รายงาน การฝึกงานทางสัตวศาสตร์ 3
จัดทำโดย
ุ
นางสาวสุชาพิชญ์ สพัฒนจันทร์ 633030129-3
นางสาวพัชริญา อินทร์เพ็ญ 633030415-2
เสนอ
ผศ.ดร. ยุพิน ผาสุข
ิ
รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของวชา AG173708 การฝึกงานทางสัตวศาสตร์ 3
ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2565 สาขาสัตวศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
คำนำ
รายงานเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของการปฏิบัติงาน ณ ฟาร์มสุกร 7 จังหวัดลพบุรี บริษัท เบทาโกรไฮบริด
อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา AG173797 การฝึกงานทางสัตวศาสตร์ 3 มีจุดประสงค์ เพื่อ
รวบรวมความรู้และฝึกประสบการณ์จากการฝึกงานครั้งนี้ ทางผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าเนื้อหารายงาน ฉบับนี้ จะ
เป็นประโยชน์ต่อผู้ที่มีความสนใจและผู้ที่นำไปใช้ให้เกิดผลสัมฤทธิ์ตามความคาดหวัง
ผู้จัดทำ
ิ
ุ
์
นางสาวสชาพชญ์ สพัฒนจันทร
ุ
นางสาวพัชรญา อินทรเพ็ญ
์
ิ
สารบัญ
ข้อมูลพื้นฐานสถานประกอบการ 1
รายละเอียดฟาร์ม 1
่
โรงเรือนพอพันธุ์ (AI) 2
โปรแกรมการฝึกงาน 2
รายละเอียดงาน 2
1. การให้อาหารพ่อพันธุ์ 2
2. การรีดน้ำเชื้อ 3
3. การตรวจสอบคุณภาพและเจือจางน้ำเชื้อ 5
โรงเรือนสุกรสาว (GILT POOL) 7
โปรแกรมการฝึกงาน 7
รายระเอียดงาน 7
1. ยาและอุปกรณ์บังคับสุกรที่ใช้ในเล้า 7
2. การตามยาสุกรสาว 8
3. การเช็คสัดสุกรสาว 8
โรงเรือนเล้าผสม 9
โปรงแกรมฝึกงาน 9
รายละเอียดงาน 9
1. การให้อาหาร 9
2. การเช็คสัดและกลับสัด 10
3. ขั้นตอนการผสม 11
4. การวัดค่า Back fat (BF) 12
5. การทำความสะอาด และไล่ต้อนแม่สุกร เข้าโรงเรือนคลอด 12
โรงเรือนเล้าคลอด 13
โรงแกรมฝึกงาน 13
รายละเอียดงาน 13
1. การเตรียมโรงเรือนคลอดและอุปกรณ์ 13
่
2. การจัดการแม่สุกรกอนคลอด 14
3. การจัดการแม่สุกรคณะคลอด 15
4. การจัดการลูกสุกรแรกคลอด 16
5. การจัดการลูกสุกรหลังคลอด 17
6. การจัดการสุกรหลังคลอด 18
7. การให้อาหารแม่สุกร 18
8. การให้อาหารเลียรางลูกสุกร 19
9.การให้นมเสริมลูกสุกร 19
10. การหย่านมลูกสุกร 20
11. การหย่านมแม่สุกร 21
ปัญหาและอุปสรรค 22
1
ู
ข้อมลพื้นฐานสถานประกอบการ
ฟาร์มสุกร 7 (BAI.7) เบทาโกรไฮบริดอินเตอร์เนชั่น จำกัด ที่ตั้ง : 67 หมู่ 10 ถนนสหฟาร์ม - ห้วยยาง
ตำบลโคกสลุง อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี 15140
รายละเอียดฟาร์ม
่
หมายเลข 1 ทางเข้าฟาร์ม (ห้องอาบน้ำและโรงสเปรย์) หมายเลข 7 โรงเรือนพอพนธุ์(AI)
ั
หมายเลข 2 บ้านพัก หมายเลข 8 โรงเรือนคลอด เฟต 2
หมายเลข 3 โรงครัวและสหกรณ์ หมายเลข 9 โรงเรือนผสม เฟต 2
หมายเลข 4 ห้องเปลี่ยนชุด หมายเลข 10 ระบบไบโอแก๊ส
หมายเลข 5 สำนักงานใหญ่ หมายเลข 11 จุดทำลายซากลูกสุกร
หมายเลข 6 โรงเรือนสุกรสาว (Gilt Pool) หมายเลข 12 จุดฝังซากสุกร
2
โรงเรือนพ่อพันธุ์ (AI)
โปรแกรมการฝึกงาน
เวลา รายการ
06.00 น. อาบน้ำ สระผม เปลี่ยนชุดปฏิบัติงาน ให้เรียบร้อยที่หน้าเล้า
06.30 น. เตรียมอุปกรณ์สำหรับรีดน้ำเชื้อ ตรวจคุณภาพน้ำเชื้อ เจือจางน้ำเชื้อ และ
บรรจุน้ำเชื้อ
่
07.00 น. เข้าไปในเล้าพ่อพันธุ์ ทำความสะอาดพื้นคอก ซองรีดน้ำเชื้อ และอาบน้ำพอ
พันธุ์ตัวที่จะทำการรีดน้ำเชื้อ
08.00 น. รีดน้ำเชื้อพอพันธุ์ ตรวจคุณภาพน้ำเชื้อ เจือจางน้ำเชื้อ และบรรจุน้ำเชื้อส่งขึ้น
่
ไปผสมบนโรงเรือนผสม
09.00 น. พักรับประทานอาหารเช้า
10.00 น. เตรียมสารละลายเจือจางน้ำเชื้อ
11.30 น. พักรับประทานอาหารเที่ยง
13.00 น. เตรียมอุปกรณ์สำหรับรีดน้ำเชื้อ ตรวจคุณภาพน้ำเชื้อ เจือจางน้ำเชื้อ และ
บรรจุน้ำเชื้อ
13.30 น. ทำความสะอาดพื้นคอก รางอาหาร ซองรีดน้ำเชื้อ ให้อาหารพ่อพันธุ์
14.00 น. รีดน้ำเชื้อพอพันธุ์ ตรวจคุณภาพน้ำเชื้อ เจือจางน้ำเชื้อ และบรรจุน้ำเชื้อส่งขึ้น
่
ไปผสมบนโรงเรือนผสม
15.00 น. เขียนรายงานน้ำเชื้อ
16.30 น. เลิกงาน อาบน้ำ สระผม เปลี่ยนชุด ก่อนลงจากเล้า
รายละเอียดงาน
1. การให้อาหารพ่อพันธุ์
่
ี
สูตรอาหารทให้ : เบทาโกร I905
ปริมาณทีให้ต่อวัน : 2.5 กิโลกรัม/ตัว /วัน เวลา : เช้า - เย็น (หลังจากรีดน ้าเชื้อเสร็จควรให้อาหารพ่อพันธุ์ก่อนรีดน ้าเชื้อ หรือถ้า
่
่
ให้ ควรเว้นเวลา 2 ชัวโมงก่อนจึงค่อยรีดน ้าเชื้อ)
3
2. การรีดน้ำเชื้อ
2.1 อุปกรณ์ ได้แก่
กระติกเทอร์มอส แผ่นกรอง ยางวง
ถุงพลาสติก ผ้าผื่นเล็ก กระดาษทิชชู่
ดัมมี่เหล็ก แผ่นรองกันลื่น
4
2.2 วิธีการรีดน้ำเชื้อ
่
2.2.1 ทำความสะอาดบริเวณที่รีดทั้งกอนรีดและหลังรีด
่
2.2.2 วางแผ่นยางกันลื่นให้เรียบร้อย จากนั้นปล่อยพอพันธุ์ให้เดินมาที่ซองรีด
่
ี่
2.2.3 เมื่อพอพันธุ์ขึ้นดัมมี่ ให้นำผ้าขนหนูซับน้ำปัสสาวะออกกอน หลังจากทพ่อพันปล่อยเดือย
่
่
ออกมาให้เอามือข้างที่ถนัดคอยๆจับและล็อคเดือยเอาไว้ ให้เกลียวเดือยมันล็อคพอดีกับร่องนิ้วมือเรา
2.2.4 นำกระดาษทิชชู่มาซับตรงเดือยตรงนิ้วหัวแม่มือ ป้องกันน้ำปัสสาวะลงไปปนกับน้ำเชื้อ
2.2.5 น้ำใสๆส่วนแรกแรกจะไม่เอา พอน้ำเริ่มมีสีขาวขุ่นให้เอากระติกเทอร์มอสมารองน้ำเชื้อ
5
3. การตรวจสอบคุณภาพและเจือจางน้ำเชื้อ
3.1 อุปกรณ์ ได้แก่
บีกเกอร์ เครื่องชั่งดิจิตอล เครื่องSpermaCue
กล้องจุลทรรศ์ สารละลายน้ำเชื้อ
3.2 การตรวจสอบคุณภาพและเจือจางน้ำเชื้อ
3.2.1 เทน้ำเชื้อลงในบีกเกอร์ที่เตรียมไว้
ื่
3.2.2 หยดน้ำเชื้อใส่แผ่นอ่านค่า SpermaCue เพอนำค่ามาเปรียบเทียบกับโปรแกรม CASA
ค่าที่ได้ต้องไม่ต่างกันมาก
3.2.3 อ่านค่าบนเครื่องชั่งดิจิตอล จากนั้นนำน้ำหนักที่ได้ไปคูณกับ 0.95 (ค่ามาตรฐานที่ บริษัท
กำหนด) เติมสารละลายเจือจางน้ำเชื้อตามน้ำหนักที่คำนวณได้
3.2.4 เช็คค่าการมีชีวิตของตัวอสุจิ (Live Ratio) ต้องมากกว่า 90% ค่าการเคลื่อนที่แนวตรง
ต้องมากกว่า 50% ค่าการเคลื่อนที่แนวโค้งต้องมากว่า 50%
3.2.5 หลังจากตรวจวัดค่าผ่านแล้ว ให้นำน้ำหนักไปคูณกับ 80 จะทำให้ได้ปริมาณโดส
6
3.2.6 บรรจุน้ำเชื้อเพื่อส่งขึ้นไปผสมบนโรงเรือนผสม
3.3 อุปกรณ์ และการบรรจุน้ำเชื้อ
อุปกรณ์ ได้แก่
หลอดบรรจุน้ำเชื้อ เครื่องซีล กระติกเก็บน้ำเชื้อ
การบรรจุน้ำเชื้อ
1. นำหลอดน้ำเชื้อไปกลั้วกับสารละลายเจือจางน้ำเชื้อ เพื่อเช็คว่าหลอดชำรุดหรือไม่
2. เติมน้ำเชื้อใส่ในหลอดปริมาณ 80 มิลลิตร
3. ซีลหลอดนำเชื้อด้วยเครื่องซีลแบบเหยียบ
4. นำใส่กระติกตามจำนวนโด๊สที่โรงเรือนผสมกำหนดมา
5. น้ำเชื้อที่เหลือให้นำเก็บใส่ตู้เย็น
7
โรงเรือนสุกรสาว (GILT POOL)
โปรแกรมการฝึกงาน
เวลา รายการ
06.00 น. อาบน้ำ สระผม เปลี่ยนชุดปฏิบัติงาน ให้เรียบร้อยที่หน้าเล้า
06.30 น. เข้าเล้าสุกรสาว เติมอาหารใส่กรวยอาหารให้เต็ม
07.00 น. ตามยาสุกรสาวทุกคอก
08.00 น. รับประทานอาหารเช้า
09.00 น. เช็กสัดสุกรสาว
10.30 น. เขียนรายงานอัพเดท การเป็นสัดสุกรสาวรายตัว
11.30 น. รับประทานอาหารเที่ยง
13.00 น. รดน้ำcooling pad
14.00 น. ตรวจเช็คอาการสุกรสาวที่ป่วย และทำสัญลักษณ ์
16.00 น. เติมอาหารให้เต็มกรวย
16.30 น. เลิกงาน อาบน้ำ สระผม เปลี่ยนชุดก่อนออกจากเล้า
รายระเอียดงาน
ุ
่
1. ยาและอปกรณ์บังคับสุกรที่ใช้ในเล้า ได้แก
8
2. การตามยาสุกรสาว
ี
สัญลักษณ์ทใช้ในกรณที่มีการใช้ยากับสุกร ได้แก่
ี่
2.1สัญลักษณ์ วงกลม ใช้กับสุกรกลุ่มอาการทางเดินระบบหายใจ (ไอ หอบ)
2.2 สัญลักษณ์ ขีดตรงแนวนอน ใช้กับสุกรกลุ่มอาการทางเดินอาหาร (ท้องเสีย)
2.3 สัญลักษณ์ ขีดตรงแนวตั้ง ใช้กับสุกรกลุ่มอาการอักเสบ (ขาเจ็บ ข้อบวม )
3. การเช็คสัดสุกรสาว
่
ี
ก่อนที่สุกรสาวจะขึ้นไปทดแทนบนโรงเรือนผสม จะมการเช็คสัดก่อน 4 ครั้งกอนขึ้นไป วิธีการ คือ
3.1 ปล่อยสุกรสาวเข้าไปหาพอพันธุ์ในคอก
่
3.2 สักเกตตัวที่มีท่าทีสนใจพ่อพันธุ์ ยืนนิ่ง อวัยวะเพศบวมแดง หูตั้ง หางชี้ ยอมให้ขึ้นขี่หลัง
3.3 เขียนบันทึกเบอร์และรุ่นสุกรลงในบันทึกการเป็นสัด
9
โรงเรือนเล้าผสม
โปรงแกรมฝึกงาน
เวลา รายการ
05.30 น. อาบน้ำ สระผม เปลี่ยนชุดปฏิบัติงาน ให้เรียบร้อยที่หน้าเล้า
06.00 น. เข้าเล้าสุกรผสม ให้อาหารและทำความสะอาดคอก ทางเดิน
06.30 น. เช็คสัดสุกรสาวและนาง
07.00 น. ล้างทำความสะอาดสุกรที่เป็นสัด
08.30 น. รับประทานอาหารเช้า
09.00 น. ผสมเทียมสุกรที่เป็นสัด
10.30 น. เฝ้าเล้า
11.00 น. รับประทานอาหารเที่ยง
13.00 น. ให้อาหาร ทำความสะอาดทางเดินและคอก เช็คสัด
15.00 น. ผสมเทียม
16.30 น. เลิกงาน อาบน้ำ สระผม เปลี่ยนชุดก่อนออกจากเล้า
รายละเอียดงาน
เล้าผสมจะแบ่งสุกรออกได้ 2 ประเภท คือ สุกรสาวและสุกรนาง สุกรสาวคือสุกรที่ยังไม่เคยผ่านการ ตั้ง
ท้องและมีลูก ส่วนสุกรนาง คือ สุกรที่ผ่านการตั้งท้องและมีลูกมาแล้วอย่างน้อย 1 ครั้ง
1. การให้อาหาร
ระยะ ช่วงอุ้มท้อง (Day) ปริมาณอาหาร (kg)
1 ผสม – 21 วัน 1.8 kg
2 22 – 93 วัน ตาม Program swine Gestation Feed
model
3 94 – 112 วัน ให้เพิ่มจากระยะที่ 2 อีก 1 kg/ตัว/วัน
4 ก่อนกำหนดคลอด 3 วัน 2 kg/ตัว/วัน
10
2. การเช็คสัดและกลับสัด
2.1 เช็คสัดในช่วงเช้าและบ่าย
ื่
2.2 นำพ่อพันธุ์มาเดินหน้าคอกเพอกระตุ้นการเป็นสัด
2.3 สังเกตอาการหากตัวมีมอาการเป็นสัด ให้กระตุ้นด้วยท่ากระตุ้น 5 ท่า ประกอบด้วย
ี
2.3.1 ลูบหลังไปถึงราวนม
2.3.2 ใช้มือกำหมัดกดที่สวาบทั้งสองข้าง
2.3.3 ใช้มือกำหมัดกดใต้อวัยเพศ
2.3.4 ดึงสวาบทั้งสองข้าง
2.3.5 ขึ้นนั่งบนหลังสุกร
2.4 หากสุกรเป็นสัดหรือกลับจะทำสัญลักษณ์ไว้บริเวณบั้นท้ายสุกรและทำการสผม
11
3. ขั้นตอนการผสม
3.1 ฉีดน้ำล้างทำความสะอาดตัวแม่สุกร และพื้นซองยืนให้ทั่ว แล้วรอประมาณ 30 นาที
3.2 ผู้ที่ผสมต้องทำการล้างมือให้สะอาดก่อนและเช็ดให้แห้ง
3.3 ให้กระดาษเช็ดมือซับบริเวณด้านนอกอวัยวะเพศแม่สุกร
3.4 สอดเดือยผสมโดยในกรณีที่ใช้เดือยโฟมผสมสุกรนาง ให้ใช้กรรไกรตัดซองเดือย ทำมุม 30 องศา ฉีด
น้ำเชื้อใส่หัวเดือยเพื่อหล่อลื่นและนวดหัวโฟมโดยมือห้ามสัมผัสเดือยเด็ดขาด
3.5 ใช้มือข้างที่ไม่ถนัดคลี่ปากอวัยเพศแม่สุกรออกแล้วสอดเดือยเข้าไป ทำมุม 45 องศา หลังจากสอดเข้า
่
ไปได้ 20 cm ให้สอดตรงเข้าไปจนรู้สึกว่าล็อคกับปากมดลูก จากนั้นสอดสายท่อออนลงไปช้า
3.6 ในกรณีเดือยเกลียวที่ใช้ผสมสุกรสาว ขณะสอดเดือยให้หมุนทวนเข็มนาฬิกา
3.7 ทำการขึ้นนั่งบนหลังสุกร หรือให้อุปกรณ์ถ่วงน้ำหนัก แล้วเสียบหลอดน้ำเชื้อกับเดือยผสมและปล่อย
น้ำเชื้อจนหมดหลอด
12
4. การวัดค่า Back fat (BF)
ความหนาไขมันสันหลัง คือ ความหนาของชั้นไขมันใต้ผิวหนัง การวัดความหนาไขมันสันหลังในแม่สุกรที่
ื่
ยังมีชิตหาเพอประเมินความสมบูรณ์ (body condition score) ค่าที่เหมาะสมก่อนผสมพันธุ์อยู่ที่ 18-20 mm.
5. การทำความสะอาด และไล่ต้อนแม่สุกร เข้าโรงเรือนคลอด
5.1 ก่อนย้าย 1 วัน
5.1.1 ตรวจสอบจำนาวนสุกรอายุอุ้มท้อง 104 – 110 วัน จากรายงานผสมสุกรประจำโรงเรือน
5.1.2 พ่นสีสเปรย์หรือปากกาเคมีบนหลังแม่สุกร ประกอบด้วยกำหนดคลอดและลำดับ
5.2 ล้างทำความสะอาดตัวแม่สุกรและซองสุกร และพ่นยาฆ่าเชื้อให้ทั่วตัวสุกร
5.3 ไล่ต้อนแม่สุกรไปโรงเรือนคลอด
5.3.1 จัดเตรียมทางเดินไปยังเล้าคลอด
5.3.2 ควรย้ายแม่สุกรให้เสร็จในช่วงเช้า
5.3.3 ไล่ต้อนแม่สุกรไปอย่างช้าๆและนุ่มนวล
13
โรงเรือนเล้าคลอด
โรงแกรมฝึกงาน
เวลา รายการ
05.30 น. อาบน้ำ สระผม เปลี่ยนชุดปฏิบัติงาน ให้เรียบร้อยที่หน้าเล้า
06.30 น. เข้าเล้าสุกรคลอด ให้อาหารและทำความสะอาดคอก ทางเดิน
07.00 น. เฝ้าคลอด ตรวจสอบความเรียบร้อยแม่สุกรและลูกสุกร
08.30 น. รับประทานอาหารเช้า
09.00 น. เฝ้าคลอด ตามยาแม่สุกร
10.00 น. เฝ้าคลอด ทำโปรแกรมประจำวันลูกสุกร
11.30 น. รับประทานอาหารเที่ยง
13.00 น. เฝ้าคลอด
15.00 น. ให้อาหาร ทำความสะอาดทางเดินและคอก
16.30 น. เลิกงาน อาบน้ำ สระผม เปลี่ยนชุดออกจากโรงเรือน
รายละเอียดงาน
1. การเตรียมโรงเรือนคลอดและอุปกรณ์
1.1 อุปกรณ์ ได้แก่
1.1.1 เครื่องพ่นน้ำยา
1.1.2. เครื่องฉีดแรงดันสูง
1.1.3 ไม้กวาดหยากไย่
1.1.4 เหล็กโกยมูลหรืออุปกรณ์ตักมูล
1.1.5 กระบอกตวงหรือภาชนะตวง
1.1.6 ถังผสมน้ำยา
1.1.7 น้ำยาฆ่าเชื้อ
14
1.2 ขั้นตอนการเตรียมโรงเรือน
1.2.1 ตัดระบบไฟฟ้าภายในโรงเรือนที่ไม่จำเป็น ถอดอุปกรณ์ต่างๆ ขนย้ายอุปกรณ์ที่สามารถขน
ย้ายได้ออก
1.2.2 ปัดหยากไย่ที่เพดานโรงเรือน ทำความสะอาดบริเวณที่ระหว่างเลี้ยงสัตว์ไม่สามารถทำได้
เช่น ตะแกรงพัดลม ตู้ควบคุมไฟฟ้า
1.2.3 พ่นน้ำบริเวณพื้นผิวที่จะล้างให้ชุ่ม แล้วพ่นสารลดแรงตึงผิว(Detergent) 1 ลิตร ต่อพื้นที่ 3
ตารางเมตร ให้ชุ่มทั่วโรงเรือน ปล่อยทิ้งไว้ 30 นาที
1.2.4 ทำความสะอาดฝ้าเพดาน และพื้นโรงเรือน
1.2.5 ซ่อมอุปกรณ์ที่ชำรุด
1.2.6 พ่นน้ำยาฆ่าเชื้อครั้งที่ 1
1.2.7 พ่นน้ำยาฆ่าเชื้อครั้งที่ 2 หลังนำอุปกรณ์ที่ทำความสะอาดแล้วเข้าโณงเรือน
1.2.8 พักโรงเรือน อย่างน้อย 5 วัน
2. การจัดการแม่สุกรก่อนคลอด
2.1 จัดเตรียมทางเดิน ทำความสะอาดพ่นน้ำยาฆ่าเชื้อและไม่มีสิ่งกีดขวาง
2.1.1 ไล่ต้อนไม่เกินชุดละ 5 ตัว และไล่อย่างนุ่มนวล
2.2 ตรวจสุขภาพแม่สุกรทุกวัน โดยดูจาก
2.2.1 การกินอาหาร โดยให้แม่สุกรลุกขึ้นยืนกินทั้ง 4 ขา
2.2.2 อาการป่วย หากแม่สุกรมีอาการป่วยให้รักษาทันที
2.3 เตรียมอุปกรณ์รอคลอด
15
3. การจัดการแม่สุกรคณะคลอด
การคลอดของแม่สุกร
คลอดปกติ คลอดผิดปกติ คลอดยาก
ระยะเวลาการคลอดลูกแต่ละตัวไม่ เบ่งคลอดแต่ลูกไม่ออกเกิน 15 เบ่งคลอดเกิน 40 นาที
เกิน 20 นาที นาที
ใช้ระยะเวลาในการคลอดทั้งหมด กระตุ้นให้แม่สุกรลุกและเปลี่ยนท่า หากแม่สุกรไม่มีอาการเบ่งให้ฉีด
2-4 ชั่วโมง ใหม่ Oxytocin 2 cc. หากลูกยังไม่ออก
หลังฉีก 10-15 นาที ให้พิจรณาล้วง
คลอด
แม่สุกรเบ่งลูกเป็นจังหวะถี่ขึ้น แต่
ลูกไม่ออกให้ล้วงคลอด
3.1 เมื่อเริ่มกระบวนการคลอด(พบเมือกปนเลือด) ให้เปิดไฟกกเตรียมไว้ที่อณหูมิ 32 องศา
ุ
3.2 สังเกตอาการแม่สุกรคณะคลอด
3.3 เมื่อแม่สุกรคลอดเสร็จสิ้นแล้ว สังเกตได้จาก
3.3.1 แม่สุกรหยุดกระวนกระวาย ไม่แสดงอาการเบ่ง
3.3.2 แม่สุกรเริ่มเรียกลูกสุกรกินนม
3.3.3 ขับรกออกมาในปริมาณที่เหมาะสมกับลูกสุกรที่คลอด
3.4 บันทึกรายละเอียดการคลอด
16
4. การจัดการลูกสุกรแรกคลอด
เตรียมอุปกรณ์
น้ำยา Dettol โพวิโดนไอโอดีน กรรไกรและด้าย
ตราชั่ง 3 กิโลกรัม ถังใส่รกและสะดือ ถังน้ำผสม Dettol
แผ่นรองรกและสะดือ ผงคลุกลูกสุกร
17
4.1 ขั้นตอนการทำคลอด
4.1.1 เมื่อลูกสุกรคลอดออกมาให้จับบริเวณสะโพกขึ้น ห้อยหัวลง แล้วเช็ดเมือกบริเวณจมูกและ
ปากออกให้หมด จากนั้นนำลูกสุกรไปคลุกแป้งให้ทั่วลำตัว
4.1.2 ใช้ด้ายมัดสายสะดือแล้วตัดสะดือบริเวณใต้ตรงที่มัด 1 นิ้ว
4.1.3 ชั่งน้ำหนักลูกสุกรแล้วบันทึก เวลาที่คลอด เพศ น้ำหนัก
4.1.4 ลูกสุกรควรได้รับนมน้ำเหลืองจากแม่สุกรภายใน 12 ชั่วโมงหลังคลอด
5. การจัดการลูกสุกรหลังคลอด
รายการ อายุลูกสุกร
การจัดกลุ่มเลี้ยงและจัดฝากลูกสุกร หลังคลอด 12-36 ชั่วโมง
การตอนลูกสุกรและกรอกยากันบิด 4-5 วัน
สักเบอร์หูและฉีดธาตุเหล็ก 7-10 วัน
5.1 การตอนลูกสุกร
5.1.1 ใช้มือข้างที่ไม่ถนัดจับรวบโคนขาหลังทั้งสองข้าง ห้อยหัวลง แล้วเช็ดด้วยแอลกอฮอล์
ั
บริเวณใต้อณฑะ
5.1.2 ใช้มีดผ่าตัด(แช่น้ำฆ่าเชื้อทุกครั้ง) กรีดบริเวณใต้ถุงหุ้มอัณฑะ
5.1.3 บีบให้อัณฑะโผล่ออกมา แล้วใช้มีดตัดท่อนำเชื้อ
่
5.1.4 ตรวจสอบบาดแผลให้เรียบร้อยแล้วพนโพวิโดนไอโอดีนรอบๆปากแผลทั้งสองข้าง
5.1.5 หากสุกรเป็นไส้เลื่อนให้ทำการพันเทป(Taping repair)ในลักษณะคล้ายกางเกงใน
18
5.2 การสักเบอร์หู
5.2.1 เตรียมอุปกรณ์ที่ใช้ในการสักเบอร์หู
ื่
5.2.2 บังคับสุกรเพอรอการปั๊มเบอร์
5.2.3 หนีบคีมสักเบอร์ลงใบหายเป็นเบอร์ตัว
5.2.4 หนับคีมสักเบอร์ลงใบหูขวาเป็นรุ่น
5.2.5 ใช้แปรงป้ายหมึกมาทาให้ทั่วรอยสัก
6. การจัดการสุกรหลังคลอด
6.1 หลังคลอดเสร็จให้ทำความสะอาดบั้นท้ายแม่สุกรให้สะอาด
6.2 ตรวจสุขภาพแม่สุกรทุกตัวหลังคลอด
6.3 สังเกตของเหลวและเศษรก หากหมดไปภายใน 3 วัน ถือว่าปกติ
6.4 สังเกตเต้านมว่ามีการอักเสบหรือไม่
6.5 สังเกตอุจจาระของแม่สุกร
6.6 สังเกตการณ์กินอาหารช่วงเลี้ยงลูก
6.7 ทำวัคซีนตามใยสั่งยาและเวชภัณฑ ์
่
7. การให้อาหารแมสุกร
7.1 ทำความสะอาดรางอาหารทุกครั้ง
7.2 กระตุ้นให้แม่สุกรลุกยืนกินทั้ง 4 ขา
7.3 แม่สุกรที่รอคลอดให้กิน 3 กิโลกรัม/ตัว/วัน
19
7.4 แม่สุกรที่คลอดแล้วให้กินได้อย่างเต็มที่ หากเติมรอบแรกแล้วเดินวนกลับมารอบที่สองแม่สุกรกินหมด
หรือค้างรางนิดหน่อยสามารถเติมให้ได้
8. การให้อาหารเลียรางลูกสุกร
8.1 กำหนดให้กินเมื่อลูกสุกรมีอายุ 3 วัน ถึงหย่านม
8.2 รางอาดหารต้อง แห้ง สะอาด
8.3 ให้อย่างน้อยวันละ 4 มื้อ ช่วงเช้า 2 ช่วงบ่าย 2 ห่างกินมื้อละประมาณ 2 ชั่วโมง
9.การให้นมเสริมลูกสุกร
พิจารณา ดังนี้
9.1 แม่มีปัญหาเรื่องการให้นม
9.2 ลูกสุกรอ่อนแอ น้ำหนักต่ำ ผอมโทรม
9.3 ต้องมั่นใจว่าลูกสุกรได้รับนมน้ำเหลืองจากแม่สุกรแล้ว
20
10. การหย่านมลูกสุกร
10.1 หย่าในช่วงอายุ 18-22 วัน
10.2 หย่าอย่างน้อยสัปดาห์ละ 2 ครั้ง
10.3 น้ำหนัก 3.0-4-4 กก.(เกรด B) พ่นสีเป็นจุดที่ตำแหน่งหัวไหล่
10.4 น้ำหนัก 4.5-6.0 กก.(เกรด A) พ่นสีเป็นเส้นตัดขวาง ที่ตำแหน่งกลางลำตัว
10.5 น้ำหนัก 6 กก.ขึ้นไป(เกรด A) พ่นเป็นจุดสีที่ตำแหน่งสพโพก
หมายเหตุ เพศผู้พ่นสีน้ำเงิน เพศเมียพ่นสีแดง
21
10.6 สัญลักษณ์ลูกสุกรที่รักษาด้วยยาปฏิชีวนะ จะพ่นจุดสีเขียวที่หลัง
10.6.1 ฟาร์มที่รับนโยบายผลิตลูกสุกรปลอดยาปฏิชีวนะ ให้แยกลูกสุกรที่ได้รับยาปฏิชีวนะออก
จากลูกตัวอื่นๆ
10.7 พื้นที่ลูกสุกร บนรถขนส่งไม่น้อยกว่า 0.05 ตร.ม/ตัว
11. การหย่านมแม่สุกร
แบ่งเป็น 3 กลุ่ม
ิ้
11.1 กลุ่มแม่สุกรเตรียมคิดทง ใช้เครื่องหมายกากบาทสีแดงพร้อมระบุสาเหตุ
11.2 กลุ่มแม่สุกรที่ต้องปล่อยผ่านสัด 1 รอบ ใช้เครื่องหมายขีดขวางสีน้ำเงิน
11.3 กลุ่มแม่สุกรพร้อมผสม
22
ปัญหาและอุปสรรค
1. ในทุกๆวัน จะไม่มีแพลนงานที่ชัดเจนทำให้ไม่รู้ว่าจะต้องทำงานที่ส่วนไหน หรือกับใคร
2. คนสอนงานสอนไม่เหมือนกันบางครั้งทำให้เกิดความสับสน
3. ห้องพักอากาศร้อนมากทำให้ต้องเปิดประตูหลังบ้านนอนทุกวัน
4. เลิกงานไม่ตรงเวลา
5. โรงเรือนคลอดคนงานนอ้ยมากทำให้ทำงานไม่ค่อยทั่วถึง