คู่มือการใช้สื่อเพื่อเปิดเสียงตามสาย

โครงการวิจยั “มฟล. รว่ มใจส่งเสียงภาษาถ่นิ ตามสายสรา้ ง
ความตระหนกั แกป่ ระชาชนเพ่อื แก้ไขปญั หาหมอกควัน ไฟป่า

และฝุ่น PM 2.5”

จัดทำโดย
สำนักวชิ าพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง

สนับสนนุ โดย
ศนู ย์ศึกษาวิจัยและปฏิบตั ิการเพ่ือลดปญั หาการเกิดไฟปา่ หมอกควนั

ในประเทศไทยและในภมู ิภาค มหาวิทยาลยั แม่ฟ้าหลวง

ทีม่ าและความสำคญั
จังหวัดเชียงรายเป็นจังหวัดลำดับต้น ๆ ของประเทศที่ประสบ
ภาวะวิกฤตเรื่องหมอกควัน ไฟป่า และฝุ่น PM 2.5 ซึ่งลักษณะพิเศษ
ของจังหวัดเชียงราย คือ ประกอบด้วยกลุ่มชนชาติพันธุ์ที่มีความ
หลากหลายทางวัฒนธรรมและภาษาโดยอาศัยอยู่ตามที่ราบและบน
เขา ทำให้มีข้อจำกัดด้านการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารจากทางราชการ
อีกทั้งการไม่มีภาษาเขียน และไม่สามารถตีความเข้าใจจากรูปภาพที่
เห็นได้ถูกต้อง จึงถือเป็นอุปสรรคสำคัญในการสื่อสารเพื่อให้เกิด
ความเข้าใจที่ถูกต้องตรงกันเกี่ยวกับการขอความร่วมมือลดการเผา
ขยะ เผาป่า และการส่งเสริมให้แลสุขภาพตนเองเมื่อประสบภาวะ
วิกฤตของหมอกควัน ไฟปา่ และฝ่นุ PM 2.5
สำนักวิชาพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงร่วมกับ
ศูนย์ศึกษาวิจัยและปฏิบัติการเพื่อลดปัญหาการเกิดไฟป่า หมอก
ควันในประเทศไทย และในภูมิภาค มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
ได้ตระหนักถึงอุปสรรคดังกล่าวข้างต้น จึงดำเนินการจัดโครงการ
บริการวิชาการและวิจัย “มฟล. ร่วมใจส่งเสียงภาษาถิ่นตามสาย
สร้างความตระหนักแก่ประชาชนเพื่อแก้ไขปัญหาหมอกควัน
ไฟป่า และฝุ่น PM 2.5” ด้วยภาษาถิ่นหลากหลายภาษาผ่านหอ
กระจายข่าวประจำหมู่บ้าน เพื่อแก้ไขปัญหาอย่างเป็นรูปธรรมและ
เข้าถงึ ประชาชนในท้องถิ่นทวั่ ทั้งจังหวดั เชียงรายมากทีส่ ดุ

1

คณุ ค่าของสื่อเสียงตามสาย
เป็นการให้ข้อมูลความรู้ สร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง และสร้าง

ความตระหนักแกป่ ระชาชนเกี่ยวกับการลดต้นเหตุของปัญหา เพื่อไม่
ใช้เกิดหมอกควัน ไฟป่า และฝุ่น PM 2.5 และการดูแลสุขภาพตนเอง
อยา่ งเหมาะสมเมือ่ เกิดภาวะฝ่นุ PM 2.5

รปู แบบของระบบเสียงตามสาย
ระบบกระจายเสยี งตามสายสาธารณะ

ช่วงเวลาในการเปดิ เสียงตามสาย
ตามความสะดวกของผใู้ ช้งาน ซึ่งควรเปน็ ช่วงเวลาที่มผี ู้ฟัง

จำนวนมาก เช่น ชว่ งเวลาเช้า หรือเยน็ หลงั เลิกงาน อยา่ งน้อย
สัปดาห์ละ 3-4 คร้ัง

องค์ประกอบการใชส้ ื่อเสียงตามสาย
1. เครือ่ งขยายเสยี ง
2. ไมโครโฟน
3. ลำโพง
4. เครือ่ งเลน่ เสียงแบบเอม็ พี 3 (MP 3) ที่สามารถเลน่ เพลงจาก

แฟลชไดรฟ์ ยูเอสบี ได้

2

วิธีการใชส้ ื่อเสยี งตามสาย

1. ผู้ใช้งานเปิดอุปกรณ์เครือ่ งเลน่ เพลง และลำโพงกระจายเสียง
2.ผู้ใช้งานควรมีการแนะนำตัว บอกวัตถุประสงค์ของการเปิด
เสียงตามสาย เพื่อกระตุ้นความสนใจของผฟู้ งั
3.เชื่อมต่ออุปกรณ์แฟลชไดร์ฟ ยูเอสบี กับพอร์ต เลือกภาษาที่
ต้องการเปิด โดยมที ้ังหมด 13 ภาษา ได้แก่

1. ภาษาไทย (ภาคกลาง) 2. ภาษาพืน้ เมือง

3. ไทยใหญ่ 4. อสี าน

5. ปกากะญอ (กะเหรีย่ ง) 6. ม้ง

7. พม่า 8. ลั๊วะ

9. ลาหู่ (มเู ซอ) 10. ลีซู (ลีซอ)

11. อาข่า (อกี อ้ ) 12. เม่ยี น (เย้า)

13. จีน

4. ผู้ใช้งานเลือกรายการภาษาที่ต้องการ กรณีที่ผู้รับฟังมี
หลากหลายภาษา อาจพิจารณาเลือกเปิดวันละ 1 ภาษา สลับกัน
ตามความเหมาะสมของภาษาถิน่ แต่ละพื้นที่

3

การดูแลรกั ษาอุปกรณ์แฟลชไดรฟ์ ยเู อสบแี ละไฟล์เสียงภาษาถิน่
▪ ห้ามถอดอุปกรณ์แฟลชไดร์ฟ ยูเอสบี ออกระหว่างการ

เล่นเสียง ให้หยุดเล่น จากนั้นปิดไฟล์เสียง ลำโพง และอุปกรณ์
กระจายเสียง ก่อนการตัดการเชื่อมต่ออุปกรณ์ เนื่องจากจะทำให้
ข้อมลู เกิดความเสียหาย และอาจจะเปน็ การกระชากไฟฟ้า

▪ ไม่วางอุปกรณ์แฟลชไดร์ฟ ยูเอสบี ใกล้ความร้อน
เนือ่ งจากจะทำให้อุปกรณ์เสื่อมสภาพอย่างรวดเร็ว

▪ หลีกเลี่ยงจากบริเวณที่เปียกน้ำ และความชื้น โดยเก็บ
อุปกรณ์แฟลชไดร์ฟ ยูเอสบี ในกล่องและปิดฝาให้มิดชิดหลังจากใช้
เสรจ็ เพือ่ ป้องกันการนำไปใช้งานแล้วเกิดไฟฟ้าลัดวงจร

กิตติกรรมประกาศ
โครงการวิจัยนี้ได้รับงบประมาณสนับสนุนจากศูนย์ศึกษาวิจัย

และปฏิบัติการเพือ่ ลดปัญหาการเกิดไฟปา่ หมอกควันในประเทศไทย
และในภูมิภาค มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ขอบพระคุณ รอง
ศาสตราจารย์ ดร.ชมนาด พจนามาตร์ และ อาจารย์ ดร.ปเนต
มโนมัยวิบูลย์ ที่ปรึกษาโครงการวิจัยฯ ขอบคุณสถานี
วิทยุกระจายเสียง 914 สำนักพัฒนาภาค 3 หน่วยบัญชาการทหาร
พัฒนา จังหวัดเชียงราย ที่อนุเคราะห์บุคลากรในสังกัดให้ความ
รว่ มมือเปน็ อย่างดีตลอดระยะเวลาที่ดำเนินงานครั้งนี้

4

คณะผวู้ ิจยั
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ชมพูนุช โสภาจารีย์ (หัวหน้า

โครงการวิจยั )
ผู้ชว่ ยศาสตราจารย์ ดร.บุญญาภทั ร ชาติพฒั นานันท์
อาจารย์ณฐมน สีธิแก้ว
อาจารย์เครือวลั ย์ คนอยู่
อาจารย์ศลิษา โกดยี่
อาจารย์ประภสั สร ธรรมเมธา
อาจารยศ์ รีสรุ ักษ์ เกียรติมณีรตั น์

ติดตอ่ สอบถามขอ้ มลู
สำนักวิชาพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง 333 ม.1

ต.ทา่ สดุ อ.เมือง จ.เชียงราย 57100 โทรศัพท์ 053-916867

5