พระธรรมโกศาจารย์

พระธรรมโกศาจารย์

(พุทธทาส อินทปัญโญ)

ยูเนสโก ยกย่อง ท่านพุทธทาส ว่าเป็น 1 ใน 64 บุคคลสำคัญ
ของโลก มีผลงานดีเด่นและเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์
ปณิธานแห่งชีวิต ท่านเชื่อว่า มนุษย์ทุกคนก็คือเพื่อน ร่วม เกิด

แก่ เจ็บ ตาย ด้วยกันหมดทั้สิ้น และหัวใจของทุกศาสนาก็
เหมือนกันหมด คือ ต้องการให้คนพ้นจากความทุกข์

ประวัติ

ท่านพุทธทาสภิกขุ มีนามเดิมว่า เงื่อม นามสกุล พานิช ในสกุลของพ่อค้าที่ตลาด

พุมเรียง ไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี บิดาชื่อ เซี้ยง มารดาชื่อ เคลื่อน มีน้อง ๒ คน

เป็นชายชื่อ ยี่เกย (ธรรมทาส) และเป็นหญิงชื่อ กิมซ้อย

บิดาของท่านมีเชื้อสายจีน ประกอบอาชีพค้าขายของชำ แต่อิทธิพลที่ท่านได้รับจากบิดากลับเป็น

เรื่องของความสามารถทางด้านกวี และทางด้านช่างไม้ ซึ่งเป็นงานอดิเรกที่ชื่นชอบของบิดา

ส่วนอิทธิพลที่ได้รับจากมารดาคือ ความสนใจในการศึกษาธรรมะอย่างลึกซึ้ง อุปนิสัยที่เน้นเรื่อง

ความประหยัด ความละเอียดลออในการใช้จ่ายและการทำทุกสิ่งให้ดีที่สุด และต้องทำให้ดีกว่าครูเสมอ

ท่านต้องออกมาค้าขายแทนบิดาซึ่งเสียชีวิตด้วยโรคลมปัจจุบัน

ครั้นท่านอายุครบ ๒๐ ปี ก็ได้บวชเป็นพระตามคตินิยมที่วัดอุบล (วัดนอก)

ไชยา ได้รับนามฉายาว่า “อินทปัญโญ” แปลว่า ผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ เดิมท่าน

ตั้งใจจะบวชเรียนตามประเพณีเพียง ๓ เดือน แต่ความสนใจ สนุกในการศึกษา

และเทศน์แสดงธรรม ทำให้ท่านไม่อยากสึก เล่ากันว่า เจ้าคณะอำเภอเคยถามท่าน

ขณะที่เป็นพระเงื่อมว่า มีความคิดเห็นอย่างไรในการใช้ชีวิต ท่านตอบว่า “ผมคิด

ว่าจะใช้ชีวิตให้เป็นประโยชน์แก่เพื่อนมนุษย์มากที่สุด”

พระเงื่อมได้เดินทางมาศึกษาธรรมะต่อที่กรุงเทพฯ สอบได้นักธรรมเอก แล้ว
เรียนภาษาบาลี จนสอบได้เปรียญธรรม ๓ ประโยค ระหว่างที่เรียนเปรียญธรรม
๔ ประโยคอยู่นั้น ด้วยความที่ท่านเป็นคนรักการศึกษาค้นคว้าพระไตรปิฎก และ
ศึกษาค้นคว้าออกไปจากตำราถึงเรื่องการปฏิรูปพระพุทธศาสนาในประเทศศรี
ลังกา อินเดีย และการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในโลกตะวันตก ทำให้ท่านรู้สึกขัด

แย้งกับวิธีการสอนธรรมะที่ยึดถือรูปแบบตามระเบียบแบบแผนมากเกินไป
ตลอดจนความเชื่อที่ผิดๆ ของพุทธศาสนิกชนในเวลานั้น ทำให้ท่านมีความเชื่อ
มั่นว่า พระพุทธศาสนาที่สอน ที่ปฏิบัติกันนั้นคลาดเคลื่อนไปมากจากที่พระพุทธ

องค์ทรงชี้แนะ
ท่านจึงตัดสินใจหันหลังให้กับการศึกษาของสงฆ์เวลานั้น กลับไชยาเพื่อ
ศึกษาและทดลองปฏิบัติตามแนวทางที่ท่านเชื่อมั่น โดยร่วมกับนายธรรมทาสและ

ประวัติคณะธรรมทานจัดตั้งสถานปฏิบัติธรรม “สวนโมกขพลาราม” จากนั้นท่านได้
ศึกษาและปฏิบัติธรรมะอย่างเข้มข้น จนเชื่อมั่นว่าท่านมาไม่ผิดทาง และได้
ประกาศใช้ชื่อนาม “พุทธทาส” เพื่อแสดงให้เห็นถึงอุดมคติสูงสุดในชีวิตของ

ท่าน

การจัดตั้งสถานปฏิบัติธรรมสวนโมกขพลาราม และสวนโมกข์นานาชาติ ผลงาน
การร่วมกับคณะธรรมทานในการออกหนังสือพิมพ์ ตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อเดือน

พฤษภาคม พ.ศ. 2476 และต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน นับเป็นเวลารวมถึง 61 ปี

และนับเป็นหนังสือพิมพ์ทางพระพุทธศาสนาที่มีอายุยืนยาวที่สุดของไทย
การพิมพ์หนังสือ ชุด «ธรรมโฆษณ์» ซึ่งเป็นหนังสือที่รวบรวมจาก
ปาฐกถาธรรมที่ท่านแสดงไว้ในวาระต่างๆ และงานหนังสือเล่มอื่นๆ ของท่าน
การปาฐกถาธรรมของท่านก่อให้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ทั้งในแง่วิธีการ และ

การตีความพระพุทธศาสนา ซึ่งกระตุ้นให้ผู้คนกลับมาสนใจธรรมะมากขึ้น ครั้งที่

สำคัญๆ ได้แก่ การปาฐกถาธรรมเรื่อง «ภูเขาแห่งวิถีพุทธธรรม»,
«อภิธรรมคืออะไร», «ปฏิจจสมุปบาทคืออะไร» เเละอื่นๆ
งานประพันธ์ของท่านเอง เช่น «ตามรอยพระอรหันต์», «ชุมนุมเรื่องสั้น»,

«ชุมนุมเรื่องยาว», «ชุมนุมข้อคิดอิสระ», «บทประพันธ์ของสิริวยาส»
(เป็นนามปากกาที่ท่านใช้ในการเขียนกวีนิพนธ์)
งานแปลจากภาษาอังกฤษของท่านเล่มสำคัญคือ «สูตรของเว่ยหล่าง» และ
«คำสอนของฮวงโป» ทั้งสองเล่มเป็นพระสูตรที่สำคัญของพุทธศาสนานิกายเซ็น

คุณธรรมตัวอย่าง

1. มีความขยันและรับผิดชอบต่อหน้าที่
2. เป็นพระนักคิดนักพัฒนา เพื่อแก้ไขความคิด

และความเชื่อที่ไม่ถูกต้องของชาวพุทธบางคน

คุณธรรมตัวอย่าง

1. รู้จักการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ เเละ
นำเวลาว่างมาทำให้เกิดประโยชน์

2. มีจิตใจที่สงบ ไม่ฟุ้งซ่าน เเละสามารถบำเพ็ญเพียร
เเละให้คำสอนที่ถูกต้องเเก่คนที่นับถือศาสนาเเบบหลง
ไปในทางที่ไม่ถูกต้องให้กลับคืนสู่ทางธรรมที่ถูกต้องได้

แหล่งอ้างอิง

www.buddhavihara.ru/thai/พระธรรมโกศาจารย์-พุทธทา

th.wikipedia.org/wiki/พระธรรมโกศาจารย์

www.baanjomyut.com/library_2/extension-2/panyanantha

http://www.bia.or.th/html_th/index.php/site-


content/65-archives ผู้จัดทำ : ณิชาภา บุญใจใหญ่ ม5/4-2 เลขที่11