คำนำ
เทคโนโลยดี ิจิทลั เพ่อื การจดั การอาชีพในหนงั สือออนไลน์
(e-book) เล่มน้ี ผจู้ ดั ทา จดั ทาข้ึนเพื่อเป็ นส่วนหน่ึงของการศึกษา
เร่ืองตา่ งๆของเทคโนโลยดี ิจิทลั เพ่ือการจดั การอาชีพ เช่น Block
Chain,Fintech , CryptoCurrency เป็นตน้ เพ่ือใหน้ กั ศึษา
และผทู้ ่ีสนใจศึกษาคน้ ควา้ มีความรู้และความเขา้ ใจเก่ียวกบั ระบบ
สารสนเทศมากย่งึ ข้ึน
เทคโนโลยดี ิจิทลั เพื่อการจดั การอาชีพ มีความสาคญั และ
จาเป็นอยา่ งมากในชีวติ ประจาวนั ในปัจจุบนั น้ี ผจู้ ดั จึงไดร้ วบรวมขอ้ มลู
ต่างๆ เกี่ยวกบั เทคโนโลยดี ิจิทลั เพื่อการจดั การอาชีพจากแหล่งขอ้ มูลท่ี
เกี่ยวขอ้ งตา่ งๆ ของเทคโนโลยดี ิจิทลั เพ่อื การจดั การอาชีพ เช่น
อินเตอร์เน็ต เอกสาร เพื่อหวงั วา่ เทคโนโลยดี ิจิทลั เพอ่ื การจดั การอาชีพ
ในหนงั สือออนไลน์ (e-book) จะเป็ นแหล่งความรู้สาหรับท่ีผสู้ นใจ
ไมม่ ากก็นอ้ ย
แวมฮู ัมั หมดั ดานียาน แมเราะ
1 เทคโนโลยที ่ใี ช้ในการทาธุรกรรมโดย 1
ไม่ต้องผ่าน บุคคลทส่ี าม (Block Chain)_________
-ความหมาย Blockchain-------------------------------------------- 2
-แนวคดิ Blockchain----------------------------------------------- 2
-การทางานของ Blockchain----------------------------------------- 3
-การเกี่ยวข้อง Bitcoin กับBlockchain------------------------------ 3-4
-ตวั อย่างการประยุกต์ใช้------------------------------------------------- 4
2 ธุรกรรมการเงนิ ดจิ ทิ ลั (Fintech)______________ 5
-ความหมาย ฟิ นเทค (Fintech)---------------------------------------- 6
-Fintech มีกี่แบบ อะไรบ้าง------------------------------------------- 6-9
-เทคโนโลยีทางการเงนิ มีประโยชน์อย่างไรกบั ใครบ้าง------------------------ 9-10
3 ระบบเงนิ ดจิ ทิ ัล สกลุ เงนิ ดจิ ิทลั หรือ
คริปโท เคอร์เรนซี (CryptoCurrency)_________ 11
-ความหมาย Cryptocurrency-------------------------------------- 12
-รูปแบบของการทางาน-------------------------------------------------- 13
-ประเภทของสกุลเงนิ ---------------------------------------------------- 13
-ข้อดีข้อเสียของสกลุ เงนิ ดจิ ติ อล------------------------------------------- 14-15
4 การทาธุรกจิ ดจิ ิทัลบนส่ือสังคมออนไลน์_____________ 16
-ความหมาย------------------------------------------------------------- 17
-Social Media Marketing--------------------------------------- 17
-Content Marketing---------------------------------------------- 18
-Search Engine Optimization---------------------------------- 18
-Search Engine Marketing-------------------------------------- 19
5 การประยุกต์ใช้เทคโนโลยดี จิ ทิ ลั ในอาชีพ
ของการเป็ นพลเมืองยคุ ดจิ ิทลั __________________ 20
-พลเมืองดิจทิ ลั ---------------------------------------------------------- 21
-ความหมายและคุณลกั ษณะเบื้องต้นของพลเมืองดจิ ทิ ัล----------------------- 21-22
-คุณลักษณะท่ีดขี องพลเมืองดิจทิ ัล----------------------------------------- 22-25
1 1
เทคโนโลยที ใี่ ช้ในกำรทำธุรกรรมโดยไม่
ตอ้ งผ่ำน บุคคลท่สี ำม (Block Chain)
2
ควำมหมำย Blockchain
Blockchain คอื ระบบโครงข่ายในการเก็บบญั ชีธุรกรรม
ออนไลน์ ซง่ึ มลี กั ษณะเป็นเครอื ขา่ ยใยแมงมมุ ที่เก็บสถิติการทาธุรกรรม
ทางการเงิน และสนิ ทรพั ยช์ นิดอน่ื ๆ อีกในอนาคต โดยไมม่ ตี วั กลาง คือ
สถาบนั การเงนิ หรอื สานกั ชาระบญั ชี ระบบ Blockchain จะไมม่ ี
ตวั กลางอยา่ งทเ่ี คยเป็นมา ยกตวั อยา่ งการทาธรุ กรรมดว้ ย Bitcoin จะ
มีรหสั Token สรา้ งขึน้ มาเพ่อื สอ่ื สารกบั Blockchain และทาการ
ตรวจสอบวา่ Bitcoin นนั้ ๆ มีความนา่ เชอ่ื ถือหรอื ไมก่ อ่ นท่ีจะทา
ธุรกรรมใหส้ าเรจ็ ตอ่ ไป
แนวคิด Blockchain
เรมิ่ กลบั มาเป็นกระแสท่ตี อ้ งจบั ตามมองอีกครงั้ พรอ้ มมีการพฒั นา
ใหมๆ่ ไปสกู่ ารใชง้ านที่มากกวา่ การทาธุรกรรม Bitcoin ในอดีตท่ไี มไ่ ด้
รบั การยอมรบั มากนกั ผนวกรวมกบั กระแสการเพม่ิ ขนึ้ ของอปุ กรณท์ ่ใี ช้
แนวคดิ อินเทอรเ์ น็ต ออฟ ธิงส์ (Internet of Things) จาเป็นตอ้ งมี
การจดั การ ดแู ลอยา่ งการรกั ษาความปลอดภยั ระหวา่ งอปุ กรณต์ า่ งๆ และ
ความจาเป็นที่จะตอ้ งบนั ทกึ ฐานขอ้ มลู ของการตดิ ตอ่ ตา่ งๆ เหลา่ นนั้ ทาให้
เทคโนโลยอี ยา่ ง Blockchain ที่ใหค้ วามสาคญั กบั ความเป็นสว่ น
บคุ คลจะกลายมาเป็นตวั ชว่ ยสาคญั ของการใชง้ านดงั กลา่ ว โดยลด
ขนั้ ตอนระบบการทางานใหเ้ รยี บงา่ ยขนึ้ มกี ารยดื หยนุ่ ท่สี ูงขนึ้ รวมทงั้ การ
ตอบสนองความตอ้ งการของลกู คา้ ไดอ้ ยา่ งรวดเรว็
3
กำรทำงำนของ Blockchain
บลอ็ กเชน เป็นรูปแบบการเก็บขอ้ มลู (Data structure)
แบบหนึ่ง ทท่ี าใหข้ อ้ มลู Digital transaction ของแตล่ ะคน
สามารถแชรไ์ ปยงั ทกุ ๆ คนได้ เป็นเสมอื นหว่ งโซ่ (Chain) ทีท่ าให้
block ของขอ้ มลู ลงิ้ กต์ อ่ ไปยงั ทกุ ๆ คนเป็น โดยท่ที ราบวา่ ใครท่เี ป็น
เจา้ ของและมีสทิ ธิในขอ้ มลู นนั้ จรงิ ๆ
เม่อื บลอ็ กของขอ้ มลู ไดถ้ กู บนั ทกึ ไวใ้ นบลอ็ กเชน มนั จะเป็นเรอ่ื งยาก
มากๆ ที่จะเขา้ ไปเปลี่ยนแปลง เวลาท่ีมีใครตอ้ งการจะเพม่ิ ขอ้ มลู ทกุ ๆ คน
ในเครอื ขา่ ยซงึ่ ลว้ นแตม่ สี าเนาของบล็อกเชน สามารถรนั Algorithm
เพอื่ ตรวจสอบ Transaction โดย Transaction ใหมน่ ีจ้ ะไดร้ บั
อนญุ าต ตอ่ เม่อื ในเครอื ขา่ ยสว่ นใหญ่เห็นดว้ ยวา่ มนั ถกู ตอ้ ง
กำรเกีย่ วขอ้ ง Bitcoin (บทิ คอยน)์ กับ
Blockchain (บลอ็ กเชน)
บลอ็ กเชน เป็นเทคโนโลยี ดา้ นความปลอดภยั ของขอ้ มลู
บทิ คอยน์ วา่ ดว้ ยเรอ่ื งสกลุ เงนิ บนโลกดิจติ อล
4
จะเหน็ ไดว้ า่ บลอ็ กเชน ไมใ่ ช่ บทิ คอยน์ และบิทคอยน์
ก็ไมใ่ ชบ่ ลอ็ กเชน แตโ่ มเดลบทิ คอยน์ มีความตอ้ งการนา
เทคโนโลยีบล็อกเชนมาใช้ เพอ่ื ใหก้ ารซอื้ ขายสกลุ เงนิ ดจิ ิตอลนี้
มีความปลอดภยั
และเพราะวา่ บลอ็ กเชน วา่ ดว้ ยเรอ่ื งความปลอดภยั ของขอ้ มลู
ดงั นนั้ มนั จงึ เป็นเรอื่ งท่ีเกี่ยวขอ้ งไดก้ บั ทกุ อตุ สาหกรรม ไมเ่ จาะจงเฉพาะ
บทิ คอยน์ หรอื FinTech เพียงแตเ่ ทคโนโลยีนีเ้ รยี กไดว้ า่ สง่ ผลกระทบ
ตอ่ วงการ FinTech คอ่ นขา้ งเห็นไดช้ ดั เจน และการบมู ของเทคโนโลยี
ตวั นี้ มาจากความพยายามในการทาบิทคอยน์
ตวั อย่ำงกำรประยกุ ตใ์ ช้
เชน่ วงการอสงั หารมิ ทรพั ย์ สามารถประยกุ ตใ์ ชท้ า Smart
contract โดยถา้ สญั ญาอยใู่ นบล็อกเชน ทกุ คนจะเห็นขอ้ มลู ตรงกนั
เราจงึ สามารถไวใ้ จใหร้ ะบบ Automate ปฏบิ ตั ิงานใดๆ ตามทร่ี ะบไุ ว้
ในสญั ญาได้ นอกจากนีย้ งั มกี ารประยกุ ตใ์ ชไ้ ดอ้ กี มากมาย ดังที่มกี ารสรุป
ไวใ้ นแผนภาพนี้
5
ธุรกรรมกำรเงนิ ดจิ ทิ ลั
2 (Fintech)
6
ควำมหมำย ฟิ นเทค (Fintech)
Financial Technology คอื การนาเอาเทคโนโลยีมาใช้
กบั การเงินในการสรา้ งนวตั กรรมใหม่ เพือ่ เป็นสินคา้ บรกิ าร การ
แกป้ ัญหาทางการเงิน รวมถึงเป็นแนวทางในการประกอบธุรกิจใหม่ ๆ
ทาใหก้ ารจดั การ และการเขา้ ถึงทางการเงนิ เป็นไปไดง้ า่ ยขนึ้ ดว้ ย
เทคโนโลยี
เทคโนโลยีทางการเงิน มีจดุ เรม่ิ ตน้ จากการนาระบบคอมพิวเตอรม์ าใช้
ในระบบงานของธนาคาร เม่ือเทคโนโลยีเตบิ โตขนึ้ พรอ้ ม ๆ กบั
ความสามารถในการเขา้ ถึงของบคุ คลท่วั ไป โดยเฉพาะสมารต์ โฟนที่
ถือเป็น Disrupter แหง่ ยคุ ก็ทาใหอ้ านาจในการทาธุรกรรมและ
เขา้ ถงึ บรกิ ารทางการเงินไมถ่ กู จากดั อยกู่ บั สถาบนั การเงินอีกตอ่ ไป
เทคโนโลยที างการเงนิ ไดแ้ ตกแขนงออกมาเป็นรูปแบบตา่ ง ๆ กนั เพื่อ
ตอบสนองความตอ้ งการทางการเงนิ ของผใู้ ช้
Fintech มกี ่ีแบบ อะไรบำ้ ง
ถา้ พดู ถงึ Fintech คนมกั จะคิดถงึ ระบบ Mobile Banking
ของแตล่ ะธนาคารกอ่ นเป็นอนั ดบั แรก ซงึ่ เพียร์ พาวเวอรบ์ อกไดเ้ ลยวา่ ไมผ่ ิด
แตต่ ามท่ีไดบ้ อกไปแลว้ วา่ เทคโนโลยีทางการเงนิ นนั้ มีอยหู่ ลายรูปแบบ
ดว้ ยกนั และการแบง่ ประเภทของฟินเทคก็สามารถแบง่ ได้
หลากหลายวิธีเชน่ กนั แตถ่ า้ จะจาแนกตามจดุ
ประสงคใ์ นการใชง้ าน สามารถแบง่ ออกไดเ้ ป็น 7 แบบ
7
Crowdfunding Platforms
เทคโนโลยีเพอื่ การระดมทนุ กลา่ วคอื คราวดฟ์ ันดิงแพลตฟอรม์
เป็นแพลตฟอรม์ ตวั กลาง ระหวา่ ง ผปู้ ระกอบการ และนกั ลงทนุ โดย
แพลตฟอรม์ ที่เกิดขนึ้ มจี ดุ ประสงคเ์ พื่อใหเ้ กิดการขอ และใหเ้ งินทนุ แทนท่ี
ผปู้ ระกอบการจะตอ้ งไปขอกสู้ นิ เชอ่ื จากธนาคาร ก็สามารถระดมทนุ จาก
นกั ลงทนุ หลาย ๆ คนได้ และนกั ลงทนุ เอง ก็สามารถเลอื กลงทนุ ในธุรกิจที่
นา่ สนใจ ผา่ นแพลตฟอรม์ ดงั กลา่ วได้ โดยแพลตฟอรม์ นอกจากจะเป็น
ตวั กลางในการเชอื่ มตอ่ แลว้ ยงั อานวยความสะดวก ในเรอื่ งการสมคั รขอ
ระดมทนุ ตรวจสอบเครดิต และอนมุ ตั ิ ดว้ ยเชน่ กนั ซง่ึ เพยี ร์ พาวเวอรจ์ ดั อยู่
ใน ฟินเทคประเภทนี้ โดย การระดมทนุ ผ่านแพลตฟอรม์ ของเพียร์ พาว
เวอร์ จะอยใู่ นรูปแบบของหนุ้ กคู้ ราวดฟ์ ันดิง ทใ่ี หผ้ ลตอบแทนเป็นดอกเบีย้
Cryptocurrency
สกลุ เงินดจิ ทิ ลั ทงั้ Cryptocurrency หรอื เทคโนโลยี
Blockchain เป็นการสมมตชิ ดุ ขอ้ มลู ขนึ้ มาดว้ ยวธิ ีใดวิธีหนง่ึ ในโลก
ออนไลน์ แลว้ ทาใหใ้ ชง้ านไดเ้ หมือนเงนิ จรงิ สามารถใชจ้ า่ ยได้ รวมถงึ เก็ง
กาไรไดด้ ว้ ย โดยสกลุ เงินดิจิทลั สกลุ แรกทถี่ ือกาเนิดมาในโลก
คือ Bitcoin และทสี่ ่นั สะเทือนวงการการเงินลา่ สดุ คอื การประกาศ
เปิดตวั Libra สกลุ เงนิ ดจิ ทิ ลั ของ Facebook ท่ีจบั มือกบั พารท์ เนอร์
เจา้ ใหญ่ท่วั โลกซง่ึ ถกู คาดการณว์ า่ จะเป็น Technology
Disruptive ท่ีใหญ่ท่สี ดุ ในอนาคต
Payment Technology 8
ระบบการจา่ ยเงินทด่ี าเนินการดว้ ยเทคโนโลยี ประเภทนีค้ ือระบบ
ตวั แทนการใชจ้ า่ ย ท่ผี ใู้ ชต้ อ้ งเปิดบญั ชกี บั ทางแพลตฟอรม์ จงึ จะสามารถใช้
งานได้ ตวั อยา่ งเชน่ ระบบ E-Wallet ตา่ ง ๆ เครดติ การด์ ซง่ึ ระบบ
Payment จะตา่ งจาก Mobile Banking ตรงทเี่ จา้ ของ
แพลตฟอรม์ ไมใ่ ชธ่ นาคาร และใหบ้ รกิ ารเฉพาะการใชจ้ า่ ยเทา่ นนั้
Enterprise Financial Software
ซอฟตแ์ วรส์ าหรบั องคก์ ร อีกหนง่ึ เครอ่ื งมือเทคโนโลยี ท่ีจะชว่ ย
ผปู้ ระกอบการในเรอื่ ง การจดั การทางดา้ นการเงิน ไมว่ า่ จะเป็น การจดั การ
บญั ชี ระบบจา่ ยเงนิ เดือน-ภาษีและการจดั การพนกั งาน ซง่ึ ครอบคลมุ ถงึ
สวสั ดกิ ารดา้ นการเงิน โดยเทคโนโลยดี งั กลา่ วจะชว่ ยลดเวลา และทรพั ยากร
ทต่ี อ้ งใชง้ าน ทาใหป้ ระสิทธิภาพของกระบวนการภายในองคก์ รดขี นึ้
Investment Management
เทคโนโลยที ีจ่ ะชว่ ยจดั การทางดา้ นลงทนุ ในปัจจบุ นั จะเห็นไดว้ า่ มี
แพลตฟอรม์ การลงทนุ ที่หลากหลายมากขนึ้ ไมว่ า่ จะเป็น แอปพลิเคชนั ลงทนุ
ใน Private fund, ทองคา, กองทนุ รวม รวมถงึ แพลตฟอรม์ ที่ใช้ AI
ชว่ ยในการวเิ คราะหห์ นุ้ หรอื แมแ้ ตก่ ารนาเทคโนโลยีอยา่ ง Robo
Advisor มาชว่ ยในการจดั พอรต์ การลงทนุ (Asset Allocation)
9
Insurance Technology/ Insurtech
หลายคนมองวา่ การซอื้ ประกนั ภยั ประกนั ชีวติ คอื การลงทุน
รูปแบบหนงึ่ รวมทงั้ ระบบการคานวณเบีย้ ประกนั มคี วามซบั ซอ้ น การใช้
เทคโนโลยีทางการเงนิ เขา้ มาชว่ ยทงั้ ดา้ นการคานวณเบีย้ ประกัน
ผลตอบแทน ความเสี่ยง รวมถึงอตั ราสว่ นลดอยา่ งเป็นเหตเุ ป็นผล ชว่ ย
ใหท้ งั้ ผซู้ อื้ และผเู้ สนอขายประกนั ภยั ประกนั ชวี ิตบรหิ ารจดั การระบบ
ประกนั ไดง้ า่ ยขนึ้
เทคโนโลยที ำงกำรเงนิ มปี ระโยชนอ์ ยำ่ งไร
กับใครบำ้ ง
ในเมอ่ื รูปแบบของเทคโนโลยที างการเงิน มีอยมู่ ากมาย ครอบคลมุ การ
ใชบ้ รกิ ารแทบทกุ ระดบั ประโยชนข์ องเทคโนโลยีทางการเงนิ จงึ มมี าก
ตามไปดว้ ย โดยอาจแบง่ ประโยชน์ ตามกลมุ่ ผใู้ ชง้ านไดด้ งั นี้
บุคคลท่วั ไป
ไดป้ ระโยชนจ์ ากเทคโนโลยีทางการเงินในลกั ษณะการขยาย
โอกาสการเขา้ ถึงบรกิ ารทางการเงิน (Financial Inclusion) ที่
ทาใหค้ นท่ไี มม่ ีบญั ชธี นาคารสามารถใชจ้ า่ ย ทาธรุ กรรม รวมถึง
สามารถขอสนิ เชื่อ ลงทนุ ไดด้ ว้ ยตนเอง
สถำบันกำรเงนิ 10
ใชป้ ระโยชนจ์ ากเทคโนโลยีทางการเงนิ ไดด้ ว้ ย การสรา้ งระบบธนาคาร
ยอ่ ย ๆ แบบ Mobile Banking ลงมาใหอ้ ยใู่ นโทรศพั ทม์ อื ถือ เป็นอีก
ชอ่ งทางในการเขา้ ถึงลกู คา้ และเก็บขอ้ มลู ธุรกรรมตา่ งๆของลกู คา้ ไดง้ า่ ยขนึ้
ผู้ใหบ้ รกิ ำร E-Commerce
ใชป้ ระโยชนไ์ ดท้ งั้ ในรูปแบบของระบบ Payment จากการเช่ือมตอ่
API Data และ Banking Technology ทาใหค้ า้ ขายในออนไลน์
งา่ ยขนึ้ จากการจา่ ยเงนิ ผ่านแพลตฟอรม์ ออนไลนด์ งั กลา่ ว
นักลงทุน
เทคโนโลยีทางการเงิน เออื้ ตอ่ การลงทนุ ทงั้ ในรูปแบบตลาด
Cryptocurrency, Insurtech และ Crowdfunding
Platforms ซง่ึ ถือเป็นโอกาสสาหรบั นกั ลงทนุ ทอ่ี ยากลองลงทนุ ในรูปแบบ
ใหม่ ๆ
ผู้ประกอบกำร
สามารถเขา้ ถึงแหลง่ เงนิ ทนุ ไดง้ า่ ยขนึ้ ผา่ น Crowdfunding
Platforms รวมถงึ สามารถจดั การ บรหิ ารระบบตา่ งๆในองคก์ รไดด้ ยี ิ่งขึน้
จากเทคโนโลยซี อฟตแ์ วร์ ทีพ่ ฒั นามาเพ่อื ใชก้ บั องคก์ รโดยเฉพาะ
3 11
ระบบเงนิ ดจิ ทิ ลั สกุลเงนิ ดจิ ิทลั
หรือ ครปิ โท เคอรเ์ รนซี
(CryptoCurrency)
12
ควำมหมำย Cryptocurrency
CryptoCurrency คอื สกลุ เงนิ แบบใหมใ่ นรูปแบบเงินดจิ ติ อล ไม่ใชเ่ งนิ
กระดาษ หรอื เงนิ เเหรยี ญในแบบท่ีเราคนุ้ เคย แตส่ ามารถใชส้ ือ่ สนิ คา้ และ
บรกิ ารตา่ งๆไดเ้ หมอื นเงนิ กระดาษ โดยการซอื้ ขายจะตอ้ งทาผ่านอนิ เตอรเ์ น็ต
โดยใชอ้ ปุ กรณท์ ส่ี ามารถเชอื่ มตอ่ อินเตอรเ์ น็ตได้ เชน่ เครอ่ื งคอมพิวเตอร์
แลปทอ็ ป แทบ็ เลต็ และโทรศพั ทม์ อื ถือ เป็นตน้ อีกทงั้ ยงั สามารถฝากถอนได้
ผ่านเครอ่ื ง ATM สาหรบั เงนิ โดยดิจิตอลโดยเฉพาะ
ตวั อยา่ ง...เงนิ ดิจิตอลหรอื CryptoCurrency ที่ไดร้ บั ความนิยม
เชน่ Bitcoin,
Ethereum และ OmiseGo เป็นตน้ ซง่ึ เงนิ ดิจิตอลทกุ ตวั จะทางานอยู่
บน
เทคโนโลยี Blockchain ซงึ่ เป็นเทคโนโลยที ีม่ คี วามปลอดภยั สงู มาก
ปัจจบุ นั เทคโนโลยี Blockchain ถกู นาไปใชอ้ ยา่ งแพรห่ ลาย ไมใ่ ช่แคก่ บั
CryptoCurrency เทา่ นนั้ แตถ่ กู นาไปปรบั ใชใ้ นดา้ นอ่นื
เชน่ การเก็บขอ้ มลู ขององคก์ ารสหประชาชาติ ระบบ
การโอนเงนิ ของธนาคาร อตุ สาหกรรมการผลติ
ภาคการขนสง่ กิจการประกนั ภยั การเก็บขอ้ มลู
การรกั ษาพยาบาลผปู้ ่ วย และการเก็บขอ้ มลู การ
เลือกตงั้
เป็นตน้
13
รูปแบบของกำรทำงำน
สกลุ เงินดิจติ อลเป็นหนง่ึ ในระบบที่จะชว่ ยใหก้ ารชาระเงนิ ของการทา
ธุรกรรมออนไลนป์ ลอดภยั ทเี่ ป็นตวั เงินในแงข่ อง “โทเคน็ ” เสมอื นจรงิ ซง่ึ ถือเป็น
ตวั แทนรายการบญั ชแี ยกประเภทภายในระบบของตวั เอง “ครปิ โต” หมายถึง
ขอ้ เท็จจรงิ ท่ีวา่ มกี ารใชอ้ ลั กอรธิ ึมในการเขา้ รหสั และเทคนิคการเขา้ รหสั ที่
หลากหลายเชน่ การเขา้ รหสั เสน้ โคง้ วงร,ี คคู่ ียส์ าธารณะและสว่ นตวั และฟังกช์ ่นั
แฮช
ประเภทของสกุลเงนิ
สกลุ เงินดจิ ิตอลแรกทีเ่ กิดขนึ้ คอื บิทคอยน์ ซงึ่ มีการเปิดตัวในปี 2552 จาก
บคุ คลหรอื กลมุ่ ที่รูจ้ กั กนั ในนามแฝง ซาโตชิ นากาโมโต ซงึ่ ในเดือนกมุ ภาพนั ธ์
2019 มีการหมนุ เวียน ของบทิ คอยนม์ ากกวา่ 17.53 ลา้ นบติ โดยมีมลู คา่ ตลาด
รวมประมาณ 63 พนั ลา้ นเหรยี ญสหรฐั (ตลาดของบทิ คอยนม์ ีการผนั ผวน
คอ่ นขา้ งนอ้ ย)
ความสาเรจ็ ของบิทคอยนท์ าใหเ้ กิดสกลุ เงินดจิ ติ อลจานวนมากที่รูจ้ กั กนั
ในชอ่ื “altcoins” เชน่ Litecoin, Namecoin และ Peercoin
รวมถงึ Ethereum, EOS และ Cardanoซง่ึ
หากจะถามวา่ ในปัจจบุ นั ประเภทของสกลุ เงิน
ดิจิตอลนนั้ มอี ยปู่ ระเภทคงตอบไดว้ า่ มสี กุลเงิน
ดิจิตอลนบั พนั ท่ีมอี ยจู่ รงิ โดยมมี ลู คา่ ตลาดรวม
14
ข้อดขี ้อเสยี ของสกุลเงนิ ดิจติ อล
ขอ้ ดขี องสกุลเงนิ ดจิ ติ อล (Cryptocurrency)
– สกลุ เงนิ ดิจิตอลจะทาใหเ้ กิดการโอนเงนิ งา่ ยขนึ้ ระหวา่ งทงั้ สองฝ่าย เพราะ
ทาธุรกรรมตา่ งๆ ไมจ่ าเป็นจะตอ้ งมบี คุ คลทีส่ ามทีเ่ ชื่อถือไดเ้ ชน่ ธนาคารหรอื
บรษิ ัทบตั รเครดติ
– การโอนจะสามารถทาไดง้ า่ ยขนึ้ สะดวกย่ิงขนึ้ ผ่านการใชก้ ญุ แจสาธารณะ
และกญุ แจสว่ นตวั เพ่ือความปลอดภยั
– เป็นระบบสกลุ เงินดจิ ิตอลท่ีทนั สมยั “กระเป๋ าเงนิ ” หรอื ทอี่ ยบู่ ญั ชีของผใู้ ชม้ ี
รหสั สาธารณะ และใชก้ ญุ แจสว่ นตวั ในการอนมุ ตั ธิ รุ กรรม
– คา่ ธรรมเนียมในการโอนคอ่ นขา้ งต่า ทาใหผ้ ใู้ ชส้ ามารถหลีกเลี่ยง หรอื ลด
คา่ ใชจ้ า่ ยในการจา่ ยคา่ ธรรมเนียมทเ่ี รยี กเก็บจากธนาคาร และสถาบนั การเงนิ
สว่ นใหญ่ได้
– ปลอดภยั เพราะการปลอมแปลงประวตั ิการทาธรุ กรรมสามารถทาไดย้ าก
มาก
15
ข้อเสียของสกุลเงนิ ดจิ ติ อล (Cryptocurrency)
– สกลุ เงินดจิ ติ อลเป็นส่ิงเสมอื นจรงิ ทไี่ มม่ ที เี่ ก็บส่วนกลางทาใหค้ วาม
สมดลุ ของเงนิ ดิจิตอลจะถกู ลบออกจากสว่ นของความผิดพลาดใน
คอมพวิ เตอร์ หากไมม่ สี าเนาสารองของการถือครองหรอื ถา้ หากใคร
สญู เสยี กญุ แจสว่ นตวั ไป ก็ไมม่ ีใครสามารถเขา้ ถึงได้
– การทาธรุ กรรมของสกลุ เงินดจิ ิตอลกึง่ ไมร่ ะบชุ ่อื ทาใหเ้ หมาะสาหรบั
โฮสตข์ องกิจกรรมท่ผี ิดกฎหมายเชน่ การฟอกเงนิ การหลกี เลีย่ งภาษี ซง่ึ
จะไมม่ ีการเปิดเผยตวั ตนของคนทาธุรกรรมมากนกั
– มคี วามไมแ่ น่นอนมากมายเก่ียวกบั เงนิ ดจิ ติ อล เน่ืองจากธนาคาร และ
หนว่ ยงานรฐั บาลมีความสมั พนั ธก์ บั สกลุ เงินดงั กลา่ วอยา่ งสมบรู ณผ์ คู้ นก็
กลวั ทจ่ี ะใชม้ นั เพราะไมม่ ่นั ใจวา่ เมอื่ ไหรท่ ี่มนั จะหายไป
– สกลุ เงินดจิ ิตอลเป็นสกลุ เงนิ ทตี่ อ้ งขบั เคล่ือนโดยเทคโนโลยอี ยา่ ง
สมบรู ณ์ ผคู้ นจานวนมากจงึ ไมท่ ราบวา่ มนั ทางานอยา่ งไร เน่ืองจากขาด
ความรูใ้ นสกลุ เงนิ ดิจิตอล
16
กำรทำธุรกจิ ดจิ ทิ ลั บนส่ือสังคม
4 ออนไลน์
17
ควำมหมำย
คือ การทาการตลาดรูปแบบหนึง่ โดยโปรโมทสนิ คา้ หรอื บริการ
ผา่ นทางสอื่ ดจิ ทิ ลั และสามารถสรา้ งการมสี ว่ นรว่ มกบั ผบู้ รโิ ภค เพ่อื เพ่ิม
ยอดขายโดยใชก้ ลยทุ ธต์ า่ งๆ ทางสอ่ื ดิจทิ ลั ซงึ่ กาลงั เป็นท่ีนิยมอยา่ ง
แพรห่ ลายในปัจจบุ นั เน่ืองจากผบู้ รโิ ภคสามารถเขา้ ถงึ ส่ือเหลา่ นีไ้ ดง้ า่ ย
และสามารถเขา้ ถึงไดท้ กุ ที่ทกุ เวลา\n\nนอกจากนีก้ ารตลาดดิจิทลั คอื
อกี ทางเลือกหนึง่ ของการสรา้ งการรบั รูใ้ หเ้ กิดขนึ้ กบั ธรุ กิจแบรนดใ์ หม่ ทา
ใหก้ ารรบั รูใ้ นวงกวา้ งไมใ่ ชเ่ รอ่ื งทย่ี ากอีกตอ่ ไป อีกทงั้ ยงั สามารถเขา้ ถงึ
กลมุ่ เป้าหมายท่ีกาหนดไวใ้ นจานวนมากไดโ้ ดยตรง ธรุ กิจแบรนดใ์ หมจ่ งึ
มีโอกาสที่จะเป็นทร่ี ูจ้ กั และเตบิ โตไดอ้ ยา่ งรวดเรว็ ชอ่ งทางตา่ งๆของ
การตลาดแบบดจิ ิทลั
Social Media Marketing
โซเชยี ลมีเดียจะเป็นตวั ชว่ ยผลกั ดนั ใหเ้ วบ็ ไซตข์ องคณุ เป็นที่
รูจ้ กั และขยบั ขนึ้ ไปอยใู่ นอนั ดบั ทดี่ ขี นึ้ ในเว็บไซตข์ อง Google ซงึ่
ขอ้ ดขี องการทาการตลาดบนสงั คมออนไลน์ หรอื โซเชยี ลมีเดีย คือ
สามารถเขา้ ถงึ ผบู้ รโิ ภคไดต้ รงตามกลมุ่ เปา้ หมาย รวดเรว็ ทนั ใจ และ
ชว่ ยในการประชาสมั พนั ธ์ เพ่อื ใหเ้ กิด
การบอกตอ่ ในหมมู่ าก ไดอ้ ยา่ ง
งา่ ยดาย ชอ่ งทางท่สี ามารถใชใ้ นการ
ทาการตลาดผา่ นโซเชยี ลมีเดีย
18
Content Marketing
เนือ้ หากลายเป็นสว่ นประกอบท่ีสาคญั สงู สดุ สาหรบั การผลติ
สอ่ื ออนไลนใ์ นยคุ เทคโนโลยปี ัจจบุ นั จากคากลา่ วทวี่ า่ “Content
is King” บง่ บอกไดถ้ ึงคณุ คา่ ของการสรา้ งเนือ้ หาทมี่ คี ณุ ภาพ ซง่ึ
จะชว่ ยสง่ เสรมิ เว็บไซตใ์ หม้ ีคณุ ภาพย่งิ ขึน้ เชน่ กนั โดยวธิ ีการสรา้ งและ
แจกจา่ ยเนือ้ หาท่มี ี “คณุ คา่ ” ใหก้ บั กลมุ่ เป้าหมาย โดยมีจดุ ประสงคใ์ ห้
กลมุ่ เปา้ หมายกลบั มาสรา้ งรายไดใ้ หเ้ รา ชอ่ งทางท่มี สี ว่ นชว่ ยใน
การตลาดดว้ ยการใชเ้ นือ้ หา ไดแ้ ก่
-บล็อกโพสต์ (Blogs)
-หนงั สอื อเิ ล็กทรอนิกสแ์ ละบทความขอ้ เสนอแนะ
-Infographics
-โบรชวั รอ์ อนไลนแ์ ละลคุ บคุ๊
Search Engine Optimization
การใชเ้ นือ้ หาในการทาการตลาดสามารถชว่ ยเพ่ิม
ประสิทธิภาพกลไกการคน้ หาผา่ นSEO ได้ และทาใหเ้ ว็บไซตข์ องคณุ
ติดอนั ดบั ในหนา้ ของการคน้ หาซงึ่ จะเป็นการเพิม่ ปรมิ าณผเู้ ขา้ ชม
เว็บไซตไ์ ด้ ซงึ่ ชอ่ งทางที่จะไดร้ บั ประโยชนจ์ ากการคน้ หา
SEO ไดแ้ ก่
-Websites
-Blogs
-Infographics
19
Search Engine Marketing
เป็นรูปแบบการทาการตลาดออนไลนบ์ นหนา้ แสดงผลการคน้ หา
(Search Result Page) อาทิ Google, Yahoo!, Bing,
Baidu เป็นตน้ โดยการทาโปรโมช่นั กบั กลมุ่ ลกู คา้ เปา้ หมายซงึ่ เป็น
ผใู้ ชง้ าน Search Engine เพอ่ื ใหร้ ูจ้ กั เว็บไซต์ สนิ คา้ หรอื บรกิ ารของ
คณุ และนามาซง่ึ ยอดผใู้ ชเ้ ว็บไซตแ์ ละเพ่ิมโอกาสในการขายสินคา้ และ
บรกิ ารใหม้ ากยิ่งขนึ้ ซงึ่ ใช้ PPC (Pay Per Click) ในการลง
โฆษณาบนหนา้ แสดงผลการคน้ หา โดยท่คี ดิ คา่ ใชจ้ า่ ยจากการคลิกตวั
ขอ้ ความโฆษณา แมว้ า่ โฆษณาจะแสดงขนึ้ มา แตห่ ากไมม่ ีการคลิก
เกิดขนึ้ ก็จะไมเ่ สยี เงินในการลงโฆษณาแตอ่ ยา่ งใด ระบบโฆษณาแบบ
PPCท่ีเป็นทน่ี ิยมท่วั โลก ไดแ้ ก่
-โฆษณาแบบชาระเงินบน Facebook
-การโปรโมทผา่ น Twitter
-ขอ้ ความผ่าน LinkedIn
20
กำรประยกุ ตใ์ ช้เทคโนโลยดี จิ ทิ ัลใน
5 อำชพี ของกำรเป็ นพลเมืองยุคดจิ ิทลั
21
พลเมืองดจิ ทิ ัล
พลเมอื งดิจิทลั หรอื Digital Citizens เป็นกระแสทแี่ พรห่ ลายไป
ท่วั โลกนบั ตงั้ แตอ่ ินเตอรเ์ น็ตและเทคโนโลยีสารสนเทศไดเ้ ขา้ มามีบทบาทใน
การดาเนินกิจกรรมดา้ น
ตา่ งๆ ในชวี ติ ประจาวนั ประเทศไทยใหค้ วามสาคญั กบั เรอ่ื งดงั กลา่ วอยา่ ง
จรงิ จงั หลงั จากที่รฐั บาลผลกั ดนั นโยบายเศรษฐกิจดจิ ทิ ลั (Digital
Economy) เพอ่ื เสรมิ สรา้ งความ
เขม้ แข็งใหก้ บั ระบบเศรษฐกิจและเตรยี มความพรอ้ มเขา้ สปู่ ระชาคมอาเซียน
ในอนาคตอนั ใกลน้ ีใ้ นยคุ ปัจจบุ นั เทคโนโลยีสารสนเทศมคี วามเก่ียวขอ้ งกบั
การใชช้ ีวิตประจาวนั
อยา่ งหลกี เลยี่ งไมไ่ ดจ้ งึ มคี วามจาเป็นอยา่ งยิ่งท่ที กุ คนควร เสรมิ สรา้ ง
ศกั ยภาพการใชเ้ ทคโนโลยีดงั กลา่ วอยา่ งชาญฉลาดและกา้ วเขา้ สคู่ วามเป็น
พลเมืองในยคุ ดจิ ติ อลไดอ้ ยา่ ง
ภาคภมู ิ
ควำมหมำยและคุณลกั ษณะเบือ้ งตน้ ของพลเมืองดิจิทลั
การใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศอยา่ งสม่าเสมอและมีประสิทธิภาพ
เป็นคณุ ลกั ษณะเบอื้ งตน้ ของการเป็นพลเมอื งในยคุ ดิจิทลั นอกจากนี้
บคุ คลผนู้ นั้ จะตอ้ งมีทกั ษะและความรู้
ทหี่ ลากหลายในการใชอ้ นิ เทอรเ์ น็ตผา่ นอปุ กรณแ์ ละชอ่ งทางการสอื่ สาร
ประเภทตา่ งๆ เชน่ โซเชยี ลเนตเวริ ก์ (Facebook, Twitter,
Instagram, Line) และอปุ กรณอ์ ิเล็ก-
ทรอนิกสร์ ูปแบบใหม่ (แทบ็ เลต็ และมือถือสมารท์ โฟน) เป็นตน้
22
อยา่ งไรก็ตามมผี ตู้ งั้ ขอ้ สงั เกตวา่ ทกั ษะการ
ใชอ้ นิ เทอรเ์ นตและเทคโนโลยีสารสนเทศเพ่ือ
ประโยชนใ์ นการดารงชวี ิตประจาวนั ไมเ่ พยี งพอต่อ
คณุ ลกั ษณะของการเป็นพลเมอื งดจิ ิตอลท่สี มบรู ณ์ หากแตบ่ ุคคลผนู้ นั้
จะตอ้ งใชเ้ ทคโนโลยดี งั กลา่ ว ในทางที่จะก่อใหเ้ กิดประโยชนต์ ่อบคุ คล
อน่ื และ
สงั คม เชน่ การเคารพสิทธิและหนา้ ท่ีของผอู้ ่ืนตลอดจนการใช้
เทคโนโลยีเพื่อส่อื สารกบั ภาครฐั และภาคเอกชนเพ่อื ก่อใหเ้ กิดการ
เปล่ยี นแปลงในทางท่ดี ีและถกู ตอ้ ง
คุณลกั ษณะท่ีดขี องพลเมอื งดิจิทลั
พลเมอื งดิจติ อลที่มีคณุ ลกั ษณะทด่ี ี (Good Digital
Citizens) มีองคป์ ระกอบหลายประการ สรุปไดโ้ ดยยอ่ ดงั นี้
23
1.กำรตระหนักถึงควำมสำมำรถในกำรเข้ำถึงเทคโนโลยีสำรสนเทศ
ของผ้อู ื่น
ผใู้ ชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศทกุ คนควรตระหนกั วา่ บคุ คลมโี อกาสใน
การเขา้ ถึงและมศี กั ยภาพใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศท่ีแตกตา่ งกนั พลเมือง
ดิจติ อลที่ดจี งึ ไมค่ วรเลอื กปฏบิ ตั ิและดหู ม่ินบคุ คลผขู้ าดทกั ษะการใช้
เทคโนโลยีฯ หากแตจ่ ะตอ้ งชว่ ยกนั แสวงหามาตรการตา่ งๆเพอื่ เสรมิ สรา้ ง
ความเสมอภาคในการเขา้ ถงึ เทคโนโลยฯี อนั จะทาใหส้ งั คม
และประเทศนนั้ ๆ กา้ วเขา้ สยู่ คุ ดจิ ิตอลไดอ้ ยา่ งภาคภมู ิ
2.กำรเป็ นผู้ประกอบกำรและผูบ้ ริโภคทม่ี จี ริยธรรม
เป็นทที่ ราบกนั โดยท่วั ไปวา่ เทคโนโลยีสารสนเทศไดเ้ ปล่ียนแปลง
ระบบตลาดแบบดงั้ เดมิ (Traditional Marketplace) ไปสตู่ ลาด
ในระบบอเิ ลคทรอนิกส์ (Electronic-Marketplace) และไดร้ บั
ความนิยมอยา่ งแพรห่ ลายดงั จะเหน็ ไดจ้ ากความหลายหลายของประเภท
สินคา้ ท่ีสามารถซอื้ หาไดใ้ นระบบออนไลน์ ตลอดจนบรกิ ารประเภทตา่ งๆ ท่ี
ผบู้ รโิ ภคสามารถทาธุรกรรมไดอ้ ยา่ งสะดวก พลเมืองยคุ ดจิ ติ อลจะตอ้ งมี
ความซอ่ื สตั ยแ์ ละมศี ลี ธรรมในการทานิติกรรมและธุรกรรมทกุ ประเภทบน
โลกออนไลน์ เชน่ ไมซ่ อื้ ขายและทาธุรกรรมท่ผี ิดกฎหมาย เชน่ การดาวน์
โหลดสิ่งทขี่ ดั ตอ่ กฎหมาย ตลอดจนการใชป้ ระโยชนจ์ ากเทคโนโลยเี พื่อ
หลอกลวงผอู้ ืน่ ใหซ้ อื้ สินคา้ และบรกิ ารท่ีไมม่ ีคณุ ภาพ เป็นตน้
24
3.กำรเป็ นผูส้ ง่ สำรและรับสำรทมี่ ีมรรยำท
รูปแบบการสอ่ื สารไดม้ ีการพฒั นาและเปล่ยี นแปลงไปอยา่ งมากในชว่ ง
ศตวรรษที่ 21 ดงั จะเห็นไดจ้ ากรูปแบบการสือ่ สารผา่ นอนิ เตอรเ์ น็ตท่สี ะดวก
รวดเรว็ และมคี วามเชอ่ื มโยงท่วั โลก เชน่ อเี มลลแ์ ละโซเชยี ลมเี ดียหลากหลาย
ประเภท ปัจจบุ นั มีผใู้ ชข้ อ้ ไดเ้ ปรยี บของชอ่ งทางการสอ่ื สารดงั กลา่ วอยา่ งไม่
เหมาะสม เชน่ การสง่ สารท่ี มเี จตนาหมน่ิ ประมาทผอู้ ่นื และการสง่ สารทมี่ ี
เจตนาใหส้ งั คมเกิดความแตกแยก ทงั้ ที่กระทาไปโดยเจตนาหรอื
รูเ้ ทา่ ไมถ่ ึงการณ์ ดงั นนั้ พลเมืองดจิ ติ อลท่ดี ีจะตอ้ งมีมรรยาทและความรบั
ผิดชอบตอ่ การกระทาของตนในโลกออนไลน์ หรอื ท่ีเรารูจ้ กั กนั ดีในนามของ
(Digital Etiquette) ทจ่ี ะเป็นเครอื่ งมอื ในการยา้ เตือนสติตลอดจนการ
กระทาทเี่ หมาะสมในการสอ่ื สารทกุ ประเภทในยคุ ดิจติ อล
4.กำรเคำรพตอ่ กฎหมำยและกฎระเบียบ
ปัจจบุ นั การทาธรุ กรรมและนิตกิ รรมทางอิเลคทรอนิกสอ์ ยภู่ ายใตบ้ งั คบั
ของกฎหมายและกฎระเบยี บวา่ ดว้ ยการทาธุรกรรมทางอเิ ลคทรอนิกสซ์ งึ่ มี
วตั ถปุ ระสงคห์ ลกั ในการปอ้ งกนั และปราบปรามการละเมดิ ในรูปแบบตา่ งๆ ที่
มีลกั ษณะเป็นอาชญกรรมทางอีเลคทรอนิกส์ เชน่ การลกั ขโมยและการจาร
กรรมขอ้ มลู ประเภทตา่ งๆ เชน่ ขอ้ มลู ทางธรุ กิจและขอ้ มลู สว่ นบคุ คล ตลอดจน
มาตรการคมุ้ ครองเก่ียวกบั ทรพั ยส์ นิ ทางปัญญาในรูปแบบตา่ งๆ ดงั นนั้
พลเมอื งยคุ ตจิ ติ อลที่ดีจะตอ้ งตระหนกั และรบั ทราบถงึ กฎหมายและ
กฎระเบียบดงั กลา่ ว ตลอดจนมคี วามยบั ยงั้ ชา่ งใจตอ่ การกระทาของตนท่อี าจ
เป็นการละเมดิ สทิ ธิของบคุ คลอน่ื
25
5.กำรใชเ้ ทคโนโลยใี หม้ ีควำมเหมำะสมและไม่ส่งผลเสียต่อสุขภำพ
การใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศทข่ี าดความเหมาะสมอาจสง่ ผลเสยี ตอ่
สขุ ภาพโดยรวม เชน่ ความเครยี ดตอ่ สขุ ภาพกายและสขุ ภาพจติ ตลอดจน
การกอ่ ใหเ้ กิดการสญู เสียสมั พนั ธภ์ าพในสงั คมได้ พลเมืองยคุ ดิจติ อลจะตอ้ ง
ควบคมุ การใชอ้ ปุ กรณอ์ เิ ลคทรอนิกสใ์ หม้ คี วามเหมาะสมเพอ่ื ป้องกนั มใิ ห้
เกิดอาการเสพตดิ ตอ่ สงิ่ ดงั กลา่ วจนเกิดผลเสยี ตอ่ สขุ ภาพโดยรวมได้
นอกจากนี้ การลดปรมิ าณการสื่อสารแบบออนไลนม์ าเป็นรูปแบบการ
สอื่ สารแบบดงั้ เดมิ ในบางโอกาสจะก่อใหเ้ กิดผลดตี อ่ สมั พนั ธภาพของบคุ คล
ใกลช้ ดิ อกี ดว้ ย
6.เรียนรูว้ ธิ ีกำรเสรมิ สร้ำงควำมปลอดภยั ในกำรใช้เทคโนโลยี
พลเมืองดจิ ิตอลนอกจากจะตอ้ งเป็นผทู้ มี่ ที กั ษะในการใชเ้ ทคโนโลยี
อยา่ งมีประสทิ ธิภาพแลว้ จะตอ้ งใฝ่รูแ้ ละใหค้ วามสาคญั กบั มาตรการเพือ่
ความปลอดภยั และการคมุ้ ครองขอ้ มลู สว่ นบคุ คลดว้ ย (Digital
Security) เน่ืองจากในยคุ ดจิ ิตอลนนั้ ผมู้ ีเจตนากระทาผิดและหลอกลวง
สามารถใชเ้ ทคโนโลยที มี่ คี วามทนั สมยั เพอื่ หลอกลวงผอู้ ่นื ไดง้ า่ ย
กวา่ กระบวนการสื่อสารแบบดงั้ เดิม วธิ ีการเสรมิ สรา้ งความปลอดภัยในการ
ใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศ ที่สามารถกระทาไดโ้ ดยงา่ ยมหี ลากหลายวธิ ี เชน่
การตดิ ตงั้ ระบบปอ้ งกนั การจารกรรมและการทาลายขอ้ มลู ใหก้ บั อุปกรณก์ าร
สือ่ สารทกุ ประเภท ตลอดจนรูเ้ ทา่ ทนั ตอ่ รูปแบบและกลอบุ ายของอาชญากร
อิเลคทรอนิกสท์ ีม่ กั มกี ารพฒั นารูปแบบของการกระทาผิดอยเู่ สมอ