ก าหนด ก าลังคน ก าหนด ระยะเวลา พิจารณาผล สืบเนื่องของ นวัตกรรม ก าหนด วตัถุประสงค ์ ของการใช้ นวัตกรรม

การศึกษาความต้องการจ าเป็น (Needs Assessment) การออกแบบนวัตกรรมและประเมิน (Innovation Design) การตรวจสอบนวัตกรรมที่มีความตรง (Validity) และมีคุณภาพ ประเมินกระบวนการ R & D (Evaluation) Phase I Phase II Phase III Phase IV

การศึกษาความต้องการจ าเป็น Phase I (Needs Assessment) จุดประสงค์: เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและแนวทางการแก้ปัญหา (ความต้องการ) กลุ่มเป้าหมาย: ผู้ที่เกี่ยวข้อง - นักเรียน - ครู - ผู้บริหาร - ผู้ปกครอง) + Documentation Study Empirical Data - สภาพปัจจุบัน - ปัญหา - ความต้องการ

เครื่องมือ/เทคนิคการเก็บรวบรวมข้อมูล: - การส ารวจ - การสังเกต - การสอบถาม - การสัมภาษณ์ - การวิเคราะห์เอกสาร การวิเคราะห์ข้อมูล/สถิติที่ใช้: - ข้อมูลเชิงปริมาณ - ข้อมูลเชิงคุณภาพ การศึกษาความต้องการจ าเป็น Phase I (Needs Assessment) ผลจาก Phase I จะน าไปสู่ Phase II - สภาพที่เป็นอยู่ - ปัญหาที่แท้จริง - สาเหตุ แนวทางแก้ไข - ความต้องการ Content Method [INNOVATION]

การออกแบบนวัตกรรมและประเมิน Phase II (Innovation Design) จุดประสงค์: ยกร่างนวัตกรรม • หลักการ/เหตุผล • วัตถุประสงค์ของการใช้นวัตกรรม • โครงสร้างและองค์ประกอบของนวัตกรรม • ก าหนดรายละเอียดของการใช้และขั้นตอนการพัฒนา (คู่มือ, แผน, โปรแกรมฝึก) จุดประสงค์: ประเมินร่างนวัตกรรม • Validity - ผู้ผลิต - ผู้เชี่ยวชาญ

การออกแบบนวัตกรรมและประเมิน Phase II (Innovation Design) กลุ่มเป้าหมาย: • นักวิจัย • ผู้เชี่ยวชาญ เครื่องมือ: แบบประเมิน การวิเคราะห์ข้อมูล/สถิติที่ใช้: - ข้อมูลเชิงปริมาณ - ข้อมูลเชิงคุณภาพ เนื้อหา (Content) เทคนิควิธีการ ET(Educational Technology) CI(Curriculum and Instruction) ER(Educational Research) EM(Educational Measurement) EP(Educational Psychology) ผลจาก Phase II จะน าไปสู่ Phase III

การตรวจสอบนวัตกรรมที่มีความตรง Phase III (Validity) และมีคุณภาพ จุดประสงค์: 1. ทดลองใช้นวัตกรรม (Tryout) 2. ทดลองใช้เครื่องมือทุกชนิดที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล 3. ขยายผล (Implement) ตรวจสอบเบื้องต้นและขยายผล (Preliminary Test and Revision) กลุ่มเป้าหมาย/กลุ่มตัวอย่าง: นักเรียน (ผู้ใช้นวัตกรรม) 1 : 1 : 1 3 : 3 : 3 กลุ่มใหญ่ เพื่อตรวจสอบ ปรับปรุง (Formative Test) ตรวจสอบเครื่องมือ E1/E2 E.I. Experimental [สุ่ม: Random]

การตรวจสอบนวัตกรรมที่มีความตรง Phase III (Validity) และมีคุณภาพ เครื่องมือ: - นวัตกรรม - เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูล/สถิติที่ใช้: - ข้อมูลเชิงปริมาณ (Descriptive and Inferential Statistics) - ข้อมูลเชิงคุณภาพ

การตรวจสอบนวัตกรรมที่มีความตรง Phase III (Validity) และมีคุณภาพตาม Expert การ Implementation ทดลองซ้ ากับกลุ่มตัวอย่างใหม่เพื่อตรวจสอบว่ามีประสิทธิภาพ ตามเกณฑ์ที่ก าหนดไว้ 1. เกณฑ์ปฏิบัติ 2. เกณฑ์สถิติ Absolute [Pre-Post] -> Dependent Samples Relative [Between Group] -> Independent Samples ผลของ Phase III นวัตกรรมที่ผลิตขึ้นมีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ ตัวบ่งชี้ E1/E2 E.I. ความพึงพอใจ (ผลจากการใช้นวัตกรรม)

ประเมินกระบวนการ R&D Phase IV (Evaluation) จุดประสงค์: การ Implementation เพื่อประเมินกระบวนการพัฒนานวัตกรรม CIPP , CIPPO , CIPPI กลุ่มเป้าหมาย: - ผู้บริหาร - ครู - ผู้ปกครอง - นักเรียน Input Process Product [Outcome, Impact] Context

ประเมินกระบวนการ R&D Phase IV (Evaluation) เครื่องมือ: - แบบประเมิน - แบบทดสอบ - แบบสอบถาม การวิเคราะห์ข้อมูล/สถิติที่ใช้: - ข้อมูลเชิงปริมาณ - ข้อมูลเชิงคุณภาพ สรุปกระบวนการพัฒนานวัตกรรม ที่มีประสิทธิภาพ สามารถตรวจสอบ และน าไปเผยแพร่และขยายผลใช้ได้ ผลของ Phase IV:

Need Assessment Design and Development Evaluation Implementation R&D