51 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ สานแสงสืบต่อพระปณิธาน พัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ จตุรังสี สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ได้รับพระกรุณาธิคุณจากสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ที่ได้พระราชทานชื่อดอกไม้ประดิษ ซึ่งประดิษ โดยคนพิการว่า “ดอกแก้วกัลยา” ใช้เป็นสัญลักษณ์ของคนพิการทั่วประเทศ เมื่อวันที่ ๒๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๗ และมีพระดำรัสให้ฝึกอบรมคนพิการประดิษ ดอกแก้วกัลยาให้เป็นอาชีพ เพื่อมีรายได้ หรับเลี้ยงดูตนเองและครอบครัว สภาสังคมสงเคราะห์ แห่งประเทศไทยฯ ได้รับสนองพระกรุณาธิคุณ โดยดำเนินการจัดฝึกอบรมให้คนพิการทั้งใน ส่วนกลางและส่วนภูมิภาคประดิษ ดอกแก้วกัลยา และพัฒนาผลิตภัณฑ์ลายดอกแก้วกัลยา เพื่อเป็นรายได้เสริมและเป็นการประชาสัมพันธ์ดอกแก้วกัลยาให้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย ทั่วประเทศ เช่น ผ้าไหม ผ้าฝ้ายพิมพ์ลายดอกแก้วกัลยา และผลิตภัณฑ์อื่นๆ เป็นต้น กองทุนดอกแก้วกัลยา สนองพระดำรัส พัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯส�ำนึกในพระกรุณาธิคุณในสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เป็นล้นพ้น จึงได้จัดตั้ง “กองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์ แห่งประเทศไทยฯ” ขึ้น ในปีพ.ศ. ๒๕๔๙ โดยประธานคณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยาท ่านแรกคือ พลเอกสิงหาเสาวภาพ และ พ.ศ. ๒๕๕๔ จนถึงปัจจุบัน นางอารยาอรุณานนท์ชัยเป็นประธานคณะกรรมการกองทุน ดอกแก้วกัลยา น�ำรายได้จากการจ�ำหน่ายดอกแก้วกัลยาและผลิตภัณฑ์ลายดอกแก้วกัลยาหลังจากหักค่าใช้จ่ายแล้ว สมทบเข้ากองทุนดอกแก้วกัลยา
52 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา วัตถุประสงค์ของกองทุนดอกแก้วกัลยา k สนองพระด�ำรัสและพระกรุณาธิคุณ โดยการจัดฝึกอบรมคนพิการในการประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยา และ สนับสนุนให้คนพิการประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยา เพื่อมีรายได้เลี้ยงตนเองและครอบครัว k จัดท�ำผลิตภัณฑ์จากดอกแก้วกัลยาชนิดต่างๆได้แก่การจัดกระเช้าตะกร้าแจกัน ปากกาสมุดโน้ตฯลฯ k จัดจ�ำหน่ายดอกแก้วกัลยาและผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยาชนิดต่างๆ เพื่อน�ำเงินรายได้สมทบกองทุน ดอกแก้วกัลยา ส�ำหรับเป็นทุนช่วยเหลือ ส่งเสริมและพัฒนาคนพิการในด้านต่างๆ เช่น ด้านอาชีพ การศึกษา การป้องกันความพิการและการฟื้นฟูสมรรถภาพ เป็นต้น k จัดกิจกรรมเพื่อรณรงค์หาทุนในรูปแบบต่างๆ และเพื่อประชาสัมพันธ์ดอกแก้วกัลยา
53 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ นางอารยา อรุณานนท์ชัย ประธานคณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้ให้สัมภาษณ์ เกี่ยวกับกองทุนดอกแก้วกัลยาไว้ความว่า ก่อนที่ดิฉันจะได้รับเชิญเป็นกรรมการสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ดิฉันได้เคยท�ำงานเกี่ยวกับการพัฒนาคนพิการมาก่อน โดย เริ่มเป็นกรรมการและเหรัญญิกของมูลนิธิอนุเคราะห์คนพิการในพระราชูปถัมภ์ ของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๒๑ ต่อมาเป็น รองประธานมูลนิธิฯ และได้ด�ำรงต�ำแหน ่งเป็นประธานมูลนิธิอนุเคราะห์ คนพิการฯ และประธานอ�ำนวยการของโรงเรียนศรีสังวาลย์ระหว่าง พ.ศ. ๒๕๔๑ ถึง พ.ศ. ๒๕๔๖ และระหว่าง พ.ศ. ๒๕๔๙ ถึง พ.ศ. ๒๕๕๔ รวมเป็นเวลา ๑๒ ปีในระหว่างที่ด�ำรงต�ำแหน่งประธานมูลนิธิฯ และ ประธานอ�ำนวยการโรงเรียนฯ ได้มีโอกาสเข้าเฝ้าสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์เพื่อรับพระราชทาน “เงินการกุศลสมเด็จย่า”เป็นประจ�ำทุกปีรู้สึกส�ำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ และพระเมตตาของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีและสมเด็จ พระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์อย่าง หาที่สุดมิได้ที่ทั้งสองพระองค์ทรงเปี่ยมด้วยพระกรุณาธิคุณและพระเมตตาคุณ ต่อประชาชนชาวไทยโดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อคนพิการตลอดเวลา ต่อมาดิฉันได้รับเชิญจากสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ เป็นกรรมการกิตติมศักดิ์ช่วยงานด้านการ พัฒนาคนพิการและประชาสัมพันธ์เผยแพร่การป้องกันความพิการ ดิฉันคิดว่า การป้องกันความพิการนั้นท�ำเพียง โปสเตอร์รณรงค์คงไม่เพียงพอ จึงคิดท�ำ “โครงการเผยแพร่การป้องกันความพิการและการฟื้นฟูสมรรถภาพ” โดยระดมความรู้จากแพทย์แขนงต ่างๆ เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพเพื่อป้องกันสาเหตุที่จะน�ำไปสู ่ความพิการ ตั้งแต ่ เด็กในครรภ์ เด็กแรกเกิด และตลอดวงจรชีวิต อีกด้านหนึ่งก็รณรงค์เกี่ยวกับการป้องกันความพิการจากอุบัติเหตุ บนท้องถนน อุบัติเหตุจากการท�ำงานที่ท�ำให้คนปกติกลายเป็นคนพิการ ทั้งนี้ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๔๖ โดยเผยแพร่เป็น วีดิทัศน์โครงการ “ความพิการป้องกันได้ถ้ารู้วิธี” และท�ำหนังสือเป็นคู ่มือแจกชุมชนเพื่อให้มีความรู้ในการ ดูแลสุขภาพให้ดีและท�ำกิจกรรมต่างๆ เพื่อช่วยให้ประชาชนเข้าใจและหลีกเลี่ยงสาเหตุที่จะน�ำไปสู่ความพิการ ทั้งนี้ เพื่อลดปัญหาความพิการที่จะเกิดขึ้นใหม ่ให้น้อยลง และประชาสัมพันธ์ถึงการฟื้นฟูสมรรถภาพเพื่อป้องกันมิให้ ความพิการรุนแรงขึ้นอีก ในขณะนั้น ดิฉันได้รับความร ่วมมือสนับสนุน อย่างดียิ่งจาก ผศ.นพ.อนุวัฒน์สุตัณฑวิบูลย์อาจารย์ภาควิชาสูติศาสตร์ นรีเวชวิทยาคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลซึ่งปัจจุบันนี้ท่านด�ำรงต�ำแหน่ง รองคณบดีฝ่ายนโยบายและแผน คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล และ นายแพทย์แท้จริง ศิริพานิช เลขาธิการมูลนิธิเมาไม ่ขับ ต่อมา ได้รับ ความอนุเคราะห์จากคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ให้ถ่ายท�ำวีดิทัศน์ การดูแลสุขภาพเพื่อป้องกันสาเหตุที่น�ำไปสู่ความพิการในทุกส่วนของร่างกาย สืบสานพระปณิธาน พัฒนาคุณภาพชีวิต ส่งเสริมศักยภาพคนพิการ
54 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา
55 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ปัจจุบันนี้วีดิทัศน์ดังกล่าวนี้ได้น�ำมาเผยแพร่ลงในเว็บไซต์ของสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯดิฉันจึงขอขอบคุณ ท่าน ผศ.นพ.อนุวัฒน์สุตัณฑวิบูลย์รองคณบดีฝ่ายนโยบายและแผน คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล นายแพทย์ แท้จริง ศิริพาณิชย์เลขาธิการมูลนิธิเมาไม่ขับ และคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลมา ณ โอกาสนี้ด้วย ต่อมา ดิฉันได้รับการแต ่งตั้งเป็นประธานฝ ่ายจ�ำหน ่ายดอกแก้วกัลยาตั้งแต ่ พ.ศ. ๒๕๔๙ และได้รับการ แต่งตั้งเป็นประธานคณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๕๔ จนถึงปัจจุบันนี้ เมื่อแรกเริ่มที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นประธานคณะกรรมการฝ่ายจ�ำหน่ายดอกแก้วกัลยานั้น ดอกแก้วกัลยายังไม่ เป็นที่รู้จัก ในขณะนั้น ดิฉันรับหน้าที่ด้วยความเต็มใจยิ่ง ด้วยส�ำนึกในพระกรุณาธิคุณและพระเมตตาของ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ที่พระองค์ทรงมีความห่วงใยและทรงมี พระเมตตาต่อคนพิการเสมอมาเพี่อสนองพระปณิธานของพระองค์ท่าน จึงมีความตั้งใจว่าการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์และ การจ�ำหน่ายดอกแก้วกัลยานี้เป็นเรื่องของแผ่นดิน จึงติดต่อขอความร่วมมือจากหน่วยงานราชการกระทรวง ทบวงกรม โดยขอเรียนเชิญปลัดกระทรวงต่างๆ เป็นที่ปรึกษาและเป็นกรรมการ เพราะหน่วยงานราชการ มีทุกจังหวัดทั่วประเทศ ด้วยวิธีนี้เท่านั้นที่จะสามารถเผยแพร่ดอกแก้วกัลยา ดอกไม้ฟ้าจรัสแสงแห่งพระกรุณา ดอกไม้สัญลักษณ์ของคนพิการ ซึ่งประดิษฐ์โดยคนพิการ จะสามารถกระจายออกเป็นที่รู้จักและสามารถจ�ำหน่ายได้ทั่วประเทศ ด้วยพระบารมีของ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์การเผยแพร ่ประชาสัมพันธ์และ การจ�ำหน่าย ได้รับการสนับสนุนและความร่วมมืออย่างดียิ่ง นอกจากนั้น ดิฉันยังได้ติดต่อสมาคมธนาคาร สโมสรโรตารี ให้ช่วยเผยแพร่และจ�ำหน่าย ก็ได้รับความร่วมมืออย่างดีเช่นกัน เงินรายได้จากการจ�ำหน่ายดอกแก้วกัลยา ส่วนหนึ่งเป็นค่าประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยา สนองพระเจตนารมณ์ใน สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ที่ทรงห่วงใยคนพิการและมีพระประสงค์ ให้คนพิการมีรายได้สามารถมีอาชีพหรืออาชีพเสริมเลี้ยงดูตนเองและครอบครัวได้อีกส่วนหนึ่งน�ำมาสมทบกองทุน ดอกแก้วกัลยาส�ำหรับท�ำกิจกรรมต่างๆ เพื่อพัฒนาและสนับสนุนคนพิการ เช่น การมอบทุนประกอบอาชีพให้คนพิการ มอบทุนการศึกษาแก่ลูกหลานคนพิการ การฝึกอบรมคนพิการประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยา การท�ำกิจกรรมรณรงค์ให้ความรู้ แก่ประชาชนในการป้องกันความพิการและการฟื้นฟูสมรรถภาพ เป็นต้น ในแต่ละปีจะมีการจัดกิจกรรมต่างๆ เพื่อเป็นการประชาสัมพันธ์ “ดอกแก้วกัลยา ดอกไม้แห่งความรักและการแบ่งปัน” กิจกรรม รณรงค์หาทุนเข้ากองทุนดอกแก้วกัลยาในรูปแบบต่างๆเช่น การจัดงาน “ชื่นชมแก้วกัลยา จิบน�้ำชายามบ่าย” ซึ่งได้รับความร ่วมมือจาก ทุกภาคส่วน ศิลปิน ดารา นักร้อง หน่วยงานราชการ เอกชน สื่อมวลชน เป็นอย่างดียิ่ง การผลิตสื่อประชาสัมพันธ์ดอกแก้วกัลยา เช่น การผลิต วีดิทัศน์สอนการประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยา กิจกรรมสาธิตและฝึกอบรม การประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยา และการจัดกิจกรรมเผยแพร่พระเกียรติคุณ พระกรุณาธิคุณและน้อมร�ำลึกถึงสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยา ณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์เป็นประจ�ำทุกปี ดิฉันส�ำนึกในพระกรุณาธิคุณของพระองค์ท่านอย่างหาที่สุดมิได้และรู้สึกภูมิใจอย่างยิ่ง ที่ได้มีโอกาสเป็นส่วนหนึ่ง ในการสนองพระปณิธานในการเผยแพร่และจ�ำหน่ายดอกแก้วกัลยาให้เป็นที่รู้จักทั่วประเทศ มีส่วนช่วยบริหารกองทุน ดอกแก้วกัลยา จนสามารถพัฒนาและสนับสนุนคนพิการมาถึงยี่สิบปีในปีนี้และจะสืบสานและสืบทอดพระปณิธาน ในสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์รุ่นสู่รุ่นต่อๆ ไป
56 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา โครงการฝึกอบรมการประดิษ ดอกแก้วกัลยา ภายหลังจากคณะกรรมการได้เข้าเฝ้าสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาส ราชนครินทร์ เมื่อวันที่ ๒๑ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๔๗ สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ได้รับสนองพระด�ำรัส สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ โดยจัดให้มีการฝึกอบรมคนพิการ ในการประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยาเป็นครั้งแรกจ�ำนวน ๒๐ คน ในวันเสาร์ที่ ๒ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๗ ณ ห้องประชุมชั้น ๒ ตึกมหิดลสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯได้จัดท�ำดอกแก้วกัลยาขึ้นมาเพื่อจ�ำหน่ายและเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ เป็นครั้งแรกในงานวันคนพิการครั้งที่ ๔๐ ประจ�ำปี๒๕๔๗ เมื่อวันเสาร์ที่ ๑๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๗ ณ สวนอัมพร ในปีแรกนั้น ได้มีการเปิดการฝึกอบรมคนพิการจากองค์กรต่างๆและคนพิการที่มาสมัครด้วยตนเองช่วงปีแรก ดอกแก้วกัลยาที่ผลิตออกมายังไม่ดีนัก ทั้งการย้อมสีดอก การย้อมเกสร การเข้าดอก ใบ ที่มีความแตกต่างกัน เนื่องจากการกระจายก�ำลังผลิตไปยังหน่วยงานต่างๆ ที่ผ่านการอบรมแล้วให้ประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยาในขั้นตอนต่างๆ ด้วยตนเองแล้วน�ำส่งมาที่ส�ำนักส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการโดยไม่มีการควบคุมสีและรูปแบบดอกให้ได้มาตรฐาน เดียวกัน ดอกแก้วกัลยาจึงมีความแตกต่างกันไป ถึงกระนั้นก็ยังมีผู้ให้การอุดหนุนผลงานของคนพิการเป็นอย่างดี เป็นเหตุให้ฝ่ายฝึกอบรมและจัดท�ำผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยา ได้ปรับเปลี่ยนวิธีการต่างๆ ใหม่ เพื่อให้ดอกแก้วกัลยา ออกมาในรูปแบบที่เป็นเอกลักษณ์เดียวกัน คือ ให้เจ้าหน้าที่ส�ำนักส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการควบคุมการผลิต ให้ได้มาตรฐานเดียวกัน โดยให้คนพิการของส�ำนักฯ เป็นผู้เตรียมวัสดุอุปกรณ์ทุกชนิด ตั้งแต่การตอกกลีบดอกและใบ ย้อมกลีบดอกและใบด้วยสีที่ผสมจากสูตรเดียวเป็นมาตรฐาน บิดกลีบดอกและใบ ผูกเกสรจ�ำนวนที่เท่ากันไว้ให้ คนพิการเพียงมารับไปเข้าดอกใบ ใส่เกสรใส่ก้าน ติดเข็มกลัดก็จะได้รับค่าแรงตามจ�ำนวนที่ท�ำได้หลังจากนั้น การผลิต ดอกแก้วกัลยาจึงมีรูปแบบและสีได้มาตรฐานเดียวกัน ทั้งการประดิษฐ์จากส�ำนักส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการ หรือจากคนพิการที่รับไปท�ำที่บ้าน ในสมัยที่พลเอก สิงหา เสาวภาพ และสมัยของพลตรีหญิงคุณหญิงอัสนีย์เสาวภาพ ได้ให้การด�ำเนินการต่างๆ เพื่อส่งเสริมดอกแก้วกัลยาสัญลักษณ์ของคนพิการให้เป็นดอกไม้ทรงคุณค่าของสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ด้วยได้อนุมัติให้มีการเดินทางไปอบรมการประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยาตามต่างจังหวัดที่รวบรวมคนพิการจ�ำนวนหนึ่งและ ท�ำหนังสือขอมายังประธานสภาฯ ในการฝึกอบรมการประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยานั้น จะจัดขึ้นเนื่องในวันคล้ายวันประสูติสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์วันที่ ๖ พฤษภาคม เป็นประจ�ำทุกปีในการฝึกอบรมการ ประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยาในต่างจังหวัดนั้น ในปีพ.ศ. ๒๕๕๘ ได้มีการจัดงาน “๑ ทศวรรษ ใต้ร่มพระบารมี แก้วกัลยา ของแผ่นดิน” ขึ้น คณะกรรมการฝ่ายฝึกอบรมและจัดท�ำผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยา โดยนางวิไลวรรณ ลายถมยา เป็นประธาน ได้จัดการฝึกอบรมการประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยาให้คนพิการในจังหวัดต่างๆได้แก่จังหวัดอ่างทองจันทบุรี และนครสวรรค์ หากทางจังหวัดต่างๆ เรียกร้องให้จัดการฝึกอบรมดอกแก้วกัลยานอกสถานที่ และรวบรวมกลุ่มเป้าหมาย คนพิการได้ครบจ�ำนวน ๕๐ คน ทางฝ่ายฝึกอบรมและจัดท�ำผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยาจะจัดเจ้าหน้าที่ไปฝึกอบรม การประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยาและการฝึกอบรมอาชีพด้านต่างๆ ให้อีกด้วย
57 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
58 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา สรุปการจัดฝึกอบรมการประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยา ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๔๘ - ๒๕๖๗ ครั้งที่ ๑ วันที่ ๒๓ - ๒๔ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๘ จ�ำนวน ๕๐ คน ณ ห้องประชุม ๓๐๗ ตึกมหิดล สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ครั้งที่ ๒ วันที่ ๒๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๐ จ�ำนวน ๕๐ คน ณ ส�ำนักส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการ สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ครั้งที่ ๓ วันที่ ๒๐ - ๒๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ จ�ำนวน ๕๐ คน ณ ห้องประชุมชั้น ๓ ตึกนวมหาราช สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ครั้งที่ ๔ วันที่ ๒๓ - ๒๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๓ จ�ำนวน ๕๐ คน ณ ห้องประชุม อาคาร “ขุมทรัพย์ความรู้จังหวัดอ่างทอง” อ�ำเภอเมือง จังหวัดอ่างทอง ครั้งที่ ๕ วันที่ ๑๙ - ๒๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๘ จ�ำนวน ๕๐ คน ณ องค์การบริหารส่วนจังหวัดอ่างทอง อ�ำเภอเมือง จังหวัดอ่างทอง ครั้งที่ ๖ วันที่ ๒๕ - ๒๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๘ จ�ำนวน ๕๐ คน ณ ห้องประชุมเสม็ดงามรีสอร์ท อ�ำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี ครั้งที่ ๗ วันที่ ๑๙ - ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๘ จ�ำนวน ๕๐ คน ณ ห้องจัดเลี้ยง ชั้น ๓ ภัตตาคารหงษ์ฟ้า ถนนอรรถกวีต�ำบลปากน�้ำโพ อ�ำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ ครั้งที่ ๘ วันที่ ๒๙ - ๓๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๙ จ�ำนวน ๕๐ คน ณ ห้องประชุมชั้น ๓ ตึกนวมหาราช สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ครั้งที่ ๙ วันที่ ๒๔ - ๒๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๐ จ�ำนวน ๕๐ คน ณ ห้องประชุมชั้น ๓ ตึกนวมหาราช สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ครั้งที่ ๑๐ วันที่ ๑๙ - ๒๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๑ จ�ำนวน ๕๐ คน ณ ห้องประชุมชั้น ๓ ตึกนวมหาราช สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ครั้งที่ ๑๑ วันที่ ๒๖ - ๒๗ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๖ จ�ำนวน ๕๐ คน ณ ห้องประชุมชั้น ๓ ตึกนวมหาราช สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ครั้งที่ ๑๒ วันที่ ๙ - ๑๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ จ�ำนวน ๕๐ คน ณ ห้องประชุมศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาคนพิการ (โรงเรียนวัดท้ายย่าน)อ�ำเภอเมืองจังหวัดอ่างทอง ครั้งที่ ๑๓ วันที่ ๒๐ - ๒๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ จ�ำนวน ๒๐ คน ณ ห้องประชุมชั้น ๔ อาคาร สว. ส�ำนักส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการ สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ แขวงถนนนครไชยศรีเขตดุสิต กรุงเทพฯ
59 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
60 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา แสงแห่งพระกรุณาส่องสว่างกลางใจประชา ปัจจุบัน ส�ำนักส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯได้รับคนพิการบางส่วน ที่ผ่านการฝึกอบรมวิชาชีพเข้าท�ำงาน ประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยาและผลิตผลิตภัณฑ์ต่างๆ ของดอกแก้วกัลยา โดยมี คนพิการ ทั้งพิการทางกายหรือการเคลื่อนไหว พิการทางการได้ยินหรือการสื่อความหมาย พิการทางสติปัญญาหรือ การเรียนรู้ยกเว้นเพียงพิการทางตาหรือการมองเห็น เนื่องจากการประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยาจ�ำเป็นต้องใช้สายตา จึงต้องเข้ารับการอบรมด้านอื่นที่สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ จัดให้เช่น การนวดแผนไทย เป็นต้น คนพิการที่จะเข้าท�ำงานกับส�ำนักส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ นั้น จะต้องผ่านการสัมภาษณ์การซักประวัติจากนักสังคมสงเคราะห์ผ่านการทดลองงาน ทดสอบความถนัด ผู้ผ่าน การทดลองงาน จะได้รับการฝึกอบรมอย่างน้อย ๒ วัน จนกว่าจะผ่านการทดสอบ จึงจะรับเข้าท�ำงานได้คนพิการ จะได้รับค ่าตอบแทนเป็นรายวันตามผลงานของแต ่ละคน อีกทั้งยังได้รับค ่าพาหนะ และบริการอาหารกลางวัน หากมีการน�ำดอกแก้วกัลยาไปท�ำนอกเวลาจะได้รับค่าตอบแทนตามปริมาณงานที่ท�ำ และจะมีคนพิการบางส่วนรับงาน ไปท�ำที่บ้าน ส�ำนักส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการ สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ จะจัดส่งวัสดุอุปกรณ์ ทุกอย่างให้รวมทั้งกลีบดอกกลีบใบที่ย้อมสีเรียบร้อยตามเกณฑ์มาตรฐานของส�ำนักส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการ เพียงแต่ท�ำเกสร ติดดอก ติดใบ พันก้าน ประกอบดอก เมื่อคนพิการประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยาเสร็จเรียบร้อยแล้ว จะส่งกลับส�ำนักส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการ สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ โดยน�ำส่งด้วยตนเองหรือ ทางไปรษณีย์ ในการประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยานั้น คณะกรรมการฝ่ายผลิตดอกแก้วดอกกัลยาค�ำนึงว่า ดอกแก้วกัลยาจะต้องมี รูปแบบ สีตรงตามมาตรฐานเดียวกัน จึงมีการควบคุมการผลิตให้ได้มาตรฐาน โดยมอบหมายเจ้าหน้าที่ส�ำนักส่งเสริม อาชีพและพัฒนาคนพิการเป็นคนควบคุมคุณภาพ โดยเฉพาะการผสมสีดอกและใบ ไม่ให้สีผิดเพี้ยนแตกต่างออกไป ซึ่งต้องใช้ความช�ำนาญอย่างมาก ในการแบ ่งงานแบ ่งหน้าที่ให้คนพิการนั้น จะแบ ่งออกตามความถนัด คนพิการแต ่ละคนจะมีความถนัด ความสามารถหลายๆ ด้าน ซึ่งส�ำนักส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการ สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ จะ มอบหมายงานให้ตามงานที่ถนัดที่สุดเป็นหลักและหากมีงานเร่งด่วนคนพิการทั้งหมดจะร่วมมือช่วยกันท�ำจนงานส�ำเร็จ
61 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ งานประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยาดอกเดี่ยว จะแบ่งส่วนงานเบื้องต้น ดังนี้ ๑. งานตอกกลีบดอกและใบ ๒. งานผสมสีและจุ่มย้อมสี ๓. งานท�ำเกสร ๔. งานท�ำกลีบดอกและใบ ๕. งานติดก้านใบ ๖. งานประกอบดอกและใบ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖
62 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา รายได้จากการจำหน่ายดอกแก้วกัลยา นับจากวันเข้าเฝ้าสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ในวันที่ ๒๑ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๔๗ สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ได้รับสนองพระด�ำรัสสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์จัดให้มีการฝึกอบรมคนพิการในการประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยา และเริ่มจัดท�ำดอกแก้วกัลยาเพื่อจ�ำหน่ายในงานวันคนพิการ ประจ�ำปี๒๕๔๗ และจ�ำหน่ายตามหน่วยงาน สถานที่ และงานต่างๆจนถึงปัจจุบัน รายได้จากการจ�ำหน่ายดอกแก้วกัลยาเป็นเงินทั้งสิ้น ๑๔,๙๓๕,๘๙๖.๐๔ บาท (สิบสี่ล้าน เก้าแสนสามหมื่นห้าพันแปดร้อยเก้าสิบหกบาทสี่สตางค์) (ข้อมูล ณ วันที่ ๓๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๖) ช่องทางการจัดจ�ำหน่ายดอกแก้วกัลยา ในการจัดจ�ำหน่ายผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยา น�ำรายได้สู่คนพิการ และสมทบกองทุนดอกแก้วกัลยาเพื่อเป็นทุน ช่วยเหลือส่งเสริมและพัฒนาคนพิการในด้านต่างๆ นั้น ส�ำนักส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการสภาสังคมสงเคราะห์ แห่งประเทศไทยฯ ได้มีช่องทางการจัดจ�ำหน่ายดอกแก้วกัลยาหลายช่องทางด้วยกัน ดังต่อไปนี้ k ร้านค้าของส�ำนักส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการ สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยามีจ�ำหน่ายที่ร้านค้าของส�ำนักส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการ ชั้น ๑ อาคาร สว. หลังสถานีรถไฟสามเสน ถนนเทอดด�ำริเขตดุสิต กรุงเทพฯ โทร. ๐๒ - ๒๔๑ - ๒๘๔๑, ๐๒ - ๒๔๑ - ๕๑๒๕ นอกจากผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยาแล้ว ยังมีสินค้าที่ผลิตโดยฝีมือของคนพิการ ส�ำนักส่งเสริมอาชีพและพัฒนา คนพิการและสินค้าจากองค์กรสมาชิกและคนพิการทั่วประเทศ ผลิตภัณฑ์บริจาคจากผู้ผลิต เสื้อผ้ามือสองที่ได้รับ การบริจาคจากประชาชนในประเทศไทยและองค์การ Goodwill Industries ต่างประเทศ
63 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ k งานวันคนพิการ สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ได้จัดงานวันคนพิการเป็นประจ�ำทุกปีโดยเริ่มตั้งแต่ ปีพ.ศ. ๒๕๐๖ เพื่อเปิดโอกาสให้คนพิการทั่วประเทศ ได้พบปะสังสรรค์แลกเปลี่ยนความรู้ประสบการณ์ ได้แสดงความสามารถ ได้รับรู้วิทยาการใหม่ๆเกี่ยวกับการป้องกันความพิการการบ�ำบัดรักษาและการฟื้นฟูสมรรถภาพ ตลอดจนส่งเสริมให้ คนพิการมีอาชีพ และรายได้ที่เหมาะสม โดยได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน ในการด�ำเนินงาน จัดกิจกรรมและบริการต่างๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อคนพิการโดยจะจัดขึ้นเป็นประจ�ำทุกปีในวันเสาร์สัปดาห์ที่ ๒ ของเดือน พฤศจิกายน ภายในงานได้น�ำผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยาออกจ�ำหน่ายการสาธิตการประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยาโดยคนพิการและ ยังมีกิจกรรมภายในงานประกอบด้วยการประกาศเกียรติคุณบุคคลพิการตัวอย่างการจัดนิทรรศการผลงาน นวัตกรรม เพื่อคนพิการ เป็นต้น
64 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา k การส่งหนังสือไปยังหน่วยงานต่างๆ เพื่อขอรับการสนับสนุนผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยา ในแต่ละปีจะมีการส่งหนังสือเชิญชวนให้สนับสนุนผลิตภัณฑ์และขอรับการสนับสนุนสถานที่ในการจัดจ�ำหน่าย ดอกแก้วกัลยาไปยังหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐ เอกชน ธนาคาร โรงพยาบาล สถานศึกษาต่างๆ ทั่วประเทศ k การจ�ำหน่ายดอกแก้วกัลยานอกสถานที่ • การรณรงค์จ�ำหน่ายดอกแก้วกัลยา เนื่องในการจัดงาน “๑ ทศวรรษ ใต้ร่มพระบารมีแก้วกัลยาของ แผ่นดิน” ในปีพ.ศ. ๒๕๕๘ ได้มีการรณรงค์จ�ำหน่ายดอกแก้วกัลยา โดย “คชา นนทนันท์อัญชุลีประดิษฐ์” จากค่าย ทรูแฟนเทเชีย และ “นนท์ธนนท์จ�ำเริญ” จากค่ายไอ แอม ร่วมจ�ำหน่ายดอกแก้วกัลยา ณ สถานีรถไฟฟ้า บีทีเอส สถานีสยาม ภาพจาก truelife • การออกบูธจ�ำหน่ายดอกแก้วกัลยา ณ สถานีรถไฟฟ้า (BTS) บริเวณสถานีสยาม และสถานีรถไฟฟ้า ใต้ดิน (MRT) บริเวณสถานีอโศก คชา นนทนันท์ อัญชุลีประดิษฐ์จากค่าย ทรูแฟนเทเชีย กล่าวว่า “เป็นความยินดีอย่างมากครับ ที่ได้มาช่วยขายดอกแก้วกัลยาในวันนี้ ซึ่งเท่าที่ผมทราบมาการที่เราช่วยซื้อดอกแก้วกัลยาก็ถือว่าเป็นการช่วยเหลือ คนพิการให้มีรายได้มีอาชีพเลี้ยงตัวเองอีกทางหนึ่ง เรียกได้ว่าเป็นเรื่องราวที่ ดีมากๆ ที่เราได้ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน คนไทยด้วยกัน น�้ำใจคือเรื่องส�ำคัญ ถ้าเป็นไปได้ผมอยากให้เราทุกคนช่วยกันครับ” นนท์ ธนนท์ จ�ำเริญ จากค่ายไอ แอม กล่าวว่า “ส�ำหรับผม การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน เป็นสิ่งส�ำคัญในสังคมนะครับ และยิ่งงานนี้เป็นการช่วยเหลือคนพิการให้มีรายได้ในการเลี้ยงชีพ ในการดูแล ครอบครัว ผมว่าเป็นสิ่งที่น่าสนับสนุนอย่างยิ่ง อยากให้ทุกคนมาช่วยกัน ผม นับถือเลยนะครับ ส�ำหรับจิตใจเข้มแข็งมากๆของพี่ๆคนพิการ ที่ไม่ท้อถอย เอาความสามารถที่มีมาเลี้ยงชีพ มาประกอบอาชีพสุจริต ด้วยเหตุนี้แหละ ผมถึงอยากให้ทุกๆคนมาช่วยซื้อ มาช่วยสนับสนุน “ดอกแก้วกัลยา”กันครับ”
65 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ • การออกบูธจ�ำหน่ายผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยา ณ ศูนย์การค้า เดอะ แพลทินัม แฟชั่นมอลล์ส�ำนัก ส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯได้รับความอนุเคราะห์สถานที่จากคุณสุฐิตา โชติจุฬางกูร ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท เดอะ แพลทินั่ม กรุ๊ป จ�ำกัด (มหาชน) ออกบูธจ�ำหน่าย ผลิตภัณฑ์ ดอกแก้วกัลยา เมื่อวันที่ ๑๒ - ๑๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๒ โดยการประสานงานของคุณทิพวัฒน์จลานันทวงศ์ กรรมการอ�ำนวยการของสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ • การออกบูธจ�ำหน่ายผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยา ณ ศูนย์การค้า เดอะ แพลทินัม แฟชั่นมอลล์ เมื่อวันที่ ๒ - ๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๓
66 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา • การออกบูธจ�ำหน่ายผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยา ณ ศูนย์การค้า เดอะ แพลทินัม แฟชั่นมอลล์ เมื่อวันที่ ๒๓ - ๒๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๕ • การออกบูธจ�ำหน่ายผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยาในงาน “มหกรรมส่งเสริมอาชีพคนพิการ” เมื่อวันที่ ๑๒ - ๑๓ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๓ ณ ศูนย์การแสดงสินค้าและการประชุม อิมแพ็คเมืองทองธานี
67 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ การใช้จ่ายเงินกองทุนดอกแก้วกัลยา กองทุนดอกแก้วกัลยานั้นเป็นกองทุนที่จัดตั้งขึ้นเพื่อน�ำเงินจากกองทุนช่วยเหลือ ส่งเสริมและพัฒนาคนพิการ ในด้านต่างๆเช่น ด้านอาชีพ การศึกษาการป้องกันความพิการและการฟื้นฟูสมรรถภาพ เป็นต้น กองทุนดอกแก้วกัลยา มีเงินจ�ำนวนทั้งสิ้น ๖,๑๗๗,๒๑๕.๖๒ บาท (หกล้านหนึ่งแสนเจ็ดหมื่นเจ็ดพันสองร้อยสิบห้าบาท หกสิบสองสตางค์) ณ วันที่ ๓๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๖ การใช้จ่ายเงินกองทุนดอกแก้วกัลยา จัดสรรเป็นทุนสงเคราะห์ส่งเสริมและพัฒนาคนพิการในด้านต่างๆ โดย แบ่งออกเป็น ๓ ด้านใหญ่ๆ ดังต่อไปนี้ k การมอบทุนประกอบอาชีพให้คนพิการ คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยาจะพิจารณาการมอบทุนประกอบอาชีพให้แก่คนพิการทั่วประเทศ โดย คนพิการหรือครอบครัวคนพิการจะขอความช่วยเหลือไปยังสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯเช่น ทุนประกอบ อาชีพค้าขายอาหาร การตัดเย็บเสื้อผ้า การเปิดร้านขายของช�ำ การค้าขายเสื้อผ้า เป็นต้น และจะมีการมอบทุน ประกอบอาชีพให้แก่คนพิการในวันคล้ายวันประสูติสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนากรมหลวงนราธิวาส ราชนครินทร์ในวันที่ ๖ พฤษภาคม เป็นประจ�ำทุกปี k การมอบทุนการศึกษา คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยาจะพิจารณาให้ความช่วยเหลือทุนการศึกษาแก่คนพิการและบุตรคนพิการ และจะมีการจัดพิธีมอบ ในวันคล้ายวันประสูติสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาส ราชนครินทร์ในวันที่ ๖ พฤษภาคม เป็นประจ�ำทุกปี k โครงการเผยแพร่การป้องกันความพิการและการฟื้นฟูสมรรถภาพ ในประเทศไทย มีประชากรที่พิการอยู่ประมาณ ๒ ล้านคนที่ลงทะเบียนอยู่กับระบบราชการ ในจ�ำนวนนี้ ประมาณ ๓๐๐,๐๐๐ คนได้เสียชีวิตไปแล้วฉะนั้น ยังมีประมาณ ๑ ล้าน ๗ แสนคนที่ยังมีชีวิตอยู่ซึ่งตรงนี้จริงๆแล้ว เป็นความสูญเสียทางประชากรและของครอบครัวอย่างใหญ่หลวง ดังนั้น สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ จึงจัดตั้ง โครงการเผยแพร่การป้องกันความพิการและการฟื้นฟูสมรรถภาพ ในปีพ.ศ. ๒๕๔๖ เพื่อเผยแพร่ ความรู้แก่ประชาชน เพื่อให้ทราบถึงสาเหตุที่แท้จริงที่น�ำไปสู่ความพิการ พร้อมทั้งรณรงค์ปลูกจิตส�ำนึกให้ประชาชน ดูแลสุขภาพและความปลอดภัยให้แก่ตนเองแก่สมาชิกในครอบครัวและผู้ที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมกันหลีกเลี่ยงสาเหตุต่างๆ ที่น�ำไปสู่ความพิการ
68 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา ในปี พ.ศ. ๒๕๕๐ คณะกรรมการโครงการเผยแพร่การป้องกันความพิการและการฟื้นฟูสมรรถภาพ ได้เชิญ อาจารย์แพทย์ผู้ทรงคุณวุฒิในสาขาต่างๆ จากมหาวิทยาลัยด้านการแพทย์ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการป้องกันอุบัติเหตุ บนท้องถนน การป้องกันอุบัติเหตุในโรงงานอุตสาหกรรม ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ และ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการจัดสถานที่และสิ่งอ�ำนวยความสะดวกแก ่คนพิการ เป็นวิทยากรบรรยายให้ข้อมูลเกี่ยวกับ เรื่องต่างๆ มาจัดท�ำเป็นสื่อวีดิทัศน์และหนังสือ “ความพิการป้องกันได้ ถ้ารู้วิธี” มีเนื้อหาเกี่ยวกับการป้องกันและ หลีกเลี่ยงสาเหตุต่างๆ ที่น�ำไปสู่ความพิการตลอดวงจรชีวิต ตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์จนถึงวัยผู้สูงอายุเพื่อเผยแพร่ไป ทั่วประเทศโดยการประสานงานของผู้ช่วยศาสตราจารย์นายแพทย์อนุวัฒน์สุตัณฑวิบูลย์อาจารย์ภาควิชสูติศาสตร์ นรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล และนายแพทย์แท้จริง ศิริพานิช เลขาธิการมูลนิธิเมาไม ่ขับ หัวหน้ากลุ่มงานควบคุมป้องกันการบาดเจ็บ กระทรวงสาธารณสุข ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๕๘ ได้มีการปรับปรุงเพิ่มเนื้อหาต่างๆ และจัดท�ำในรูปแบบ E-Book เพื่อความสะดวก ในการดูข้อมูลผ่านแอปพลิเคชัน ชื่อ Disabled Prevent และในปี พ.ศ. ๒๕๖๓ คณะกรรมการโครงการเผยแพร่การป้องกันความพิการและการฟื้นฟูสมรรถภาพ ได้มี การจัดท�ำวีดิทัศน์“ความพิการป้องกันได้...ถ้ารู้วิธี” ชุดใหม่ โดยได้ท�ำเป็นหนังสือ วีดิทัศน์และ E-Book ปี พ.ศ. ๒๕๖๓ จัดโครงการ “พี่หัวดี” ให้ตระหนักถึงความส�ำคัญของการป้องกันความพิการที่เกิดจาก อุบัติเหตุบนท้องถนน จึงได้จัดท�ำโครงการนี้ขึ้นเพื่อเผยแพร่ความรู้ในการป้องกันอุบัติภัยบนท้องถนน มุ่งเน้นให้ ผู้ปกครองเห็นความส�ำคัญของการสวมหมวกกันน็อกให้เด็กทุกครั้งที่ต้องเดินทางด้วยรถจักรยานยนต์ โดยเน้นเป็น เด็กเล็กวัย ๓ - ๗ ปีตลอดจนการหลีกเลี่ยง สาเหตุต่างๆ ที่น�ำไปสู่ความพิการตลอดช่วงชีวิต ซึ่งจะท�ำให้ประชาชน มีสุขภาพดีมีความสุขและใช้ชีวิตอยู่ได้อย่างมีคุณภาพ และจัดให้มีการประกวดคลิปวิดีโอ“ร้อง เล่น เต้น เพลงพี่หัวดี” เพื่อใช้ในการรณรงค์การใส่หมวกกันน็อก และประชาสัมพันธ์ถึงความปลอดภัยของการสวมหมวกกันน็อก รณรงค์ให้ พ่อ แม่ผู้ปกครอง สถานศึกษา และประชาชนทั่วไป เห็นถึงความส�ำคัญในการสวมหมวกกันน็อกให้เด็ก
69 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ • ประกวดคลิปวิดีโอ “ร้อง เล่น เต้น เพลงพี่หัวดี” ครั้งแรก พ.ศ. ๒๕๖๔ ชิงถ้วยพระราชทานสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี • ประกวดคลิปวิดีโอ “ร้อง เล่น เต้น เพลงพี่หัวดี” ครั้งที่ ๒ พ.ศ. ๒๕๖๕ ชิงถ้วยพระราชทานสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี อ่านรายละเอียด โครงการเผยแพร่การป้องกันความพิการและการฟื้นฟูสมรรถภาพ และชมคลิปวีดิทัศน์ สื่อการเรียนรู้ของโครงการ พิมพ์ URL : http://www.disableprevent.ncswt.or.th/ หรือสแกน Qr Code
70 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา ช่อติดเสื้อแก้วกัลยา (ดอกเดี่ยว) ช่อติดเสื้อแก้วกัลยา (มีดอกไม้แซม) ช่อยาวแก้วกัลยา ปากกาแก้วกัลยา สมุดโน้ตแก้วกัลยา ผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยา นับจากวันที่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ได้พระราชทาน ดอกแก้วกัลยาให้เป็นสัญลักษณ์ของคนพิการนั้น ได้มีการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยาออกมาใหม่ในทุกๆ ปี โดยสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ได้แต่งตั้งคณะกรรมการฝ่ายฝึกอบรมและคณะท�ำงานออกแบบผลิตภัณฑ์ ดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯให้ความส�ำคัญในการให้ก�ำลังใจแก่คนพิการเพื่อให้เขารักและหวงแหน “ดอกแก้วกัลยา”ดอกไมัสัญลักษณ์ของพวกเขาที่ได้รับพระราชทานจากสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ แก้วเยติแก้วกัลยา ติดต่อสั่งซื้อผลิตภัณฑ์ ได้ที่ ส�ำนักส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการ สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ เลขที่ ๑๐๐/๔๑-๔๒ อาคาร สว. ถนนเทอดด�ำริ เขตดุสิต กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๐ โทร. ๐-๒๒๔๑-๒๘๔๑ ๐-๒๒๔๑-๕๑๒๕ หรือสแกน QR code
71 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ กระเป๋าอเนกประสงค์แก้วกัลยา ถุงแก้วกัลยา (ยาหม่อง) ถุงแก้วกัลยา (พิมเสน+ยาหม่อง) ตุ๊กตาหมีแก้วกัลยา สายรัดข้อมือแก้วกัลยา แม็กเน็ตแก้วกัลยา พานพุ่มใหญ่ พานพุ่มเล็ก แจกันแก้ว
72 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา กระเช้าจิ๋ว ตะกร้าเล็ก กระถางจิ๋ว กระเช้าใหญ่ อโรม่าดอกแก้วกัลยา ผ้าพันคอดอกแก้วกัลยา เสื้อโปโลดอกแก้วกัลยา
73 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ พระพุทธโสธร หลวงพ่อทันใจ พระแก้วมรกต พระพุทธชินราช พระแก้วมรกต พระพุทธชินราช พระพุทธโสธร หลวงพ่อทันใจ
๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา 74 วันเดือนปีเคลื่อนผ่านมานานนับ ยังอุ่นรับทางสว่างมิจางหาย พระเมตตาติดเตือนไม่เคลื่อนคลาย เลื่อมลักษณ์ฉายลายอักษรป้อนความดี งานหน่วยแพทย์พัฒนาค่าชีวิต เติมแนวคิดบำบัดทุกข์เพิ่มสุขศรี “แก้วกัลยา” สัญลักษณ์เชื่อมไมตรี สานชีวีคนพิการผ่านชีวิน ด้วยเดชะพระบารมีที่ปรากฏ พระยิ่งยศพระพี่นางดั่งศศิน กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เทิดเทพินทร์ร่มโพธิ์ทองครองพิมาน สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (นางศรีสุภางค์ อินทร์ไทร ร้อยกรอง) (จากหนังสือที่ระลึกงานวันคนพิการ ครั้งที่ ๔๙ ประจ�ำปี๒๕๕๘ “๑ ทศวรรษ ใต้ร่มพระบารมีแก้วกัลยาของแผ่นดิน” สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์)
75 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ดอกไม้สวรรค์ ส่องไสวจากแดนสรวง เบญจรังสี แม้ “ดอกแก้วกัลยา” จะเป็นเพียงดอกไม้ประดิษ สีฟ้าทำด้วยกระดาษสาดอกเล็กๆ แต่ก็ เป็นดอกไม้ที่ยิ่งใหญ่ในหัวใจของคนพิการทุกคน เมื่อได้เห็น “ดอกแก้วกัลยา” ที่ใดหรือครั้งใด ก็จะหวนน้อมรำลึกถึงพระกรุณาธิคุณในสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ที่พระองค์ได้พระราชทานให้เป็นสิริมงคลแก่ชีวิตของคนพิการ นับจากวันที่สมเด็จเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ได้พระราชทาน “ดอกแก้วกัลยา” ตั้งแต่วันที่ ๒๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๗ เป็นต้นมา นอกจากดอกแก้วกัลยาและผลิตภัณฑ์ต่างๆ ที่คนพิการได้ประดิษฐ์ขึ้น เพื่อจ�ำหน่ายแล้ว ดอกแก้วกัลยายังปรากฏออกมาในรูปแบบหลากหลายแตกต่างกัน ตามวัตถุประสงค์ของหน่วยงาน ต่างๆ ที่ได้ร่วมมือหรือขออนุญาตสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ อันได้แก่ k “ดอกแก้วกัลยา” ในบทเพลง “เพลงแก้วกัลยา” k “ดอกแก้วกัลยา” ในงานพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ k “ดอกแก้วกัลยา” ในตราไปรษณียากร k “ดอกแก้วกัลยา” ใน “แก้วกัลยาสิกขาลัย” เป็นชื่อหน่วยงานที่ตั้งขึ้นตามค�ำสั่งกระทรวงสาธารณสุข k “ดอกแก้วกัลยา” ใน “พระราชบัญญัติการจัดการศึกษาส�ำหรับคนพิการ พ.ศ. ๒๕๕๑” และ “ศูนย์การศึกษาพิเศษ” ส�ำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ k “ดอกแก้วกัลยา” ในสลากกินแบ่งรัฐบาล k “ดอกแก้วกัลยา” ในงานศิลปะ “ดอกไม้สีฟ้า Blue Flower” ในงานนิทรรศการ “Expression of Kindness” ณ กรุงปารีส สาธารณรัฐฝรั่งเศส
76 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา “ดอกแก้วกัลยา” ในบทเพลง “เพลงแก้วกัลยา” เพลงแก้วกัลยา ค�ำร้อง ท�ำนอง โดย นายประภาส ชลศรานนท์ เรียบเรียงเสียงประสาน โดย นายสุระชัย บุญแต่ง ขับร้องโดย นางสาวอธิศรีสงเคราะห์ แก้วกัลยาทรงคุณค่าเหนือจิตใจ คือดอกไม้แห่งความรักและการแบ่งปัน องค์พระพี่นางพระราชทานเป็นมิ่งขวัญ ให้ผองผู้พิการไทยทั้งปวง ดอกไม้ฟ้า แห่งกรุณา ประทานลงมาแสนชื่นใจ ดั่งดอกไม้จากเทวาลัยจากแดนสรวง ดอกไม้ฟ้า แก้วกัลยา แทนใจทั้งปวง แทนความรักความเป็นห่วงความชื่นชม ขาดแขนขาหรือดวงตามองไม่เห็น ใช่จะล�ำเค็ญใช่จะทุกข์หรือตรอมตรม ยังมีหัวใจสู้ต่อไปอย่างสุขสม คือชีวิตที่ชื่นชมโลกงดงาม เพลง “แก้วกัลยา” นั้น นายประภาส ชลศรานนท์ รองประธานกรรมการบริษัท เวิร์คพอยท์เอ็นเทอร์เทนเมนท์ จ�ำกัด (มหาชน) ได้แต่งขึ้นเพื่อเทิดพระเกียรติเนื่องในวโรกาสวันคล้ายวันประสูติครบ ๘๓ พรรษาสมเด็จพระเจ้า พี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ วันที่ ๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๙ โดย สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ร่วมกับ เวิร์คพอยท์เอ็นเทอร์เทนเมนท์จ�ำกัด (มหาชน) จัดการแสดงเปิดตัว ดอกแก้วกัลยาอย่างเป็นทางการในรายการคุณพระช่วย ทางโมเดิร์นไนน์ทีวีซึ่งเป็นตอนพิเศษ ออกอากาศครั้งแรก เมื่อวันอังคารที่ ๒ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๙ และออกอากาศซ�้ำในวันที่ ๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๑ โดยมีการขับร้อง เพลงนี้ในรายการด้วย นายประภาส ชลศรานนท์ บริษัท เวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์จ�ำกัด (มหาชน) ได้บันทึกถึงการจัดท�ำ เพลง “แก้วกัลยา” ไว้ในหนังสือ “เพลงเขียนคน คนเขียนโลก” ความว่า
77 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ “ต้องเรียกได้ว่าเป็นช่วงดีๆ ช่วงหนึ่งของชีวิตที่ได้ท�ำงานอย่างนี้ที่ภูมิใจที่สุดก็คือในฐานะที่เป็นคนไทยและ ได้ใช้ความรู้ความสามารถที่ตัวเองมีอยู่ ท�ำงานถวายเจ้าฟ้าเจ้าแผ่นดินด้วยความส�ำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ คนไทยเรา โชคดีมากเจ้านายทุกพระองค์ท่านทรงงานหนักเพื่อพสกนิกรจริงๆอย่างสมเด็จพระพี่นางฯ ท่านก็ทรงงานอย่างหนัก เพื่อโอบอุ้มคนพิการมาตลอดก่อนจะแต่งเพลงนี้ก็ได้ศึกษาจากหนังสือของสภาสังคมสงเคราะห์ฯ ที่พูดถึงพระราชประวัติ ของพระองค์ท่าน รวมไปถึงที่มาที่ไปของดอกแก้วกัลยา ที่พระองค์ท่านพระราชทานให้คนพิการ พระองค์ท่านทรง สนพระทัยในเรื่องก�ำลังใจและศักดิ์ศรีของคนพิการเป็นอย่างมาก ผมเลือกดนตรีคลาสสิกและดนตรีไทย เพราะผมอยากให้มีความเป็นสากลไปพร้อมๆกับการเชิดชูความงดงาม ของศิลปวัฒนธรรมไทย ยิ่งได้นักร้องเสียงดีๆ อย่างน้องตั๊ก ยิ่งท�ำให้เพลงอบอุ่นและทรงพลังสมใจ และแม้จะเป็น เพลงจังหวะ ๓ - ๔ แบบวอลซ์แต่การเอาฉิ่ง เอาระนาด ซอและขลุ่ยเข้าไปบรรเลงด้วยก็ยิ่งรู้สึกถึงความเป็นไทยได้ ที่บอกว่าเป็นช่วงดีๆ ช่วงหนึ่งของชีวิตก็คือ การได้มาร่วมงานกับคนพิการอย่างเต็มรูปแบบ ๒๐ กว่าปีก่อน ผมเคยแต่งเพลงต้นชบากับคนตาบอด ที่พูดถึงคนตาบอดที่มองเห็นความงามของโลกจากหัวใจของเขามาแล้วก็จริง แต่ตอนที่บันทึกการแสดงสดเพลงแก้วกัลยาในรายการคุณพระช่วยนี่สิครับ ของจริงนี่เหนือกว่าที่ผมจินตนาการไว้ ไม่รู้กี่ร้อยกี่พันเท่า พวกเขามองโลกงดงามอย่างแท้จริงเลยครับ สามสิบคนบนเวทีหูพิการตาบอดขาพิการการแสดงของพวกเขา เป็นธรรมชาติมาก สดใสเต็มไปด้วยพลังและออกมาจากใจโดยไม่มีอะไรเคลือบแฝงเลย มันเหมือนน�้ำในบ่อที่ใสมาก ไม่มีอะไรแขวนลอยอยู่เลย วันนั้นในสตูดิโอ คนที่ใจแข็งที่สุดผมว่าก็มีน�้ำตาคลอๆ นะ มันชาบซึ้งที่เห็นพวกเขาท�ำได้และท�ำได้ดีเสียด้วย” เพลงแก้วกัลยาขับร้องโดย นางสาวอธิศรี สงเคราะห์ คนพิการทางการเห็น จากสมาคมดนตรีเพื่อคนตาบอด ออกรายการ “คุณพระช่วย” บรรเลงดนตรีโดยวงซิมโฟนี่จากกองดุริยางค์กองทัพบกประสานเสียงกับดนตรีไทย โดยคนพิการ นางสาวอธิศรีสงเคราะห์ให้สัมภาษณ์หลังจากขับร้องเพลงแก้วกัลยาว่า “หนูร้องเพลงให้กับสมาคมดนตรีคนตาบอดตั้งแต่สมาคมเริ่มก่อตั้งเมื่อ ๒ ปี ที่แล้วค่ะครั้งแรกที่ได้ทราบว่าตัวเองจะได้ร้องเพลงนี้ก็รู้สึกปลาบปลื้มเป็นอย่างมาก ค่ะ เพราะทราบว่าเพลงแก้วกัลยา เป็นเพลงที่ คุณประภาส ชลศรานนท์แต่งขึ้น เพื่อถวายแด่สมเด็จพระพี่นางฯเนื่องในวโรกาสคล้ายวันประสูติของสมเด็จพระเจ้า พี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์และยังใช้เป็น สัญลักษณ์ของคนพิการเป็นครั้งแรกอีกด้วย ซึ่งหนูทราบมาว่าสมเด็จพระพี่นางฯ ท่านโปรดดนตรีมาก หนูจึงตั้งใจร้องเพลงนี้มากๆค่ะ ให้สมกับที่ได้รับเลือกมาเป็น นักร้องน�ำ แม้จะใช้เวลาในการซ้อมไม่นานก็ตาม ครั้งแรกที่ได้ฟังเนื้อร้องหนูขนลุก เลยค่ะ เรียกว่าประทับใจจนบอกไม่ถูก เนื้อเพลงสวย ดนตรีสวยประกอบกันแล้ว เป็นเพลงที่ไพเราะมากๆค่ะไม่รู้ว่าคุณประภาสแต่งขึ้นได้ยังไงโดยเฉพาะท่อนที่ร้อง ว่า“ดอกไม้ฟ้าแห่งพระกรุณา ประทานลงมาแสนชื่นใจ” ฟังแล้วดีจังค่ะซึ่งเนื้อหา รวมๆในเพลงนั้นฟังแล้วได้ก�ำลังใจมากๆ หนูร้องกี่รอบๆ ก็รู้สึกว่าชื่นใจ ก็อยาก ฝากให้คนไทยทุกคนโดยเฉพาะพวกคนพิเศษได้ฟังเพลงนี้นะคะรับรองได้ว่าต้องชอบ และได้ก�ำลังใจกันทุกคนแน่นอนค่ะ”
78 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา รับฟังเพลงแก้วกัลยา ค้นหาทางยูทูป พิมพ์ค�ำว่า “แก้วกัลยา-อธิศรี สงเคราะห์” หรือ พิมพ์ URL : https://www.youtube.com/watch?v=P-DoVVtNkF8 หรือสแกน Qr Code
79 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ “ดอกแก้วกัลยา” ในงานพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ พระเมรุมาศและพระเมรุ เป็นสถาปัตยกรรมชั่วคราวที่จัดสร้างขึ้นเพื่อถวายพระเพลิง แสดงถึงพระเกียรติยศ ตามแนวคิดที่ว่า พระมหากษัตริย์ทรงเป็นสมมติเทพ เมื่อถึงวาระสุดท้ายแห่งพระชนมชีพ ทุกพระองค์จะเสด็จสู่ ทิพยสถาน ณ พระสุเมรุบรรพตหรือเขาพระสุเมรุ จึงมีการสร้างสถานที่ในการพระบรมศพ พระศพ โดยจ�ำลอง จากเขาพระสุเมรุอันเป็นเหมือนศูนย์กลางจักรวาล มีลักษณะเป็นเครื่องยอดขนาดใหญ่ สูง ส�ำหรับประดิษฐาน พระบรมศพพระมหากษัตริย์หรือพระศพพระบรมวงศ์ชั้นผู้ใหญ่ การสร้างพระเมรุมาศและพระเมรุในปัจจุบัน ได้มีการออกแบบภูมิสถาปัตยกรรมและการประดับตกแต่ง อันเกี่ยวเนื่องในพระองค์นั้นๆ อาทิการประดับตุงบริเวณรอบราชวัตรในงานพระเมรุมาศ สมเด็จพระศรีนครินทรา บรมราชชนนีการออกแบบลวดลายประดับพระเมรุด้วยดอกแก้วกัลยาในงานพระเมรุสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้า กัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ การเขียนรูปเทวดาตามพระราชนิยมในสมัยรัชกาลที่ ๖ บนฉากบังเพลิงในงานพระเมรุสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดีและการน�ำ โครงการพระราชด�ำริต่างๆ ในงานพระเมรุมาศพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร สะท้อนถึงพัฒนาการในการออกแบบพระเมรุมาศและพระเมรุ ศิลปกรรม และภูมิสถาปัตยกรรม แห่งกรุงรัตนโกสินทร์มาอย่างต่อเนื่อง คณะช่างศิลป์จากวิทยาลัยช่างศิลป สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์รับผิดชอบงานพระเมรุสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ประดิษฐ์ลายไทยขึ้นมาใหม่ โดยได้รับแรงบันดาลใจจาก ดอกแก้วกัลยา ซึ่งเป็นดอกไม้ประดิษฐ์ที่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเพื่อเป็นดอกไม้สัญลักษณ์ของคนพิการทั่วประเทศ สื่อความหมายถึง ดอกไม้จากเจ้าฟ้าผู้มีน�้ำพระทัยสดใสให้แสงสว่าง อบอุ่นกับมวลหมู่พสกนิกรและคนพิการในแผ่นดินไทย ดังน�้ำ พระราชหฤทัยจากพระองค์ จึงเรียกลายไทยที่ออกแบบสร้างสรรค์ขึ้นมาใหม่เป็นครั้งแรกในงานพระเมรุครั้งนี้ว่า “ลายดอกแก้วกัลยา” ภาพจากหอจดหมายเหตุแห่งชาติ
80 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา พจนานุกรมศัพท์ลายไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ปีพ.ศ ๒๕๕๗ นิยาม “ลายดอกแก้วกัลยา” หมายถึง “ลายที่ประดิษฐ์ขึ้นมาใหม่โดยได้รับแรงบันดาลใจมาจากดอกแก้วและดอกแก้วเจ้าจอม ใช้เป็นลายผนังและ ลายประดับฉากบังเพลิง คณะช่างเขียนฉากบังเพลิงประดิษฐ์ขึ้นใช้ในงานพระเมรุสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้า กัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เมื่อวันเสาร์ที่ ๑๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๑” งานพระเมรุสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์เมื่อ พ.ศ. ๒๕๕๑ ได้มีการน�ำดอกแก้วกัลยามาใช้ในรูปแบบและวัตถุประสงค์แตกต่างกัน ดังต่อไปนี้ ฉากบังเพลิงพระเมรุ ฉากบังเพลิง คือ เครื่องประกอบอิสริยยศ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพระเมรุมาศหรือพระเมรุ เป็นเครื่องกั้นทางขึ้น ลงพระเมรุมาศในชั้นจิตกาธาน มีลักษณะเป็นฉากเพื่อใช้บังลมป้องกันมิให้ไฟลุกลามขณะถวายพระเพลิงพระบรมศพ ใช้เป็นเครื่องกั้นเพื่อมิให้เห็นการปฏิบัติการด้านพิธีกรรม การถวายพระเพลิงพระบรมศพหรือพระศพ ตัวฉากจะติดไว้ กับเสาทั้ง ๔ ด้าน สามารถพับเก็บและคลี่ออกไปได้ฉากบังเพลิงมีภาพอยู่ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง ช่างศิลป์จะเขียน เป็นภาพเทวดา นางฟ้า เพื่อส่งเสด็จสู่สวรรคาลัย ฉากบังเพลิงพระเมรุสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์นั้น แบ่งออก เป็น ๒ ชุดคือฉากบังเพลิงส่วนประตูทางเข้ามุขพระเมรุทั้ง ๔ ด้าน และฉากบังเพลิงส่วนบังเตาถวายพระเพลิงพระศพ ที่ติดตั้งไว้ภายในพระเมรุมุขทิศตะวันออก นับเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ในการพระราชทานเพลิงพระศพเจ้านาย ที่มีการเปลี่ยนแปลงจากเดิมที่ใช้ฟืนเผา มาเป็นใช้เตาเผาด้วยแก๊สเพื่อลดมลพิษในอากาศ จึงต้องเพิ่มฉากบังเพลิง ส่วนบังเตาถวายพระเพลิงพระศพขึ้นอีกชุดหนึ่ง ฉากบังเพลิงส่วนประตูทางเข้ามุขพระเมรุ ฉากบังเพลิงส่วนประตูทางเข้ามุขพระเมรุ ๔ ทิศ ทิศละ ๔ บาน รวมจ�ำนวน ๑๖ บาน ลักษณะเป็นบานเฟี้ยม ไม้สี่บานเปิดคู่ กรอบบานไม้แกะสลักปิดทองประดับกระจก ฉากแต่ละบานแบ่งออกเป็นลูกฟัก ๓ ช่อง ปิดทับด้วย ภาพเขียนสีบนผ้าในรูปเทวดาและลวดลายดอกแก้วกัลยา เขียนลายทั้งสองด้านของฉากบังเพลิง ออกแบบและเขียน โดยคณะท�ำงานช่างศิลป์ไทย สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์คณะครูอาจารย์นักศึกษาคณะวิจิตรศิลป์วิทยาลัยช่างศิลป ฉากบังเพลิงแต่ละบานแบ่งเป็นลูกฟัก ๓ ช่อง ช่องบนเป็นตราสัญลักษณ์กว ประจ�ำพระองค์ ประกอบลวดลายโคมไฟอัจกลับและดอกแก้วกัลยา โคมไฟ อัจกลับหรือ โคมหวด เป็นเครื่องตามประทีบแบบหนึ่ง ตัวโคมท�ำด้วยแก้วหุงเป็นสีขาวใส รูปทรงกระบอกก้นรวบ คล้ายหวดดินเผาข้างในหล่อน�้ำมัน มีทุ่นลอยติดไส้ด้วยด้ายดิบ ไว้จุดให้แสงสว่าง โคมแบบนี้ใช้แขวนโดยมีสายโซ่โยงมาแต่ เพดานแล้วเกี่ยวกับขอที่เกาะอยู่กับขอบโลหะที่มอบติดปากโคม ซ้ายและขวาความหมายของช่องลูกฟักนี้หมายถึงพระองค์ท่าน เป็นผู้ประทานแสงสว่างแก่ปวงประชาชนชาวไทย แสงสว่าง ดังกล่าว คือ การพระราชทานการศึกษาและทรงเป็นครูของ คนไทยทั้งปวง ภาพจากหนังสือเครื่องประกอบพระอิสริยยศ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
81 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ช่องล่างเป็นลวดลายดอกแก้วกัลยาเหมือนกันทุกบาน รวม ๑๖ ชิ้น ฉากบังเพลิงด้านหลังแต่ละทิศประกอบด้วยลวดลายช่อดอกแก้วกัลยาผูกเป็นลายเถามีความเชื่อมต่อกัน จ�ำนวน ๘ ชิ้น และลวดลายพุ่มดอกแก้วกัลยา จ�ำนวน ๘ ชิ้น เขียนลวดลายทองบนพื้นแดง มีการให้น�้ำหนักอ่อนแก่ของใบ และความแตกต่างของสีทองระหว่างดอกกับใบเพื่อให้ภาพเกิดมิติงดงาม โทนภาพสีแดงนั้นมีที่มาจากสีประจ�ำวันประสูติ ของพระองค์ ภาพจากหนังสือเครื่องประกอบพระอิสริยยศ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ช่องกลางเป็นภาพเทวดานางฟ้าอัญเชิญเครื่องสูง ได้แก่ พัดโบก ธงสามชาย จามร ฉัตร ซุมสาย บังแทรก บังสูรย์ พระอภิรุม กรรชิง และพุ่มดอกไม้ทอง และอัญเชิญดุริยดนตรีได้แก่ พิณ ซอด้วง ฉิ่ง ร�ำมะนา กระจับปี่ ซออู้ขลุ่ย กรับพวง ปี่นอก กลองแขก ฆ้อง โทน ซอด้วง เป็นสัญลักษณ์ของการอัญเชิญเครื่องประกอบพระอิสริยยศ และการบรรเลงดนตรีส่งเสด็จพระองค์ท่านสู่สวรรคาลัย ในการออกแบบลวดลายเทวดานางฟ้าเหาะของฉากบังเพลิงพระเมรุแต่ละทิศ ประกอบด้วยเทวดาเหาะ ๒ บาน นางฟ้าเหาะ ๒ บาน รวม ๔ บาน ฉากบังเพลิงทั้ง ๔ ทิศ รวม ๑๖ องค์ไม่ซ�้ำแบบกัน
82 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา ฉากบังเพลิงแต ่ละบานแบ ่งเป็นลูกฟัก ๓ ช่อง ช่อง บนเป็นลวดลายช ่อดอกแก้วกัลยาเหมือนกันทุกบาน แบบที่ ๑ ช่องกลางเป็นลวดลายพุ่มดอกแก้วกัลยา แบบที่ ๒ ลวดลายพุ่มดอกแก้วกัลยาที่ช่องกลางจะสลับกันไปในแต่ละ บาน โดยบานด้านริมเป็นแบบที่ ๑ บานคู่กลางเป็นแบบที่ ๒ ช่องล่างเป็นลวดลายช่อดอกแก้วกัลยาเหมือนกันทุกบาน ฉากบังเพลิงส่วนบังเตาถวายพระเพลิงพระศพ ฉากบังเพลิงส่วนบังเตาถวายพระเพลิงพระศพ ออกแบบ และเขียนเพื่อติดตั้งไว้ภายในพระเมรุมุขทิศตะวันออก รวม ๘ บาน เป็นภาพเทวดายืนแท่น เป็นเทวดาชั้นจตุมหาราชิกา ฉากบังเพลิงแต่ละบานแบ่งเป็นลูกฟัก ๓ ช่อง ช่องบนเป็นลาย เฟื่องอุบะดอกแก้วกัลยาช่องกลางเป็นรูปเทวดาบนพื้นสีน�้ำเงิน จ�ำนวน ๘ องค์ช่องล่างเป็นลายดอกแก้วกัลยาส่วนฉากบังเพลิง ด้านหลังนั้นไม่เน้นความส�ำคัญ เนื่องจากอยู่ด้านใน เขียนเป็น เพียงลวดลายดอกไม้ร่วง เพื่อไม่ให้เกิดความว่างเท่านั้น ภาพจากหนังสือเครื่องประกอบพระอิสริยยศ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ผนังคอสองพระเมรุ คอสอง หมายถึงส่วนของเรือนที่ต่อตั้งแต่หัวเสาสุดขึ้นไป อีกชั้นหนึ่งถึงจันทัน ผนังคอสองงานพระเมรุสมเด็จพระเจ้า พี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เป็นกรอบสี่เหลี่ยมขนาดประมาณ๗๐x๒๙๐ เซนติเมตรจ�ำนวน ๔ ช่องประดับด้วยลายจิตรกรรมเขียนสีเป็นภาพเทวดาเหาะ พนมมือไหว้ถือช่อดอกไม้ทิพย์แก้วกัลยา และลายดอกไม้ร่วง มีภาพเทวดาด้านละ ๖ องค์ในบรรยากาศของภาพโดยรวมสีฟ้า ซึ่งเป็นสีโปรดในสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
83 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ภาพจากหนังสือเครื่องประกอบพระอิสริยยศ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ลวดลายผนังพระเมรุด้านใน ผนังพระเมรุด้านในงานพระเมรุสมเด็จพระเจ้า พี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาส ราชนครินทร์ มีขนาดความสูงประมาณ ๗ เมตร รวม พื้นที่โดยประมาณ ๒๒๐ ตารางเมตรคณะช่างออกแบบ และเขียนลวดลายไทยที่คณะช่างประดิษฐ์ขึ้นมาใหม่ คือ ลวดลายพุ่มข้าวบิณฑ์ลายดอกแก้วกัลยา และ ลวดลายกรวยเชิง ด้านบนและล่างบนพื้นที่สีฟ้า การท�ำลวดลายพุ่มข้าวบิณฑ์ลายดอกแก้วกัลยา บนผนังพระเมรุใช้วิธีการประยุกต์ขึ้นมาใหม ่ โดยใช้ เทคนิควิธีการพิมพ์ซิลค์สกรีน (Silk Screen) เริ่มจาก ปิดทองด้วยแผ่นทองขนาด ๖ นิ้ว x ๖ นิ้ว บนผืนผ้า แคนวาส (canvas) ทั้งหมดแล้วพิมพ์ซิลค์สกรีนพื้น สีฟ้าลงบนผิวพื้นสีทอง แล้วจึงน�ำม้วนผ้าแคนวาส มาติดต่อลายที่ผนังที่มีการทาสีเฟลกซ์ (FLEX) ไว้เพื่อ ท�ำหน้าที่ยึดผ้าแคนวาส พระจิตกาธาน พระจิตกาธาน คือเชิงตะกอน หรือฐานที่ท�ำขึ้นส�ำหรับเผาศพ เป็นค�ำ ที่ใช้ส�ำหรับพระเจ้าแผ่นดินและพระบรมวงศานุวงศ์ประกอบด้วยแท่นฐาน ส�ำหรับเผาทรงสี่เหลี่ยม ภายในใส่ดินเสมอปากฐานส�ำหรับวางฟืน ไม้จันทน์ พระจิตกาธานมักประดับตกแต่งด้วยกระดาษสีและเครื่องสด เช่น ดอกไม้ ใบไม้ใบตอง หยวกกล้วยและผลไม้บางชนิดเป็นต้น ส�ำหรับเป็นเครื่องกันไฟ พระจิตกาธานงานพระเมรุสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยา ณิวัฒนากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์เป็นผังสี่เหลี่ยมผืนผ้า ฐานเพลิง หรือฐานเผามีขนาดกว้าง ๒.๒๕ เมตร และยาว ๔.๔๕ เมตร เป็นชุด ฐานสิงห์เทินชั้นเชิงบาตร แกะสลักไม้จริงปิดทองประดับกระจกสีฟ้าและ ทาสีฟ้าส่วนยอดพระจิตกาธานเป็นเรือนยอดซ้อนตามฐานานุศักดิ์คือ ๗ ชั้น ด้านข้างท�ำเป็นหลังคาปะร�ำยื่นออกทั้งสองข้างยอดบนสุดประดับเครื่องสด ในพานพุ่ม ดอกไม้ฝีพระหัตถ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรม ราชกุมารี ภาพจากหอจดหมายเหตุแห่งชาติ
84 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา เครื่องสดประดับพระจิตกาธาน ประกอบด้วย งานแทงหยวกประดับพระจิตกาธาน โดยนายประสม สุสุทธิ พร้อมคณะช่างแทงหยวก จังหวัดเพชรบุรีงานแกะสลักเครื่องสดและร้อยกรองดอกไม้สดประดับพระจิตกาธาน โดยนักศึกษาวิทยาลัยในวังชาย ศิษย์เก่าวิทยาลัยในวังหญิง และเจ้าหน้าที่ส�ำนักพระราชวัง งานประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยา โดยเจ้าพนักงานจากวิทยาลัยในวัง น�ำไปประดับแซมงานแกะสลักเครื่องสด และงานร้อยกรองดอกไม้สด รวมถึงวางล้อมรอบฐานพระจิตกาธานทั้งสี่ด้าน ดอกแก้วกัลยามีลักษณะเป็นดอกสีฟ้า กลีบซ้อน จัดเป็นช่อดอกประกอบ ใบคล้ายใบเฟิร์น ของที่ระลึกงานพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ สภาสังคมสงเคราะห์แห ่งประเทศไทยฯ มอบดอกแก้วกัลยาจากฝีมือคนพิการ จ�ำนวน ๒๐,๐๐๐ ดอก ให้ส�ำนักราชเลขาธิการส�ำหรับเป็นของที่ระลึกมอบให้ผู้เข้าร่วมงานพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพสมเด็จ พระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์เป็นการร่วมถวายการส่งเสด็จสู่สวรรคาลัย ด้วย และได้รับอนุญาตจากท่านผู้หญิงบุตรีวีระไวทยะ รองราชเลขาธิการ ก�ำหนดให้ใช้ดอกแก้วกัลยาในวันฉลอง พระอัฐิวันที่ ๑๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๑ โดยมอบหมายให้จัดช่อดอกแก้วกัลยา เข้าช่อรวมกับดอกไม้ประดิษฐ์ แก้วเจ้าจอมและแก้วขาวอย่างสวยงามจ�ำนวน ๒๐ ช่อเพื่อทูลเกล้าฯถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ และพระบรมวงศานุวงศ์ทุกพระองค์ ภาพจากหอจดหมายเหตุแห่งชาติ
85 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ “ดอกแก้วกัลยา” ในตราไปรษณียากร ตราไปรษณียากรหรือแสตมป์ที่ปรากฏภาพดอกแก้วกัลยาเป็นตราไปรษณียากรหรือแสตมป์ที่ระลึกออกเนื่องใน วาระส�ำคัญ ๒ วาระ จ�ำนวน ๒ ชุดด้วยกัน ได้แก่ ชุดที่ ๘๕๗ ตราไปรษณียากรที่ระลึกพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้า กัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ บริษัท ไปรษณีย์ไทย จ�ำกัด ได้จัดท�ำตราไปรณียากรที่ระลึกพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์จุดมุ่งหมายเพื่อเทิดพระเกียรติและ เป็นที่ระลึกเนื่องในพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวง นราธิวาสราชนครินทร์ณ พระเมรุท้องสนามหลวงระหว่างวันที่ ๑๔- ๑๙ พฤศจิกายน ๒๕๕๑ รวม ๖ วัน โดยออกแบบ เป็น ๔ แบบ เป็นพระฉายาลักษณ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ในแต่ละช่วงพระชันษา พร้อมพระนามาภิไธยย่อวันแรกจ�ำหน่ายวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๕๕๑ ราคาชุดละ ๒๐ บาท (๔ ดวงคละแบบ)ซองวันแรกจ�ำหน่าย ๓๐ บาท ผู้ออกแบบ ได้แก่ นางวีณาจันทนทัศน์(บริษัท ไปรษณีย์ไทยจ�ำกัด)
86 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา ชุดที่ ๑๒๓๘ ตราไปรษณียากรที่ระลึกฉลอง ๑๐๐ ปี วันประสูติ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้า กัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ชุดที่ ๑ บริษัท ไปรษณีย์ไทย จ�ำกัด ได้จัดท�ำตราไปรณียากรที่ระลึกเนื่องในวาระครบรอบ ๑๐๐ ปีวันประสูติ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ซึ่งตรงกับวันที่ ๖ พฤษภาคม ๒๕๖๖ ประกอบกับองค์การการศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติหรือยูเนสโกได้ประกาศยกย่องพระองค์ เป็นบุคคลส�ำคัญของโลกด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรม ภาครัฐและเอกชนได้จัดกิจกรรมต่างๆ เพื่อ เฉลิมฉลองและเทิดพระเกียรติโดย บริษัท ไปรษณีย์ไทย จ�ำกัด ได้จัดท�ำตราไปรณียากรที่ระลึก เพื่อถ่ายทอด พระประวัติและพระกรณียกิจของพระองค์ออกแบบเป็น ๔ แบบ โดยมีกราฟิกภาพดอกแก้วกัลยาเป็นพื้นหลัง ได้แก่ แบบที่ ๑ พระฉายาลักษณ์สมเด็จพระมหิตลาธิเบศรอดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนกสมเด็จพระศรีนครินทรา บรมราชชนนีและสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์เมื่อครั้งทรงพระเยาว์ แบบที่ ๒ พระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร พระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และ พระฉายาลักษณ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์เมื่อครั้งทรงพระเยาว์ แบบที่๓ พระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ขณะทรงเจิมพระนลาฏสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ในพระราชพิธี สถาปนาพระอิสริยศักดิ์เมื่อวันที่ ๖ พฤษภาคม ๒๕๓๘ ในโอกาสทรงเจริญพระชนมายุครบ ๖ รอบ แบบที่ ๔ พระฉายาลักษณ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ทรงฉลองพระองค์ชุดไทย ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นโบราณมงคลนพรัตนราชวราภรณ์ วันแรกจ�ำหน่ายวันที่ ๖ พฤษภาคม ๒๕๖๖ ราคาชุดละ ๑๒ บาท (๔ ดวง) ซองวันแรกจ�ำหน่าย ๒๔ บาท ผู้ออกแบบ ได้แก่ ว่าที่ ร.ท.ปฏิพล ซอกิ่ง (บริษัท ไปรษณีย์ไทย จ�ำกัด)
87 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ “ดอกแก้วกัลยา” ใน “แก้วกัลยาสิกขาลัย” กระทรวงสาธารณสุข เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพที่รวมพลังสังคมเพื่อดูแลสุขภาวะของคนไทย บุคลากร สาธารณสุขทุกระดับ ทุกกลุ่มภารกิจ มีพันธกิจในการสร้างเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค รักษาโรค และฟื้นฟูสุขภาพ แก่ประชาชน เน้นบริการสุขภาพแบบองค์รวมทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณ โดยมุ่งให้ประชาชน ได้รับประโยชน์จากการบริการที่มีคุณภาพ บุคลากรมีความสุขในการท�ำงาน สร้างธรรมาภิบาลในการบริหารและเป็น บรรทัดฐานของสังคมในการเป็นผู้ให้บริการสุขภาพด้วยความรู้ควบคู่คุณธรรม ดังนั้น บุคลากรสาธารณสุขทุกระดับ ทุกกลุ่มภารกิจจ�ำเป็นต้องได้รับการพัฒนาให้เป็นผู้มีความรู้ความสามารถ และความเชี่ยวชาญในงานที่รับผิดชอบ รวมทั้งต้องได้รับการพัฒนาคุณลักษณะด้านคุณธรรมจริยธรรมอย่างเป็นระบบให้ปรากฏเด่นชัดกว่าบุคลากรในสาขา วิชาชีพอื่น ตั้งแต่ปีพ.ศ. ๒๕๕๐ เป็นต้นมา กระทรวงสาธารณสุขเริ่มด�ำเนินการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมแก่บุคลากร ในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขให้เป็นข้าราชการที่มีคุณธรรม จริยธรรม และมีผลการด�ำเนินงานอย่างเป็นรูปธรรม โดย จัดตั้งศูนย์ส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรม เป็นหน่วยงานในสังกัดสถาบันพระบรมราชชนก ส�ำนักงานปลัดกระทรวง สาธารณสุข ท�ำหน้าที่เลขานุการคณะกรรมการด�ำเนินงานพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของกระทรวงสาธารณสุข จัดท�ำ แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม กระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๐ - ๒๕๕๔) มีบทบาท ในการอบรม พัฒนาคุณธรรมจริยธรรมแก่บุคลากรในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข สร้างเครือข่ายชมรมจริยธรรม กระทรวงสาธารณสุขทั่วประเทศ เผยแพร่และประชาสัมพันธ์งานด้านคุณธรรมจริยธรรม ตลอดจนสร้างองค์ความรู้ ด้านคุณธรรมจริยธรรมควบคู่กับการสร้างเสริมวัฒนธรรมองค์กรให้สอดคล้องตามนโยบายรัฐบาล ปีพ.ศ. ๒๕๕๑ กระทรวงสาธารณสุขน้อมร�ำลึกถึงพระกรุณาธิคุณในสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ผู้ทรงมีพระราชคุณูปการต่อวงการแพทย์และสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข จึงขอใช้ชื่อพระราชทาน “แก้วกัลยา” และตราสัญลักษณ์ดอกแก้วกัลยา จากสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์เพื่อเป็นชื่อและสัญลักษณ์ประจ�ำศูนย์ส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรม แล้วเปลี่ยนชื่อหน่วยงาน เพื่อเป็นสิริมงคลว่า แก้วกัลยาสิกขาลัย และก่อตั้งขึ้นตามค�ำสั่งกระทรวงสาธารณสุข ที่ ๑๔๑๓/๒๕๕๑ ลงวันที่ ๒๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๑ มีฐานะเทียบเท่ากับวิทยาลัยในสังกัดสถาบันพระบรมราชชนก ส�ำนักงานปลัดกระทรวง
88 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา สาธารณสุขเพื่อท�ำหน้าที่เป็นหน่วยฝึกอบรมบุคลากรสาธารณสุขให้เป็นผู้ที่มีความพร้อมทั้งในด้านคุณธรรมจริยธรรม เป็นผู้มีคุณภาพสามารถประพฤติตนให้เหมาะสมกับหน้าที่สามารถสร้างคุณค่าแก่ตนเองและสังคมส่วนรวม เกิดส�ำนึก ลึกซึ้งเที่ยงธรรมในหน้าที่ควรแก่ความไว้วางใจของประชาชน ตลอดจนกระทรวงสาธารณสุขจะพัฒนาแก้วกัลยาสิกขา ลัย ให้เป็นสถาบันพัฒนาบุคลากรสาธารณสุขทุกระดับให้เจริญในไตรสิกขาต่อไป ปัจจุบัน แก้วกัลยาสิกขาลัยเป็นหน่วยงานในสังกัดกองกลางส�ำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขตั้งอยู่ที่อาคาร ๒ ชั้น ๗ ส�ำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข มีพันธกิจคือ ๑) พัฒนาคุณธรรมจริยธรรมแก่บุคลากร สาธารณสุข ทุกระดับ ๒) เสริมสร้างองค์ความรู้ด้านการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมแก่บุคลากรสาธารณสุขทุกระดับและหน่วยงาน ในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขโดยใช้หลักไตรสิกขา ๓) เสริมสร้างความเข้มแข็งในการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม แก่บุคลากรสาธารณสุขทุกระดับ และหน่วยงานในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ๔) เผยแพร่และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ คุณงามความดีแห่งคุณธรรมจริยธรรมของบุคลากรสาธารณสุข และหน่วยงานในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข และ ๕)สร้างเครือข่ายความร่วมมือด้านการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมแก่หน่วยงานทั้งในและนอกสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ระยะเวลากว่าหนึ่งทศวรรษที่ผ่านมา แก้วกัลยาสิกขาลัย ขับเคลื่อนงานพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมภายใต้แผน ยุทธศาสตร์การพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม กระทรวงสาธารณสุข ซึ่งมีพัฒนาการมาเป็นล�ำดับ ตามแนวคิด “คุณธรรม น�ำการพัฒนา”ในรูปแบบของการจัดอบรม การประชุมสัมมนาการแลกเปลี่ยนเรียนรู้การจัดการความรู้การเผยแพร่ ประชาสัมพันธ์วิชาการด้านการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม ส่งผลให้หน่วยงานสาธารณสุขในทุกจังหวัดด�ำเนินการจัดตั้ง ชมรมจริยธรรม กระทรวงสาธารณสุขเพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมให้เป็นรูปธรรมอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน โดยเฉพาะ อย่างยิ่งกิจกรรมประกาศคุณงามความดีของบุคลากรสาธารณสุขทุกระดับและหน่วยงานในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาคที่สร้างสรรค์ผลงานด้านการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมและธรรมาภิบาลอาทิโล่รางวัล คนดีศรีสาธารณสุขโล่ผู้มีอุปการคุณ ผู้มีคุณูปการและผู้สนับสนุนการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม กระทรวงสาธารณสุข โล่หน่วยงานที่มีผลงานดีเด่นด้านการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม โล่หน่วยงานต้นแบบด้านการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม
89 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (เป็นหน่วยงานที่ได้รับการคัดเลือกให้มีผลงานดีเด่นด้านการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม ตั้งแต่ ๓ ปีขึ้นไป) หน่วยงาน ที่มีผลงานดีเด่นด้านการพัฒนาเป็นโรงพยาบาลคุณธรรม เครือข่ายโรงพยาบาลคุณธรรมดีเด่น การประกวดเรื่องเล่า และการประกวดสุนทรพจน์กล่าวโดยสรุป กิจกรรมต่าง ๆ ที่ใช้เป็นเครื่องมือพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมในบริบทของ กระทรวงสาธารณสุขนั้น มุ่งเน้นให้ประชาคมสาธารณสุขมีความเข้มแข็งจากภายใน มีพลังใจในการท�ำงาน อดทน อดกลั้น เสียสละ ร่วมสร้างค่านิยม MOPH (M : Mastery เป็นนายตนเอง O : Originality เร่งสร้างสิ่งใหม่ P : People centered ใส่ใจประชาชน H : Humility ถ่อมตน อ่อนน้อม) เพื่อมุ่งสู่เป้าหมาย ประชาชนสุขภาพดี เจ้าหน้าที่มีความสุข ระบบสุขภาพยั่งยืน “ดอกแก้วกัลยา” ใน “พระราชบัญญัติการจัดการศึกษาส�ำหรับคนพิการ พ.ศ. ๒๕๕๑” และ “ศูนย์การศึกษาพิเศษ” ส�ำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ส�ำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น พื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการขออนุญาตน�ำภาพดอกแก้วกัลยาจัดท�ำเป็นลายเส้น พิมพ์ลงบนปกพระราชบัญญัติการจัดการศึกษาส�ำหรับคนพิการ พ.ศ. ๒๕๕๑ พระราชบัญญัติการจัดการศึกษาส�ำหรับคนพิการ พ.ศ. ๒๕๕๑ ในพระราชบัญญัตินี้ได้ให้ค�ำจ�ำกัดความคนพิการไว้ในมาตรา ๓ ความว่า คนพิการ หมายความว่า บุคคลซึ่งมีข้อจ�ำกัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจ�ำวัน หรือเข้าไปมีส่วนร่วมทางสังคม เนื่องจากมีความบกพร่องทางการเห็น การได้ยิน การเคลื่อนไหว การสื่อสาร จิตใจ อารมณ์พฤติกรรม สติปัญญา การเรียนรู้หรือ ความบกพร่องอื่นใดประกอบกับมีอุปสรรคในด้านต่างๆและมีความต้องการจ�ำเป็น
90 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา พิเศษทางการศึกษา ที่จะต้องได้รับความช่วยเหลือด้านหนึ่งด้านใดเพื่อให้สามารถปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจ�ำวันหรือ เข้าไปมีส่วนร่วมทางสังคมได้อย่างบุคคลทั่วไป ทั้งนี้ตามประเภทและหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ประกาศ/ก�ำหนดไว้ ในพระราชบัญญัตินี้ได้ก�ำหนดเกี่ยวกับสิทธิทางการศึกษาไว้ในมาตรา ๕ ความว่าคนพิการมีสิทธิทางการศึกษา ดังนี้๑) ได้รับการศึกษาโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายตั้งแต่แรกเกิดหรือพบความพิการจนตลอดชีวิต พร้อมทั้งได้รับเทคโนโลยี สิ่งอ�ำนวยความสะดวกสื่อ บริการและความช่วยเหลืออื่นใดทางการศึกษา ๒) เลือกบริการทางการศึกษาสถานศึกษา ระบบ และรูปแบบการศึกษา โดยค�ำนึงถึงความสามารถ ความสนใจ ความถนัด และความต้องการจ�ำเป็นพิเศษของ บุคคลนั้น ๓) ได้รับการศึกษาที่มีมาตรฐาน และประกันคุณภาพการศึกษารวมทั้งการจัดหลักสูตรกระบวนการเรียนรู้ การทดสอบทางการศึกษาที่เหมาะสมสอดคล้องกับความต้องการจ�ำเป็นพิเศษของคนพิการแต่ละประเภทและบุคคล นอกจากนั้น ส�ำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวง ศึกษาธิการ ยังได้น�ำ “ดอกแก้วกัลยา” มาใช้ในตราสัญลักษณ์ของศูนย์การศึกษาพิเศษ สังกัดส�ำนักบริหารงานการ ศึกษาพิเศษ ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ตราสัญลักษณ์ของศูนย์การศึกษาพิเศษ ตราสัญลักษณ์ของศูนย์การศึกษาพิเศษเป็นรูปเสมาธรรมจักรสีเหลือง วางอยู่ เหนือรูปดอกแก้วกัลยาล้อมรอบด้วยวงกลมสองวงซ้อนกันระหว่างเส้นรอบวงนอก กับเส้นรอบวงในดอกแก้วกัลยา เสมาธรรมจักร หมายถึง ขอบเขตพื้นที่การจัดการศึกษาภายใต้นโยบายของ กระทรวงศึกษาธิการ “ดอกแก้วกัลยา” หมายถึง เป็นดอกไม้ประดิษฐ์ที่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวง นราธิวาสราชนครินทร์ซึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนาม เพื่อเป็นดอกไม้แห่งสัญลักษณ์ของคนพิการ ทั่วประเทศ เพื่อเป็นสิริมงคลแก่คนพิการ ศูนย์การศึกษาพิเศษ สังกัดส�ำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ เป็นศูนย์ที่ให้ความช่วยเหลือเพื่อเตรียมความ พร้อมของเด็กพิการ ศูนย์การศึกษาพิเศษจ�ำนวน ๔๒ ศูนย์จาก ๗๗ ศูนย์ทั่วประเทศได้น�ำดอกแก้วกัลยามาใช้เป็น ส่วนหนึ่งในตราสัญลักษณ์ของศูนย์การศึกษาพิเศษ ที่เหลือจะใช้ตราสัญลักษณ์ของส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษา ขั้นพื้นฐาน และบางศูนย์จะประดิษฐ์ตราสัญลักษณ์ขึ้นมาใช้เอง ไม่ได้มีระเบียบก�ำหนดให้ทุกศูนย์การศึกษาพิเศษต้อง ใช้ตราสัญลักษณ์เหมือนกัน บทบาทหน้าที่ของศูนย์การศึกษาพิเศษ บทบาทที่ ๑ จัดและส่งเสริม สนับสนุนการศึกษาในลักษณะศูนย์บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่ม (Early Intervention :EI) และเตรียมความพร้อมของคนพิการ เพื่อเข้าสู่ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก โรงเรียนอนุบาลโรงเรียนเรียนร่วม โรงเรียนเฉพาะความพิการศูนย์การเรียนเฉพาะความพิการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
91 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ บทบาทที่ ๒ พัฒนา และฝึกอบรมผู้ดูแลคนพิการ บุคลากรที่จัดการศึกษาส�ำหรับคนพิการ บทบาทที่ ๓ จัดระบบและส่งเสริม สนับสนุนการจัดท�ำแผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล (IEP) สิ่งอ�ำนวยความสะดวก สื่อ บริการ และความช่วยเหลืออื่นใดทางการศึกษาส�ำหรับคนพิการ บทบาทที่ ๔ จัดระบบบริการช่วงเชื่อมต่อส�ำหรับคนพิการ (Transitional Services) บทบาทที่ ๕ ให้บริการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการโดยครอบครัวและชุมชน ด้วยกระบวนการทางการศึกษา บทบาทที่ ๖ เป็นศูนย์ข้อมูล รวมทั้งจัดระบบข้อมูลสารสนเทศด้านการศึกษาส�ำหรับคนพิการ บทบาทที่ ๗ จัดระบบสนับสนุนการจัดการเรียนร่วม และประสานงานการจัดการศึกษาส�ำหรับคนพิการ ในจังหวัด บทบาทที่ ๘ ภาระหน้าที่อื่นตามที่กฎหมายก�ำหนดหรือตามที่ได้รับมอบหมาย “ดอกแก้วกัลยา” ในสลากกินแบ่งรัฐบาล สลากกินแบ่งที่ปรากฏภาพดอกแก้วกัลยา เป็นสลากกินแบ่งรัฐบาลจ�ำนวน ๒ งวดด้วยกัน ได้แก่ • สลากกินแบ่งรัฐบาลงวดประจ�ำวันที่ ๑๖ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๘ ภาพดอกแก้วกัลยาดอกเดี่ยว จ�ำนวน ๓ ดอก • งวดประจ�ำวันที่ ๑๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๘ ภาพตราสัญลักษณ์“๑ ทศวรรษ ใต้ร่มพระบารมีแก้วกัลยา ของแผ่นดิน” ประดับดอกแก้วกัลยาโดยรอบ สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ได้ขอความร่วมมือจากส�ำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ในการน�ำภาพ ดอกแก้วกัลยาและตราสัญลักษณ์ “๑ ทศวรรษ ใต้ร่มพระบารมี แก้วกัลยาของแผ่นดิน” จัดพิมพ์บนสลากกินแบ่ง รัฐบาลเพื่อประชาสัมพันธ์ดอกแก้วกัลยาและการจัดงานวันคนพิการประจ�ำปี๒๕๕๘ งวดประจ�ำวันที่ ๑๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๘ เนื่องในโอกาสครบรอบ ๑๐ ปีที่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ได้พระราชทานดอกแก้วกัลยาให้เป็นสัญลักษณ์ของคนพิการเมื่อวันที่ ๒๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๗ สภาสังคมสงเคราะห์ แห่งประเทศไทยฯ ได้จัดงาน “๑ ทศวรรษ ใต้ร่มพระบารมี แก้วกัลยาของแผ่นดิน” เพื่อเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ซึ่งได้จัดการประกวดตราสัญลักษณ์ “๑ ทศวรรษ ใต้ร่มพระบารมี แก้วกัลยาของแผ่นดิน”เพื่อน�ำผลงานที่ได้รับรางวัลชนะเลิศมาใช้ในการรณรงค์และ ประชาสัมพันธ์การจัดกิจกรรมตลอดทั้งปีพ.ศ. ๒๕๕๘ โดยนางสาวรจนรัตน์คงเขียวได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวด ตราสัญลักษณ์ได้รับรางวัลเป็นเงิน ๒๐,๐๐๐.- บาท (สองหมื่นบาทถ้วน) พร้อมเกียรติบัตร
92 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา “ดอกแก้วกัลยา” ในงานศิลปะ “ดอกไม้สีฟ้า Blue Flower” ในงานนิทรรศการ “Expression of Kindness” ณ กรุงปารีส สาธารณรัฐฝรั่งเศส นิทรรศการ “Expression of Kindness” จัดโดยกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ร่วมกับสถาบันพิพิธภัณฑ์ศิลปกรรมแห่งชาติวิทยสถานสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์และศิลปกรรมศาสตร์ แห่งประเทศไทย (ธัชชา) และมหาวิทยาลัยศิลปากร ณ ที่ท�ำการคณะมิสซังต่างประเทศแห่งกรุงปารีส (Missions Etrangères deParis - MEP)กรุงปารีสสาธารณรัฐฝรั่งเศสระหว่างวันที่ ๑๕ - ๒๐ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๖ เนื่องใน วโรกาสครบรอบ ๑๐๐ ปีวันประสูติสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เพื่อเฉลิมพระเกียรติและน้อมร�ำลึกพระกรุณาธิคุณด้านงานศิลปวัฒนธรรมและหัตถศิลป์ไทยรวมทั้งเป็นการเผยแพร่ ศิลปวัฒนธรรมไทยสู่ต่างประเทศและต่อยอดไปสู่การพัฒนาระดับนานาชาติสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้ากรมสมเด็จ พระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีทรงเปิดนิทรรศการ “Expression of Kindness” เมื่อวันพุธที่ ๑๗ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๖ นิทรรศการนี้แบ่งออกเป็น ๔ ส่วน
93 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ส่วนที่หนึ่งเจ้าฟ้าผู้วัฒนาศิลปะแสดงพระประวัติพระปณิธานและพระกรณียกิจด้านงานศิลปะและหัตถศิลป์ไทย ส่วนที่สอง ประจักษ์พยานแห่งน�้ำพระทัย แสดงงานศิลปะและหัตถศิลป์ไทยที่ได้รับพระอนุเคราะห์ ประกอบ ด้วยงานหัตถศิลป์ไทยในพระอุปถัมภ์น�ำผลงานศิลปะและหัตถศิลป์ไทยมาจัดแสดง เช่น องค์ประกอบงานหุ่นละครเล็ก ส่วนที่สาม มรดกไทยแรงบันดาลจากภูมิปัญญางานศิลปะและหัตถศิลป์ไทย รากฐานไปสู่งานหัตถศิลป์ใน พระอนุเคราะห์ น�ำผลงานศิลปะและงานหัตถศิลป์ไทยมาจัดแสดง เช่น หุ่นละครเล็กโจหลุยส์ เครื่องศิราภรณ์งาน ปักผ้า งานเครื่องประดับ งานหนังตะลุง งานสลักดุน หนังสือและพระมาลัยลายไทย ส่วนที่สี่สานพระปณิธานสู่ศิลป์ร่วมสมัยสืบทอดงานหัตถศิลป์ไทยที่ทรงอุปถัมภ์น�ำผลงานศิลปะและหัตถศิลป์ ร่วมสมัยมาจัดแสดง ทั้งในรูปแบบของวัตถุและImmersive Art เป็นการน�ำเทคโนโลยีดิจิทัลมาประกอบการจัดแสดง ศิลปะ เช่น หน้ากากโนรา พื้นที่จัดงานด้านนอกอาคาร ก่อนเข้าชมนิทรรศการ จัดตั้งงานศิลปะขนาดใหญ่ ชื่อผลงาน “ดอกไม้สีฟ้า Blue Flower” โดยแนวคิดในการออกแบบได้รับแรงบันดาลใจจากดอกแก้วกัลยา ซึ่งเป็นดอกไม้ประดิษฐ์ที่สื่อให้ เห็นถึงน�้ำพระหฤทัยจากองค์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ที่ทรงมี ต่อคนพิการ จึงสร้างผลงาน “ดอกไม้สีฟ้า Blue Flower”เพื่อสื่อให้เห็นถึงความส�ำคัญและน�้ำพระหฤทัยที่ยิ่งใหญ่ ของพระองค์ท่าน ผลงาน “ดอกไม้สีฟ้า Blue Flower”เป็นผลงานศิลปะขนาดใหญ่รูปดอกไม้กลีบดอกขนาดใหญ่ท�ำด้วยผ้าไทย ๒ ประเภท คือผ้าไหมไทยและผ้าทอท้องถิ่น ซึ่งมีความสวยงาม โดดเด่น มีเอกลักษณ์เฉพาะท้องถิ่น ศิลปินผู้ออกแบบ มีความเชี่ยวชาญทางด้านศิลปะสิ่งทอ จึงน�ำมาประกอบกันด้วยเทคนิคการต่อผ้า (Patchwork) ตัดเย็บประกอบกัน แล้วหุ้มโครงลวดรวม ๑๓ กลีบ ประกอบด้วยใบ ขนาด ๑๒๐ x ๖๐ เซนติเมตร จ�ำนวน ๓ ใบ กลีบชั้นนอก ขนาด ๑๑๐ x ๕๕ เซนติเมตรจ�ำนวน ๕ ใบ กลีบชั้นใน ขนาด ๑๐๐ x ๔๕ เซนติเมตรจ�ำนวน ๕ ใบ เกสรท�ำด้วยลวดโลหะสี เหลืองฐานล่างเป็นกล่องไม้ตีโครง ๒ หน้า ๔ ชิ้นแยกประกอบได้วัดจากเส้นรอบนอกของปลายใบ กว้าง ๓.๑๕ เมตร สูง ๒.๙๐ เมตร เพื่อสร้างจุดเด่นส�ำคัญในพื้นที่การจัดงานให้มีขนาดใหญ่ดึงดูดสายตาของผู้พบเห็น แต่หากพิจารณา อย่างใกล้ชิดจะพบเห็นรายละเอียดของลวดลายผ้าที่บรรจงน�ำมาเย็บต่อกันอย่างกลมกลืน และการจัดความสมดุลของ กลีบดอกและเกสรให้ดูอ่อนช้อยสวยงาม โดยศิลปินตั้งใจแสดงให้เห็นถึงความซาบซึ้งถึงน�้ำพระหฤทัยจากองค์สมเด็จ พระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ที่มีความยิ่งใหญ่และงดงามอย่างแท้จริง
94 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา พระเจ้าพี่นางเธอของสองกษัตริย์ ใต้ร่มฉัตรจักรีวงค์ทรงคุณค่า สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้า - กัลยาณิวัฒนาทรงการุณย์ กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เอื้อประชาข้าแผ่นดินให้อบอุ่น ผู้พิการผู้ยากไร้ได้พึ่งบุญ ทรงเกื้อหนุนเพื่อประชาผาสุกใจ มอบดอกแก้วกัลยาสีฟ้าสวย พระราชทานมาช่วยชีพสดใส สัญลักษณ์คนพิการ ผ่านพ้นภัย ประชาไทยเทิดพระองค์ทรงพระเจริญ สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (นายเอนก แจ่มขำ ร้อยกรอง) (จากหนังสือที่ระลึก งานวันคนพิการ ครั้งที่ ๔๑ ประจำปี๒๕๔๘ สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์)
95 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ๒ ทศวรรษ ประกายแสงราชนครินทร์ ฉรังสี ในรอบ ๒ ทศวรรษ นับจากวันที่ ๒๕ มีนาคม ๒๕๔๗ วันพระราชทานนาม “ดอกแก้วกัลยา” ให้เป็นสัญลักษณ์ เป็นมิ่งขวัญ เป็นกำลังใจแก่คนพิการ สภาสังคมสงเคราะห์ แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้จัดกิจกรรมเทิดพระเกียรติ รำลึกถึงพระกรุณาธิคุณ ในสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ กิจกรรม เผยแพร่ประชาสัมพันธ์ดอกแก้วกัลยา กิจกรรมรณรงค์เพื่อหารายได้เข้ากองทุนดอกแก้วกัลยา เพื่อใช้ในการสนับสนุนกิจกรรมขององค์กรคนพิการและคนพิการทั่วประเทศ ประมวลกิจกรรมส�ำคัญในรอบ ๒๐ ปี ๒๕๔๘ วันที่ ๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๘ สภาสังคมสงเคราะห์แห ่ง ประเทศไทยฯ ทูลเกล้าฯ ถวายตลับเซรามิคเพ้นท์ลายดอกแก้วกัลยา ฝีมือ นางสาวสีดา บริสุทธิ์คนพิการทางร่างกายโดยก�ำเนิดจากบ้านนนทภูมิและ อัญเชิญตราประจ�ำพระองค์ลงพิมพ์บนฝาตลับจ�ำนวน ๘๓๐ ชิ้น ส�ำหรับเป็น ของช�ำร่วยพระราชทานแก่ผู้ร่วมลงนามถวายพระพร เนื่องในวันคล้ายวัน ประสูติสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาส ราชนครินทร์ ๒๕๔๙ วันที่ ๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๙ สภาสังคมสงเคราะห์แห ่ง ประเทศไทยฯ ทูลเกล้าฯ ถวายของช�ำร่วยเป็น “ผ้าสายใยแห่งรัก แก้วกัลยา”จ�ำนวน ๘๔๐ ผืน เพื่อพระราชทานแก่ผู้ร่วมลงนามถวายพระพร เนื่องในวันคล้ายวันประสูติสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
96 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา ๒๕๕๐ วันที่ ๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ สภาสังคมสงเคราะห์ แห่งประเทศไทยฯ ทูลเกล้าฯ ถวายของช�ำร่วยเป็นซองผ้าไหมใส่ปากกา รวมจ�ำนวน ๑,๐๐๐ ชุด ส�ำหรับเป็นของช�ำร่วยพระราชทานแก่ผู้ร่วม ลงนามถวายพระพร เนื่องในวันคล้ายวันประสูติสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ๒๕๕๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๑ สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ มอบดอกแก้วกัลยาจ�ำนวน ๒๐,๐๐๐ ดอกให้ส�ำนักราชเลขาธิการส�ำหรับ เป็นของที่ระลึกมอบให้ผู้เข้าร่วมงานพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาส ราชนครินทร์ ๒๕๕๖ วันที่ ๑๒ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ การจัดงาน “ชื่นชมแก้วกัลยา จิบน�้ำชายามบ่าย” ณ ห้องแพลตตินั่ม โรงแรมแกรนด์เมอร์เคียว ฟอร์จูน กรุงเทพฯถนนรัชดาภิเษกเพื่อน้อมร�ำลึกในพระกรุณาธิคุณสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ที่มีต่อสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ และคนพิการ ทั่วประเทศ โดยท่านผู้หญิงภรณีมหานนท์เป็นประธานเปิดงาน ภายในงานได้จัดกิจกรรม ดังนี้ ๑. การจัดฉายวีดิทัศน์ความเป็นมาของดอกแก้วกัลยา ๒. การขับร้องเพลง “แก้วกัลยา” โดยนางสาวอธิศรีสงเคราะห์คนพิการทางการเห็น
97 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ๓. การแสดงรีวิวประกอบเพลง โดยเด็กพิการทางการได้ยิน และ เด็กพิการทางสติปัญญาและการแสดงลีลาศ โดยเด็กพิการ ทางการได้ยิน จากโรงเรียนกาญจนาภิเษกสมโภช ในพระ ราชูปถัมภ์ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราช กุมารี ๔. การขับร้องเพลงโดยนักร้องกิตติมศักดิ์จ�ำนวน ๑๐ ราย ๕. การขับร้องเพลงประสานเสียง โดยเด็กพิการทางการเห็น จากโรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพ ๖. การแสดงแบบเสื้อลายดอกแก้วกัลยาโดยนางแบบกิตติมศักดิ์ จ�ำนวน ๑๓ ราย ๗. การประมูลภาพวาด “ดอกแก้วกัลยา” วาดโดยนักวาดภาพ กิตติมศักดิ์โดยมีการประมูลจ�ำนวน ๔ ภาพ ดังนี้ ภาพที่ ๑ วาดโดยนางพนิดา นิยมทรัพย์ปทุมารักษ์ ภาพที่ ๒ วาดโดยนางกาญจนา สายสิริพร ภาพที่ ๓ วาดโดยนางนวลลออ ปิ่นทอง ภาพที่ ๔ วาดโดยอาจารย์สมศักดิ์รักษ์สุวรรณ ๘. การมอบรางวัล “ขวัญใจแก้วกัลยา” แก่ผู้แต่งกายงาม โดยผู้ได้รับรางวัล คือ นางวินา นิติตะวัน ๙. การจ�ำหน่ายผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยาและผ้าพิมพ์ลาย ดอกแก้วกัลยา รายได้จากการจัดงานเป็นเงินทั้งสิ้น ๗๓๕,๐๐๐.- บาท หักค่าใช้ จ่ายในการจัดงาน จ�ำนวน ๑๑๖,๙๐๐.- บาท คงเหลือเป็นก�ำไรสุทธิเป็น เงิน ๖๑๘,๑๐๐.- บาท (หกแสนหนึ่งหมื่นแปดพันหนึ่งร้อยบาทถ้วน)
98 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา ๒๕๕๘ การจัดงาน“๑ ทศวรรษ ใต้ร่มพระบารมี แก้วกัลยาของแผ่นดิน” ๑. การจัดท�ำสื่อประชาสัมพันธ์งาน “๑ ทศวรรษ ใต้ร่มพระบารมี แก้วกัลยาของแผ่นดิน” และงาน วันคนพิการ ครั้งที่ ๔๙ ประจ�ำปี๒๕๕๘ ได้แก่ การถ่ายโปสเตอร์และถ่ายท�ำสปอตประชาสัมพันธ์ โดยเชิญดารา นักแสดงเป็นพรีเซ็นเตอร์ถ่ายท�ำร่วมกับคนพิการการถ่ายท�ำวีดิทัศน์สอนการประดิษฐ์ดอกแก้วกัลยาโดยนางวิไลวรรณ ลายถมยา ประธานคณะกรรมการฝ่ายฝึกอบรมและจัดท�ำผลิตภัณฑ์ดอกแก้วกัลยาเป็นวิทยากรเมื่อวันที่๓๐ กรกฎาคม ๒๕๕๘ ณ โรงแรมแกรนด์ เมอร์เคียว ฟอร์จูน กรุงเทพฯ โดยได้รับความอนุเคราะห์จาก นางอารยา อรุณานนท์ชัย ประธานคณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา ให้ใช้สถานที่ของโรงแรมแกรนด์ เมอร์เคียว ฟอร์จูน กรุงเทพฯ เป็นสถานที่ถ่ายท�ำ พร้อมจัดเลี้ยงอาหารแก่คนพิการ ดารานักแสดง และทีมงานทุกคน ๒. การจัดการประกวดตราสัญลักษณ์ “๑ ทศวรรษ ใต้ร่มพระบารมี แก้วกัลยาของแผ่นดิน” เพื่อน�ำ ผลงานที่ได้รับรางวัลชนะเลิศมาใช้ในการรณรงค์และประชาสัมพันธ์การจัดกิจกรรมตลอดทั้งปี๒๕๕๘ โดย นางสาวรจนรัตน์คงเขียว ได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวดตราสัญลักษณ์ฯ ได้รับรางวัลเป็นเงิน ๒๐,๐๐๐.- บาท (สองหมื่นบาทถ้วน) พร้อมเกียรติบัตร
99 คณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยา สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ๓. การขอความร่วมมือจากส�ำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ในการน�ำภาพดอกแก้วกัลยาและตราสัญลักษณ์ “๑ ทศวรรษ ใต้ร่มพระบารมี แก้วกัลยาของแผ่นดิน” จัดพิมพ์บนสลากกินแบ่ง รัฐบาลเพื่อประชาสัมพันธ์ดอกแก้วกัลยาและการจัดงานวันคนพิการ ประจ�ำปี๒๕๕๘ ๔. การจัดกิจกรรมต่างๆ ในวันที่ ๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๘ ซึ่งเป็นวันคล้ายวันประสูติสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิ วัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ดังนี้ ๔.๑ พลตรีหญิง คุณหญิงอัสนีย์ เสาวภาพ ประธานสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ นางอารยา อรุณานนท์ชัย ประธานคณะกรรมการกองทุนดอกแก้วกัลยาคณะกรรมการอ�ำนวยการคณะกรรมการ กองทุนดอกแก้วกัลยาและคณะกรรมการส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคนพิการร่วมลงนามถวายพระพร พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พร้อมทูลเกล้าฯ ถวายพานพุ่มดอกแก้วกัลยา ณ ศาลา ๑๐๐ ปีโรงพยาบาลศิริราช
100 ๒ ทศวรรษ ดอกแก้วกัลยา ๔.๓ พิธีมอบทุนการศึกษาระดับอาชีวศึกษาให้คนพิการหรือบุตรของคนพิการ จ�ำนวน ๕๐ ทุนๆ ละ ๕,๐๐๐.- บาท ณ ห้องประชุม ชั้น ๓ ตึกนวมหาราช สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ ๔.๒ พิธีบ�ำเพ็ญกุศลทักษิณานุปทาน อุทิศถวายเป็นพระกุศลแด่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ณ ห้องประชุม ชั้น ๓ ตึกนวมหาราช สภาสังคมสงเคราะห์แห่ง ประเทศไทยฯ