RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 51
Pasażer przypina rower
do stojaka na stacji Książki
fot. Łukasz Bryłowski
Rowery przypięte do stojaków PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. rowerowe są elementem każdej inwestycji
na stacji w Kościanie montują ułatwienia dla rowerzystów także prowadzonej w ramach Programu Inwesty-
w ramach inwestycji z Krajowego Programu cji Dworcowych na lata 2016-2023, a ten
fot. Barbara Nowak Kolejowego. W zeszłym roku miejsca dla ro- obejmuje prawie 200 budynków dworców
werów powstały m.in. w woj. lubelskim na w całej Polsce. W ciągu ostatniego roku sto-
mają do dyspozycji ponad 1300 stojaków na stacjach i przystankach: Parczew Kolejowa, jaki rowerowe pojawiły się m.in. przy zmo-
blisko 90 stacjach i przystankach. Parczew, Laski, Gródek, Zabiele, Brzeźnica dernizowanych i wybudowanych od podstaw
Bychawska, Berejów, Tarło, Pałecznica (w ra- dworcach: Skarżysko-Kamienna, Czarna,
W województwie mazowieckim mach modernizacji linii Łuków - Lublin) oraz Biadoliny, Sterkowiec, Pomiechówek, Kra-
w 2021 r. zostało zamontowane 225 sto- w województwie łódzkim – Łódź Retkinia, ków Swoszowice czy Bolesławiec. Wiosną
jaków na 16 stacjach i przystankach. Po 10 Kolumna, Pabianice (w ramach prac na od- rozpoczęła się przebudowa dwunastu dwor-
stojaków zyskali podróżni m. in. w Bartodzie- cinku Łódź Kaliska - Zduńska Wola). ców w Dolinie Popradu, przy każdym z nich
jach, Lesiowie i Strzyżynie. Nowe miejsca na znajdą się stojaki rowerowe zlokalizowane
jednoślady są np. w Toporze, Dobieszynie Ponad 4600 stojaków pod wiatą, które będzie dodatkowo posiadała
i Kruszynie. Rowerzyści na Mazowszu mają na rowery przy dworcach specjalną strefę odpoczynku dla właścicieli
do dyspozycji ponad 1700 stojaków rowe- PKP jednośladów. Co więcej, przy coraz więk-
rowych w ponad 160 lokalizacjach. szej liczbie zmodernizowanych dworców,
Ponad 4600 stojaków przygotowała w pobliżu stojaków, montowane są stacje
Nowe stojaki od ubiegłego roku są także spółka Polskie Koleje Państwowe przy do samodzielnej naprawy rowerów wypo-
także m.in. w województwie zachodnio- około 400 dworcach na terenie całego kraju. sażone w podstawowe narzędzia do tego
pomorskim. To 200 stojaków w około 50 Ich liczba będzie stale rosła, ponieważ stojaki przeznaczone.
lokalizacjach. Po 5 stojaków stanęło m.in.
w Godkowie, Chojnie i Grzędzicach. Miejsca Zgłoś nową lokalizację
na rowery są m.in. na stacjach i przystankach na rowerowe stojaki
Darłowo, Gwda Mała, Kalisz Pomorski. Łącz-
nie w woj. zachodniopomorskim jest ponad Miejsca stojaków są wybierane m.in.
560 stojaków w ponad 140 miejscach. na podstawie zgłoszeń rowerzystów, lokal-
nych stowarzyszeń i samorządów. Sugestie,
gdzie powinny być stojaki rowerowe można
zgłaszać na Facebooku PKP Polskich Linii
Kolejowych S.A.
RK
52 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
KOLIZJE
POCIĄGÓW
Z DZIKĄ
ZWIERZYNĄ
Aspekty: przyrodniczy,
ekonomiczny i bezpieczeństwa
W pierwszej części artykułu omówiono zjawisko kolizji, więcej, ponieważ Niemcy, Czesi czy Hiszpanie
ich liczbę i konsekwencje, którymi są opóźnienia i uszkodzenia już otwarcie mówią o tych samych problemach,
pociągów, a co za tym idzie koszty ekonomiczne. które obserwujemy w Polsce czyli niedosza-
cowaniu populacji tych zwierząt. Nie istnieją
bowiem skuteczne sposoby ograniczenia po-
pulacji bez ponadstandardowych rozwiązań. Są
Istotnym czynnikiem wpływającym na reprodukcji tego gatunku może wahać się nimi np. zapory czy ogrodzenia, które między
liczbę wypadków kolejowych z udziałem dzi- w zakresie od 140% do ok. 250%. Reprodukcja innymi zostały zastosowane, w ograniczonym
kich zwierząt jest także ich potencjał rozrodczy, dzików w rzeczywistości sięga prawdopodob- ściśle określonym zakresie, w zachodniej czę-
czyli wzrastająca z roku na rok liczba dzikich nie nawet 250% W tym temacie wiemy coraz ści Polski, czy uprzednio w Republice Czeskiej
zwierząt. Przykładowo dziki nie prowadzą Rys. 1. Częstotliwość kolizji z dzikimi zwierzętami
osiadłego trybu życia, a do tego poziom ich na terenie Republiki Czeskiej w latach 2011-2019 [9]
reprodukcji jest znacznie wyższy, niż mówią
szacunki. Informacje są niestety podawane 30
intencjonalnie, najprawdopodobniej po to 25
żeby nieprawidłowo komunikować się ze spo-
łeczeństwem - mówił prof. dr hab. Krzysztof 20 Roe deer Wild boar Other
Niemczuk, dyrektor Państwowego Instytutu
Frequency [%]
Weterynaryjnego - Państwowego Instytutu 15
Badawczego w Puławach, podczas marcowej
konferencji pod hasłem: „ASF - współczesne 10
wyzwanie”, która odbyła się w Kielcach. Jak 5
podają różne źródła poziom reprodukcji dzi-
ków nie przekracza 140% rocznie. Tak sta- 0
nowi druga powielana przez niektóre media
i naukowców teza, wynika z tego iż przedział Year 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 53
lub w innej postaci w Danii czy na pograniczu Liczba kolizji Rys. 2. Liczba kolizji pociągów z dziką zwierzyna
Litwy i Białorusi - mówił prof. dr hab. Krzysz- w cyklu rocznym, 2012 [9,10]
tof Niemczuk [1]
80
Zarówno liczba kolizji, jak i ich koszty 70
mają tendencję wzrostową, co dobitnie po- 60
kazuje przykład z Czech (Rys. 1) 50
40
Poniżej zostanie omówionych kilka 30
konkretnych przykładów z ostatniego 20
dwudziestolecia: 10
0
W dniu 7 lutego 2014 roku pojedyn-
czy dzik – odyniec ważący ponad 200 kg wbie- STY LUT MAR KWI MAJ CZR LIP SIE WRZ PAŹ LIS GRU
gając wprost pod nadjeżdżający szynobus
relacji Rzeszów – Lublin spowodował zabloko- Innym przykładem może być kolizja, rozmnażania, warunkującego różnorodność
wanie trasy na trzy godziny. Zwierzę zostało do której doszło w dn. 22 października 2001 genetyczną i stabilność poszczególnych po-
zabite w wyniku kolizji a do uszkodzonego roku. Pociąg Intercity relacji Berlin-Poznań pulacji. Najmniejszy obszar potrzebuje sarna
szynobusu, który ze względu na skutki kolizji „Posnania” na odcinku Rzepin–Kunowice wje- to około 0,7 km2, nieco większy lis – 17 km2,
nie mógł już kontynuować jazdy, wezwano chał z impetem w watahę 20 dzików masze- jeszcze większy jeleń – do 30 km2 a najwięk-
mechaników. Została wezwana również straż rującą gęsiego środkiem torów. W jej wyniku szy wilk, którego wataha potrzebuje około
pożarna do usuwania skutków zderzenia [2]. doszło do wykolejenia pociągu a konkretnie 230 km2. Właśnie dla przetrwania gatunku
lokomotywy, które było konsekwencją obe- kluczowym jest zapewnienie łączności po-
Dnia 26 kwietnia 2008 roku pociąg rwania zgarniacza, zbiornika powietrznego, między tzw. płatami lasu, ponieważ zwierzęta
ICE relacji Hamburg – Monachium wyko- elektromagnesu SHP i rur piaskowych, które zmieniają żerowiska, w innych rejonach szu-
leił się w dziesięciokilometrowym tunelu dostały się pod koła lokomotywy i spowodo- kają partnera do rozrodu bądź miejsca dla
„Landruckentunnel”. Ten superszybki pociąg wały wykolejenie [4]. potomstwa [5, 6, 7]. Z drugiej strony rozbu-
jadąc z prędkością 200 km/h zderzył się dowa infrastruktury kolejowej a także wzrost
przy wjeździe do tunelu ze stadem owiec. Dlaczego w ogóle prędkości kursowania pociągów coraz bardziej
Maszynista uruchomił awaryjne hamowa- dochodzi do kolizji? oddziałują na środowisko naturalne. Jest
nie ale tak rozpędzony pociąg zatrzymał się to przede wszystkim fragmentacja siedlisk
dopiero po trzech kilometrach. W wyniku Żeby zrozumieć zachowanie dzi- dzikich zwierząt a tym samym zaburzenie
wypadku obrażenia odniosło 20 pasażerów kich zwierząt trzeba uzmysłowić sobie, że ekosystemów. Konsekwencją wyżej wymie-
w tym 3 osoby ciężkie a 20 owiec zostało za- każdy gatunek musi dysponować przestrzenią nionych faktów jest wzrost śmiertelności
bitych. Na miejsce wypadku zostały wezwane niezbędną do zaspokojenia swoich potrzeb. dzikiej zwierzyny spowodowana kolizjami
pogotowie, straż pożarna i specjalistyczne Zwierzęta w naturze muszą się przemiesz- z pociągami [8].
służby a akcja była utrudniona ze względu czać w celu zdobywania pożywienia oraz
na to, że pociąg zatrzymał się wewnątrz
tunelu. Naprawa i przywracanie ruchu na
tej trasie trwało kilka dni a skład pociągu
ze względu na uszkodzenia nie nadawał się
do remontu [3].
Liczba kolizji Rys. 3. Liczba kolizji pociągów z dziką zwierzyna w cyklu dobowym, dane z 2012 r. [9,10]
40
35
30
25
20
15
10
5
0
01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24
Godziny doby
54 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
Ciekawym zagadnieniem jest fakt, Rys. 4. Procentowy udział zwierząt w kolizjach z pociągami
że liczba kolizji nie jest jednorodna w ciągu w 2012 roku według systematyki rodzin [12]
doby a nawet w ciągu tygodnia. Wynika to ze
zmiennej aktywności zwierząt oraz zmiennego 8% 1%
natężenia ruchu pociągów. Dzikie zwierzęta 11%
szczyt swojej aktywności wykazują przed świ-
tem i po zmierzchu. Wpływ natężenia ruchu 22% Jeleniowate 58%
powoduje, że liczba kolizji w weekendy jest m.in.: Jeleń, Sarna, Łoś
mniejsza niż w dni robocze. Badania wyko-
nane przez D. Krauze-Gryz i in. [5] wykazały, Świniowate: dzik
że większość zdarzeń z dzikimi zwierzętami
miała miejsce w wąskich ramach czasowych Kurowate i inne ptaki
zarówno pod względem pory roku (rys. 2) jak m.in.: bażant, kuropatwa
i pory dnia (rys. 3). Jest to ważna informacja
dla przewoźników, którzy mogą stosować Inne: owca, pies, osiał, koń
ograniczenia prędkości tylko w okresach naj-
większego ryzyka kolizji. Brak informacji o gatunku
KAŻDE DZIKIE ZWIERZĘ
REAGUJE UCIECZKĄ NA
ZBYT BLISKĄ OBECNOŚĆ
OBIEKTU BĘDĄCEGO
POTENCJALNYM
ŹRÓDŁEM ZAGROŻENIA
Dzikie zwierzęta mogą nie postrzegać drapieżników poruszają się zawsze z jedno- ofiary porusza się z maksymalna prędkością.
pociągu jako zagrożenie ponieważ poruszają stajną prędkością na danym odcinku i dlatego Ponadto zwierzęta, które żyją w sąsiedztwie
się one ze zdecydowanie nieporównywalną, nie wzbudzają lęku. Natomiast drapieżnik torów kolejowych traktują przejeżdżający
większą prędkością od potencjalnych drapież- na ostatnim odcinku przed dopadnięciem pociąg jako stały element środowiska. [11].
ników. Poza tym nie wyglądają jak drapieżnik
i nie mają jego zapachu. W przeciwieństwie do
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 55
W jaki sposób można możemy tu wyróżnić odstraszanie sygnała- Każde dzikie zwierzę reaguje uciecz-
zmniejszyć liczbę kolizji mi sztucznymi (np. gwizdy, świsty) lub na- ką na zbyt bliską obecność obiektu będącego
ze zwierzętami? turalnymi (np. nagrania głosów zwierząt). potencjalnym źródłem zagrożenia. Dotyczy to
Jednakże w przypadku powtarzalnych jed- ludzi, innych zwierząt jak również ruchomych
Podstawowym celami stosowania norodnych bodźców, wraz z upływem czasu obiektów nieożywionych. Zasadnicza różnica
zabezpieczeń przed najechaniem pociągu dzikie zwierzęta przyzwyczajają się do za- w czasie i szybkości ucieczki wynika z rozpo-
na dzikie zwierzęta jest ochrona dobrostanu stosowanych dźwięków i bodziec ten traci znania w obiekcie naturalnego wroga (np. dra-
dzikich zwierząt, minimalizacja uszkodzeń na efektywności [13]. Dodatkowo dźwięki pieżnika) lub nie – i zakwalifikowania obiektu
taboru, poprawa sprawności oraz bezpie- w zakresie słyszalnym dla człowieka emito- jako obojętnego (np. pociąg, samochód).
czeństwa ruchu kolejowego. Drugi, trzeci wane regularnie z dużym natężeniem mogą
i czwarty cel osiągniemy budując różnego być uciążliwe dla ludzi. 1. agropolska.pl/produkcja-zwierzeca/trzoda-
rodzaju stałe bariery. Osiągniecie pierwszego -chlewna/dziki-migruja-i-mnoza-sie-na-pote-
celu będzie możliwe przy utrzymaniu możliwie Rys. 5. ge,2424.html
całkowitej „przezroczystości” linii kolejowej Wpływ emisji odstraszających
dla migrujących zwierząt. dźwięków na ilość obserwacji 2. G. Anton, Kilkugodzinny paraliż komunikacyjny
jeleni z kabiny maszynisty [14] przez… dzika, SuperNowości24, Dostęp z dn.
Poza prowadzeniem dróg kolejowych 29.10.2021; https://supernowosci24.pl/kilkugo-
w tunelach i na estakadach, nie ma urządze- 15 13,6 dzinny-paraliz-komunikacyjny-przez-dzika/
nia, które dawałoby 100% ochronę przed
kolizjami z dzikimi zwierzętami. Number of the deer observation 10 7,5 3. E. Kirschbaum, German high-speed train derails
in ever 100 km of train operation. after hitting sheep, https://www.reuters.com/
Wśród zabezpieczeń przed kolizją ze 5 bDye4c5re%ase article/idINIndia-33259620080427; dostęp dn.
zwierzętami wyróżnia się: 31.10.2021
0
• bariery mechaniczne – różnej 4. M. Stolarski, Kolizje ze zwierzętami zagrożeniem
konstrukcji płoty i ogrodzenia No deterrent With deterrent dla bezpieczeństwa ruchu pociągów, Magazyn
sound sound Kultury Bezpieczeństwa, UTK, s.37-46
• emisję sygnałów dźwiękowych
słyszalnych dla człowieka; Przykładem próby znalezienia rozwią- 5. D. Krauze-Gryz, M. Żmihorski, K. Jasińska, Ł.
zania opartego na wykorzystaniu naturalnych Kwasny, J. Werka, Temporal Pattern of Wildlife-
• emisję sygnałów ultradźwięko- dźwięków jest opracowane przez Railway -Train Collisions in Poland, The Journal of Wildli-
wych; Technical Research Institute (RTRI) w Japonii fe Management, 81/8 (2017) 1513–1519
urządzenie zamontowane na pociągu, które
• emisję substancji chemicznych; w czasie jazdy emituje dźwięk zbliżony do 6. S. Borowska, Wypadki ze zwierzętami. Jak mało
• emisję sygnałów optycznych. alarmowego głosu jelenia, aby ostrzec inne wciąż o nich wiemy, Dzikie Życie 6/180 (2009)
Bariery mechaniczne choć stanowią osobniki, gdy znajdują się w niebezpieczeń-
dobrą ochronę są kosztowne dla środowi- stwie. Urządzenie odtwarza trzy sekundy 7. J. N. Popp, J. Hamr, Seasonal Use of Railways by
ska. Powodują fragmentację oraz izolację głosu jelenia, a następnie przez 20 sekund Wildlife, Diversity 10 (2018) 104;
siedlisk, która z przyrodniczego punktu wi- odgłosy szczekania psów, których jelenie
dzenia jest znacznie gorsza niż śmiertelność bardzo się boją [14]. Wstępne testy wyko- 8. J. Milewicz, D. Mokrzan, G. M. Szymański,
zwierząt na torach (niewielka w porówna- nane podczas prac projektowych wykazały Methods for reducing the number of collisions
niu np. z pozyskaniem przez myśliwych). 45% redukcję obecności zwierząt w pobliżu between wild animals and rail vehicles, RAIL
To z kolei wiąże się z koniecznością budo- toru kolejowego w przypadku wolno jeżdżą- VEHICLES/ POJAZDY SZYNOWE NR 3 (2021)
wy nadziemnych i podziemnych przejść dla cych pociągów (50 km/h) (Rys. 5). Późniejsze 30-43
zwierząt, co bardzo podnosi koszty takiego analizy wykazały, że metoda ta nie może być
rozwiązania. Dodatkowo ogrodzenia muszą skuteczna przy większych prędkościach, po- 9. D. Bartoszek, M. Stolarski, Kolizje pojazdów
być odpowiednio wysokie i utrzymywane nieważ większa prędkość nie daje zwierzę- szynowych ze zwierzętami a bezpieczeństwo
w dobrym stanie. W przypadku uszkodze- tom dość czasu na przeanalizowanie sytuacji ruchu pociągów, Prace Naukowe Politechniki
nia, przez ludzi lub np. spadające drzewo, i skuteczną ucieczkę z torów. Dodatkowo Warszawskiej, Transport, z. 96 (2013) 49-58
zwierzęta mogą dostać się na obszar toro- zwierzęta mogą próbować uciekać przed
wiska i nie móc go opuścić. Ponadto jeleń pociągiem po torach, zamiast na bok, poza 10. de.statista.com/statistik/daten/studie/806205/
potrafi przeskoczyć przez ogrodzenie wy- torowisko. umfrage/wildunfaelle-in-deutschland
sokości 2,5 m, a dzik podkopać się pod nim.
W takiej sytuacji znajdzie się w ogrodzonej, 11. J. Bilkowska, Coraz więcej dzikich zwierząt ginie
z obu stron zamkniętej wąskiej przestrzeni, na torach, Rzeczpospolita, 03.03.2020; dostęp
z której ucieczka dla ogarniętego paniką dn. 22.10.2020 https://regiony.rp.pl/z-regionow/
zwierzęcia jest często niemożliwa. art17665021-coraz-wiecej-dzikich-zwierzat-gi-
Emisja sygnałów dźwiękowych w za- nie-na-torach
kresie słyszalnym dla człowieka jest kolejnym
sposobem odstraszania dzikich zwierząt, 12. Ujvári M., Baagøe H.J., Madsen A.B. 2004. Effec-
stosowanym również w rolnictwie np. armat- tiveness of acoustic road marking in reducing
ki hukowe. Ze względu na rodzaj sygnałów deer-vehicle collisions: a behavioural study.
Wildlife Biology 10(2): 155-159.
13. M. Stolarski, Globalna innowacja w niełatwej
praktyce, czyli historia (pewnego wynalazku)
firmy Neel, Seminarium Wydziału Zarządzania
Politechniki Warszawskiej, 07.04.2019
14. R. Smith, Trains in Japan will bark and snort in
a bid to keep deer off the tracks, https://www.
weforum.org/agenda/2018/02/trains-japan-bar-
k-snort-deer-off-tracks/; dostęp 25.08.2021
Jarosław Konieczny
Krzysztof Labisz
Silesian University of Technology,
Faculty of Transport and Aviation Engineering,
Department of Railway Transport,
Część pierwsza artykułu w nr 2/2022
56 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
Nie pytaj, co kolej może
zrobić dla Ciebie….
25 maja 2022 roku, w siedzibie Łukasiewicz – Poznańskiego Instytutu Technologicznego,
odbyła się wizyta studyjna, w której udział wzięło 50 firm z ponad 300 zrzeszonych w Izbie Kolei.
Wydarzenie zorganizowane zostało
wraz z Polską Izbą Producentów Urządzeń
i Usług na Rzecz Kolei. Celem spotkania była
dyskusja nt. kierunków rozwoju polskiej
kolei, w oparciu o potencjał, jaki posiada
polska nauka. Uczestników powitali dr hab.
Arkadiusz Kawa, Dyrektor Instytutu oraz
Adam Musiał, Dyrektor Generalny Pol-
skiej Izby Producentów Urządzeń i Usług
na Rzecz Kolei.
– Dzięki integracji instytutów two- i prace rozwojowe w zakresie nowego oraz obszar, na którym koncentrują się Państwa
rzymy drugi pod względem wielkości Insty- modernizowanego taboru szynowego – po- zainteresowania badawcze – powiedział
tut Łukasiewicza w Polsce, a jako cała sieć wiedział dr hab. Arkadiusz Kawa, Dyrek- Kamil Wilde.
badawcza jesteśmy trzecią siłą w Europie. tor Łukasiewicz – Poznańskiego Instytutu
Obecnie zatrudniamy prawie 700 naukow- Technologicznego. Prezes poinformował obecnych o au-
ców i posiadamy ponad 70 unikatowych toryzacji i podtrzymaniu statusu jednostki
urządzeń badawczych. Stawiamy na ludzi i ich Swoje przemówienie otwierające wy- wyznaczonej (DeBo) dla Centrum Pojazdów
kompetencje, a naszym celem jest zatrudniać głosił również Kamil Wilde, Wiceprezes Szynowych Łukasiewicz – PIT. Uprawnie-
jak najlepszych i najzdolniejszych specjali- Urzędu Transportu Kolejowego. nia te umożliwiają ocenę zgodności z wy-
stów. Jednym z najważniejszych obszarów maganiami krajowymi (NNTR). Dotyczy to
kompetencji, które posiadamy, jest właśnie – Centrum Pojazdów Szynowych pro- przede wszystkim zgodności podsystemu
Centrum Pojazdów Szynowych, prowadzą- wadzi innowacyjne badania naukowe i prace z właściwymi krajowymi specyfikacjami tech-
rozwojowe w obszarze kolejnictwa. Dlatego nicznymi i dokumentami normalizacyjnymi,
ce innowacyjne badania naukowe też w swoim wystąpieniu chciałbym zwrócić których zastosowanie umożliwia spełnienie
uwagę na perspektywy rozwoju polskiego
rynku taborowego, gdyż stanowi on
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 57
zasadniczych wymagań systemu kolei. Są to Nie zabrakło również wystąpienia Podczas kolejnego bloku prezenta-
najnowsze uprawnienia, które zostały po- mgr. inż. Zbigniewa Szulińskiego - Dyrekto- cji przedstawiono zagadnienia, takie jak np.
twierdzone przez PCA w ramach akredytacji ra Centrum Transformacji Cyfrowych, który homologacja pojazdów, kolejowe projekty
AC 173 (autoryzacja UTK z dnia 24.05.2022 przekonywał, że kolej choć ciężka, to też da rozwojowe, automatyka na szynach oraz
r.). Stanowi to tym samym już komplet sze- się transformować cyfrowo. Natomiast dr inż. przykłady wdrożeń i badań.
regu uprawnień do homologacji pojazdów Jacek Borowski - Dyrektor Centrum Obróbki
szynowych. Plastycznej - omówił możliwości badawcze Uczestnicy oprowadzeni zostali po
i technologiczne w zakresie kształtowania najnowocześniejszym laboratorium EMC
W dalszej części spotkania eksperci plastycznego części, które są wykorzysty- w Polsce (Laboratorium Technologii Radio-
Instytutu w krótkich prezentacjach, przed- wane w branży. wych i Kompatybilności Elektromagnetycz-
stawili uczestnikom zagadnienia związane nej), gdzie mieli okazję do obejrzeć jedyną
z tematyką kolejową. Cykl wystąpień zakończył dr inż. w swoim rodzaju komorę bezodbiciową.
Piotr Michalak - Dyrektor Centrum Po-
Mgr inż. Marta Cudziło - Z-ca Spotkanie zwieńczone zostało wizytą
Dyrektora Centrum Logistyki i No- jazdów Szynowych, który opowie- w Centrum Pojazdów Szynowych. Uczestnicy
woczesnych Technologii - omówiła dział o Centrum, które stawia na wydarzenia dzielili się wiedzą i wymieniali do-
tematykę logistyki, czyli jak zarzą- rozwój technologiczny, prowadzi świadczenia nie tylko w zakresie kolejnictwa.
dzać zapasami części i efektyw- badania oraz homologację pojaz- Łukasiewicz – PIT to bowiem synergia wiedzy
nie wykorzystywać technologie dów szynowych. i doświadczenia - szersza i pogłębiona oferta
identyfikacyjne do monitorowa- Wtórował mu Z-ca Dyrek- rynkowa dla branży kolejowej.
nia taboru; dr inż. Julia Gościańska
– Łowińska - Dyrektor Centrum Technologii tora ds. Komercjalizacji w Łukasiewicz Łukasiewicz – Poznański Instytut
Rolniczej i Spożywczej - przedstawiła środo- - Poznańskim Instytucie Technologicznym dr Technologiczny to multidyscyplinarna jednost-
wiskowe aspekty utrzymania infrastruktury inż. Sylwin Tomaszewski, zapewniając podczas ka naukowo-badawcza o międzynarodowej
kolejowej, a dr inż. Dominika Janiszewska spotkania, że Centrum Pojazdów Szynowych skali działania. Instytut kieruje się zasadami
- Dyrektor Centrum Technologii Drewna - kontynuuje działalność dawnego TABOR-u, zrównoważonego rozwoju na potrzeby pod-
ekomateriały w kolejnictwie oraz metody a dzięki połączeniu poznańskich instytutów, noszenia konkurencyjności przedsiębiorstw,
zagospodarowania zużytych elementów in- nie tylko została wzmocniona pozycja rynko- poprzez wdrażanie zaawansowanych, inno-
frastruktury kolejowej. wa Instytutu, ale również poszerzono ofertę wacyjnych i efektywnych technologii. Łuka-
skierowaną do branży kolejowej. siewicz – Poznański Instytut Technologiczny
prowadzi prace badawczo-rozwojowe oraz
realizuje projekty w takich obszarach, jak
pojazdy szynowe, technologia drewna, po-
zahutnicza obróbka plastyczna, technologia
rolnicza i spożywcza, logistyka oraz techno-
logie informacyjne.
RK
58 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
RAIL BALTICA
– postępują prace na odcinku
Czyżew-Białystok
Na podlaskim odcinku linii kolejowej Rail Baltica aktualnie BIAŁYSTOK
modernizowanych jest 19 obiektów inżynieryjnych – mostów,
wiaduktów i przejść pod torami. Wykonawca kontynuuje roboty z częściowo dostępnych nowych peronów.
przy budowie nowych torów i peronów. Podróżni z okien Od końca stycznia pociągi kursują nowym
pociągów mogą zobaczyć prace m.in. na stacjach w Białymstoku, torem między Czyżewem i Raciborami. Nad
Czyżewie i Szepietowie. Inwestycja jest współfinansowana ze bezpieczeństwem podróżnych czuwają dy-
środków instrumentu CEF „Łącząc Europę”. żurni ruchu w nowych nastawniach. Dzię-
ki centralizacji, nadzór nad urządzeniami
Nowe obiekty zwiększą poziom bez- linii kolejowej umożliwi podróże z prędkością na stacji odbywa się z jednego miejsca, co
pieczeństwa na podlaskim odcinku trasy Rail do 200 km/h. Powstanie też 14 przejść pod- usprawnia pracę.
Baltica. Docelowo na linii Czyżew-Białystok ziemnych, umożliwiających łatwy dostęp do
wybudowanych zostanie łącznie 27 wiaduk- kolei pieszym i rowerzystom – także osobom
tów kolejowych i drogowych. Bezkolizyjne o ograniczonej mobilności.
skrzyżowania zastąpią przejazdy, co zapewni
bezpieczeństwo i wygodę kierowcom, a na W Czyżewie i Szepietowie postępują
prace na stacjach, a podróżni korzystają już
Uhowo pociąg jedzie
obok budowy mostu
na Narwi
fot. Paweł Mieszkowski
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 59
W Białymstoku projekt modernizacji
stacji zakłada budowę czterech nowych pe-
ronów i tunelu od budynku dworca. Dostęp
do pociągów i na drugą stronę torów ułatwią
windy, schody ruchome oraz oznakowanie dla
osób niewidomych i niedowidzących. Nowy
przystanek przy białostockim osiedlu Zielone
Wzgórza poprawi dostęp do kolei mieszkań-
ców tej części miasta.
NOWE OBIEKTY Czyżew budowa Czyżew – Białystok”. Wartość całej inwestycji
ZWIĘKSZĄ POZIOM wiaduktu kolejowego to prawie 3,4 mld zł, a jej zakończenie plano-
BEZPIECZEŃSTWA NA wane jest na 2023 r. Projekt współfinanso-
PODLASKIM ODCINKU fot. Paweł Mieszkowski wany ze środków instrumentu CEF „Łącząc
TRASY RAIL BALTICA Europę” – (Connecting Europe Facility – CEF).
Kursować będą mogły także cięższe składy
W Uhowie nad Narwią postępują towarowe o nacisku 22,5 ton/oś. Gotowe jest RK
prace przy budowie pierwszego z dwóch mo- pierwsze przęsło przeprawy. Specjalistyczne
stów kolejowych. Powstający prawie dwustu- ekipy kontynuują montaż pozostałej części
metrowy obiekt umożliwi szybszy przejazd konstrukcji.
pociągów pasażerskich z prędkością 200 km/h.
Inwestycja prowadzona jest w ra-
mach projektu „Prace na linii E75 na odcinku
REKLAMA
60 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
W PKP SA
ROZMAWIANO
O BRANŻY IT
Rola bezpieczeństwa teleinformatycznego w obecnej sytuacji teleinformatycznych, które można wdrożyć
gospodarczej i politycznej była tematem pierwszego otwartego z korzyścią dla podróżnych oraz dla wsparcia
posiedzenia kolejowej Rady Polityki IT, w której wzięli udział procesów w poszczególnych spółkach kole-
eksperci oraz wybrani dostawcy rozwiązań IT na rynku. jowych – mówi dr Rafał Zgorzelski, członek
zarządu PKP S.A. ds. strategii i logistyki, odpo-
Spotkanie odbyło się 19 maja w sie- w tym zakresie. Wiele projektów udało się wiedzialny w Spółce m.in. za obszar cyfryzacji.
dzibie Polskich Kolei Państwowych S.A. i było wdrożyć, co napawa optymizmem i wskazu-
okazją do rozmów oraz wymiany doświadczeń. je jasno, że współpraca przynosi pożądane – PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. do-
ceniają rolę i znaczenie technologii IT w ob-
– Dziś w części zamkniętej pod- efekty. Ze względu na dynamikę sek- szarze współczesnej kolei. Spółka rozwija
sumowaliśmy działania Rady Polityki tora IT postanowiliśmy rozszerzyć struktury odpowiedzialne za cyberbezpie-
IT Grupy PKP i PKP PLK – organu, formułę spotkania o część otwar- czeństwo i z uwagą śledzi najnowsze roz-
który od roku nadzoruje wdra- tą, zapraszając na nie ekspertów wiązania IT w Europie i na świecie.
żanie rozwiązań teleinforma- i liderów rynku IT. Dzięki temu Wprowadzane zmiany służą roz-
tycznych zgodnie z przyjętą wymieniliśmy doświadczenia wojowi kolei w obszarze pasa-
w spółkach kolejowych polityką w zakresie najnowszych rozwiązań żerskim i towarowym. Poza
posiedzeniem Rady Polityki
IT ważna była prezentacja
przedstawicieli producentów
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 61
lub dostawców technologii cyfrowych – po- w Europie. Podkreślono także gotowość do uczestniczyć w tym posiedzeniu Rady Polity-
wiedział Grzegorz Kurdziel, członek zarządu współpracy z Radą Polityki IT, dostosowa- ki IT – podkreśla Tadeusz Turzyński, prezes
PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. nie modelu udostępniania i licencjonowania zarządu PKP Informatyka sp. z o.o.
produktów IT uwzględniających wszystkie
Debatę podzielono na dwa panele. spółki, budowania kompetencji spółek ko- W debatach udział wzięli przed-
Pierwszy z nich – Cyberbezpieczeństwo lejowych poprzez organizację darmowych stawiciele: Instytutu Kolejnictwa, spółek
sektora kolejowego – był poświęcony roz- szkoleń, warsztatów tematycznych oraz za- Grupy PKP i Polskich Linii Kolejowych S.A.,
wiązaniom sprzętowym i programowym pewnienie pełnego transferu wiedzy w trakcie NASK – PIB, COI oraz eksperci kluczowych
koniecznym do wdrożenia w systemach te- realizowanych projektów. Mam nadzieję, że firm IT, co gwarantowało ich wysoki poziom
leinformatycznych z uwagi na obecną sytu- takie spotkania będą odbywały się cyklicznie, merytoryczny.
ację geopolityczną. Skupiono się w nim na także z firmami branży IT, które nie mogły
analizie aktualnie wprowadzonych rozwiązań RK
chroniących przez cyberatakami, a także nad REKLAMA
przyszłymi działaniami w tym zakresie, anali-
zie ryzyk oraz bezpieczeństwie ofensywnym.
Rozważano również wdrożenie stosowanych
bardzo często w cyberbezpieczeństwie dzia-
łań redteamingowych, pozwalających na
wcześniejszą identyfikację potencjalnych za-
grożeń poprzez symulowane ataki hakerskie.
ZE WZGLĘDU NA
DYNAMIKĘ SEKTORA
IT POSTANOWILIŚMY
ROZSZERZYĆ
FORMUŁĘ SPOTKANIA
O CZĘŚĆ OTWARTĄ,
ZAPRASZAJĄC NA NIE
EKSPERTÓW I LIDERÓW
RYNKU IT
Drugi z paneli – Chmura prywatna
Grupy PKP – był poświęcony ocenie trendów
rynkowych w 2022 roku w zakresie rozwią-
zań chmurowych budowanych na potrzeby
organizacji. Omówiono kluczowe technologie,
kompetencje istotne dla budowy tego rodza-
ju rozwiązań oraz elementy wpływające na
sukces ich wdrożenia w sektorze transportu
kolejowego, a także współpracę pomiędzy
operatorami chmur prywatnych kluczowych
dla bezpieczeństwa sektorów gospodarki.
– Tezy przedstawione w poszczegól-
nych panelach dyskusyjnych potwierdziły
kierunki rozwoju kompetencji w zakresie bu-
dowania w spółkach Grupy PKP i PLK struktur
odpowiedzialnych za cyberbezpie-
czeństwo oraz rozwój własnej in-
frastruktury. W prezentacjach
firm uczestniczących w spo-
tkaniu wskazano najnowsze
rozwiązania IT funkcjonujące
w branży kolejowej – nie tylko
62 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
CZY KOLEJ JEST
KONKURENCYJNA?
Konkurencyjność kolei w stosunku do transportu zostały przekazane przez przewoźników. Nato-
indywidualnego i innych usług publicznego transportu miast dane dotyczące relacji przedstawione zo-
zbiorowego została przedstawiona w raporcie przygotowanym stały jako suma przejazdów w obu kierunkach.
przez Urząd Transportu Kolejowego. Przeanalizowano 33 trasy
między miastami powyżej 100 tys. mieszkańców porównując W roku 2020 największą liczbę pa-
czas i koszt przejazdu różnymi środkami lokomocji. sażerów przewieziono w relacji Warszawa
– Łódź. Wpływa na to wielkość obu miast
Raport obejmuje przekazane przez Ocena konkurencyjności kolei wynika oraz dostępność komunikacyjna. Zazna-
przewoźników dane za rok 2020, a oferta przede wszystkim z dostępności, częstotliwości czyć należy, ze względu na czas przejazdu
przewozowa została zaktualizowana wg stanu kursowania, punktualności, czasu przejazdu i ofertę jest bardzo chętnie wybierana przez
oraz wysokości opłaty za przejazdy. Jak zazna- mieszkańców Łodzi. Na tej trasie przeważa-
na luty 2022 r. cza UTK w przypadku regularnych podróży, ją pasażerowie podróżujący na podstawie
kluczowymi aspektami są dostępność, często- biletów okresowych.
Dr Inż. tliwość kursów oraz wspólna oferta handlowa
IGNACY GÓRA pomiędzy koleją a innymi środkami publicz- Wysoki wynik osiągnęła w 2020 r.
nego transportu zbiorowego. Brak jednego również w bezpośrednia relacja Warszawa
Prezes UTK z tych elementów powoduje, że w codziennych – Kraków. Jak zauważono w tym wypadku
podróżach bardziej atrakcyjny staje się samo- przewagę konkurencyjną kolei buduje zapo-
- Przygotowany przez Urząd Trans- chód, pomimo wyższych kosztów przejazdu. trzebowanie ze strony klientów biznesowych
portu Kolejowego raport przybliża oraz studentów. Co ważne- połączenia do
sytuację na rynku kolejowym, wyróż- W analizie zaznaczono, że dane doty- stolicy są bardzo popularne. Potwierdza
niając relacje, gdzie oferta handlowa czące liczby pasażerów podróżujących to fakt, że siedem spośród dziesięciu naj-
certyfikowanych przewoźników kolejo- pomiędzy miastami powyżej popularniejszych relacji w kraju obejmuje
wych spełnia oczekiwania pasażerów, 100 tys. mieszkańców Warszawę. Wśród dziesięciu najpopular-
ale również te, które – ze względu na niejszych relacji w kraju z wyłączeniem po-
wieloletnie zaniedbania lub inne ogra-
niczenia organizacyjne - nie pozwalają dróży z/do stolicy,
na wykreowanie popytu na codzienne
oraz okazjonalne podróże koleją.
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 63
Tabela 1. 10 najpopularniejszych relacji podróży koleją wg łącznej liczby pasażerów w 2020 r.
liczba liczba w tym udział % w relacyjny wskaźnik
pasażerów pasażerów
relacja kolei na dzień bilety bilety ogólnej liczbie wykorzystania
kolei
Warszawa–Łódź jednorazowe okresowe pasażerów kolei
Warszawa–Kraków 1,2 mln
Katowice–Tychy 1,1 mln 3,3 tys. 61,3% 38,7% 0,57% 0,485
Katowice–Gliwice 789 tys. 0,53% 0,418
Kraków–Tarnów 765 tys. 2,9 tys. 99,9% 0,1% 0,38% 1,878
Warszawa–Gdańsk 591 tys. 0,37% 1,623
Warszawa–Poznań 581 tys. 2,2 tys. 64,1% 35,9% 0,28% 0,666
Warszawa–Wrocław 485 tys. 0,28% 0,257
Warszawa–Katowice 463 tys. 2,1 tys. 67,4% 32,6% 0,23% 0,208
Warszawa–Białystok 450 tys. 0,190
440 tys. 1,6 tys. 61,9% 38,1% 0,21% 0,216
0,21% 0,211
1,6 tys. 100% -
1,3 tys. 99,9% 0,1%
1,3 tys. 100% - 0,22%
1,2 tys. 99,9% 0,1%
1,2 tys. 95,1% 4,9%
Tabela 2. 10 najpopularniejszych relacji podróży koleją wg wskaźnika wykorzystania kolei w 2020 r.
liczba liczba w tym udział % w relacyjny wskaźnik
pasażerów pasażerów
relacja kolei na dzień bilety bilety ogólnej liczbie wykorzystania
kolei
jednorazowe okresowe pasażerów kolei
Katowice–Tychy 789 tys. 2,2 tys. 64,1% 35,9% 0,38% 1,878
0,37% 1,623
Katowice–Gliwice 765 tys. 2,1 tys. 67,4% 32,6% 0,18% 0,898
0,19% 0,728
Katowice–Dąbrowa G. 370 tys. 1 tys. 51% 49% 0,28% 0,666
0,13% 0,592
Bydgoszcz–Toruń 400 tys. 1,1 tys. 62,4% 37,6% 0,2% 0,557
0,57% 0,485
Kraków–Tarnów 591 tys. 1,6 tys. 61,9% 38,1% 0,09% 0,485
0,06% 0,418
Katowice–Bielsko-Biała 274 tys. 0,8 tys. 68,6% 31,4%
Wrocław–Wałbrzych 420 tys. 1,1 tys. 76,4% 23,6%
Warszawa–Łódź 1,2 mln 3,3 tys. 61,3% 38,7%
Gliwice–Częstochowa 194 tys. 0,5 tys 94,3% 5,7%
Włocławek–Toruń 130 tys. 0,4 tys. 79,2% 20,8%
warto wyróżnić połączenia z Wrocławia wskaźnik relacyjny wykorzystania kolei. mieszkańca, osiągnięto w relacji Katowice
oraz Katowic, służące zarówno codzien- Wartość wskaźnika to iloraz liczby pasaże- – Tychy. Wpływ na to miały inwestycje in-
nym podróżom lokalnej społeczności, jak rów podróżujących w ciągu roku na danym frastrukturalne w Tychach, takie jak budo-
również przewozom międzywojewódzkim odcinku (tam i z powrotem) oraz sumy liczby wa parkingów Park&Ride, nowoczesnego
w celach biznesowych oraz turystycznych. mieszkańców obu miast. węzła przesiadkowego przy stacji Tychy
Interesujące są również wyniki przewozowe oraz budowa nowych przystanków osobo-
osiągane w relacji bezpośredniej Bydgoszcz Na podstawie danych o liczbie po- wych bliżej centralnej części miasta na linii
– Toruń, gdzie od prawie 14 lat obowiązuje dróżnych oraz wielkości populacji możliwe kolejowej nr 179.
wspólna oferta taryfowa pomiędzy transpor- jest określenie wskaźnika dla każdej wy-
tem kolejowym, a publicznym transportem szczególnionej relacji. Wskaźnik ten pozwala Połączenia pomiędzy stolicami woje-
drogowym. porównać ze sobą potencjał relacji, wskazać wództwa kujawsko – pomorskiego stanowią
różnice oraz potencjalne szanse na rozwój ważny element systemu transportowego re-
W raporcie celem analizy efektywno- przewozów kolejowych w danej relacji. gionu. Poświadcza o tym bardzo wysoki wskaź-
ści przewozów kolejowych uruchamianych nik wykorzystania kolei. W okresie kryzysu
w bezpośrednich relacjach wprowadzono Ostatecznie najwyższy wskaźnik, epidemicznego wartość wskaźnika wyniosła
średnio dwie podróże w 2020 r. na jednego
64 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
Tabela 3. Wybrane możliwości podróży w relacji Bydgoszcz – Toruń w 2022 r.
przewoźnik opłata za przejazd czas podróży odległóść w km
środek transportu
bilet jednorazowy bilet okresowy od 0:37 51
POLREGIO od 0:36 51
PKP Intercity KOMUNIKACJA KOLEJOWA
1:10 brak danych
Arriva 10,60 sł 290,00 zł* od 1:10 brak danych
K-PTS od 0:50 brak danych
FlixBus od 12,60 zł 276,00 zł (klasa 2)
0:50 46
Samochód KOMUNIKACJA AUTOBUSOWA
11,00 zł brak danych
od 9,40 zł brak danych
od 4,99 zł brak danych
TRANSPORT INDYWIDUALNY
21,95 zł -
Analiza konkurencyjności połączeń godzinę, co stanowi akceptowalną ofertę
Bydgoszcz-Toruń handlową. Najszybszy pociąg przewoźnika
pokonuje tę trasę w 37 minut. Spółka reali-
BYDGOSZCZ TORUŃ zuje przewozy pasażerskie na tym odcinku
w oparciu o specjalną ofertę - Aglomeracyj-
woj. kujawsko-pomorskie woj. kujawsko-pomorskie ny bilet BiT City. Umożliwia on korzystanie
z systemów publicznego transportu zbio-
348 190 mieszkańców 201 447 mieszkańców rowego w obu miastach oraz podróż koleją
na podstawie jednego biletu na przejazd.
400 tys. Liczba pasażerów w 2020 r. Uzupełnieniem oferty POLREGIO są pocią-
gi dalekobieżne kategorii TLK oraz IC uru-
0,728 relacyjny wskaźnik wykorzystania kolei chamiane przez PKP Intercity. W tej relacji
uruchamiane są również konkurencyjne dla
Udział w sprzedaży biletów Sprzedaż biletów kolejowych transportu kolejowego połączenia autobu-
kolejowych przewoźników w relacji w relacji Bydgoszcz–Toruń w 2020 r. sowe kilku przewoźników – Arriva, Kujaw-
wg liczby przewiezionych pa6s2a,ż3erów sko-Pomorski Transport Samochodowy oraz
Bydgoszcz–Toruń w 2020 r. FlixBus. Najkrótszy czas przejazdu osiąga
wg liczby przewiezionych pasażerów FlixBus – 50 minut, co jest porównywalne
ze średnim czasem podróży samochodem.
7,4%
Podsumowując UTK zaznacza, że
POLREGIO 37,6% jednorazowe ważnym czynnikiem wpływającym na wybór
PKP Intercity okresowe przez pasażera transportu kolejowego jest
powiązanie oferty handlowej przewoźnika
92,6% 62,4% kolejowego z innymi usługami przewozów
publicznym transportem zbiorowym. Na od-
0,728, co oznacza że przynajmniej 7 na 10 regularny ruch pociągów osobowych oraz cinkach, na których przewoźnicy kolejowi
mieszkańców obu miast wykonało w 2020 r. dalekobieżnych., a w 2020 r. kolejowe prze- współpracują z lokalnymi organizatorami
średnio jeden przejazd z wykorzystaniem kolei. wozy pasażerskie realizowało dwóch prze- publicznego transportu zbiorowego, odno-
woźników – POLREGIO oraz PKP Intercity. towywane są bardzo dobre wyniki przewo-
Odległość pomiędzy stacjami Byd- zowe. Ponadto dla pasażera istotne jest, aby
goszcz Główna oraz Toruń Główny wyno- POLREGIO, które uruchamia po- kolej była dostępnym, pewnym i punktualnym
si 51 km. Pomiędzy miastami odbywa się ciągi kategorii REGIO, kursujące średnio co środkiem transportu.
RK
Na podstawie: Konkurencyjność kolei,
Opracowanie na podstawie danych za okres
styczeń 2020 – luty 2022, UTK,
Warszawa 2022 r.
66 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
MIĘDZYNARODOWY
SZCZYT TOGETAIR 2022
W Warszawie odbył się Szczyt Klimatyczny zrealizowany wojną na Ukrainie określił jako spowodowane
w formule hybrydowej i transmitowany z telewizyjnego studia. destabilizacją rynku materiałów budowlanych
i wykonawstwa, co wpływa na przepływy pro-
W 2022 r. formuła wydarzenia roz- Dyrektora Departamentu Komunikacji i Trans- duktów, półproduktów i generalnie materia-
szerzona została na poziom międzynarodowy, portu, GZM, Piotr Majerczak, Członek Za- łów niezbędnych do wytwarzania produktów
wzmacniając współpracę na linii Polska - kraje rządu, dyrektor ds. utrzymania infrastruktury, kolejowych a także na rynek pracownika.
Trójmorza - Unia Europejska. Każdy dzień PKP Polskie Linie Kolejowe SA, Dorien Ro-
Szczytu rozpoczynał się panelem prowadzo- okmaker, Członek komisji TRAN, Parlament Do planów utworzenia w Polsce
nym w języku angielskim, poświęconym glo- Europejski, Krzysztof Laskowski, Prezes linii Kolei Szybkich Prędkości odniósł się
balnej i europejskiej tematyce. Organizatorzy Zarządu, H. Cegielski – Fabryka Pojazdów następująco:
międzynarodowego Szczytu Klimatycznego Szynowych i Michał Zięba, Partner Zarzą-
zaprosili również do udziału przedstawicieli dzający, HANTON Kancelaria Prawna. - Koleje Szybkich Prędkości są w Pol-
ministerstw, samorządy w randze marszał- sce realne już w niedługim czasie. Ma to
ków, przedstawicieli spółek skarbu państwa, Podczas debaty jako pierwsza wy- odzwierciedlenie w planach Ministerstwa In-
organizacji pozarządowych, koncernów mię- stąpiła Dorien Rookmaker, obecna online. frastruktury w odniesieniu do spółki PKP PLK,
dzynarodowych oraz mniejszych firm zaan- Przedstawiła prezentację z danymi dotyczą- ma również odniesienie w planach związa-
gażowanych w ochronę klimatu. cymi stanu kolei w Europie oraz sugerowanych nych z Centralnym Portem Komunikacyjnym.
planów jej rozwoju. Pokazała też porównanie
Dla sektora kolejowego istotne były kolei z transportem samochodowym i lotni-
dwie debaty. Pierwsza dotyczyła tematu czym pod kątem emisji CO2 na pasażera na km,
zielonej kolei. Wzięli w niej udział Tomasz śmiertelności oraz dostępności. Jako kolejny
Buczyński, Dyrektor Departamentu Kolej- przemawiał Tomasz Buczyński. Początkowo
nictwa, Ministerstwo Infrastruktury, Artur odniósł się do agresji rosyjskiej na Ukrainę.
Martyniuk, Prezes Zarządu Polregio SA, Utrudnienia dla rozwoju kolei spowodowane
Marek Chraniuk, Prezes
Zarządu PKP Intercity SA,
Wojciech Dinges, Zastępca
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 67
Artur Martyniuk wypowiadał się na w porównaniu np. z samochodem osobowym, poprawy jakości klimatu są związani na co
temat kolei regionalnych. Poinformował, że samolotem albo motocyklem. dzień, a z drugiej strony jesteśmy przedsię-
pojawiają się przyrosty liczby pasażerów na biorstwem, które posiada własne centra da-
nowo wyremontowanych liniach. Podkreślił Piotr Majerczak wypowiadał się nych, produkuje też CO2 i też podejmujemy
wysokie zadowolenie pasażerów z kolei re- o projekcie Centrum Efektywności Energe- pewne kroki chcąc mieć pozytywny wpływ
gionalnych, zwracając uwagę m.in. na wy- tycznej Kolei: na klimat jako firma.
soką częstotliwość kursowania oraz dobrą
sieć połączeń. - Pierwszym zadaniem jakie sobie Jako następny głos zabrał Cezary
postawiliśmy, było ograniczenie energii po- Albrecht:
MAREK bieranej o 1,2 TW do 2030 poprzez różnego
CHRANIUK rodzaju działania, jak eco-driving czy rekupe- - T-Mobile, jako grupa, globalnie chce
racja energii. Po pierwszych pracach okazało osiągnąć zeroemisyjność do roku 2040, ale
Prezes Zarządu się, że możemy zrobić więcej! Naszym celem sądzę, że będzie to wcześniej. Tu w kraju
PKP Intercity SA do 2030 roku jest wykorzystywanie zielonej dokonujemy olbrzymich wysiłków by ku-
energii w 85%. Do 2050 r. chcielibyśmy, żeby pować naszą energię elektryczną ze źródeł
Tabor, który zmieniamy od kilku nasza kolej była zeroemisyjna i jeździła już ekologicznych np. farm fotowoltaicznych
lat, jest taborem nowoczesnym wyłącznie dzięki zielonej energii. albo wiatraków. Robimy to w znacznym
i dostrzega to pasażer. Z każdym stopniu i niebawem będziemy pokrywać
rokiem pasażerów przybywało, Jako ostatni głos zabrał Michał Zięba. 90% naszych potrzeb z tych źródeł, co nie
w 2019 było ich prawie 50 Poinformował, że kolej byłaby wdzięcz- jest rozwiązaniem najtańszym, ale to jest
milionów. nym odbiorcą energii z fotowoltaiki, którą nasze credo (...)
ktoś chciałby sprzedać akurat na kolej.
Liczbę tę porównał do 30 mln pasaże- Poinformował: Jako kolejny, wystąpił Tomasz Chróst-
rów w roku 2016. Zapewnił też, że dwa lata ny, który zwrócił uwagę na praktyki, w których
pandemii nie zahamowało inwestycji. Odniósł - Kolej to ok. 3-4% energii elektrycz- wykorzystując wiedzę, producenci stopniowo
się także do kwestii nowoczesności kolei. nej zużywanej i produkowanej w Polsce. Jest skracają cykl życia urządzeń, by przyzwyczajać
Zapewnił, że jeśli chodzi o modernizację to pewien kawałek tortu, odbiorca stabilny, konsumentów do kupowania nowego i lepsze-
każdy proces, który dotyczy jakości pasażera wypłacalny i też CSRowy, czyli zielony. go. Jak zaznaczył, dopiero po wielu latach UE
jest procesem jak najbardziej ekologicznym. wprowadziła obowiązek zapewniania części
Na koniec dodał, że jest zwolennikiem zastępczych pięć lat po wyprodukowaniu.
KRZYSZTOF radykalnych silnych regulacji na poziomie Stwierdził, że prawo do naprawy
LASKOWSKI unijnym, aby postawić na kolej mocniej, jako
najbardziej efektywny i najbardziej zielony O rewolucji technologicznej w Inter-
Prezes Zarządu, H. Cegielski środek transportu. City opowiedział Tomasz Gontarz:
– Fabryka Pojazdów Szynowych
Druga debata dotyczyła tego czy - Nowa technologia ułatwia wybór
Większość energii trakcyjnej nadal nowe technologie informatyczne pomagają konkretnego środka transportu, bo kolej
będzie pochodziła z węgla jeszcze w transformacji gospodarki i ochronie kli- nawet będąc najbardziej ekologicznym środ-
przez kilka lat, bo siłą rzeczy tak matu. Wzięli w niej udział Janusz Cieszyń- kiem transportu zbiorowego, jeśli będzie
jak zwrotnicę da się przełożyć ski, sekretarz stanu, pełnomocnik Rządu do nieprzystępna dla klienta, jeśli będzie wielki
jednym ruchem tak energetyki Spraw Cyberbezpieczeństwa, KPRM, Tomasz problem z kupnem biletu, to ten klient mimo
w kraju czy w Europie nie da się Niebylski, Dyrektor sprzedaży, Microsoft, pewnych przekonań albo i świadomości, że
przełożyć jednym ruchem na inne Cezary Albrecht, Head of Division, T – Mo- ten środek transportu jest lepszy, mniej szko-
źródła i myślę, że wszyscy sobie bile, Tomasz Chróstny, Prezes, Urząd OKiK, dliwy dla środowiska, to siłą rzeczy kierując
z tego zdajemy sprawę, co nie Tomasz Gontarz, Członek Zarządu PKP In- się swoją wygodą będzie wybierał inne środki
znaczy że możemy spoczywać na tercity, PKP Intecity SA, Dawid Solak, Prezes, transportu. (...) Bijemy się w pierś, bo wiemy
laurach i tego nie robić. Platforma Przemysłu Przyszłości, Ewelina że przez lata właśnie ten aspekt technolo-
Łukasik-Morawska, Menedżer, PwC Pol- giczny, cyfryzacyjny nie był najmocniejszą
Zapewnił przy tym: ska, PwC, prof. Mariusz Figurski, Instytut stroną polskiej kolei. Ale co ciekawe teraz
- Pomimo, że większość energii trak- Meteorologii i Gospodarki Wodnej i Grze- kolej, ten wynalazek XIX wieku przeżywa
cyjnej dla kolei pochodzi z czarnego węgla gorz Piątkowski, Pełnomocnik Rzecznika swój renesans.
to ślad węglowy idący za jednym pasaże- MŚP przy Instytucjach Unijnych, Dyrektor
rem podróżującym koleją jest najmniejszy Wydziału Analiz, Biuro Rzecznika Małych W jego ocenie, za środkiem trans-
i Średnich Przedsiębiorców. portu jakim jest kolej jest niska emisyjność,
a także możliwość przewozu dużej liczby
Jako pierwszy zabrał głos Tomasz ludzi albo zasobów na raz. Dla ponad 50%
Niebylski: zaznaczył, że: klientów świadomość aspektu ekologicz-
nego, decyduje o wyborze kolei jako środka
- Technologia nie zmieni nam klima- transportu.
tu, zmienią go ludzie. Natomiast bez tech-
nologii klimatu zmienić się nie da (...) Jako RK
Microsoft, jesteśmy dostawcą technologii dla
klientów z różnych branż, którzy z tematami
68 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
Duch współzawodnictwa
Dyżurni ruchu sprawdzili się
w sportowej rywalizacji
Po przerwie spowodowanej pandemią odbyły się XVII
Międzynarodowe Zawody Sportowe ZZDR PKP. Do rywalizacji
przystąpiły ekipy z Polski oraz drużyny zagraniczne.
W gościnnym Giżycku 183 sportow-
ców – kolejarzy rywalizowało w kilku kon-
kurencjach - rzucie płozem hamulcowym
drużynowo i indywidulanie, koszykówce (rzuty
do kosza na czas), sztafecie i przeciąganiu
liny. Do walki, obok drużyn z kraju (m.in. PKP
Intercity, PKP SKM w Trójmieście, Międzyza-
kładowe Komisje Rejonowe z całego kraju i
KR ZZDR PKP Wałbrzych) przystąpiły ekipy
z Chorwacji, Słowenii, Bośni i Hercegowiny,
Serbii oraz Czarnogóry.
RZUT PŁOZEM HAMULCOWYM
I miejsce MKR ZZDR PKP Skarżysko Kamienna 40,98 m Skład drużyny: Marzena Nowak, Magdalena Urbańczyk, Maciej Popecki, Łukasz Gadomski
II miejsce MKR ZZDR PKP Lublin 40,26 m Skład Drużyny: Dorota Huluk, Iwona Posturzyńska, Piotr Mazurek, Paweł Zioło
III miejsce MKR ZZDR PKP Olsztyn 35,20 m Skład drużyny: Iwona Buńko, Irena Gajdzis, Mirosław Gajdzis, Marcin Górski
Najdłuższy rzut płozem hamulcowym – kobieta: Najdłuższy rzut płozem hamulcowym – mężczyzna:
Sylwia Duchnowska (MKR ZZDR PKP Warszawa)– 9,02 m Stanisław Pawłowski (MKR ZZDR PKP Zielona Góra) – 16,64 m
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 69
KOSZYKÓWKA
(rzuty do kosza na czas)
I miejsce Bośnia i Hercegowina
II miejsce MKR ZZDR PKP Skarżysko Kamienna
III miejsce Czarnogóra
SZTAFETA
I miejsce MKR ZZDR PKP 17,84 Skład Drużyny: Urszula Madejska,
Urszula Ślusarczyk, Arkadiusz
Skarżysko Kamienna sek. Gadomski, Karol Tomczyk
II miejsce MKR ZZDR PKP 23,05 Skład drużyny: Katarzyna
Poznań sek. Włodarczyk, Wojciech Gaca, Jakub
Gorzkowski, gościnnie: Danuta Gill
III miejsce MKR ZZDR PKP 23,74
Kielce sek. Skład drużyny: Katarzyna
Młynarczyk, Agnieszka Bułkowska,
Michał Żmuda, Piotr Słomiński
PRZECIĄGANIE LINY
I miejsce MKR ZZDR PKP Skład Drużyny: Marzena Nowak, Magdalena
Skarżysko Kamienna Urbańczyk, Maciej Popecki, Łukasz Gadomski
II miejsce MKR ZZDR PKP Skład drużyny: Elżbieta Rubach, Elżbieta
Siedlce Szczygielska, Krzysztof Przychodzki, Daniel Żera
III miejsce Bośnia Skład drużyny: Cosic Nedżat, Karić Zikrt,
i Hercegowina gościnnie- Malina Borys, Ewa Byszczek
Dodatkowo rozegrano konkurencję przeciągania liny pomiędzy gość-
mi z zagranicy a przedstawicielami ZZDR PKP, którzy okazali się niegościnni
i wygrali w tej rywalizacji.
RK
70 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
Nie tylko stal i beton
Od początku wojny na Ukrainie jednym z najważniejszych problemów przemysłu jest dostępność
i ceny surowców. Uwaga branży kolejowej kieruje się w stronę zabezpieczenia dostaw stali czy
betonu, a rynek drzewny ląduje na dalszym planie. Niesłusznie.
Kolej wciąż intensywnie korzysta zasobów Lasów Państwowych za granicę, czyli dębu – mówi Ryszard Sokołowski, pre-
z drewna – podkłady, podrozjazdnice i mo- zwłaszcza do Chin. Branża drzewna od dawna zes należącej do Grupy KZN Bieżanów Na-
stownice to najważniejsze elementy wyko- apeluje o korekcję zasad sprzedaży, która sycalni Podkładów w Czeremsze.
nywane z tego surowca, wciąż służące do zwiększy ilość drewna zatrzymywanego
budowy i utrzymania nawierzchni szynowych. w kraju. Dostępność surowca pozwala na Działania wojenne na wschodzie i bę-
Roczne zapotrzebowanie rynku kolejowego zwiększenie konkurencyjności lokalnego dące ich konsekwencją sankcje gospodarcze
na te produkty to od 60 do 80 tys. m³ drewna rynku – to kluczowe dla utrzymania krajowej zablokowały możliwość importu drewna
(podkładów i podrozjazdnic). Ich dostawcami produkcji i dochodowości branży. Potencjal- z Rosji i Białorusi. Ukraina i tak dostarczała
są trzy funkcjonujące na terenie kraju nasy- na zmiana polityki dotyczącej rynku drzew- jedynie mały ułamek dotychczasowych za-
calnie podkładów, wśród których ilościowym nego będzie mieć swoje przełożenie także sobów. Dalsze ignorowanie problemu do-
i jakościowym liderem (standard nasycania na segment kolejowy, na którym od dawna prowadzi nie tylko do braku surowca, ale
bardziej ekologicznym olejem Wei-C) jest ta spowoduje też wykluczenie lokalnych przed-
zlokalizowana w Czeremsze. identyfikujemy problemy z dostęp- siębiorstw i utratę miejsc pracy.
nością i ceną surowca,
Polski rynek drzewny osiąga rela- zwłaszcza w kategorii – To także kolejarski problem. Prze-
tywnie wysokie przychody, ale przyszłość drewna twardego, cież ten surowiec wciąż jest z powodzeniem
przedsiębiorców i lokalnego przetwórstwa wykorzystywany tam, gdzie sztywność, ciężar
drewna jest zagrożona. Choć Polska plasuje i generowany hałas podkładów betonowych
się w czołówce krajów o największych po- jest problemem: na stacjach kolejowych, gór-
tencjalnych zasobach drewna w Europie, skich i podgórskich odcinkach linii, czy obsza-
branża od lat boryka się z poważnymi bra- rach narażonych na szkody górnicze. Także
kami surowca. Ceny drewna rosną, a jego bocznice przemysłowe czy mniejsze, lokalne
dostępność spada. Agresja Rosji na Ukrainę
tylko zwiększyła te problemy. linie budowane są i będą (np. w ramach
programu Kolej+) z tego tańszego
- Braki i wysokie ceny surowca nie surowca, stwarzającego
są wyłącznie skutkiem wojny, ale też wielo-
letniej polityki skupiającej
się na eksporcie
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 71
mniej budowlanych wyzwań i kosztów. – przy- bardziej ekologicznym odpowiednikiem do- w torowiskach tramwajowych w miastach UE
pomina Ryszard Sokołowski. tychczasowych rozwiązań. Ten surowiec po- – zaznacza Sokołowski. – Pewne jest jedno:
chodzący z Niemiec zastosowaliśmy jako drewno nie jest surowcem schodzącym na
W dobie zwrotu ku ekologii i koniecz- pierwsi w Polsce. kolei i ogólnie w transporcie szynowym. Jest
ności oszczędzania energii, coraz więcej i będzie wykorzystywane jeszcze przez wiele
obszarów przemysłu powraca do wykorzy- Wciąż także poszukujemy rozwią- lat, więc problemy z dostępnością i ceną tego
stywania drewna. Nie można też zapomnieć zań, jeszcze mniej uciążliwych dla otocze- surowca muszą być w tym środowisku iden-
o roli tego surowca w kolejnictwie – podkłady nia. Pewnym tropem i rozwiązaniem może tyfikowane i odpowiedzialnie rozwiązywane.
drewniane są ważnym elementem nawierzchni być tu zastępowanie kreozotu impregnata- Dla wspólnego dobra. – podkreśla prezes
kolejowej. To rozwiązanie praktyczne, eko- mi opartymi na solach mineralnych. Dzięki Nasycalni Podkładów w Czeremsze.
nomiczne, ale też coraz bardziej przyjazne takim rozwiązaniom usuwany jest problem
dla środowiska. – Od 2010 roku stosujemy oparów i intensywnego zapachu klasycznych RK
nasycanie podkładów olejem Wei-C, jako podkładów. Takie rozwiązania stosuje się np.
VIII Kongres Rozwoju Transportu
Dwie stolice województwa kujaw- Punktem wyjścia do dyskusji było uznanie, konfliktu. Następnie odbyły się aż 4 pane-
sko – pomorskiego czyli Bydgoszcz i Toruń, że sektor kolejowy w Polsce jest w okresie le dyskusyjne, w których poruszono szereg
gościły uczestników kolejnej edycji Kon- wdrażania najistotniejszych programów oraz istotnych zagadnień.
gresu Rozwoju Transportu. przeprowadzania największych inwestycji
od dekad. Przy czym jednak w kontekście Uczestnikiem ostatniego panelu do-
Wzorem lat ubiegłych Kongres przyjął wydarzeń ostatnich lat ukazują zauważono, tyczącego oszczędności i optymalizacji lub
dwudniową formułę. Pierwszego dnia odby- że zagrożona jest realizacja długotermino- też nacisku na rozwój i inwestycje był Adam
ły się panele dyskusyjne, które dotknęły tak wych strategii ponieważ wymagają one ciągłej Musiał, Dyrektor Generalny Izby Kolei. Obok
istotnych tematów jak: korekty w zależności od aktualnej sytuacji niego wypowiadali się Arnold Bresch - Czło-
rynkowej oraz geopolitycznej. Podczas tego- nek Zarządu, Dyrektor ds. realizacji inwe-
• Realizacja projektów na krawę- rocznej edycji Kongresu rozmawiano zatem stycji, Adam Laskowski - Członek Zarządu
dzi terminowości w obliczu wojny, o tym jaką rolę odgrywa kolej w obliczu za- PKP Intercity SA, Artur Martyniuk - Prezes
pandemii i inflacji grożeń militarnych, jaki wpływ będzie miała Zarządu POLREGIO SA, Angelina Shurganova
niestabilna sytuacja na światowych rynkach, - Specjalistka Komisji OSŻD ds. Infrastruktury
• Zielony transport publiczny – per- co przyniosą wahania cen paliw i rosnąca in- i taboru kolejowego oraz ponownie Czesław
spektywy i bariery rozwojowe flacja, w zderzeniu z zielonym ładem i utwo- Warsewicz i Aleksander Wołowiec.
rzonym nowym porządkiem gospodarczym,
• Czy cyfryzacja może być rozwią- który zapoczątkowała pandemia. Kongres pokazał, że inwestycje są
zaniem problemów dla branży kołem zamachowym dla kolei w kraju. Nie-
transportu towarowego? Wydarzenie zostało otwarte przez stety problemy związane z pandemią i wojną
Czesława Warsewicza, przewodniczącego spowodowały, że pojawiają się problemy
• Oszczędność i optymalizacja Przewodniczący Rady Klastra „Luxtorpeda w wielu sektorach, a rosnące ceny za kompo-
czy rozwój i odważne inwesty- 2.0”, który wprowadził uczestników w sytuację nenty, problem z łańcuchami dostaw realnie
cje? Kolej w perspektywie dekady związaną z nowym ładem gospodarczym na wpłynęły na całą branże.
świecie w obliczu toczącego się w Ukrainie
Drugi dzień poświęcono na wizytę RK
studyjną w zakładach PESA oraz PKP Cargo
SA. Tegoroczna edycja odbyła się pod ha-
słem przewodnim „Strategiczne znaczenie
kolei w Nowym Porządku Gospodarczym„.
72 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
POCIĄG EUROPEJSKI
Kolejna hybryda dla Pomorza
Zachodniego
14 czerwca br. kolejny pociąg z podwójnym napędem – elektrycznym i spalinowym
– wyruszył na zachodniopomorskie szlaki kolejowe. To już ósma hybryda zakupiona
przez samorząd województwa.
Wygodna, nowoczesna, przyjazna W HYBRYDACH JEST 150 MIEJSC SIEDZĄCYCH
środowisku. I z efektownym malowaniem. (OGÓŁEM 302) I PRZESTRZEŃ DO PRZEWOZU
Gwiazdy z unijnej flagi przypominają, że Pol- 10 ROWERÓW
ska i Pomorze Zachodnie są częścią Europy.
A zakupy nowoczesnego taboru są finanso- – Te pojazdy to bardzo dobra alter- Co powoduje dwie korzyści. Korzyść w wy-
wane z funduszy UE. Uroczyste powitanie natywa dla samochodów. W ostatnim czasie miarze ekonomicznym i korzyść w ochronie
Pociągu Europejskiego odbyło się we wtorek paliwo w Polsce do najtańszych nie należy. środowiska. Kupujemy hybrydy, by chronić
(14 czerwca br.) na stacji Szczecin Główny. Wszyscy odczuwamy rosnące koszty zakupu środowisko naturalne i nasze kieszenie.
benzyny, oleju napędowego. Dlatego odno-
Najnowsza hybryda zajechała na tor towujemy wzrost liczby pasażerów w po- Gospodarz uroczystości wyjaśnił
3 przy peronie 1 szczecińskiego dworca tuż ciągach regionalnych. Pojazdy hybrydowe też, dlaczego pociąg zdobią europejskie
przed południem. Prezentacja odbyła się oszczędzają paliwo. Spalają znacznie mniej złote gwiazdy. A w przestrzeni pasażer-
w wyjątkowej oprawie – niebieskich euro- oleju napędowego niż klasyczne szynobusy. skiej umieszczone zostały specjalne grafi-
pejskich barwach i przy dźwiękach „Ody do ki, przedstawiające np. Morskie Centrum
radości” w wykonaniu zespołu 3MA. Były
też aktorskie popisy Adama Dzieciniaka
i Sławomira Krzywiźniaka, którzy rozbawili
pasażerów skeczem „Informacja Kolejowa”,
napisanym pół wieku temu przez Stanisława
Tyma. Później też było radośnie, ale już we
współczesnej scenerii, czyli w nowoczesnym
wnętrzu pociągu i na efektownie oświetlo-
nym peronie.
Olgierd Geblewicz, marszałek wo-
jewództwa powiedział:
– Dojechała do nas hybryda europej-
ska. Kolejny, ósmy już pociąg z serii hybryd.
Jako pionierzy w Polsce zakupiliśmy je na
potrzeby obsługi połączeń regionalnych na
Pomorzu Zachodnim. To jest element konse-
kwentnie, od już ponad 10 lat, realizowanej
polityki polepszenia standardu połączeń.
Dzięki temu dziś możemy powiedzieć, że jeź-
dzimy najnowocześniejszą flotą w Polsce. Że
nasi pasażerowie mogą korzystać z pociągów
nie tylko nowoczesnych, ale i ekologicznych.
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 73
Nauki czy Zachodniopomorski Szlak Że- Zbigniew Konieczek , prezes zarzą- Dwunapędowe zespoły trakcyjne 36
glarski, czyli projekty realizowane ze środ- du NEWAG SA: WEh, wyprodukowane przez nowosądecki
ków unijnych. NEWAG, kursują po Pomorzu Zachodnim
– Co to spowoduje? Między innymi od stycznia 2021 r. Wtedy zadebiutowały
Wicemarszałek Tomasz Sobieraj to, że do 60 kilometrów na godzinę pociąg dwie hybrydy – bursztynowa i limonkowa
przypomniał, że samorząd województwa będzie korzystał z energii zgromadzonej (oryginalne malowanie symbolizuje natu-
zakupił już 48 nowoczesnych pociągów w superkondensatorze podczas hamowa- ralne skarby regiony i troskę o środowi-
z Newagu. A do końca roku ma być ich 52. nia. Czyli rozpędzając pociąg, jedziemy za sko). Do końca ubiegłego roku samorząd
Podkreślił: darmo. Policzyliśmy korzyści. Jeżdżąc tym województwa zakupił jeszcze pięć takich
pociągiem między Goleniowem a Kołobrze- nowoczesnych pojazdów (w tym „morski”
– To jest naprawdę wielka flota i za- giem, w ciągu roku zaoszczędzimy 250-300 pociąg z błękitną i niebieską malaturą imi-
rządzanie nią to wielkie wyzwanie, które ton paliwa i zredukujemy emisję dwutlenku tującą krople wody).
wymaga doskonałej współpracy między trze- węgla o jakieś 550 ton! Tylko na tej jednej
ba podmiotami: urzędem marszałkowskim, trasie. Umowa z firmą NEWAG SA prze-
producentem pociągów i operatorem, czyli widywała tzw. opcje (2+5+5) i Zarząd Wo-
jewództwa zdecydował o zakupie jeszcze
JEDNA HYBRYDA (BEZ SUPERKONDENSATORA) pięciu hybryd. Pierwsza z nich wjechała na
TO REDUKACJA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ O 338 TON tory 14 czerwca. Kolejne zostaną dostar-
DWUTLENKU WĘGLA! czone do końca roku.
POLREGIO. Chcę bardzo podziękować Wy- O godzinie 12.45 hybryda wyruszy- Hybrydy obsługują połączenia Szcze-
działowi Infrastruktury i Transportu Urzędu ła właśnie do Kołobrzegu. I tam będzie ją cin – Kołobrzeg – Koszalin, Szczecin – Szczeci-
Marszałkowskiego, w osobie pani dyrektor można spotkać najczęściej. Dlaczego? Po- nek i Szczecin – Piła. Mogą również kursować
Jadwigi Rajkiewicz, prezesowi NEWAGu panu nieważ tylko do Goleniowa pociągi jeżdżą do portu lotniczego w Goleniowie.
Zbigniewowi Konieczkowi i dyrektorowi Za- „pod prądem”, a dalej – przez Nowogard,
chodniopomorskiego Zakładu POLREGIO Płoty, Gryfice, Trzebiatów – linią niezelek- Jedna hybryda (bez superkonden-
Andrzejowi Chańce. tryfikowaną (402). Pojazdy z podwójnym satora) to redukacja emisji zanieczyszczeń
napędem stworzone są do obsługi właśnie o 338 ton dwutlenku węgla! (Przy średnim
Prezes Newagu, który po raz kolejny takich połączeń. rocznym przebiegu 150.000 km, z czego około
gościł w Szczecinie na premierze nowego po- 40,7% przypada na odcinki zelektryfikowane.)
jazdu, tym razem przygotował wyjątkową nie- Możliwość zmiany źródła zasilania Zmniejszenie emisji tlenku azotu szacuje się
spodziankę. Poinformował, że ósma hybryda pozwala zmniejszyć zużycie paliwa i znacząco na 650 kg. Tlenku węgla – ok. 52 kg. Dzięki
wyprodukowana dla Pomorza Zachodniego ograniczyć emisję zanieczyszczeń. Hybrydy możliwości zmiany napędu ze spalinowego
jest przystosowana do zamontowania tzw. na torach to również komfort i bezpieczeń- na elektryczny – do atmosfery nie trafia ok.
superkondensatora. I wkrótce pociąg zyska stwo podróżnych oraz ułatwienia w organi- 130 kilogramów sadzy HS.
to nowoczesne urządzenie. zacji przewozów.
W hybrydach jest 150 miejsc siedzą-
cych (ogółem 302) i przestrzeń do przewozu
10 rowerów. Pojazdy są wyposażone w klima-
tyzację, internet bezprzewodowy, monitoring,
elektroniczny system informacji pasażerskiej,
sygnalizację przeciwpożarową, defibrylator,
rampy ładunkowe dla wózków.
Hybrydowy napęd tworzą cztery elek-
tryczne silniki trakcyjne o łącznej mocy 1600
kW zasilane z sieci elektrycznej za pomocą
odbieraka prądu oraz jednostka napędowa
składająca się z dwóch silników spalinowych
i generatorów prądu, która zasila silniki elek-
tryczne na odcinkach pozbawionych sieci
trakcyjnej.
Pojazdy wyposażone są w najnowo-
cześniejsze urządzenia i systemy bezpieczeń-
stwa ruchu (ETCS), a ich maksymalna prędkość
to: 160 km/h (napęd z sieci trakcyjnej) i 120
km/h (silniki diesla). Przyśpieszenie: elektr.
≥1,0 m/s2 / spalin. ≥0,4 m/s2
RK
74 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
Krajowy Plan Odbudowy
CUPT jako jednostka
wspierająca
Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) to program, który składa się
z 54 inwestycji i 48 reform. Wzmocni polską gospodarkę oraz sprawi, że będzie ona
łatwiej znosić wszelkie kryzysy.
W ramach KPO Polska otrzyma 158,5 42,7% ŚRODKÓW KPO
mld złotych, w tym 106,9 mld złotych w po-
staci dotacji i 51,6 mld złotych w formie pre- NA ZIELONĄ TRANSFORMACJĘ
ferencyjnych pożyczek. Zgodnie z celami UE
znaczna część budżetu zostanie przeznaczona 20,85% ŚRODKÓW KPO
na cele klimatyczne (42,7%) oraz na transfor-
mację cyfrową (20,85%). Fundusze zasilą inwe- NA CYFRYZACJĘ
stycje m.in. w rozwój gospodarki, innowacje,
środowisko, cyfryzację, edukację i zdrowie.
Instrument na rzecz
Odbudowy i Zwiększania
Odporności
Instrument na rzecz Odbudowy i Zwięk-
szania Odporności (Recovery and Resilience
Facility – RRF) jest odpowiedzią Komisji Eu-
ropejskiej na pandemię COVID-19. Wsparcie
w ramach RRF ma charakter dodatkowy w sto-
sunku do wsparcia udzielanego w ramach innych
funduszy i programów unijnych i musi być z nim
spójne oraz skoordynowane. Warunkiem ko-
niecznym, umożliwiającym otrzymanie przez
Polskę środków finansowych z RRF jest przy-
gotowanie Krajowego Planu Odbudowy (KPO)
i przyjęcie go przez Radę UE.
Pieniądze KPO pochodzą z Instrumen- Obszary wsparcia, inwestycji, wzrostu gospodarczego oraz
tu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odpor- czyli komponenty KPO zatrudnienia.
ności. Aby je otrzymać, Polska musi podpisać
umowę z KE na część grantową oraz umowę na Wsparcie w ramach KPO koncen- W KPO zaplanowano realizację re-
część pożyczkową. Spłata pożyczki zakończy form i inwestycji w tych obszarach, które
się nie później niż po 30 latach tj. do 2058 r. truje się na interwencjach, które przyczy- są najbardziej istotne z punktu widzenia
niać się będą do pobudzenia gospodarki,
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 75
konieczności odbudowy gospodarki po pan- PODZIAŁ ŚRODKÓW KPO
demii spowodowanej COVID-19, ale także PREFERENCYJNE POŻYCZKI
w tych, które tworzą trwałe podwaliny pod
budowę zdrowej gospodarki odpornej na C. D.
kolejne wstrząsy. W związku z tym środki do- Transformacja Efektywność, dostępność
stępne dla Polski w formie grantów w kwocie cyfrowa
23,850 mld euro i 12,112 mld euro w formie i jakość systemu
pożyczek rozdysponowano pomiędzy pięć ochrony zdrowia
komponentów KPO:
E. B.
• Odporność i konkurencyjność Zielona, Zielona energia
gospodarki. inteligentna
mobilność i zmniejszenie
• Zielona energia i zmniejszenie energochłonności
energochłonności. A.
Odporność
• Transformacja cyfrowa. i konkurencyjność
• Efektywność, dostępność i jakość gospodarki
systemu ochrony zdrowia. PODZIAŁ ŚRODKÓW KPO
• Zielona, inteligentna mobilność. DOTACJE
Wokół tych pięciu komponentów
koncentruje się wsparcie na rzecz: E. A.
• przedsiębiorców, Zielona energia Odporność
• instytucji publicznych, i zmniejszenie i konkurencyjność
• innych podmiotów społeczno- energochłonności gospodarki
-gospodarczych. D. B.
W każdym komponencie ujęto Efektywność, Zielona energia
także działania na rzecz spójności teryto- dostępność
rialnej – w zależności od zidentyfikowanych i jakość systemu i zmniejszenie
problemów – adresowane do obszarów ochrony zdrowia energochłonności
wiejskich, miast, czy też obszarów szcze-
gólnie poszkodowanych w wyniku pande- C.
mii, gdzie występuje kumulacja problemów Transformacja cyfrowa
społeczno-gospodarczych.
Adresatami proponowanych działań co pół roku) jest realizacja tzw. kamieni mi- w ramach dwóch z pięciu komponentów, czyli
w ramach KPO są: lowych i wskaźników (rozlicza się faktycznie w zakresie zielonej energii i zmniejszenia
• obywatele, osiągnięte cele). energochłonności (komponent B) oraz zie-
• przedsiębiorcy i przedsiębiorstwa, lonej, inteligentnej mobilności (komponent
• samorządy terytorialne, Centrum Unijnych Projektów Trans- E). Standardowo, będziemy się zajmować
• instytucje publiczne, portowych bierze znaczący udział w Kra- działaniami ściśle związanymi z transportem.
• podmioty spoza systemu admini- jowego Planu Odbudowy jako jednostka
wspierająca ministra właściwego do spraw RK
stracji publicznej (np. podmioty transportu (MI). Powierzono nam zadania
społeczne, stowarzyszenia, or-
ganizacje pozarządowe).
Całe KPO objęte jest zasadą „do no
significant harm” (DNSH) – nie wyrządzania
znaczącej szkody środowisku.
Zgodnie z rozporządzeniem dotyczą-
cym RRF większość środków należy prze-
znaczyć na działania w obszarze związanym
z realizacją celów klimatycznych (minimum
37%) oraz na transformację cyfrową (mini-
mum 20%).
Do KPO mogą być włączone reformy
i inwestycje, które rozpoczęły się 1 lutego
2020 r., jednak ich realizacja musi się zakoń-
czyć w sierpniu 2026 r. Podstawą rozliczania
się z KE i przekazywania środków (w cyklu
76 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
POZORNOŚĆ
WALORYZACJI
w przetargach długoterminowych
Koszty realizacji dostaw, a zwłaszcza usług i robót budowlanych wykorzystane już przy pierwszej waloryzacji
rosną gwałtownie z miesiąca na miesiąc, a w ramach tego wynagrodzenia, albo pierwszych miesiącach
wzrostu podlegają dużym wahaniom. Sytuację utrudnia realizacji kontraktu, lub najdalej kilkunastu.
brak wiarygodnych danych na temat zmiany cen czy nawet Nawet największych wykonawców nie stać
wynagrodzeń w perspektywie najbliższych pięciu – siedmiu na ponoszenia ryzyka, że umowę zrealizują ze
lat, co ma kluczowe znaczenie dla realizacji długoterminowych stratą, a tu już na starcie wszystko wskazuje,
zamówień publicznych. że strata może być wręcz rażąca. Nie dostrze-
ga się w tym wszystkim po pierwsze małych
Wygodna dla strony publicznej, bo for- recesji w gospodarce, a już dziś skutkujący i średnich przedsiębiorców, ale i tego, że po-
malna i automatyczna, waloryzacja opiera się gwałtownym wzrostem cen szeregu towa- ziom inflacji, czy minimalnego wynagrodzenia
najczęściej na odpowiednim wskaźniku Prezesa rów i usług oraz presją na wzrost wynagro- albo dostępu do pracowników (w tym presji
GUS (zwykle: wskaźniku wzrostu lub spadku dzeń pracowników, o czym bardzo boleśnie płacowej), w dużej mierze zależy od rządu,
przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce przekonują się zamawiający, gdy wykonaw- dla którego są to narzędzia do uprawiania
narodowej - ogółem, publikowanym przez cy nie przystępują do podpisywania umów polityki, i który ma możliwość sterowania
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego). o zamówienie publiczne. różnymi zdarzeniami, a więc i współczynni-
Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, aby takie kami ważnymi dla gospodarki.
postanowienie umowne zakwestionować Przedsiębiorców zniechęca do reali-
jako pozostające w sprzeczności z zasada- zacji kontraktów publicznych zwłaszcza górne Dlatego tak niesprawiedliwe jest, aby
mi współżycia społecznego, jako godzące ograniczenie wartości waloryzacji, ustalane ryzyko wzrostu cen, inflacji, czy presji płaco-
w naturę stosunku prawnego, czy jako na- wej było przerzucane na wykonawców, skoro
ruszające równowagę kontraktową stron. na takim poziomie, że bę- w każdym przypadku będzie oznaczać to
dzie ono w całości przerzucenie na nich niekorzystnego wpływu
W ostatnich miesiącach ma miejsce uwarunkowań rynkowych i wzrostu kosztów
znaczący wzrost stopnia inflacji i utrzymu- świadczenia. Skoro intencją ustawodawcy
jący się trend, który może doprowadzić do w nowym art. 439 ust. 1-4 ustawy Prawo
zamówień publicznych (Pzp) było zbudo-
wanie narzędzia dla realnej rekompensaty
(waloryzacji) dla utrzymania opłacalności
wykonywania umowy, tak jak to zakłada-
no przy jej zawieraniu, to nie można
tego narzędzia zastosować jedynie
formalnie i dla pozoru.
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 77
Kompletnym nieporozumieniem są twierdze- czynniki zewnętrzne powodują brak rażącego pokrzywdzenia wykonawcy,
nia o profesjonalizmie wykonawców, którzy mają śle- ekwiwalentność świadczeń stron zwłaszcza małego i średniego przedsię-
dzić kierunki możliwego rozwoju procesów rynkowych umowy w sprawie zamówienia publicz- biorcy, poprzez narażenie go na straty
co najmniej w skali Unii Europejskiej i na tej podstawie nego. To więc waloryzacja umowna wynikające z realizacji zamówienia pu-
oszacować koszty realizacji zamówienia, jednocześnie ma być tym mechanizmem, który blicznego za wynagrodzenie, które nie
dbając o to, aby ich oferty były konkurencyjne cenowo. urealni wynagrodzenia wykonawcy uwzględnia realnego wzrostu kosztów
w przypadku zmian ceny materiałów świadczenia w ciągu całego okresu jej
Po pierwsze dlatego, że to rząd i Narodowy Bank lub kosztów związanych z realizacją realizacji. A przecież istotą walory-
Polski w znacznej mierze kreuje politykę gospodarczą kontraktu publicznego. zacji jest zagwarantowanie równo-
kraju i wartość pieniądza. Po drugie różnymi narzędziami wagi ekonomicznej między stronami
dysponuje zamawiający przed ogłoszeniem przetargu, czy Oczywiście każdy przypadek umowy oraz rentowności wykonywania
przed terminem składania ofert. To wtedy zamawiający ma jest inny, ale jednak za każdym razem zamówienia.
obowiązek, a nie przywilej, dokonać sumiennej, rzetelnej przedsiębiorca powinien rozważać
analizy sytuacji gospodarczej, prognoz, nie zaś tylko wład- wniesienie odwołania do Prezesa Kra- r.pr. Dariusz
czo, bez najmniejszego zaangażowania, a wręcz bezdusz- jowej Izby Odwoławczej, zarzucając Ziembiński
nie wybierać rozwiązania pozornie zgodne z art. 439 Pzp. projektowi umowy naruszenie art.
439 ust. 1-4 w zw. z art. 16 Pzp oraz Dziękujemy że jesteś z nami.
Postanowienia umowy, które przerzucają w spo- art. 3531 kc w zw. z art. 8 ust. 1 Pzp,
sób nieproporcjonalny na wykonawcę ryzyka, tak też bowiem waloryzacja nie może mieć Niniejsze opracowanie nie może być wykorzystywane
w zakresie limitu waloryzacji, naruszają w sposób rażący charakteru pozornego, prowadzić do jako opinia prawna, w tym nie może służyć jako rekomendacja
równowagę kontraktową stron i jako takie są sprzeczne
z naturą stosunku umowy w sprawie zamówienia publicz- REKLAMA określonych działań, w szczególności w ramach działalności
nego oraz zasadami współżycia społecznego. Powyższe gospodarczej.
narusza art. 3531 kc w związku z art. 8 ust. 1 Pzp, jak
też stanowić może działania pozorne, a więc obejście
art. 439 Pzp, którego zasadniczym celem jest ochrona
wykonawcy przed stratami.
Ponadto zasada waloryzowania wynagrodzenia
w umowach długoterminowych służy nie tylko ochronie
wykonawcy, lecz także ochronie zamawiającego, zabezpie-
czając osiągnięcie celu postępowania, jakim jest należyte
wykonanie umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Tylko więc rekompensata rzeczywistego wzrostu
kosztów świadczenia, czyli faktyczne wykorzystanie walo-
ryzacji z art. 439 Pzp, posłuży do zabezpieczenia rentow-
ności na kontrakcie (należy przypomnieć że działalność
gospodarczą przedsiębiorca ma ustawowy obowiązek
prowadzić dla zysku), czy zabezpieczenia wykonawcy
przed powstaniem rażącej straty.
Należy dostrzec, że od zawsze zamawiający dys-
ponowali prawną możliwością dostosowania stosunku
prawnego w celu przywrócenia stanu równowagi ekono-
micznej między stronami umowy o zamówienie publiczne,
która w szczególności w kontraktach długoterminowych
może ulec zachwianiu z uwagi na nadzwyczajne zdarzenia
w trakcie ich wykonywania.
Przyzwolenie na to, aby zamawiający jednostron-
nie narzucali wykonawcom rozwiązania, w tym pozorne,
skończy się katastrofą dla systemu zamówień publicz-
nych, lawiną pozwów, upadłościami przedsiębiorców,
a co najmniej zatrzymaniu ich rozwoju, na czym korzy-
stają choćby pośrednio tylko najwięksi gracze, stopniowo
monopolizując rynek.
Zatem z pewnością ustawodawcy, który do ustawy
Pzp wprowadził przepis art. 439, nie chodziło o to, aby
doprowadzić do takiego stanu. Zawłaszcza, gdy tak jak
w obecnej sytuacji gospodarczej, obiektywnie rynkowe
78 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
Pełnomocnictwo
a zawieranie umów
z członkiem zarządu
Zajmując się na co dzień w praktyce zawodowej rejestracją W praktyce rada nadzorcza jest
podmiotów gospodarczych, sprawami przekształceń, zmianą umów powoływana w dużych spółkach, gdyż nie
spółek zauważyłem, że często nasi Klienci są zdziwieni, że muszą jest to organ obligatoryjny w mniejszych
ustanowić pełnomocnika, który będzie reprezentował Spółkę podmiotach.
w trakcie czynności dokonywanej z członkiem zarządu tej spółki.
Dlatego też bardzo często jedynymi
Należy podkreślić, że co do zasady jest członkiem jej zarządua jednocześnie organami spółki jest zgromadzenie wspólni-
spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółka jest komplementariuszem w spółce ków oraz zarząd. Wówczas istnieje koniecz-
czy też spółkę akcyjną reprezentuje zarząd. komandytowej, w której komandytariuszem ność powołania pełnomocnika w przypadku,
To zarząd reprezentuje Spółkę we wszelkich jest wspomniany członek zarządu. gdy ma być zawarta umowa pomiędzy spółką
czynnościach, w tym przy podpisywaniu a członkiem zarządu.
umów, czynnościach sądowych, składaniu Jak widać istnieje wiele sytuacji,
i przyjmowaniu oświadczeń. Są jednak sytu- w których może dojść do zawarcia umowy W jaki sposób powołać
acje - jak wynika z naszej praktyki wcale nie miedzy spółką a członkiem zarządu. Mówiąc pełnomocnika?
takie rzadkie - w których dochodzi do za- wprost, może dojść do sytuacji, w której
warcia umowy pomiędzy spółką a członkiem ta sama osoba wystąpi po obu stronach Pełnomocnik spółki do zawarcia
zarządu (na potrzeby niniejszego artykułu umowy. W takim przypadku spółka musi umowy między spółką a członkiem zarządu
będziemy omawiali sytuacje na przykładzie być reprezentowana przez pełnomocnika. musi być powołany uchwałą zgromadze-
spółki z ograniczoną odpowiedzialnością). Stanowi o tym wprost art. 210 Kodeksu nia wspólników, w której wskazana jest
spółek handlowych (dalej Ksh) wskazując, osoba powoływana na pełnomocnika oraz
Przykładem takich zdarzeń jest wy- że „w umowie między spółką a członkiem określona jest umowa ma zawrzeć w imie-
najmowanie spółce nieruchomości przez zarządu oraz w sporze z nim spółkę repre- niu spółki. Uchwała nie musi być zawarta
członka zarządu (niejednokrotnie będącego zentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik w formie aktu notarialnego.
również wspólnikiem spółki), wynajmowa- powołany uchwałą zgromadzenia wspól-
nie sprzętu, użyczanie samochodu. Równie ników”. Jak widać, również w przypadku Inaczej sytuacja wygląda w przypad-
często dochodzi do zawarcia takich umów, sporów pomiędzy spółką a członkiem za- ku spółki jednoosobowej, w której jedynym
w których podpisujący umowę wspólnik rządu spółka musi być reprezentowana członkiem zarządu jest wspólnik. W takiej
spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez pełnomocnika. sytuacji można zawrzeć umowę pomiędzy
spółką a jedynym członkiem zarządu bez
powoływania pełnomocnika. Umowa taka
musi być jednak zawarta w formie aktu no-
tarialnego. Wskazuje na to wprost art. 210
§ 2 Ksh:
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 79
„W przypadku gdy wspólnik, o któ- wykonywania prawa głosu przez innego Podsumowując Spółka może zawie-
rym mowa w art. 173 § 1, jest zarazem je- przedstawiciela. rać umowy z członkami zarządu np. umowy
dynym członkiem zarządu, przepisu § 1 najmu nieruchomości, sprzętu, sprzedaży
nie stosuje się. Czynność prawna między Jak zatem wynika z przepisu pełno- itp. Należy jednak pamiętać o dochowaniu
tym wspólnikiem a reprezentowaną przez mocnikiem wspólnika podczas zgromadze- wymogów wskazanych w Kodeksie spółek
niego spółką wymaga formy aktu notarial- nia wspólników nie może osoba zatrudniona handlowych – czyli powołaniu pełnomoc-
nego. O każdorazowym dokonaniu takiej przez spółkę na umowę o pracę jak też nie nika reprezentującego Spółkę.
czynności prawnej notariusz zawiadamia może nim być żaden z członków zarządu tej
sąd rejestrowy za pośrednictwem systemu spółki. Ponadto należy pamiętać o zacho- Michał Wozikowski
teleinformatycznego”. waniu formy pisemnej takiego pełnomoc-
nictwa i dołączeniu jego kopii do protokołu Menedżer w KDP GOTOWICZ Spółka
Reprezentowanie zgromadzenia wspólników. Doradztwa Podatkowego Sp. z o.o. w Bydgoszczy
wspólników
w zgromadzeniu REKLAMA
wspólników.
Przy tej okazji warto poruszyć kwe-
stię reprezentowania wspólników podczas
zgromadzeń przez pełnomocnika. Ten temat
również często pojawia się w trakcie roz-
mów z Klientami naszej Kancelarii.
Jeżeli umowa spółki nie ogranicza
takiej możliwości, to wspólnik może być
reprezentowany podczas zgromadzenia
wspólników przez powołanego przez sie-
bie pełnomocnika. Pełnomocnikiem może
być każda osoba, która posiada zdolność do
czynności prawnych z jednym wyjątkiem,
o którym mówi art. 243 Ksh: .
§ 1. Jeżeli ustawa lub umowa spółki
nie zawierają ograniczeń, wspólnicy mogą
uczestniczyć w zgromadzeniu wspólni-
ków oraz wykonywać prawo głosu przez
pełnomocników.
§ 2. Pełnomocnictwo powinno być
udzielone na piśmie pod rygorem nieważ-
ności. Kopię pełnomocnictwa dołącza się
do księgi protokołów.
§ 3. Członek zarządu i pracownik
spółki nie mogą być pełnomocnikami na
zgromadzeniu wspólników.
§ 4. Przepisy o wykonywaniu prawa
głosu przez pełnomocnika stosuje się do
80 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
W Wągrowcu otwarto
PUT Kolei Wielkopolskich
5 maja 2022 odbyła się inauguracja działalności nowego Punkt Utrzymania
Taboru Kolei Wielkopolskich w Wągrowcu.
Wydarzenie rozpoczęło się uroczy- przewozów pasażerskich. W swoich wystąpie- obecnego Zarządu Spółki, jak i Prezesa Wło-
stym przecięciem wstęgi przez Zarząd Spółki niach zaznaczyli, że nowy Punkt Utrzymania dzimierza Wilkanowicza, który zapoczątko-
Kolei Wielkopolskich – Pana Prezesa Marka Taboru w Wągrowcu to kolejny ważny moment wał to przedsięwzięcie.
Nitkowskiego, Członka Zarządu Pana Mi- w historii Spółki, a także szansa na ożywienie
kołaja Grzyba, Marszałka Województwa gospodarki w regionie. Marszałek Jankowiak pogratulował
Wielkopolskiego Pana Marka Woźniaka, i podziękował także gronu eksperckiemu,
Wicemarszałka Województwa Wielkopol- – Pasażerowie zasługują na najlepszą pomysłodawcom i wykonawcom projektu.
skiego Pana Wojciecha Jankowiaka oraz jakość przewozów, dlatego niezmiennie towa- Podkreślił też, że dbałość o to, aby flotę 29
przedstawicieli firmy Alstal, a także Pana rzyszy nam determinacja, aby unowocześniać pojazdów spalinowych utrzymywać i serwiso-
Włodzimierza Wilkanowicza – Prezesa Za- i rozwijać transport zbiorowy – mówił Mar- wać we właściwy sposób jest jednym z pod-
rządu Kolei Wielkopolskich w latach 2010- stawowych zadań, a Nowy Punkt Utrzymania
2021. W ten sposób zaznaczyliśmy moment szałek Woźniak. Przekazał rów- Taboru zapewni wysoki standard realizacji.
oddania do użytku ukończonej po dwóch nież wyrazy uznania dla
latach inwestycji, która jest milowym kro-
kiem w rozwoju Spółki.
Nowoczesny Punkt Utrzymania Tabo-
ru w Wągrowcu obsługuje spalinowe zespoły
trakcyjne, czego symbolem był wjazd na teren
hali pojazdu typu 36WEhd w wyjątkowej opra-
wie świetlno-muzycznej. Po hucznym wstę-
pie pierwsze słowa do zgromadzonych gości
skierowali Marszałkowie Województwa, któ-
rzy podkreślili, jak ważną rolę odgrywa
innowacja w kształtowa-
niu i rozwoju sektora
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 81
Przedstawiciele Zarządu Spółki przypo- Alstal – Zarządowi Spółki Koleje Wielkopol- Ze względu na lokalizację w Wągrow-
mnieli też, że od 2012 roku praca eksploatacyj- skie. Istotnym elementem uroczystości było cu będą mogły być serwisowane tylko pojazdy
na i liczba pasażerów przewożonych na liniach także wręczenie podziękowań dla partnerów spalinowe przewoźnika czyli Impulsy 2 czy
obsługiwanych trakcją spalinową nieprzerwanie za wsparcie przy realizacji tego ważnego też SA139 Link.
wzrastały. To dawało satysfakcję i chęć dalszego przedsięwzięcia, m. in. Zakładu Linii Kolejo-
działania, a jednocześnie oznaczało potrzebę wych w Poznaniu. Starosty wągrowieckiego RK
rozbudowy infrastruktury, w tym uruchomienia Pana Tomasza Kranca, czy też Burmistrza
nowego punktu utrzymania. Wągrowca – Pana Jarosława Berendta.
Zgromadzeni goście, w tym zapro- Projekt budowy punktu w Wągrowcu
szeni pracownicy Kolei Wielkopolskich oraz był współfinansowany przez Unię Europejską
przedstawiciele mediów, mieli możliwość z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalne-
zobaczenia, jak imponujący jest kompleks go, a przy jego powstawaniu udział miało wiele
utrzymaniowy i gdzie nasz wykwalifikowany podmiotów, które przyczyniły się do sprawnej
zespół specjalistów będzie dbał o to, żeby co- i terminowej realizacji. Całkowita wartość
dziennie zapewniać bezpieczeństwo podróży projektu wynosi 69 019 261,27 zł, a kwota
pociągami Kolei Wielkopolskich. dofinansowania wyniosła 34 055 454,85 zł.
Ważnym momentem wydarzenia było
symboliczne przekazanie kluczy do inwesty-
cji przez przedstawicieli wykonawcy – firmy
PLK współpracują z bułgarskim NRIC
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. inwestycji na tak dużą skalę, a w szczególności rozwojem współpracy z PKP Polskimi Liniami
współpracują z NRIC – bułgarskim zarządcą o zasadach tzw. fazowania projektów z uwagi Kolejowymi S.A., beneficjentem największej
infrastruktury kolejowej. Działania dotyczą na realizowany przez siebie projekt przebu- ilości środków UE na realizację projektów in-
m. in. wymiany doświadczeń i informacji dowy węzła Sofia. westycyjnych, dowodzi o atrakcyjności PLK
w zakresie prowadzenia inwestycji. jako partnera w tym obszarze.
Podczas spotkania przedstawiciele
Przedstawiciele PKP Polskich Linii PLK i NRIC uzgodnili nawiązanie współpracy RK
Kolejowych S.A. i bułgarskiego zarządcy infra- w zakresie wymiany doświadczeń i dobrych
struktury kolejowej NRIC na wspólnym spo- praktyk. Zainteresowanie strony bułgarskiej
tkaniu określili obszary współpracy i wymiany
doświadczeń. W rozmowach uczestniczyli
Bożydar Kostadinow, wiceminister Trans-
portu i Komunikacji Bułgarii, Zlatin Angelow
Krumow, Dyrektor Generalny bułgarskiego
zarządcy infrastruktury NRIC oraz Ireneusz
Merchel, prezes Zarządu PKP Polskich Linii
Kolejowych S.A.
Rozmawiano o doświadczeniach w re-
alizacji projektów inwestycyjnych oraz o możli-
wościach i obszarach kontynuacji i zacieśnienia
współpracy. Ważną częścią spotkania była wi-
zyta techniczna na placu budowy stacji War-
szawa Zachodnia. Delegacja bułgarska była
zainteresowana informacjami o prowadzeniu
82 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
Ile trwa proces inwestycyjny,
czyli jak przebiega realizacja CPK
Każda duża inwestycja zaczyna się od etapu podstaw funkcjonowania, planowania i fi-
planistycznego. Przysłowiowe wbicie pierwszej łopaty nansowania Programu CPK. „Program in-
to czynność poprzedzona często wieloletnimi procesami. westycyjny Centralny Port Komunikacyjny.
Co to oznacza w praktyce w przypadku budowy Etap I. 2020-2023” został przyjęty przez
Centralnego Portu Komunikacyjnego? Dlaczego ważny Radę Ministrów w październiku 2020 r. –
jest podział na etapy i skrupulatnie przygotowanie Ten program to praktyczny wyraz deter-
inwestycji na samym starcie? I przede wszystkim minacji rządu do realizacji CPK. Dotyczy
– czemu to wszystko musi aż tak długo trwać? on pierwszego z etapów przygotowań do
budowy CPK, ale zaraz po jego zakończe-
Nowoczesne lotnisko, szybkie połą- Planowanie od A do Z niu pojawi się nowa odsłona dokumentu
czenia kolejowe, drogi szybkiego ruchu sko- na kolejne lata trwania inwestycji – dodaje
munikowane z większością miast w Polsce. – Tak jak każda podróż zaczyna się Minister Horała.
Każdy z nas chciałby już móc skorzystać z tych od pierwszego kroku, tak każda inwesty-
udogodnień. Niestety, planowanie i budowa cja zaczyna się od dobrego planu. Najważ- Etap I obejmuje działania wstępne –
inwestycji takiej, jak Centralny Port Komuni- niejszym dla nas dokumentem jest ustawa w szczególności związane z planowaniem oraz
kacyjny to długotrwały proces, wymagający o CPK, a także tzw. program wieloletni CPK opracowaniem założeń projektowych, a także
czasu i cierpliwości. – mówi Minister Marcin Horała, pełno- wykupem gruntów pod realizację inwestycji.
mocnik rządu ds. CPK. Program Wieloletni Podział na etapy, szczególnie jeśli pracuje się
to dokument mający na celu zapewnienie w reżimie finansów publicznych, jest uza-
sadniony, a wręcz niezbędny. Zasadniczym
celem jest szczegółowe zdefiniowanie zakre-
su i skali inwestycji, przyjęcie optymalnych
rozwiązań odnośnie możliwych wariantów
realizacji przedsięwzięcia. Nie mniej istotne
jest określenie optymalnego planu jego re-
alizacji, szczegółowych harmonogramów,
jak i budżetów poszczególnych projektów,
a także określenie sposobu ich finansowania,
w tym ze środków publicznych.
Podpisanie kontraktu na prace przygotowawcze do budowy pierwszego odcinka Kolei Dużych Prędkości,
w ramach projektu CPK. Konferencja prasowa z udziałem Premiera Mateusza Morawieckiego, Ministra
Marcina Horały, Pełnomocnika rządu ds. CPK oraz Prezesa CPK Mikołaja Wilda.
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 83
Wstępna koncepcja Portu Solidarność
autorstwa Zaha Hadid Architects
Otwartość na dialog CPK Marcina Horałę w kwietniu 2021 roku, takie jak linie i stacje elektroenergetyczne,
po ponad półtora roku prac. instalacje do przesyłu i magazynowania paliw
- Ważne jest, aby uświadomić sobie czy węzły przesiadkowe integrujące nowe
konieczność wyodrębnienia etapu przy- Strategiczne Studium stacje i przystanki kolejowe z transportem
gotowawczego. Przyjęty podział realizacji Lokalizacyjne publicznym.
programu CPK na etapy wynika z kilku po-
wodów. Najważniejszym z nich jest to, że - Publikacja SSL to kolejny istotny Podstawą SSL są korytarze przyszłych
zgodnie z najlepszymi praktykami realizacji kamień milowy naszego projektu. Strate- linii kolejowych o łącznej długości prawie 2000
tego typu inwestycji, pierwszym etapem jest giczna ocena oddziaływania na środowisko km. W pierwszej wersji SSL projektanci opraco-
faza przygotowawcza, obejmująca co najmniej pozwala spojrzeć na program inwestycyjny wali dla tych linii ponad 10 tys. km wariantów,
etap planowania i opracowania założeń pro- jako na pewną całość. Dziękujemy za wszyst- czyli 200 razy więcej niż wybudowano w Pol-
jektowych – mówi Konrad Majszyk, Rzecz- kie przesłane do nas uwagi. Dzięki nim nasze sce po 1989 r. i 2,5-krotnie więcej niż istnieje
nik prasowy Spółki CPK. Wynika to przede inwestycje będą lepiej dostosowane do ocze- wszystkich autostrad i dróg ekspresowych
wszystkim z faktu, że najwięcej potencjalnych kiwań społecznych i wymogów środowisko- w naszym kraju. W ramach dwóch etapów
oszczędności na tego typu projektach wiąże wych. Przy okazji już teraz zapraszamy do ogólnopolskich konsultacji mieszkańcy zgło-
się z etapami planowania i projektowania. aktywnego włączenia się w konsultacje, które sili prawie 160 tys. uwag i wniosków (to trzy
W miarę postępów (przejście na etap wyko- będą dotyczyć konkretnych lokalizacji przy- razy więcej niż łączna liczba miejsc na Stadio-
nawczy) potencjał uzyskiwania oszczędności gotowywanych przez nas inwestycji. Głos nie PGE Narodowym w Warszawie).
zmniejsza się bowiem znacząco. Dodatkowo mieszkańców i organizacji społecznych po-
każda decyzja musi być wcześniej poddana zwala nam lepiej wypełnić postawione przed Podczas pierwszej tury uzgodnień
nie tylko ocenie ekspertów, ale również śro- nami zadania – mówił wówczas Mikołaj Wild, SSL, które miały miejsce od 10 lutego do 10
dowisk lokalnych, które mają pełne prawo prezes spółki CPK. marca 2020 r., mieszkańcy i samorządow-
do wnoszenia swoich uwag. Taka otwartość cy zgłosili ponad 146 tys. uwag. Na tej pod-
na dialog oznacza dłuższe procedury i tym Inwestycje objęte Strategicznym Stu- stawie spółka CPK opublikowała w sierpniu
samym przesunięcie w czasie zakończenia dium Lokalizacyjnym to port lotniczy wraz ze 2020 roku raport, w którym odniosła się do
poszczególnych etapów inwestycyjnych. zintegrowanym węzłem komunikacyjnym
oraz kolejowe inwestycje towarzyszące, na
Idealnie obrazują to prace nad Stra- które składają się nowe odcinki linii kolejo-
tegicznym Studium Lokalizacyjnym, które wych i infrastruktura badawcza. Dodatkowo
wraz z przeprowadzoną strategiczną oceną w jego zakres wchodzą inwestycje drogowe,
oddziaływania na środowisko (SOOŚ) zo- których budowa związana jest z powstaniem
stało przyjęte przez pełnomocnika rządu ds. CPK oraz pozostałe inwestycje towarzyszące,
84 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
zgłoszeń dotyczących korytarzy dla inwe- Podczas przygotowań do budowy publicznego. To on będzie odpowiedzialny za
stycji CPK. W takiej formie – z korytarzami kolejowych szprych CPK priorytetem jest wygląd i konstrukcję najważniejszych obiek-
transportowymi miejscowo poszerzonymi zminimalizowanie wpływu inwestycji na tów Portu Solidarność.
pod wpływem uwag i propozycji mieszkańców ludzi i środowisko. Kolejnym etapem będą
– projekt SSL poddany został strategicznej prace w ramach studiów techniczno-eko- W trwającym obecnie drugim eta-
ocenie oddziaływania na środowisko (SOOŚ). nomiczno-środowiskowych (STEŚ), których pie postępowania przetargowego CPK bie-
rze udział pięciu oferentów. Są wśród nich
PODCZAS PRZYGOTOWAŃ DO BUDOWY KOLEJOWYCH dwa biura projektowe wywodzące się z Wiel-
SZPRYCH CPK PRIORYTETEM JEST ZMINIMALIZOWANIE kiej Brytanii: Foster+Partners i Zaha Hadid,
WPŁYWU INWESTYCJI NA LUDZI I ŚRODOWISKO amerykańska pracownia Kohn Pedersen
Fox, pracownia Vidal y Asociados Estudio de
W ramach SOOŚ odbył się drugi etap finalnym efektem będzie jeden wybrany dla Arquitectura z Hiszpanii oraz Dar Al-Handasah
konsultacji społecznych, który miał miej- danego odcinka wariant inwestorski jako i Perkins&Will, czyli konsorcjum amerykań-
sce od 30 listopada do 31 grudnia 2020 roku. kluczowy wkład do uzyskania decyzji śro- sko-libańskie. Zainteresowanie przetargiem
W trakcie tych działań mieszkańcy mogli za- dowiskowej. Dla lotniska w międzyczasie ze strony renomowanych, międzynarodowych
poznać się ze zmodyfikowanym projektem SSL powinna zapaść również kluczowa decyzja biur projektowych z doświadczeniem przy
(uwzględniającym część uwag z pierwszego lokalizacyjna oraz powstać ostateczny Ma- dużych inwestycjach lotniskowych w różnych
etapu konsultacji), a także ze sporządzoną do ster Plan Portu Solidarność, który powinien częściach świata, podkreśla wagę inwestycji,
tego projektu prognozą oddziaływania na być gotowy w 2023 roku. Te wszystkie ele- jaką jest budowa Portu Solidarność w ramach
środowisko. W efekcie do spółki CPK wpłynę- menty razem zamkną pierwszy etap – przy- Centralnego Portu Komunikacyjnego.
ło prawie 13 tys. kolejnych uwag i wniosków. gotowawczy, który pozwoli na przejście do
kolejnego etapu. W dialogu konkurencyjnym biorą
Kolejne etapy udział architekci z ogromną wiedzą technicz-
Master Architekt ną i bogatym doświadczeniem zawodowym
Pozostaje pytanie, co jest jeszcze po- zdobytym przy okazji budowy i rozbudowy
trzebne, aby wbić przysłowiową pierwszą Powstanie Master Planu musi po- portów lotniczych m.in. w Pekinie (Daxing),
łopatę na terenie inwestycji? Przyjęcie po- przedzić wybór głównego architekta. Ge- Singapurze (Changi), w Stambule i Dubaju, na
wyższego dokumentu znacząco przybliżyło neralny Projektant Architektury, czyli tzw. londyńskim Heathrow czy JFK w Nowym Jorku.
spółkę CPK do etapu określenia lokaliza- Master Architekt, to podmiot, który będzie
cyjnych wariantów inwestycji, wystąpienia odpowiedzialny za zaprojektowanie termi- Więcej informacji
o decyzję środowiskową, lokalizacyjną, a do- nala pasażerskiego i dworca kolejowego i historii o CPK poznasz
celowo do projektowania. wraz z węzłem przesiadkowym transportu na: www.cpkstory.pl
ZESKANUJ KOD QR
RK
86 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
Przemysł kolejowy
napędzany innowacjami
Konferencja branżowa w obszarze kolejowym, w ramach formatu FUTU BUSINESS DAY BY ALTUM,
miała swoją pierwszą odsłonę 08.06.2022 w Politechnice Warszawskiej na Wydziale Samochodów
i Maszyn Roboczych.
Uczestnikami wydarzenia byli głównie B+R, w aspekcie finansowania z projektów Z głosów przebijających się z sali
studenci 2 i 3 roku z kierunków: Mechanika, i programów krajowych i międzynarodowych. szczególnie interesujący był ten dotyczący
Mechatronika oraz Inżynieria Pojazdów Elek- niedostatecznego dialogu między pracodawcą
trycznych i Hybrydowych, w tym zrzeszeni Bardzo duże zainteresowanie uczest- a przyszłym pracownikiem, który miałby kie-
w wydziałowym Samorządzie Studenckim ników wzbudził blok energetyzujących, me- runkować jego rozwój pod przyszłe potrzeby
pod przewodnictwem Pań Gabrieli Snarskiej rytorycznych prelekcji gości z firm Siemens kompetencyjne. Jednym z najważniejszych
i Dominiki Danielczyk. W gronie słuchaczy Mobility oraz Faiveley Transport Polska i Trans- wniosków z dyskusji była teza wskazująca
znaleźli się również pracownicy Wydziału portation Poland (Grupa Wabtec). Wystąpienia na to, że w dialogu tym nie może zabraknąć
Samochodów i Maszyn Roboczych Politech- te były znakomitym przeglądem innowacyjnej jednostek naukowo-dydaktycznych, jakimi
niki Warszawskiej, w tym Władze Wydziału działalności B+R w przemyśle kolejowym. są uczelnie wyższe.
w osobach Dziekana – prof. dra hab. inż. Pio-
tra Przybyłowicza, Prodziekana ds. rozwoju Inspirujący przebieg miała debata W trakcie spotkania przeprowadzono
i nauki – dra hab. inż. Jacka Dybały, prof. PW dotycząca rynku pracy w sektorze przemysłu quiz wśród studenckiej publiczności dotyczą-
oraz Prodziekana ds. studenckich – dra inż. Ja- szynowego. Jakich kompetencji technicznych cy wiedzy kolejowej, zaczerpniętej podczas
kuba Lasockiego, a także Kierownicy Zakładu i biznesowych oraz jakich predyspozycji ocze- konferencji. Uważne słuchanie pozwoliło na
Pojazdów Szynowych (dr hab. inż. Jarosław kują firmy branży przemysłu kolejowego od zdobycie przez dwóch uczestników spotkania
Seńko) i Zakładu Napędów Wieloźródłowych aplikujących absolwentów? Jakie są perspek- maksymalnej liczby punktów za udzielenie
(dr inż. Piotr Piórkowski, prof. PW). tywy ścieżki kariery dla absolwentów uczel- poprawnych odpowiedzi. Ostatecznie czte-
ni technicznych w przedsiębiorstwach tej rech laureatów konkursu, na zaproszenie firm
Dr inż. Maciej Andrzejewski – Dyrek- branży? Jakie wyobrażenia o pracy w branży z Grupy Wabtec, uda się jesienią tego roku
tor ds. Projektów Sektorowych w IAS ALTUM, kolejowej mają obecni studenci? Jak studenci na prestiżowe targi InnoTrans do Berlina.
który prowadził konferencję, zaprezentował postrzegają firmy branży kolejowej: jako inte-
dwa własne wystąpienia. W pierwszym ekspert resujące, nieznane, czy może nieatrakcyjne? Patronatu nad konferencją udzieliły:
mówił na temat nowoczesnych technologii i in- I wreszcie: jakie obecni studenci mają oczeki- Stowarzyszenie Ekspertów i Menedżerów
teligentnych rozwiązań w zakresie mobilności wania wobec przyszłych pracodawców? – to Transportu Szynowego oraz Polska Izba Pro-
oraz trendach rynkowych w branży kolejowej. tylko niektóre z pytań jakie uczestnikom de- ducentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei.
Drugie wystąpienie dr inż. M. Andrzejewskiego baty i studenckiej publiczności zadał mode-
dotyczyło generowania innowacji w sektorze rujący dynamiczną dyskusję – dr inż. Mateusz RK
Nowak, ekspert IAS ALTUM.
88 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
Dworcowa 63
zmieni właściciela?
Rada Miasta Bydgoszczy zgodziła się na sprzedaż posiadanych lokali w zabytkowym budynku
dawnej Dyrekcji Pruskiej Kolei Wschodniej. Przetarg odbędzie się 3 sierpnia.
Obiekt przy ul. Dworcowej 63, zbu-
dowany w latach 1886-1888 w stylu moder-
nizmu niderlandzkiego, ma trzy kondygnacje
i dwa poddasza. Wewnątrz znajdują się trzy
dziedzińce. Łączna powierzchnia lokali to
prawie osiem tysięcy metrów kwadratowych.
Obecnie w parterowej części gmachu
mieści się Centrum Medyczne „Nad Brdą”,
które jest współwłaścicielem budynku. Więk-
szość udziałów (76 proc.) ma jednak Miasto
Bydgoszcz.
Decyzją radnych, wkrótce lokale użyt-
kowe należące do Magistratu, znajdą swoich
nowych nabywców.
MARTA
STACHOWIAK
Rzeczniczka prasowa
Urząd Miasta Bydgoszczy
Gmachem przy ul. Dworcowej RADA MIASTA ZGODZIŁA SIĘ NA SPRZEDAŻ W DRODZE
63 zainteresowały się podmioty PRZETARGU POMIESZCZENIA O ŁĄCZNEJ POWIERZCHNI
związane z branżą medyczną, PONAD 5 TYS. MKW
hotelarską i szkolnictwem
wyższym. To szansa na wystawiono 3 z 5 lokali wyodrębnionych • Lokal użytkowy nr 4 o pow. użyt-
zagospodarowanie i rewitalizację w budynku. Cena wywoławcza to 9,57 mln zł. kowej 17,70 m2 w budynku z nr
zabytkowego obiektu. Rada 65A (przynależne pomieszcze-
Miasta zgodziła się na sprzedaż • Lokal użytkowy nr 2 o pow. użyt- nie techniczne)
w drodze przetargu pomieszczenia kowej 194,30 m2 w budynku z nr
o łącznej powierzchni ponad 5 tys. 63 - Mając na uwadze położenie w ści-
mkw., w tym węzła centralnego słym centrum Bydgoszczy reprezentacyj-
ogrzewania położonego • Lokal użytkowy nr 3 o pow. użyt- nego, zabytkowego budynku podlegającego
w sąsiednim budynku przy kowej 5.208,80 m2 w budynku ochronie konserwatorskiej oraz możliwości
ul. Dworcowej 65a. z nr 63
Przetarg zapowiedziany został 2
czerwca. Jego przeprowadzenie Miasto za-
planowało na 3 sierpnia 2022 r. Na sprzedaż
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 89
wykorzystania jego przestronnego wnętrza, się troską o jej rozwój, Rada Miasta zdecydo- Miejscy radni podjęli więc próbę
sprzedaż wyodrębnionych lokali użytkowych wała, żeby nabyć lokale w budynku od PKP zwrócenia uwagi na budynek instytucji
nastąpi z uwzględnieniem 20 proc. bonifikaty i przeznaczyć je w całości na potrzeby UMK centralnych. Oferty związane z wynajmem
od ceny zbycia – dodaje Marta Stachowiak. – wspomina rzeczniczka UM Bydgoszczy. lokali złożyli m.in. Ministerstwu Obrony Na-
– Uchwała Rady Miasta to przede wszystkim rodowej, Ministerstwu Sprawiedliwości czy
szansa dla obiektu na zagospodarowanie W roku 2013 budynek przeznaczono Archiwum Państwowemu. Zainteresowania
i rewitalizację. w formie darowizny na potrzeby uniwersy- ze strony tych instytucji nie było. Czy teraz
tetu. Warunkiem było utworzenie i prowa- to się zmieni?
Historia dzenie w Bydgoszczy wydziału stomatologii
Dworcowej 63 i innej działalności dydaktycznej. Uczelnia nie Michał Ciechowski
zrealizowała celu darowizny i w 2018 roku
Obiekt wybudowany został dla Dy- zwróciła miastu nieruchomość.
rekcji Pruskiej Kolei Wschodniej. Po powrocie
Bydgoszczy do Polski, budynek przestał być REKLAMA
jej siedziba. Wówczas stworzono tam biuro
rozrachunków PKP, kolejową przychodnię
lekarską oraz inne oddziały PKP.
UCHWAŁA RADY
MIASTA TO PRZEDE
WSZYSTKIM SZANSA
DLA OBIEKTU NA
ZAGOSPODAROWANIE
I REWITALIZACJĘ
Pod koniec lat 90. PKP podjęło decy-
zję o opuszczeniu budynku. Po uzgodnieniach
z Urzędem Marszałkowskim, swoją siedzibę
zagospodarowali tam: prywatna przychodnia
oraz Urząd Wojewódzki. Korzystając z prawa
pierwokupu, przychodnia stała się współwła-
ścicielem budynku.
OBECNIE W
PARTEROWEJ CZĘŚCI
GMACHU MIEŚCI SIĘ
CENTRUM MEDYCZNE
„NAD BRDĄ”, KTÓRE JEST
WSPÓŁWŁAŚCICIELEM
BUDYNKU
Dekadę temu Collegium Medicum
Uniwersytetu Mikołaja Kopernika zamie-
rzało otworzyć w Bydgoszczy kierunek
lekarsko-dentystyczny i zwróciło się do
miasta o pomoc o wskazanie konkretnej
lokalizacji.
- Miasto nie posiadało budynku speł-
niającego wymagania uczelni. Jednak kierując
90 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
Cztery lata o tym, gdzie na przejeździe jest żółta naklej-
z Żółtą Naklejką ka PLK i w jakich sytuacjach korzystać z in-
formacji na niej zamieszczonych. Kampania
Bezpieczeństwo na przejazdach informacyjna jest kontynuowana.
kolejowo-drogowych
Liczby mówią o działaniu
Od czerwca 2018 r. kilkanaście tysięcy przejazdów kolejowo- #ŻółtaNaklejkaPLK
drogowych ma indywidualny numer oraz telefony alarmowe
na żółtych naklejkach. W przypadku awarii auta na przejeździe Od 1 czerwca 2018 do 30 maja 2022
zgłoszenie na nr 112 pozwala precyzyjnie określać miejsce r. operatorzy numeru alarmowego 112 ode-
zdarzenia, a kolejarze szybko wstrzymują ruch pociągów. brali ponad 20 tys. zgłoszeń dotyczących
ŻółteNaklejki PLK ponad 600 razy uchroniły od tragedii. PKP potencjalnych zagrożeń na przejazdach i tere-
Polskie Linie Kolejowe S.A. w ramach kampanii „Bezpieczny nach kolejowych. W ponad 600 przypadkach
Przejazd” na bieżąco informują o dodatkowych znakowaniach. dzięki specjalnemu szybkiemu połączeniu
wstrzymano ruch pociągów na linii kolejo-
wej i wezwano pomoc. Ponad 1400 zgłoszeń
skutkowało wprowadzeniem ograniczenia
prędkości jazdy pociągów, żeby zapewnić
bezpieczeństwo pasażerom i korzystającym
z przejazdów.
IRENEUSZ
MERCHEL
Prezes Zarządu
PKP PLK S.A.
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. do Informacje o żółtych naklejkach przez Informacje na żółtych naklejkach
czerwca 2018 r. oznakowały kilkanaście ty- cztery lata były przekazywane w pociągach, umieszczone przez PKP Polskie Linie
sięcy przejazdów kolejowo-drogowych. Na na dworcach, portalach społecznościowych Kolejowe S.A. na przejazdach kolejowo-
każdym są dwie żółte naklejki z indywidual- i stronach partnerów kampanii „Bezpieczny -drogowych ułatwiają i przyśpieszają
nym numerem identyfikacyjnym przejazdu Przejazd”. Były filmy, audycje radiowe, infogra- działania dla bezpieczeństwa kierow-
i telefonami alarmowymi. Specjalne łącze, fiki, szkolenia informujące ców oraz pasażerów pociągów. Wpro-
między operatorami numeru 112 a służbami wadzone rozwiązanie realnie ogranicza
PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. odpo- zagrożenia wynikające z niewłaściwego
wiedzialnymi za ruch pociągów, zapew- zachowania kierowców lub zdarzeń lo-
nia szybkie reakcje na zagrożenia, m.in. sowych. Dzięki informacjom na naklej-
wstrzymanie ruchu pociągów. kach, od 2018 r. wstrzymano ruch na
przejazdach i ograniczono możliwość
tragedii ponad 600 razy.
fot. Miroslaw Siemieniec
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 91
Odblaskowe naklejki są na wewnętrz-
nej stronie krzyży Św. Andrzeja – jeśli jest
to przejście dla pieszych (kat. E), przejazd
zabezpieczony znakami (kat. D) lub znaka-
mi i sygnalizacją świetlną (kat. C). Na prze-
jazdach z rogatkami (kat. B i kat. A) naklejki
są na napędach rogatkowych (słupkach, do
których przymocowane jest ramię rogatki).
ŻÓŁTENAKLEJKI PLK
PONAD 600 RAZY
UCHRONIŁY OD
TRAGEDII
Na żółtej naklejce umieszczonej na Przykładowe oznakowanie jednego z przejazdów
przejeździe są trzy podstawowe dane: indy-
widualny numer identyfikacyjny przejazdu Proces zgłaszania o bezpieczeństwo, edukacja, nauka, szkolenia,
kolejowo-drogowego, numer alarmowy 112, zdarzenia na przejeździe seminaria, analiza wypadków samochodów
numery „awaryjne”. z pociągiem. Adresatami tych działań są kie-
W przypadku awarii lub zdarzenia rowcy, instruktorzy nauki jazdy i piesi - osoby
Indywidualny numer identyfikacyjny na przejeździe i po połączeniu z numerem w różnym wieku: dzieci, młodzież i dorośli.
przejazdu kolejowo-drogowego przypisany 112, kierowca podaje indywidualny numer
jest do konkretnego przejazdu (to nr linii ko- identyfikacyjny z żółtej naklejki. Operator Więcej o projekcie
lejowej i jej kilometr). Dzięki niemu podczas numeru 112 powiadamia - specjalnie stwo- #ŻółtaNaklejkaPLK:
interwencji operator numeru 112 szybko zlo- rzonym łączem – służby PKP Polskich Linii
kalizuje przejazd na sieci kolejowej i w terenie. Kolejowych S.A. Wydane zostaje polecenie bezpieczny-przejazd.pl/zolta-naklejka/
W kilka minut wstrzymany będzie ruch pocią- wstrzymania ruchu pociągów. ZESKANUJ KOD QR
gów i zminimalizowana możliwość zdarzenia.
PLK od 2005 r. prowadzą kampa- RK
Numer alarmowy 112 służy do zgła- nię „Bezpieczny Przejazd”. To tysiące apeli
szania wypadków lub awarii samochodu na
przejeździe.
Numery podane „w razie awarii” to
numery do informowania dyspozytora kolei na
terenie konkretnego zakładu linii kolejowych
o usterce urządzeń, uszkodzeniu oznakowania
na przejeździe kolejowo-drogowym, jeśli nie
ma bezpośredniego zagrożenia życia.
REKLAMA
92 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
PKP PLK wzmacniają
współpracę z francuskim
zarządcą infrastruktury
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. współpracują z SNCF-Reseau - francuskim zarządcą
infrastruktury kolejowej na rzecz rozwoju kolei w Europie. Działania dotyczą m.in. wymiany
doświadczeń i informacji w zakresie zarządzania ruchem kolejowym, prowadzenia inwestycji
oraz wdrożenia Europejskiego Systemu Zarządzania Ruchem Kolejowym.
Przedstawiciele PKP Polskich Linii OBAJ ZARZĄDCY ZADEKLAROWALI WZAJEMNE
Kolejowych S.A. i francuskiego zarządcy infra- WSPARCIE NA FORUM EUROPEJSKIM
struktury kolejowej SNCF-Reseau na wspól-
nym spotkaniu określili obszary współpracy Rozmawiano również na tematy po- inwestycji kolejowych. Obaj zarządcy za-
i wymiany doświadczeń. W rozmowach uczest- święcone kwestiom Europejskiego Zielo- deklarowali wzajemne wsparcie na forum
niczyli Alain Quinet, wiceprezes SNCF-Reseau nego Ładu oraz szansom dla rozwoju kolei. europejskim, a także dalsze pogłębienie
oraz Ireneusz Merchel, prezes Zarządu PKP Ważne były też kwestie propozycji Komisji i rozszerzenie dwustronnej współpracy eks-
Polskich Linii Kolejowych S.A. i Piotr Majerczak, Europejskiej dotyczące nowych wytycznych perckiej dotyczącej wdrażania Europejskiego
członek zarządu ds. utrzymania infrastruktury. w sprawie Transeuropejskiej Sieci Transpor- Systemu Zarządzania Ruchem Kolejowym
towej TEN-T. jak również Asset managment - zarządzania
Omówiono m.in. wdrożenie Euro- kapitałem spółki.
pejskiego Systemu Zarządzani Ruchem Ko- Podczas spotkania przedstawicie-
lejowym oraz funkcjonowanie zarządzania le PLK i SNCF-Reseau podzielili się także RK
ruchem kolejowym i rozmieszczenia lokal- doświadczeniami w zakresie realizacji
nych centrów sterowania.
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 93
94 PERSONALIA RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
Michał Litwin Powrót
w Zarządzie ERFA w Leo Express
Dyrektor Generalny Związku Nieza- umacniają naszą pozycją na lokalnym Peter Köhler po 2,5 roku wraca na
leżnych Przewoźników Kolejowych Michał gruncie. Obecność w zarządzie ERFA stanowisko Prezesa Zarządu czeskie-
Litwin został powołany na stanowisko zamierzam wykorzystać do skierowania go przewoźnika Leo Express. Wcze-
Członka Zarządu ERFA (European Rail większej uwagi europejskich instytucji śniej piastował tę funkcję przez pięć
Freight Association). Stowarzyszenie to na problematykę stawek dostępu do lat do końca 2019 r. Na początku
zostało założone w Brukseli w 2002 roku torów i oraz do uwypuklenia zagad- 2020 stanowisko CEO objął Pawel
i reprezentuje niezależne przedsiębior- nień konkurencji międzygałęziowej, Spilka, a Peter Köhler pozostając
stwa kolejowego transportu towarowego przede wszystkim względem transportu w Zarządzie odpowiedzialny był za
w Europie. Kadencja w Zarządzie ERFA drogowego. planowanie strategiczne i rozwój
trwa dwa lata. biznesu.
Litwin jest ekspertem w zakresie kon-
Michał Litwin jako przedstawiciel kurencji międzygałęziowej, planowania Decyzja o jego powrocie została
ZNPK bierze udział w pracach europej- infrastruktury, strategii rozwoju oraz eko- ogłoszona 25 maja br. W ubiegłym
skiego stowarzyszenia od 2013 roku. Re- nomiki transportu. Od 2017 roku pełni roku miały miejsce zmiany własno-
prezentował EFRA m.in. podczas TEN-T funkcję Dyrektora Generalnego ZNPK. ściowe środkowoeuropejskiego ope-
Days w Ljubljanie w 2018 czy podczas Był uczestnikiem grup doradczych Komi- ratora. Połowę udziałów Leo Express
prac grup roboczych Europejskiej Agencji sji Europejskiej oraz przewodniczącym nabyły Hiszpańskie Koleje Państwo-
Kolejowej (ERA). Grupy Doradczej Przewoźników Towa- we Renfe, kolejne 5% szwedzka firma
rowych w ramach Kolejowego Korytarza EuroMaint, resztę zatrzymał przy
O wyborze na nową funkcję powie- Towarowego Bałtyk-Adriatyk (RFC5). sobie założyciel – Leoš Novotný.
dział: – Objęcie stanowiska członka Od ponad 10 lat konsekwentnie walczy
zarządu EFRA to dla mnie duże wyróż- o wyrównanie warunków konkurencji Peter Köhler posiada międzyna-
nienie, a także znak, że konsekwentny pomiędzy transportem kolejowym a dro- rodowe doświadczenie operacyjne
wysiłek całego ZNPK-u jest docenia- gowym m.in. poprzez obniżanie stawek i strategiczne. W przeszłości praco-
ny nie tylko w Polsce, ale również na dostępu do infrastruktury kolejowej (TAC wał m.in. jako konsultant i bankier
arenie międzynarodowej. Działania na – track access charges) oraz o budowę inwestycyjny w Austrii, Niemczech
poziomie europejskim i ta szczególna nowoczesnej i konkurencyjnej infrastruk- i Wielkiej Brytanii. Ponadto wspie-
wymiana doświadczeń dają ZNPK nowe tury kolejowej. rał rozwój start-upów w transporcie
sposoby realizacji naszych celów, a także i innych branżach.
Nowa wiceminister rozwoju
Kamila Król została podsekretarzem i skarbowości. Posiada licencjat ze specja- projektami i produktami projektów, przede
stanu w Ministerstwie Rozwoju i Techno- lizacją samorząd terytorialny i polityka re- wszystkim w zakresie koordynacji funkcjo-
logii. Nowa wiceminister została powołana gionalna oraz licencjat z europeistyki. Od nowania Centrum Pomocy Przedsiębior-
na to stanowisko przez Mateusza Mora- 2018 r. pracowała w Kancelarii Prezesa cy (CPP), a także zarządzanie projektami
wieckiego na wniosek szefa MRiT Walde- Rady Ministrów, w Biurze Prezesa Rady w zakresie dotyczącym edukacji i komu-
mara Budy. Będzie odpowiadać w resorcie Ministrów. Od 2020 r. pracowała w Mini- nikacji oraz rozwoju e-usługi e-płatności.
za politykę przemysłową, innowacyjną sterstwie Rozwoju i Technologii, w Depar- Wcześniej pracowała w Departamencie
oraz sprawy europejskie. Jest absolwentką tamencie Gospodarki Cyfrowej – Wydział Jednostek Nadzorowanych i Podległych
Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie uzy- Polityki Cyfrowej i Informacji. W depar- oraz w Departamencie Dialogu i Partner-
skała tytuł magistra prawa finansowego tamencie odpowiadała za zarządzanie stwa Społecznego.
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 95
Zmiany w Zarządzie Kolei Śląskich
W związku z przeprowadzaną obec- renomie, odpowiedzialny za liczne sku-
nie optymalizacją procesów zarządczych teczne wdrożenia, reformy i optymaliza-
i procesów głównych w spółce Koleje Ślą- cje zarządcze w branży kolejowej. Swoją
skie sp. z o.o., a także w związku z ciągłym osobą ma wesprzeć spółkę w kwestiach
doskonaleniem komunikacji z interesariu- optymalizacji zarządzania procesami prze-
szami spółki (i adekwatną odpowiedzią wozowymi, nadzoru nad całością taboru
na ich potrzeby), jak również z kolejnym oraz implementacji najlepszych praktyk
etapem usprawnienia nadzoru nad ofer- i rozwiązań technologicznych (łącznie
tą handlową przedsiębiorstwa (z oferta- z innowacjami kolejowymi).
mi specjalnymi i korektą taryfy łącznie)
wprowadzono modyfikacje w modelu Wojciech Balczun w 2006 pełnił funk-
funkcjonowania spółki. cję mediatora w sporze zbiorowym w PKP
Cargo. A od 28 I 2008 do 29 I 2013 – jako
Koleje Śląskie sp. z o.o. wprowadzają Prezes Zarządu tej spółki – z sukcesem
modyfikację w modelu funkcjonowania przeprowadził jej całkowitą restruktu-
spółki. Działania te związane są z opty- ryzację. 12 kwietnia 2016 roku wygrał
malizacją procesów zarządczych, popra- konkurs na Prezesa Kolei Ukraińskich,
wą komunikacji z interesariuszami oraz którymi zarządzał do sierpnia 2017.
usprawnieniem nadzoru nad ofertą han-
dlową przedsiębiorstwa. Ponadto pełnił funkcję Wiceprezyden-
ta Pracodawców RP oraz Wiceprezydenta
25 maja 2022 r. Wiceprezes Zarządu Europejskiej Organizacji Pracodawców
ds. Rozwoju Alicja Omięcka oraz Wicepre- Sektora Publicznego (CEEP). Aktualnie
zes Zarządu ds. Technicznych Aleksander jest doradcą Prezesa Pracodawców RP.
Drzewiecki przestali pełnić swoje funkcje
w Zarządzie. Ich obowiązki czasowo będzie Wielokrotnie nagradzany, m.in. tytu-
pełnił Prezes Zarządu Patryk Świrski. Na łem „Menedżera Roku”, „Człowieka Roku
to ostatnie stanowisko spółka rozpoczęła – Przyjaciela Kolei”, „Tego, który zmienia
proces rekrutacyjny. polski przemysł”, „Twarzy Biznesu” w ran-
kingu „Dziennika Gazety Prawnej” oraz
Koleje Śląskie podjęły współpracę szczególnym wyróżnieniem, jakim jest „Pla-
z międzynarodowym ekspertem w inno- tynowy Laur Umiejętności i Kompetencji”.
wacyjnym zarządzaniu transportem szy-
nowym – Wojciechem Balczunem. Jest Został również wymieniony – w liście
to były prezes Kolei Ukraińskich i PKP TOP 20 Bloomberg Businessweek Polska
Cargo oraz menedżer o międzynarodowej – jako jeden z najlepszych menedżerów
w czasie kryzysu.
Leszek Miętek prezydentem ZZM
Krajowy Zjazd Delegatów Związku wybrany Leszek Miętek. Stanowisko to
Zawodowego Maszynistów Kolejowych piastuje od 2005 roku. W skład Prezydium
w Polsce (ZZM), który w dniach 9-10 ZZM piastując funkcję wiceprezydentów
czerwca r. odbył się w Spale, Prezyden- weszli: Sławomir Centkowski, Krzysztof
tem Związku na kolejną kadencję został Ciećka oraz Tomasz Pietrek.
96 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
UTK REALIZUJE
STRATEGIE PREZESA
W ostatnim pięcioleciu Prezes Urzędu Transportu Kolejowego profesjonalizmu nagrodzonych i świadczą
wdrażał i prowadził szereg projektów skierowanych do sfery o zachowaniu najwyższych standardów
kolejowej jak i społeczeństwa. w codziennej pracy.
Wszystkie działania ukierunkowa- jednostki certyfikujące, urzędy, szkoły, sto- Nieodłącznym, elementem działań
no na poprawę bezpieczeństwa, regulacje warzyszenia i reprezentanci mediów. Obec- w zakresie zwiększania kultury bezpie-
przepisów i tworzenie konkurencyjnych wa- nie grono sygnatariuszy liczy już ponad 240 czeństwa w transporcie kolejowym są filmy
runków dla przedsiębiorców oraz wzrost ja- podmiotów. W ramach projektu prowa- ilustrujące zagrożenia dla bezpieczeństwa.
kości usług świadczonych przez kolej a także dzony jest również konkurs. W pięciu jego Dotychczas UTK wyprodukował cztery
rozwój społecznej odpowiedzialności pra- edycjach nagrodzono i wyróżniono ponad filmy, z których jeden „Bezpieczne prze-
cowników UTK. 50 zgłoszonych projektów zwiększających jazdy” został nagrodzony na XV Festiwa-
bezpieczeństwo kolei. lu FilmAT. W internecie obejrzało go już
Deklaracja Kultury ponad milion osób.
bezpieczeństwa Nieodłącznym elementem kon-
w transporcie kolejowym kursu jest wyróżnianie pracowników Kampania
kolei, których postawa i szybka reakcja Kolejowe ABC
Jedną z kluczowych inicjatyw w za- pozwoliła uratować zdrowie i życie wielu
kresie poprawy bezpieczeństwa jest Dekla- osób. Wyróżnienia te są uhonorowaniem Poprawa bezpieczeństwa wiąże się
racja Kultury bezpieczeństwa w transporcie również z edukacją najmłodszych. Dlate-
kolejowym. W pierwszym roku Deklarację go Prezes UTK rozpoczął działania edu-
podpisały 93 podmioty: przedsiębiorstwa kacyjne skierowane do dzieci i młodzieży
kolejowe, jednostki naukowe i badawcze, - Kampanię Kolejowe ABC. Pierwszy etap
Kampanii Kolejowe ABC trwał od 2017 do
2021 roku. Bohater Kampanii – nosorożec
Rogatek stał się znany wśród dzieci, które
dzięki niemu zdobywają wiedzę na temat
bezpieczeństwa w pobliżu torów, na dwor-
cach i w pociągach.
RAPORT KOLEJOWY / 03_2022 97
W ramach Kampanii zostało zor- niestrzeżonych tzw. kategorii D. Dlate- których w Polsce dochodzi do wielu zdarzeń
ganizowanych ponad 700 lekcji, a wzięło go Prezes UTK wyszedł z inicjatywą by związanych z pominięciem semaforów wska-
w nich udział ponad 21 000 dzieci. Kam- rozpocząć prace legislacyjne pozwala- zujących sygnał „Stój”, są ograniczenia obecnie
pania Kolejowe ABC to także działania jące na użycie urządzeń rejestrujących wykorzystywanego systemu zabezpieczenia
w mediach i dodatkowe aktywności dla automatycznie wykroczenia na przejaz- ruchu, czyli SHP. Problem ten częściowo roz-
całych rodzin. W ramach projektu powstało dach i umożliwiające karanie ich spraw- wiąże zabudowa systemu ETCS – do 2050 r.
pięć spotów edukacyjnych z nosorożcem ców. Równolegle z pracami legislacyjnymi
Rogatkiem. W telewizji obejrzało je ponad prowadzone są testy gotowych urządzeń planowane jest wdrożenie ETCS po-
23 mln widzów, w kinach – ponad 8 mln, na przejazdach kolejowych. ziomu 1 lub 2 na ok. 42% polskiej sieci
a w internecie – ponad 25,5 mln. Powstały kolejowej. Dzięki działaniom podję-
także filmy edukacyjne stworzone przez Bezpieczniej tym przez Prezesa UTK na pozostałej
popularnych vlogerów dziecięcych i wątki na torach
edukacyjne w programach dla najmłod- części sieci, na której obecnie nie
szych. Pod koniec 2019 r. została zorga- Prezes UTK tworzy Centrum jest planowane wdroże-
nizowana wyjątkowa Akcja Mural, czyli Egzaminowania i Monitorowania
konkurs na grafikę promującą bezpieczeń- Maszynistów, które od 2023 roku nie ETCS poziomu 1 lub 2,
stwo. Mural wykonany na podstawie zwy- będzie miejscem egzaminowania będzie instalowany ETCS
cięskiej pracy był eksponowany na ścianie kandydatów na maszynistów. To poziomu 1 w wersji Limi-
budynku przy placu Zawiszy w Warszawie najnowocześniejsze takie miej- ted Supervision – ograni-
do końca 2020 r. sce w Europie dysponujące trzema czonego nadzoru (ETCS L1
symulatorami, które będą wy- LS). Jest to pełnoprawna
PREZES UTK korzystywane do przeprowa- konfiguracja systemu ETCS,
TWORZY CENTRUM dzania egzaminów. Projekt ujęta w TSI Sterowanie i pozwalająca na re-
EGZAMINOWANIA „Poprawa bezpieczeństwa alizację zadań związanych z interoperacyj-
I MONITOROWANIA kolejowego poprzez bu- nością i bezpieczeństwem jazdy pociągu.
MASZYNISTÓW, dowę Systemu Egzamino-
KTÓRE OD 2023 ROKU wania i Monitorowania Akademia
BĘDZIE MIEJSCEM Maszynistów” otrzymał Bezpieczeństwa
EGZAMINOWANIA dofinansowanie UE w wy- Kolejowego
KANDYDATÓW NA sokości 39 mln zł.Dużym
MASZYNISTÓW wyzwaniem na początku Akademia Bezpieczeństwa Kole-
kadencji była konieczność jowego to projekt UTK, który zwiększa
W drugiej edycji projektu prowa- wymiany dotychczas sto- bezpieczeństwo poprzez edukację przed-
dzonego od stycznia 2022 r. planowana jest sowanych praw kierowa- stawicieli rynku kolejowego. Szkolenia są
również realizacja na jeszcze większa skalę nia na licencje maszynisty. bezpłatne dla uczestników, a projekt jest
ogólnopolskiej kampanii medialnej, skiero- Jednym z działań Prezesa współfinansowany ze środków Funduszu
wanej zarówno do dzieci i młodzieży, jak UTK było powstanie Systemu Spójności. Do końca II kwartału 2023 r.
i ich rodziców, nauczycieli i wychowawców. Obsługi Licencji Maszynisty - aplikacji zostanie przeszkolonych 4 200 przedsta-
dostępnej przez internet, umożliwia- wicieli rynku kolejowego.
Prezes UTK pozyskał na 1 i 2 od- jącej złożenie wniosku, kontrolę jego
słonę Kampanii Kolejowe ABC niemal 75 poprawności oraz monitorowanie stanu
mln zł dofinansowania z Unii Europejskiej. procesu wszystkim zainteresowanym. Przez
22 miesiące działania systemu, za jego po-
Bezpieczeństwo na średnictwem do UTK trafiło ponad 8 tys.
przejazdach wniosków. Przed wprowadzeniem SOLM
ponad 60% wniosków zawierało błędy, co
By zapobiegać wypadkom na prze- znacznie wydłużało proces administra-
jazdach kolejowo-drogowych nie wystar- cyjny. Dopiero wprowadzenie aplikacji
czy tylko edukacja kierowców. W UTK usprawniło i przyspieszyło cały proces.
zidentyfikowano jedną z podstawowych Łącznie wymianie podlegało blisko 18 ty-
przyczyn powstawania wypadków – jest sięcy dokumentów.
to nieostrożność i brawura kierowców
na przejazdach kolejowych, najczęściej Zmiana procesu egzaminowania
kandydatów na maszynistów to nie jedyne
działania mające na celu zmniejszenie liczby
zdarzeń, których główną przyczyną jest błąd
człowieka. Jedną z pośrednich przyczyn, dla
98 RAPORT KOLEJOWY / 03_2022
Wśród wielu tematów szkoleń prze- strategiczne i wpisują się w ich realizację. z ogromnym odzewem spotkały się inicja-
prowadzonych w ramach ABK największym Odpowiedzialność społeczna to dla urzę- tywy Prezesa UTK, m.in. cykl konferencji
zainteresowaniem cieszyły się szkolenia du element kultury organizacyjnej, która branżowych oraz promocja zawodów ko-
dla Komisji Kolejowych i dla audytorów. uwzględnia oczekiwania pracowników i in- lejowych wśród młodzieży.
Dużą liczbę uczestników odnotowano też nych grup interesariuszy. To dla nich stwo-
na warsztatach dla ECM i spotkaniach po- rzyliśmy nową, czytelną stronę internetowa Dotychczasowe projekt - Centrum
święconych zasadom certyfikacji podmiotów oraz portal Dane kolejowe. Na naszych stro- Egzaminowania i Monitorowania Maszyni-
odpowiedzialnych za utrzymanie oraz funkcji nach publikujemy atrakcyjne i wiarygodne stów, Akademia Bezpieczeństwa Kolejowe-
utrzymania, przepisom prawa transportu opracowania, dające ciekawe spojrzenie na go, Kampania Kolejowe ABC zaplanowane są
kolejowego na poziomie Unii Europejskiej, rozwój rynku kolejowego w Polsce. na kolejne lata, będą rozwijane i ulepszane.
eksploatacji i stanowi technicznemu pojaz- Już niebawem ruszy nowoczesna platforma
dów kolejowych oraz przewozowi towarów
niebezpiecznych.
Szkolenia prowadzone w ramach
ABK były jednym z ważnych elementów
przygotowania rynku kolejowego w Polsce
do wejścia w życie IV pakietu kolejowego.
Wprowadzone nim zmiany objęły m. in. jed-
nolity certyfikat bezpieczeństwa, zezwolenia
na wprowadzenie pojazdu do obrotu oraz
punkt kompleksowej obsługi (OSS). Zmieniły
się także procedury uzyskiwania autoryza-
cji bezpieczeństwa przez zarządców infra-
struktury oraz zasady działania podmiotów
odpowiedzialnych za utrzymanie (ECM).
Pasażer w centrum PREZES UTK DBA O ODPOWIEDNIĄ JAKOŚĆ
uwagi USŁUG PASAŻERSKICH ŚWIADCZONYCH PRZEZ
PRZEDSIĘBIORSTWA KOLEJOWE, ZE SZCZEGÓLNYM
Prezes UTK dba o odpowiednią ja- UWZGLĘDNIENIEM ICH DOSTĘPNOŚCI DLA OSÓB
kość usług pasażerskich świadczonych przez Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ
przedsiębiorstwa kolejowe, ze szczególnym
uwzględnieniem ich dostępności dla osób Istotna jest też, prowadzona od e-learnigowa ABK, w CEMM trwają prace
z niepełnosprawnością. Wśród licznych pięciu lat akcja Kolejowa Kropla Krwi. kalibracyjne symulatorów, a zespół Kole-
działań w tym zakresie można wskazać W zorganizowanych dotychczas edycjach jowego ABC już planuje nowe atrakcje na
prace powołanych w roku 2017 i działa- zebrano krew pozwalająca pomóc blisko dzieci i dorosłych.
jących przy Prezesie UTK: Rady Eksper- 550 osobom. Ważnym elementem społecz-
tów oraz Zespołu Zadaniowego do spraw nej odpowiedzialności jest również dbanie Doświadczenia zdobyte przy reali-
osób o ograniczonej możliwości poruszania o zachowanie historii kolei w Polsce. Służy zacji tak wielu zadań pozwalają także na
się. Rozpoczęto m.in. prace nad jednolitym temu m.in. projekt „Zabytki kolejnictwa wskazanie ambitnych projektów do realizacji
standardem dostępności kolei. Opracowa- – ocalić od zapomnienia” cykl reportaży w kolejnych latach, takich jak choćby jeszcze
no i opublikowano unikatową ekspertyzę przygotowywanych w UTK. większe otwarcie i poprawa obsługi klien-
w zakresie dostępności kolejowych obiek- tów, już w wirtualnym urzędzie. Będziemy
tów obsługi podróżnych, a dostępność stron Prowadzona przez cały 2021 rok też wspierać kolejową edukacje młodzie-
internetowych przedsiębiorców branży kampania Europejskiego Roku Kolei po- ży, bo mamy pewność, że wykwalifikowa-
kolejowej zweryfikowano podczas audytu. zwoliła na popularyzację zarówno podróży na kadra gwarantuje realizację procesów
pociągiem. Prezes UTK był krajowym koor- transportowych w sposób ekonomiczny,
Urząd odpowiedzialny dynatorem działań związanych z ERK. Naj- nowoczesny, zrównoważony, ekologiczny
społecznie bardziej widocznym elementem wspólnych oraz bezpieczny.
europejskich obchodów był przejazd pocią-
W 2017 roku powstał pierwszy Ra- gu Connecting Europe Express. W Polsce RK
port Społecznej Odpowiedzialności (CSR)
Urzędu Transportu Kolejowego. Urząd był
pionierem w tym zakresie wśród instytucji
państwowych. W UTK działania społecznie
odpowiedzialne prowadzone są w wielu
obszarach aktywności, uwzględniają cele