17 มกราคม วันโคนมแห่งชาติ

กรดไหลย้อน (Gastroesophageal Reflux Disease: GERD) เป็นภาวะทีก่ รดหรือน้ายอ่ ยใน

กระเพาะไหลยอ้ นกลับมาในหลอดอาหาร จนทา้ ใหเ้ กดิ การอกั เสบของหลอดอาหาร โดยผปู้ ่วยจะรสู้ ึกแสบ
รอ้ นกลางอก เรอเปรียว และคลืน่ ไส้ ซงึ่ สาเหตุส้าคญั หนึง่ มาจากพฤติกรรมการกินอาหารท่ีไมถ่ กู ต้อง
และการใช้ชีวติ ทเ่ี ร่งรีบในสภาพสังคมปัจจุบนั หากปลอ่ ยใหเ้ กดิ อาการเรอื รังและรกั ษาดว้ ยวิธที ี่ไม่ถกู ต้อง
อาจนา้ ไปสกู่ ารเกดิ หลอดอาหารอกั เสบ แผลทห่ี ลอดอาหาร หรอื หลอดอาหารตีบ ซ่งึ อาจเพม่ิ ความเส่ียง
ในการเกิดโรคมะเรง็ หลอดอาหารได้ แมโ้ อกาสเกดิ จะไมม่ ากนกั ก็ตาม

อาการของกรดไหลย้อน

ผทู้ ีม่ ภี าวะกรดไหลยอ้ นจะรู้สกึ จุกเสยี ดบริเวณใต้ลินปี่ ปวดแสบปวดรอ้ นบริเวณอกบ่อยครัง มี
อาการจุกเสยี ดแนน่ คลา้ ยอาหารไม่ยอ่ ย เรอบ่อย คล่นื ไส้ อาจมนี า้ รสเปรียวหรือขมไหลย้อนขึนมาในปาก
และคอ ไปจนถึงกลืนอาหารได้ลา้ บาก ในบางรายท่ีเป็นเรือรงั อาจพบอาการอ่นื ๆ ร่วมด้วย เชน่ ไอ
เรอื รงั รสู้ ึกระคายเคืองคอตลอดเวลา เสยี งแหบแหง้ หรอื ฟนั ผุ

สาเหตขุ องกรดไหลย้อน

กรดไหลยอ้ นเกิดจากการท้างานทีผ่ ดิ ปกติของกลา้ มเนือหูรดู บริเวณส่วนปลายของหลอดอาหาร
(Lower Esophageal Sphincter - LES) ท้าใหก้ รดหรอื นา้ ย่อยภายในกระเพาะอาหารไหลย้อนกลบั ขนึ มา
บรเิ วณหลอดอาหารจนสรา้ งความระคายเคอื งกับผนงั ของหลอดอาหาร นอกจากนีพฤติกรรมในชีวติ ประจา้
วนั หรอื โรคบางชนิดมสี ่วนกระตุ้นการท้างานของหลอดอาหารใหเ้ กดิ ความผดิ ปกตไิ ด้ หรือทา้ ให้กระเพาะ
อาหารหลั่งกรดในปรมิ าณมากขึน เชน่ เขา้ นอนหลงั รบั ประทานอาหารทันที สูบบุหร่ี ดื่มน้าอัดลมหรือ
แอลกอฮอล์ รบั ประทานอาหารปริมาณมากภายในมอื เดียว เปน็ โรคอว้ น อยู่ในชว่ งตงั ครรภ์ พฤติกรรม
เหลา่ นีลว้ นส่งผลใหเ้ กิดภาวะกรดไหลย้อนได้งา่ ยขึนเชน่ กัน

การวินจิ ฉัยอาการกรดไหลย้อน

แพทยจ์ ะวนิ ิจฉยั ภาวะกรดไหลย้อนในกรณที ่วั ไปจากการชักประวตั ิและอาการของผปู้ ว่ ยเป็นหลกั
ทงั นีแพทย์อาจพิจารณาการตรวจพเิ ศษด้านอื่นเพิ่มเตมิ หากไมพ่ บสาเหตุที่แน่ชดั หรืออาการไมช่ ัดเจน เชน่
การสอ่ งกล้องทางเดนิ อาหาร การตรวจการเคลือ่ นไหวของหลอดอาหาร การตรวจระบบทางเดินอาหาร
เป็นต้น

การรักษาอาการกรดไหลย้อน

การปรับพฤติกรรมในการดา้ เนนิ ชีวิตอาจชว่ ยบรรเทาอาการให้ดีขนึ ได้ เช่น รับประทานอาหาร
ในปรมิ าณทพี่ อดี ควบคมุ น้าหนักใหอ้ ย่ใู นเกณฑป์ กติ ไม่ควรเข้านอนทันทหี ลังรบั ประทานอาหาร ฯลฯ
แต่ในบางราย แพทยอ์ าจรักษาดว้ ยการให้รบั ประทานยาในกลุ่มยับยงั การหลั่งกรด เพื่อชว่ ยลดภาวะกรด
เกนิ ในกระเพาะอาหาร หรอื ยาเพม่ิ การเคลอื่ นตวั ของระบบทางเดนิ อาหาร เพื่อชว่ ยเพ่มิ การบบี ตัวของล้าไส้
มากขนึ แตห่ ากอาการยงั ไม่ดีขึน การผา่ ตดั ซ่อมแซมกลา้ มเนอื หูรูดหลอดอาหาร อาจเป็นอกี ทางเลอื กของ
ผู้ป่วยในการปอ้ งกันไม่ใหก้ รดไหลยอ้ นกลบั ขนึ ไปดา้ นบนอย่างผดิ ปกติ

ภาวะแทรกซ้อนของกรดไหลยอ้ น

ภาวะกรดไหลยอ้ นมักส่งผลกระทบต่อการใชช้ วี ติ ประจ้าวนั เน่อื งจากฤทธขิ์ องกรดได้สรา้ งความ
ระคายเคอื งแกห่ ลอดอาหารไปถงึ อวยั วะบรเิ วณทางเดินหายใจ ทา้ ให้กลนื อาหารไดล้ า้ บาก รสู้ ึกเจ็บ หรือมี
เลือดออกในหลอดอาหาร รวมทังอาจเกดิ ภาวะหลอดอาหารตบี ตัน อาจกระตุ้นให้เกิดอาการหอบหดื ไอ
เรอื รงั อีกทังยงั มโี อกาสเสยี่ งต่อการเป็นโรคมะเร็งหลอดอาหาร เนอ่ื งจากเกดิ การเปลยี่ นแปลงของเซลล์
บรเิ วณหลอดอาหาร แต่ในปจั จบุ นั ยงั คงพบไดน้ ้อยราย

การป้องกนั อาการกรดไหลย้อน

ปรบั พฤตกิ รรมการรบั ประทานอาหารใหต้ รงเวลา พยายามหลีกเลย่ี งปจั จยั ในชวี ติ ประจ้าวันทีไ่ ป
กระตุ้นใหเ้ กดิ ภาวะนีมากท่ีสุด รวมไปถึงการดแู ลสขุ ภาพรา่ งกายให้แขง็ แรงอาจชว่ ยลดโอกาสการเกิดภาวะ
กรดไหลย้อนใหน้ อ้ ยลงได้