ใบความรู้ เรื่อง จริยธรรมและกฎหมายคอมพิวเตอร์

จริยธรรมและกฎหมายคอมพิวเตอร์

การอยใู่ นสงั คมออนไลนผ์ ใู้ ชจ้ ําเปน็ จะตอ้ งมี จริยธรรม
ในการอยรู่ ว่ มกนั อยา่ งมีความรบั ผดิ ชอบ การรูเ้ ทา่ ทนั
การหลอกลวงและอาชญากรรมทีอ่ าจเกดิ ขน้ึ การ
ปอ้ งกนั การละเมดิ ลขิ สทิ ธ์ิ กฎหมายคอมพวิ เตอร์ เชน่
พระราชบญั ญัตวิ า่ ดว้ ย การกระทาํ ผดิ เกีย่ วกบั
คอมพวิ เตอร์ พ.ศ. 2560 พระราชบญั ญตั คิ มุ้ ครอง
ขอ้ มูลสว่ นบคุ คล พ.ศ. 2562 โดยหากผใู้ ชม้ ีความ
เขา้ ใจ และ ระมดั ระวงั ไมใ่ หก้ ระทาํ ความผดิ เกีย่ วกบั
การใชง้ าน จะช่วยใหส้ งั คมมีความสขุ

จริยธรรมและกฎหมายคอมพวิ เตอร์

จรยิ ธรรมคอมพวิ เตอร์ หมายถงึ "หลักศีลธรรมจรรยาทีก่ ําหนดข้ึนเพือ่ ใช้เปน็
แนวทางปฏิบตั ิ หรือควบคุมการใชร้ ะบบคอมพวิ เตอร์และสารสนเทศ"

ในทางปฏิบตั แิ ล้ว การระบวุ า่ การกระทาํ สิง่ ใดผดิ จรยิ ธรรมน้ัน อาจกลา่ วได้ไม่
ชดั เจนมากนกั ท้งั นี้ ย่อมขึ้นอยู่กบั วัฒนธรรมของสงั คมในแตล่ ะประเทศดว้ ย
อย่างเชน่ กรณีที่เจา้ ของบรษิ ทั ใช้กล้องในการตรวจจบั หรือเฝ้าดูการทาํ งานของ
พนกั งาน เป็นตน้ ตวั อย่างของการกระทาํ ทีย่ อมรับกนั โดยท่ัวไปวา่ เปน็ การ
กระทําที่ผิดจรยิ ธรรม เชน่

1. การใชค้ อมพิวเตอร์ทํารา้ ยผู้อืน่ ให้เกิดความเสียหายหรือกอ่ ความราํ ราญ เชน่
การนําภาพหรือข้อมลู สว่ นตวั ของบุคคลไปลงบนอนิ เตอร์เน็ตโดยไมไ่ ด้รับอนญุ าต

2. การใชค้ อมพวิ เตอร์ในการขโมยข้อมลู

3. การเข้าถึงข้อมลู หรือคอมพิวเตอร์ของบคุ คลอื่นโดยไม่ได้รับอนญุ าต

4. การละเมดิ ลขิ สิทธ์ิ

จรยิ ธรรมและกฎหมายคอมพวิ เตอร์

จริยธรรมเกีย่ วกบั การใช้เทคโนโลยีคอมพวิ เตอรแ์ ละสารสนเทศ

โดยทว่ั ไป เมื่อพิจารณาถึงจริยธรรมเกีย่ วกบั การใช้เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และ
สารสนเทศแลว้ จะกลา่ วถงึ ใน 4 ประเด็น ที่รจู้ กั กันในลักษณะตัวยอ่ ว่า
PAPA ประกอบด้วย

1. ความเป็นส่วนตัว (Information Privacy)

2. ความถกู ต้อง (Information Accuracy)

3. ความเป็นเจา้ ของ (Information Property)

4. การเขา้ ถึงข้อมลู (Data Accessibility)

จริยธรรมและกฎหมายคอมพวิ เตอร์

บญั ญัติ 10 ประการ ของผู้ใช้คอมพวิ เตอร์
ตอ่ ไปนีเ้ ปน็ จรรยาบรรณทีผ่ ู้ใชอ้ ินเทอร์เนต็ ยดึ ถือไว้เสมือนเปน็ แม่บทแห่งการ
ปฏิบตั เิ พื่อระลึกและเตือนความจาํ เสมอ
1. ไมใ่ ช้คอมพวิ เตอรท์ าํ ร้ายหรือละเมดิ ผอู้ ืน่
2. ไมร่ บกวนการทํางานของผูอ้ ืน่
3. ไมส่ อดแนมหรือแกไ้ ขเปิดดูในแฟ้มของผอู้ ื่น
4. ไม่ใช้คอมพิวเตอรเ์ พื่อการโจรกรรมขอ้ มูลข่าวสาร
5. ไม่ใช้คอมพวิ เตอรส์ รา้ งหลกั ฐานทีเ่ ปน็ เท็จ
6. ไมค่ ดั ลอกโปรแกรมผอู้ ื่นทีม่ ีลขิ สทิ ธิ์
7. ไม่ละเมดิ การใชท้ รัพยากรคอมพวิ เตอรโ์ ดยทีต่ นเองไม่มีสทิ ธ์ิ
8. ไม่นําเอาผลงานของผู้อืน่ มาเปน็ ของตน
9. ต้องคํานึงถงึ สิง่ ทีจ่ ะเกิดขึ้นกบั สังคมอันติดตามมาจากการกระทํา
10. ต้องใช้คอมพวิ เตอร์โดยเคารพกฎระเบียบ กติกามารยาท

จรยิ ธรรมและกฎหมายคอมพวิ เตอร์

เมื่อวนั ที่ 23 มกราคม 2560 สมเด็จพระเจา้ อยูห่ ัวมหาวชริ าลงกรณ บดินทร
เทพยวรางกรู มีพระราชโองการโปรดเกลา้ ฯ ใหป้ ระกาศใช้ กฎหมายวา่ ด้วยการ
กระทําความผดิ เกีย่ วคอมพิวเตอร์ ฉบับที่ 2 พ.ศ.2560 ซ่ึง พ.ร.บ.ดังกล่าว ได้
มีการแกไ้ ขเพ่ิมเตมิ อตั ราโทษปรบั หรือจาํ คุก ฐานส่งข้อมลู ก่อให้เกดิ ความเดือดรอ้ น
รําคาญแกผ่ รู้ ับ หรือนาํ ขอ้ มูลเขา้ สู่ระบบคอมพิวเตอร์อนั เปน็ เท็จ บิดเบือน ลามก
ตัดต่อภาพผอู้ ื่นใหเ้ สียชือ่ เสียง อบั อาย รวมถงึ มาตรการบรรเทาความเสียหายที่
เกดิ ขึน้ จากการกระทาํ ความผดิ โดยมีผลบงั คบั ใช้เมื่อวนั ที่ 24 พฤษภาคม
2560

จริยธรรมและกฎหมายคอมพวิ เตอร์

เพื่อให้การใชอ้ อนไลน์เป็นไปอยา่ งถูกกฎหมาย เราจะสรปุ สาระ พระราชบัญญตั ิ
ว่าด้วย การกระทาํ ความผดิ เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบบั ที่ 2) พ.ศ.2560 แบบ
งา่ ยๆ ดงั นี้

1. การฝากรา้ นใน Facebook IG ถือเป็นสแปม ปรบั 200,000 บาท
2. ส่ง SMS มาโฆษณา โดยไม่รับความยนิ ยอม ตอ้ งมีทางเลือกให้ผู้รบั
สามารถปฏิเสธข้อมูลน้นั ได้ ไม่เช่นน้นั ถือเป็นสแปม ปรบั 200,000 บาท
3. สง่ e-Mail ขายของ ถือเปน็ สแปม ปรบั 200,000 บาท
4. กด Like ไดไ้ ม่ผดิ พ.ร.บ. ยกเวน้ การกด Like เรื่องเกีย่ วกับสถาบนั เสี่ยง
เขา้ ข่ายความผดิ มาตรา 112 หรือมีความผดิ รว่ ม
5. กด Share ถือเป็นการเผยแพร่ หากขอ้ มลู ที่ Share น้นั มีผลกระทบตอ่
ผู้อืน่ อาจเข้าขา่ ยความผดิ ตาม พ.ร.บ.โดยเฉพาะทีก่ ระทบต่อบคุ คลที่ 3
6. พบขอ้ มูลผิดกฎหมายอยใู่ นระบบคอมพวิ เตอร์ของเรา แต่ไม่ใช่ส่ิงทีเ่ จา้ ของ
คอมพวิ เตอร์กระทําเอง สามารถแจง้ ไปยังหนว่ ยงานทีร่ บั ผดิ ชอบได้ หากแจง้ แลว้
ลบข้อมลู ออกเจา้ ของกจ็ ะไม่มีความผดิ ตามกฎหมาย เช่น ความเหน็ ในเวบ็ ไซต์
ตา่ งๆ รวมไปถงึ Facebook ทีใ่ หแ้ สดงความคิดเหน็ หากพบวา่ การแสดง
ความเหน็ ผิดกฎหมาย เมือ่ แจง้ ไปทีห่ นว่ ยงานที่รบั ผิดชอบเพื่อลบได้ทนั ที เจ้าของ
ระบบเวบ็ ไซตจ์ ะไม่มีความผิด
7. ฉะน้นั Admin ที่เปดิ ใหม้ ีการแสดงความเห็น เมื่อพบขอ้ ความทีผ่ ดิ พ.ร.บ.
เมื่อลบออกจากพืน้ ที่ที่ตนดแู ล จะถือเป็นผ้พู น้ ผิด แตห่ ากไม่ยอมลบออก จะมีโทษ
จําคกุ ไมเ่ กิน 5 ปี ปรับไม่เกนิ 100,000 บาท หรือท้งั จําท้ังปรบั

จรยิ ธรรมและกฎหมายคอมพวิ เตอร์

เพื่อให้การใช้ออนไลนเ์ ปน็ ไปอยา่ งถูกกฎหมาย เราจะสรปุ สาระ พระราชบญั ญัติ
วา่ ด้วย การกระทําความผิดเกี่ยวกบั คอมพวิ เตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2560 แบบ
ง่ายๆ ดงั นี้

8. การ Post ส่งิ ลามกอนาจาร ทีท่ าํ ให้เกิดการเผยแพรส่ ่ปู ระชาชนได้ จาํ คุก
ไมเ่ กิน 5 ปี ปรบั ไมเ่ กิน 100,000 บาท
9. การ Post เกีย่ วกบั เดก็ เยาวชน ต้องปดิ บังใบหนา้ ยกเว้นเมือ่ เป็นการเชดิ ชู
ชื่นชมอย่างใหเ้ กียรติ
10. การใหข้ อ้ มลู เกี่ยวกบั ผูเ้ สียชีวติ ตอ้ งไมท่ าํ ใหเ้ กดิ ความเสื่อมเสียเชือ่ เสียง หรือ
ถกู ดูหมิน่ เกลียดชัง ญาติสามารถฟอ้ งร้องไดต้ ามกฎหมาย มีโทษจําคกุ ไมเ่ กนิ 3
ปี ปรับไมเ่ กนิ 200,000 บาท
11. การ Post ด่าวา่ ผอู้ ื่น มีกฎหมายอาญาอยแู่ ล้ว ไม่มีข้อมูลจรงิ หรือถูกตัด
ตอ่ ผู้ถกู กล่าวหา เอาผดิ ผู้ Post ได้ โทษจาํ คุกไมเ่ กนิ 3 ปี ปรบั ไมเ่ กนิ
200,000 บาท
12. ไมท่ ําการละเมิดลิขสิทธิ์ผใู้ ด ไม่ว่าข้อความ เพลง รปู ภาพ หรือวิดีโอ
13. สง่ รปู ภาพแชร์ของผูอ้ ืน่ เช่น สวัสดี อวยพร ไมผ่ ิด ถา้ ไมเ่ อาภาพไปใชใ้ น
เชงิ พาณชิ ย์ หารายได้

จริยธรรมและกฎหมายคอมพวิ เตอร์

นีเ่ ปน็ เพียงส่วนหนงึ่ ของ พ.ร.บ.คอมพวิ เตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2560 ทีม่ ีผล
บังคับใช้แล้ว หากจะกระทาํ การใดๆ ขอให้ Check Sure ก่อน Share จะ
ได้ไมเ่ ดือดรอ้ นนะคะ สามารถศกึ ษารายละเอียดเพมิ่ เตมิ ของ พ.ร.บ.คอมพวิ เตอรไ์ ด้
ที่นี่

พ.ร.บ. วา่ ดว้ ยการกระทาํ ความผดิ เกี่ยวกับคอมพวิ เตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2560
พ.ร.บ. ว่าด้วยการกระทาํ ความผิดเกีย่ วกบั คอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550
หลกั เกณฑ์การเก็บรกั ษาขอ้ มูลจราจรทางคอมพวิ เตอร์ของผใู้ ห้บรกิ าร
พ.ศ.2550
หลักเกณฑ์เกีย่ วกบั คุณสมบตั ขิ องพนักงานเจา้ หนา้ ที่ ตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์
พ.ศ.2550
พระราชบญั ญัติคุม้ ครองข้อมลู ส่วนบคุ คล พ.ศ. 2562

จรยิ ธรรมและกฎหมายคอมพวิ เตอร์

จรยิ ธรรมและกฎหมายคอมพวิ เตอร์

จรยิ ธรรมและกฎหมายคอมพวิ เตอร์

จรยิ ธรรมและกฎหมายคอมพวิ เตอร์

จรยิ ธรรมและกฎหมายคอมพวิ เตอร์

ทีม่ า

• หนงั สือเรยี น รายวชิ าพื้นฐานวทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี (วทิ ยาการคํานวณ) ชนั้ มัธยมศกึ ษาปที ่ี 4
ของสถาบนั สง่ เสริมการสอนวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

• สถาบนั ส่งเสรมิ การสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, "เทคโนโลย(ี วิทยาการคํานวณ)", โรงพมิ พ์
แหง่ จฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั , ศนู ยห์ นังสือแหง่ จฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั , 2561 หน้า 36 44