“ยาเคนมผง” คืออะไร ทาไมถงึ มีฤทธ์ริ ุนแรง อนั ตรายถงึ ชวี ติ ?
รูจ้ กั “ยาเค”
สืบเน่อื งจากกรณมี ีวัยรนุ่ เสยี ชวี ติ จากการเสพยาเคนมผง นายแพทย์มานสั โพธาภรณ์ รองอธิบดีกรมการแพทย์ กลา่ ว
ว่า เคตามีน (ketamine) เปน็ ยาเสพติดทีอ่ อกฤทธิ์หลอนประสาทอยา่ งรนุ แรง ทาให้เกิดอาการมึนเมา เพลิดเพลนิ มี
ความสุข เกิดภาพเหมือนฝนั รสู้ กึ เหมอื นตวั เองกาลงั ล่องลอยอยใู่ นอากาศหรอื หลดุ ลอยออกจากรา่ ง
ฤทธิ์ของยาเคในระยะสน้ั จะทาให้เกิดอาการหวาดระแวง จิตหลอน จาอะไรไมไ่ ด้ ร่างกายเคล่อื นไหวไมไ่ ด้เหมือนเปน็
อมั พาตชัว่ ขณะ หากใชต้ ิดตอ่ กนั เป็นเวลานานอาจทาใหเ้ กดิ ปญั หาทางสมองเกยี่ วกับความทรงจาและสมาธิ มีปัญหาเก่ยี วกับการ
รับรู้และปัญหาทางจติ กลายเปน็ คนวิกลจรติ ได้
รศ.นพ.สัมมน โฉมฉาย อาจารยป์ ระจาสาขาวิชาพิษวทิ ยา อาชวี เวชศาสตร์ และเวชศาสตร์ส่งิ แวดลอ้ ม ภาควชิ าเวช
ศาสตร์ปอ้ งกันและสงั คม คณะแพทยศาสตรศ์ ิรริ าชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหดิ ล ในฐานะหัวหนา้ ฝ่ายแพทย์ศนู ยพ์ ิษวทิ ยาศิริ
ราช ชีแ้ จงวา่ ยาเค คอื สารเคตามนี ทีท่ างการแพทยใ์ ชเ้ ป็นยาระงบั ความรสู้ กึ ในการผ่าตดั แต่พบวา่ มีการใชส้ ารน้ึเป็นสาร
เสพติดโดยเฉพาะในกล่มุ คนทีไ่ ปตามสถานบนั เทงิ และร้านอาหารตอนกลางคนื
แตใ่ นชว่ ง 1 สัปดาห์หลังปใี หม่ทผี่ ่านมา ได้มีรายงานขา่ วการใชส้ ารน้ี สูดดมยาทางจมูกแล้ว มีอาการรนุ แรงทาให้หมด
สติเฉยี บพลัน ซ่งึ กรณีนท้ี างการแพทย์ไม่เคยพบมาก่อน จงึ คาดวา่ ยาเคท่ใี ช้อาจเป็นสตู รใหมผ่ สมสารหลายอย่าง
ยาเคนมผง ส่วนผสมใหม่ ออกฤทธแ์ิ รงและอันตรายกวา่ เดิม
ในปัจจุบันพบวา่ กล่มุ วัยรุน่ นายาเค ผสมกบั สารเสพติดอ่นื อีกหลายชนิด เช่น ยาไอซ์ เฮโรอีน ยานอนหลับ (โรเซ่)
นามาผสมกนั จนมลี ักษณะละเอียดคลา้ ยนมผงแลว้ นามาเสพ จงึ ถูกเรยี กว่า “ยาเคนมผง” เม่ือเสพเข้าส่รู ่างกายทาใหผ้ ูเ้ สพมี
อาการรุนแรง ประสาทหลอน คิดว่าจะถูกทาร้ายเป็นสาเหตุของการทะเลาะวิวาท
อาการเมือ่ เสพยาเคนมผง
สาหรับยาเคนมผง เป็นสารเสพติดชนดิ ใหมจ่ ะทาใหม้ ีอาการตง้ั แตห่ ายใจลาบาก ใจส่นั มาก ชัก และหมดสติได้
อนั ตรายของยาเคนมผง
การเสพ “ยาเคนมผง” รว่ มกับเครอ่ื งดมื่ แอลกอฮอลจ์ ะเพ่ิมความเส่ยี งทาใหผ้ ูเ้ สพเสียชีวิต และสามารถเกิดขึ้นไดแ้ มจ้ ะ
เสพเป็นคร้งั แรก ซงึ่ ในขณะนีพ้ บผเู้ สียชีวติ ท่ีอาจเกิดจาการเสพยาเคนมผง จานวนหลายหลาย ในบางรายท่ีเข้ารับการรกั ษา
ในโรงพยาบาล ยังไม่สามารถรกั ษาใหห้ ายขาดได้
นอกจากน้ี ยังมรี ายงานผลข้างเคียงจากการเสพยาเคในฮ่องกง ไตห้ วนั และจีน โดยทาใหม้ ีความผิดปกตใิ นระบบ
ทางเดินปัสสาวะ ส่งผลให้ผทู้ เี่ สพมีปญั หาเร่อื งกลนั้ ปสั สาวะไม่อยู่ กระเพาะปัสสาวะอักเสบเรื้อรัง โดยพบเด็กวยั รนุ่ ฮ่องกง
จานวนมากทีอ่ ายเุ พยี ง 20 ปีทมี่ ีประวัตกิ ารใชย้ านี้ ต้องใส่ผ้าอ้อมไปตลอดชีวติ เน่อื งจากกลน้ั ปัสสาวะไมไ่ ด้ ถา้ จะรักษา
จาเป็นจะตอ้ งผ่าตัดใหญเ่ พือ่ ซ่อมแซมทางเดนิ ปสั สาวะโดยเอาลาไสใ้ หญม่ าซอ่ ม ซึง่ เรื่องน้ีเปน็ เร่อื งใหญม่ าก
นายแพทยส์ รายทุ ธ์ บุญชยั พานิชวฒั นา ผู้อานวยการสถาบนั บาบัดรักษาและฟน้ื ฟูผตู้ ดิ ยาเสพติดแห่งชาติ บรมราชชนนี
กล่าวเพ่มิ เติมวา่ ยาเสพตดิ ทกุ ประเภทส่งผลเสียอยา่ งร้ายแรงตอ่ รา่ งกายของผเู้ สพ ยิง่ มีการใช้ร่วมกนั หลายชนิดกย็ ่ิงเพิ่มความ
เสยี่ ง บางรายอาจถึงขน้ั เสียชวี ติ ซ่ึงในยาเคนมผงมสี ารเสพตดิ ที่ออกฤทธ์ิรนุ แรงหลายชนดิ หนง่ึ ในสว่ นผสมน้นั คอื เฮโรอีน
ซึ่งออกฤทธิร์ ุนแรงในทางกดประสาท หากเสพเฮโรอีนมากเกนิ ความตา้ นทานของรา่ งกายอาจทาใหห้ ัวใจหยดุ เตน้ ถงึ เสยี ชีวติ ได้
ไมค่ วรเสพยาเคนมผง และยาเสพติดทกุ ชนิด หากเกิดอาหารผิดปกติ ควรรีบส่งโรงพยาบาล
สาหรบั ผทู้ ี่เสพยาชนดิ น้ี ควรทราบถึงอนั ตรายที่เกดิ ขน้ึ และควรเลกิ เสพ หากมอี าการผดิ ปกติต่างๆ เหล่าน้ี ควรรบี นาส่ง
โรงพยาบาลโดยเร็ว หรือเรียกรถพยาบาลฉุกเฉนิ มารบั ไม่ควรรอหรือรักษากันเอง เพราะอาจเสียชวี ิตได้และไมส่ ามารถแกไ้ ข
ไดท้ นั ท่วงที หากประชาชนและบุคลากรทางการแพทย์มขี อ้ สงสัย สามารถรบั คาปรึกษาไดท้ ่ี ศนู ย์พิษวทิ ยาศิรริ าช โทร. 0
2419 7007 (ตลอด 24 ช่วั โมง) ซึง่ ทางศูนย์ฯ มีประสบการณใ์ นการดแู ลคนไขก้ ล่มุ น้ี และมีหอ้ งปฏบิ ัตกิ ารทสี่ ามารถตรวจ
พสิ จู นไ์ ด้วา่ สงิ่ ทค่ี นไขไ้ ดร้ ับเข้าร่างกายคือสารอะไร
นอกจากน้ี ผปู้ กครองควรหมัน่ สงั เกตพฤตกิ รรมของบตุ รหลานหรอื คนในครอบครวั หากพบมพี ฤตกิ รรมเส่ียงท่จี ะเขา้
ไปยงุ่ เกี่ยวกบั ยาเสพตดิ ใหร้ ีบพูดคุยด้วยเหตผุ ล ไม่ใชค้ วามรนุ แรง บอกกลา่ วถงึ อันตรายทอ่ี าจจะตามมา ทั้งนีห้ ากพบวา่ บุตร
หลายหรือคนใกลช้ ดิ มีการเสพยา ควรรีบพาไปพบแพทย์เพอ่ื เข้าสู่กระบวนการบาบดั รกั ษา และสามารถขอรับคาปรึกษา
เกีย่ วกับยาและสารเสพตดิ ไดท้ ่ี สายดว่ นยาเสพตดิ 1165 และหรือเข้ารบั การบาบดั รักษาที่สถาบันบาบัดรกั ษาและฟ้นื ฟผู ู้ติดยา
เสพติดแห่งชาตบิ รมราชชนนี กรมการแพทย์ จังหวดั ปทุมธานี และโรงพยาบาลธัญญารักษ์ในสว่ นภมู ิภาคทั้ง 6 แหง่ ได้แก่
โรงพยาบาลธญั ญารกั ษ์เชียงใหม่ แม่ฮอ่ งสอน ขอนแก่น อดุ รธานี สงขลา และปัตตานี สอบถามขอ้ มูลเพิ่มเติมได้ท่ี
www.pmindat.go.th
ขอขอบคุณ
ขอ้ มูล :กรมการแพทย์โดยสถาบนั บาบดั รักษาและฟนื้ ฟผู ้ตู ิดยาเสพตดิ แหง่ ชาตบิ รมราชชนนี (สบยช.),รศ.นพ.สัมมน โฉมฉาย อาจารย์ประจาสาขาวิชาพษิ วทิ ยา อาชีวเวช
ศาสตร์ และเวชศาสตรส์ ่ิงแวดล้อม ภาควชิ าเวชศาสตรป์ อ้ งกันและสงั คม คณะแพทยศาสตร์ศริ ิราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหดิ ล