ެދބަދުނާމް ފެށުން
ނާހި ާދ ިއ ާމހު ާވހަކަ ަދ ްއ ަކން ތި ީބ ަރ ުށ ެގ ުއތު ުރ ަފ ާރ ުތ ައތިރި މަ ީތ ަސރަ ަހއް ުދ ަގއިވާ ަގ ެހއްދަ ުށ
ަހ ާދ ަފއިވާ ޯޖލި ަފ ްއ ެޗ ްއގަ އެވެަ .ވގުތަ ީކ ެމ ްނ ުދރުގެ ެއންމެ އަ ިވ ާބރު ަވގު ުތ ނަ ަމ ެވ ްސ
ެއހިސާ ުބ ަގއި ާވ ގަސް ަތކު ްނ ޯޖލިފައް ަޗ ްށ ިހ ާޔ ެއ ިޅ ަފއި ވާ ީތ ާއ ިއ ޖެހެ ުމން ާދ ހި ްތގަ ިއ ުމ ަވ ިއގެ ަސބަ ުބ ްނ
ޫ .ހ ުނކަ ުމގެ އެ ްއ ެވސް އަ ަސރެއް ާނހި ާދއި މާ ަހށް ނުކުރާ ަކ ަހލަ ެއވެ
އަހަ ެރ ްނނަށް ެސ ާނ ުނ ިލ ުބ ީނ ކީއް ެވ ؟ އަހަ ެރންވެސް ެސ ާނ ދެ ެކ ޯލބި ިވންަ .އހަ ެރ ްނނަށްވުރެ ”
ބޮޑަ ްށ ޭއނާ ދެ ެކ ލޯބި ާވ ީމހަ ުކ ުނ ުހ ްނނާ ެނ .ދެ ްނ ީކއްވެ އަ ަހރެ ްނނަ ްށ ނުލި ޭބން ީވ ؟ ”
ާހ ްސ ަކމާ ިއ މާޔޫސް ަކ ުމ ްނ ަހ ަތ ުރ ުއދަ ެރސް ެފ ުނ ެޖ ިހފަ ިއ ާވ ފަ ަދ ައ ުކ ްނ ރޮވިފައި އިނ ެދ ާމހު
.ވާހަކަދަ ްއ ަކ ުމ ްނ ިދޔަ ިއ ުރ ާނހި ުދ ެއ ާވހަކަތައް އަ ުޑ ައހަމުން ެއ ަކ ާމ ިވ ްސ ަނ ުމން ގެން ިދ ަޔއެވެ
ސަ ަބ ަބކީ މާހުގެ ފަ ީގ ުރ ަކން…ެ ” ..އތައްއި ަރ ުކ ިވ ްސނާ ްނ އި ުނ ަމށް ަފހު ،ބު ަނ ްނ ކި ަތންމެ ”
ބޭނު ްނ ުނ ިވ ނަ ަމ ެވސް ަމ ުޑމަޑު ްނ ނާހިދު ުބނެ ިލއެވެު .ނ ަވތަ ބުނެ ުވނީއެވެެ .އއީ ަޙ ީޤ ަޤ ްތ ކަމަށް ާވތީ
.ވެ ްސ ެމއެވެ .އެކަން ާމ ަހ ްށ ވެ ްސ ަގ ޫބލު ކު ެރ ެވ ެއ ެވ
ާ .މހު ަމޑުމަޑު ްނ ެދ ޯލ ަމ ާރ ަލ ުމ ްނ ާމ ީޒ ައ ްށ ިވ ްސނުން ޫދ ޮކ ްށލި ެއވެ
މާ ާހ ިއ ެސނާ ބަ ްއދަ ުލވީ ަރށުމަދަރުސާ ުގރޭޑް ައ ެށ ްއގައި ަތޢުލީ ުމ ހާސިލް ުކރަމު ްނދިޔަ ިއރެ ެވ.
ެއ ިހސާބުން ފެށި ެގ ްނ މާހު ެގ ިހ ުތ ަގއި ސެނާ ެގ ސޫ ަރ ުކރެހި ޭއ ާނ ާއ ެމދު ޝަ ުޢ ުޤވެރިކަ ްނ ުއފެ ިދ ެގން
ި .ދޔައެވެ
ހިމަތޮ ިޅ ކު ަލދޮ ްނ ަހށި ަގނ ަޑކާ ިއ އާދަ ިއ ެގ އިސްކޮ ެޅއް ިލބިފަ ިއ ާވ ސެނާއަ ީކ އޭ ާނގެ ރީތިކަމާއި
ުފ ިރ ަހމަ ަކމަށް ތަޢުރީ ްފކުރުން ަހއް ުޤ ާވފަދަ ުފރިހަމަ އަންހެން ކު ްއ ެޖކެވެަ .އ ިއބެ ްއ ފާ ަހ ަގ ުނކުރެވޭ
ފުރިހަމަ ަބ ްއޓަންތަ ާކ ިއ ވަނާ ަތކު ެގ އިތު ުރން އޭ ާނ ައށް ލި ިބފައިވާ ފަ ްނ ިއ ްސ ަތށި ަގނ ަޑކީ ެވ ްސ އޭނާ ެގ
ީރތިކަ ަމށް ިއތުރުފުރި ަހމަ ަކމެ ްއ ގެނެސްދޭ ކަ ެމކެވެ .ހި ިތ ަފތު ުބމަ ާއއި ފިނި ެފ ްނމަލެ ްއފަ ަދ ދެ ުތންފަތުގެ
.އި ުތ ުރން ީމހުން ަމސް ުތ ާވފަ ަދ އެ ަމސްތީލޮ ަލކީ ވެސް ޭއނާ ައ ްށ ލިބިފައި ާވ އި ުތރުފުރިހަމަ ަކ ެމ ެކ ެވ
ެސނާއަކީ ރަ ުށގެ ެއ ްނ ެމ ުމ ްއސަނދި މީ ުހން ެގ ެތރޭ ަގ ިއ ިހމެ ޭނ ޖުމާ ާނ ާއ ިރސާ ުލގެ ުހރި
.ހަ ަމ ެއކަ ިނދަރިފު ެޅ ެވ
ޭ .އނާ ެގއާއި ާލގެ ަތ ަނވަ ްސކަ ާމ މުއް ަސނ ިދކަން ޭއނާގެ ިކ ަބ ިއ ްނ ވަ ަރށްބޮޑަ ްށ ާފހަ ަގކު ެރވެ ެއ ެވ
ިމހާ ުރވެ ްސ ސެނާގެލޯތް ަބ ްށއެދި ާއ ޭދ ްސ ުކ ަރ ުމން އޭނާގެފަހަ ުތ ްނ ހިނގަމު ްނދާ ެއ ަތއް ޒުވާ ުނ ްނނެއް
ރަ ުށ ަގ ިއ ެއބަތިއް ެބ ެވި .އ ުރއަ ާރ ޮއ ްއސޭ ކޮންމެ ަފހަ ަރކު ެއ ަފ ަދއެތައްމެ ެސޖެއް
ެ .ސނާ ައށްލިބެ ުމ ްނ ެދ ެއވެ .އެހެ ަނސް ެއ ިއން ެއ ްއ ެވސް ަކމަކަށް ސެނާ އަ ަޅއެއް ނުލައެވެ
ެއއްކު ާލ ެހ ްއ ަގ ިއ އު ެޅމު ްނ ިދ ަޔ ިއ ުރ މާ ުހ ަމ ަސއްކަ ްތ ކުރަ ުމން ިދ ަޔއީ ސެނާއާ ުކ ަޑ ަނ ަމ ެވ ްސ ުގ ުޅ ެމ ްއ
ުއފެ ްއ ޭދތޯ ެއވެެ .އހެން ުގޅުމެއް ަފ ާށން ޭބނުން ަނމަ އޭ ެގ ުކ ިރ ްނ ރަ ުހމަ ްތތެރިކަ ުމގެ ުގޅުން ުއފެ ްއ ުދން
ުމ ިހ ްނ ުމކަ ުމގައި ާމ ުހ ދެކެ ެއވެަ .ހމައެ ެހންމެ ރަހުމަތްތެ ިރކަމުގެ ުގ ުޅ ުމގެ ެތރެއި ްނ
.އެގުޅުމެއް ުއ ަފއް ާދ ްނ ފަސޭހަވާ ެނ ކަ ުމގައިވެ ްސ ާމ ަހށް ިވސްނެއެ ެވ
ސެނާ ާއއި ރަހުމަ ްތ ެތރި ަކ ްނ އުފަ ްއދާ ްނ މާ ުހ ިކތަންމެ ބޭ ުނ ްނ ަނމަ ެވ ްސ ،މާ ަހށް ެއ ުފ ުރ ަސތު ޭދ ަކށް
ސެ ާނ ބޭ ުނމެއްނު ެވ ެއ ެވ .ސެ ާނގެ ރަހުމަތްތެ ިރން ަނ ްށ ނަ ަޒ ުރ ިހންގާ ިލ ަޔ ްސ ާފ ަހ ަގކު ެރވެނީ
.ތަނަވަ ްސކަ ާމއި ޯފރުންތެ ިރ ަކމުގެ އަހު ުލ ެވރި ްނ ނެ ެވ
މާހަކީ ރަށުފެން ަވރު ްނ ަބލާއި ުރ ވަރަށްއާ ަދއި ެގ ދެމަފި ިރ ައކަ ްށ ލި ިބފައިވާ ަހ ަތރުކު ިދންގެ ެތރެ ިއ ްނ
ދެ ަވ ަނއަ ްށ ޮދށި ުކއްޖާއެ ެވާ .މ ުހ ެގ ަބ ްއ ަޕ ާކ ިސ ްނފު ަޅ ީކ ކެޔޮ ެޅ ެކ ެވާ .މހުގެ އި ުތ ުރ ްނ އޭ ާނ ެގ ޭބ ެބ ާއ ިއ
ދެކޮ ްއ ޮކ ެވސް ކި ަޔ ަވނީއެވެ .އެހެން ކަ ުމން ާކސިންފުޅަށް ަހ ަމއެ ަކ ިނ ފައި ާސ ިއ ްނ ުފ ްއދާލައި ެގ ްނ
.އެއާ ިއލާ ައ ްށ ުއ ެޅ ެވނީ ހަމަކިރިޔާއެ ެވ
ސެ ާނ ާއ ޮކން ެމވެސްވަރެއް ެގ ަރ ުހ ަމ ްތތެ ިރކަ ެމ ްއ އު ެފއްދޭ ޯތ މާ ުހ ކުރަ ުމން ައއި މަސައްކަތަށް
އެއް ެވ ްސ އަލި ަމގެއް ނު ެފ ިނ ުދ ަވ ްސ ަތއް މާޒީ ާއ އެކުވަ ުމން ައ ިއސް އަހަ ެރ ްއ ާހ ުދވަ ްސ
.ފާއިތު ެވދިޔައިރުވެސް މާ ުހ ެގ ަމ ްޤ ަސ ުދ ާހޞިލުވާގޮތެއް ނުވި ެއވެ
އިރުހަނ ުދ ެގ ަދ ުއ ުރ ުވ ާމ ެއކުހެން ުދ ަވސްތަ ްއ މާ ީޒ ާއ އެކުވަމުން އަ ިއ ްސ މަދަރުސާތަކުގެ ބޮޑު ުޗއްޓީ
ު .ދ ަވސް ަވރެވެ
ެސނާއާ ަރހުމަތް ެތރިކަ ްނ ުއފައް ާދން މާ ުހ ުކ ަރ ުމން ައ ިއ މަ ަސ ްއ ަކތަށް އަ ިލ ަމގެ ްއނު ެފނި ،ސެ ާނ ހާޞިލް
ުކރުމަށް ަޓކައި ުކރަމު ްނ ައ ިއ މަސައް ަކ ަތ ްށ ެވސް ައ ިލ ަމ ެގ ްއ ުނފެނުމު ްނޭ ،އ ާނ ެގ ިޚ ާޔ ުލ އެ ެހން
ޮ .ކން ެމ ެވސް ޮގތަކަ ްށ ަބދަލުކޮށްލު ްނ ަރނ ަގ ުޅކަމުގަ ިއ ާމ ުހ ނި ްނ ިމ ެއވެ
ިއރު ޮއއް ުސ ީނއް ުސ ެރ މާހު ަތއްޔާ ުރ ަވ ުމ ްނ ިދ ަޔ ީއ ހަތެއް ަޖހާ ެނ ވަގު ަތ ަކ ެށ ެވެ .ފ ްނވަރާ
.ތާޒާވެ ަލ ިއ ެގ ްނ މާހު ެގއި ްނ ުނ ުކތީ ޮކން ަމޤުސަދެ ްއ ަގ ިއ ަކ ްނ ޭއ ާނ ފި ަޔ ާވ ެއ ެހންމީހަކަ ްށ ޭނނގޭ ެނ ެއ ެވ
އާދައިގެ ިހނގު ެމ ްއ ަގ ިއ މަ ުގ ަތ ާކ ިއ ޯގ ިޅ ަތ ްއ ަކޑަ ުތކުރަ ުމ ްނ ޮގސް ާމ ުހ ަމ ުޑ ުކރީ ،މާ ުދ ުރނޫ ްނ
ި .ހސާ ަބ ުކން ސެ ާނމެންގޭ ޮދ ޯރށިފެން ަނ ިހސާ ުބ ަގއެ ެވ
ާމ ުހ އެތަ ުނގަ ިއ ުހ ެރގެން ސެ ާނ ެފންނާ ެނ ވަ ުގ ަތ ަކ ްށ އި ްނ ިތ ާޒ ުރ ުކރަމު ްނދަ ިނ ޮކށް ެސނާ ގެއިން
ނު ުކ ެމ ްއ ެޖ އެ ެވ .ކުރިއް ުސރެ ާރވާ ަފއިވާގޮތަ ްށ ަކ ްނތަ ްއ ުކ ުރމަ ްށ ަޓ ަކ ިއ ަވގު ުތތައް ޭބކާރު
ޮ .ކ ްށލުމެ ްއ ެނތި ައ ަވ ްސ އަ ަވހަ ްށ ސެ ާނއާ ދިމާއަ ްށ ާމހު ހިނގަ ިއ ަގތެވެ
.އާދައި ެގ ިހނ ުގމެއްގައި ިހނ ަގމުންދި ަޔ ސެ ާނއަކަށް ޭއނާ ެގފަހަތުން މީހަ ުކ އަ ްނ ަނ ަކމެއް ނޭނ ެގއެވެ
ެސ ާނ ސި ްއ ަސ ިއ ެގން ިދ ަޔއީ ކޮ ްނމެވެސްމީ ަހ ުކ ޭއނާ ެގ ައ ުތގަ ިއ ިހފާ ފަ ަހ ަތ ްށ ދަމާ ުލ ުމން ެނ ެވ.
ެސނާ ހުރީ އެފަދަ ަކމަ ަކށް ިވސްނައި ެގން ނޫން ކަ ަމށްވާ ީތ ޭބ ިއޚްތި ާޔ ުރ ަގ ިއ ފަ ަހތަ ްށ ޮގ ްސ އެމީ ާހގެ
.ގައި ަގ ިއ ެލގެވިއްޖެއެވެ
ސެނާ! ައހަ ެރން ސެ ާނ ދެކެ ވަ ަރ ްށލޯބިވޭާ ..އދޭ ްސކޮ ްށ ަފއި ބުނަން ައ ަހރެން ަނ ްށ ުފ ުރ ަސ ެތއްދީ ”
ބަލަޫ .ނ ީނ ައ ަހރެން …ެ ”..ސ ާނގެ ކަ ްނ ަފ ާތއި މާހުގެ ައނ ަގ ަކއި ިރ ޮކށްލަމު ްނ ާމ ުހ
ަ .ދ ްއ ާކ ްނފެށި ާވ ަހ ަކ ނުނި ެމނީ ްސ ެސ ާނ ޭއ ާނއާ ދުރަ ްށ ޖެހު ެނވެ
ުނ ިނމޭ
) ދެ ަވ ަނ ަބ ިއ (
ެސނާ! ައ ަހ ެރން ަނ ްށ ުފރު ަސ ެތއް ީދ… ައ ަހ ެރ ްނ ެސ ާނ ދެކެ ަވރަ ްށ ލޯބި ޭވ…ަ .އހަރެ ްނ ެގ ”
ުހރި ާހ ެވސް ުއންމީ ަދކީ ިތއީަ .އ ަހރެ ްނނަށް ތިހާ ނަފްރަ ުތ ނުކޮ ްށބަލަެ ” .ސ ާނ ާއ ދިމާއަ ްށ
.ބަ ާލ ްނހު ެރ ާއ ޭދސްކުރާ ަފދަ ައ ުކން މާ ުހ ވާހަ ަކ ެދ ްއކި ެއވެ
ައތުން ޫދކޮށް ާލ ..މިހާ ުރ ކި ަތއް ަފ ަހރު ެބނެފި ްނ މާ ުހ ތި ީއ އަހަ ުރމެ ްނ ެފން ަވ ެރއް ޫނނޭ … ”
އަ ަހރެ ްނ މި އިންތިޒާ ުރކު ަރނީ އަހަ ެރންފަ ަދ މީހަކަށް … ތިކަހަ ަލ ަފގީ ަރކު ައ ިއ ްސ އަ ަހ ެރ ެމ ްނގެ
މުއް ަސނދިކަމުގެ ތެ ެރ ައށް ުފ ްނ ާމލައިގެ ްނ އެ ަކ ުމ ެގ ަފ ިއދާނަގަން ުރ ެހ ޭވ ީނ ކި ިހނެތްަ .ލ ެދއްވެ ްސ
ުނ ަގނޭ ަތ ؟ެ .ފ ްނ ަވރު ހަނދާން ޮކ ްށ ާލފަ ިއ ަނމަވެސް ތިޔަ ިހ ާޔ ުލ ދޫ ޮކ ްށލާާ ” .މހު ެގއަތު ްނ
ައ ްތ ަދމައި ަގންނަމު ްނ ުރ ިޅ ެވ ިރކަ ާމ ެއކު ެސ ާނ ެއއްޗެތިކި ަޔއި ގަތެ ެވޭ .އ ުރ އޭ ާނ ެގ އަޑުންނާ ިއ
ަ .ހ ަރކާ ުތ ްނ ެވސް ފާޅުވަމު ްނ ދި ަޔއީ ުރޅިއާ ިއ ނަ ްފރަ ުތ ެގ ައސަރު ަތ ެކ ެވ
ާ .މ ާހއި ދި ާމ ައށް ެއ ްއޗެ ިތ ިކޔާ ުލ ަމށް ަފހު އޭނާ އަށް ަބ ާލ ުލ ެމ ްއ ެވ ްސ ެނ ިތ ސެ ާނ ިހނގަ ްއޖެ ެއ ެވ
ޮކން ެމ ސައު ީވ ްސ ަގ ިޑއަ ުކން ުދ ަވ ެހއް ާފއިތު ަވ ުމން އައި ްސ ުހ ުކ ުރ ިވ ޭލ ޭރގެ ުނ ަވ ެއ ްއ ަޖހާކަން
ާހއިރެވެ .މާ ުހ ޭއނާގެ އާދައި ެގން ަމ ިތ ްނ ެސނާއާ ބަ ްއ ަދ ުލ ޭވ ޯތ ެއގެކައި ިރއަށް ދިޔައެވެާ .މ ުހގޮސް
ދުރުދު ުރން ަބލާލިއިރު ެއގޭ ޮދރޯށި ަކއިރީ ަގ ިއ ކޮންމެ ެވ ްސ ެދޒު ާވ ަނކު ިތއްބާ ެފ ުނމު ްނ
ުކ ަޑ ޮކ ްށހަ ިއ ާރން ެވ ސުވާ ުލއު ެފދޭގޮ ްތވިއެ ެވެ .އހެ ްނވެ މާހު ޭބނު ްނ ީވ ެއއީކޮން ަބއެ ްއކަ ްނ
ަޔ ީގ ްނކު ާރ ެށ ެވ .ވަރަށް ފަރު ާވ ެތރިކަމާ ަސޢުގުވެރި ަކ ާމ ިއ ެއ ުކ ާމ ުހ ެބ ިލބެލުމުން އެނގި ޔަގީ ްނވީ އެއީ
ާ .ސމާއި ސެ ާނ ަކ ެމވެ
ސާމަ ީކ ަރށު ޮބޑު ަކތީބު ެގ ަދރި ުފޅެވެާ .ސ ުމގެ ިކ ާބގައި ިއ ްއ ަޒ ާތ ަގދަ ާރ ތަ ަނ ަވސްކަން ުހ ިރ ަނމަވެސް
ސާމަކީ ައހުލާ ީގގޮ ުތ ްނ ަބލާއިރު އެ ާހ ރަނ ަގޅު ުޒވާ ެނ ްއ ޫނ ެނ ެވާ .މ ެލއި ްނ ތަޢު ީލ ުމ ހާ ިޞ ްލކޮށް ެގ ްނ
ރަ ަށށް ައއި ްސ ުހންނަ ީނ ައތު ްނފަ ިއ ްނ ެއއްވެ ްސކަ ެމއް ނު ޮކ ެށ ެވ .ސާ ުމ ަގ ޫބލު ކު ާރ ޮގ ުތ ަގ ިއ ޭއނާ
މަ ަސ ްއކަ ްތ ުކރު ަމކީ ެއ ާހ މު ިހ ްނމުކަ ެމ ްއ ނޫ ެނ ެވޭ .އނާ މަސައް ަކތެއް ނުކު ިރ ަޔސް ޭއނާގެ ާއ ިއލާގެ
ތަ ަނވަސް ަކމުގަ ިއ އޭ ާނ ބޭ ުނން ޮގ ަތ ަކ ްށ އުޅެވޭނެ ެއވެަ .ކ ްނ ަތއް ަވ ީނ ެވސް އެހެ ްނނެވެ .އަތު ްނ ަފ ިއ ްނ
ެއއްވެސް ަމސައް ަކތެއް ނުކުރި ަޔ ްސ ޭއ ާނ ބޭނުން ިއ ަރ ުކ ބޭ ުނން ޮހޓަލަ ުކ ްނ ޮކފީ ުބ ިއ ާމ ިއ ައ ަބ ުދހެ ްނ
ސިނގިރެ ްޓބުއި ަމށް ޭބނުން ަވރަ ަކށް އޭ ާނގެ ަމ ްނމަ ފައިސާ ދެ ުމންދި ަޔ ެއވެ .ރަށުގަ ިއ ިތބި ުފރާ ަވރު ެގ
ި .ގނަ ައންހެ ްނ ކު ިދ ްނ ަނށް ުއނ ަދ ޫގ ޮކ ްށ ޖެއް ުސންކު ުރމަ ީކ ެވސް އޭ ާނ ެގ އާދައެ ެކވެ
ެސނާއާއި ާސމު ެގ ަހރަކާ ްތ ަތކަ ްށ ަބލަ ަހ ްއޓަ ިއގެން ާމ ުހ ހު ިރ ިއ ުރ ެއދެ ުޒވާ ުނ ްނގެ ައ ަމލު ަތ ްއ ހުރިގޮތުން
ެއއީ ެދލޯ ިބވެރި ަކން ޔަގީ ްނ ެވއެ ެވަ .ހމައެހެން ެމ ެއ ެދ ީމހުންގެ ައމަ ުލ ަތކަށް ބަ ަލހަ ްއޓައިގެން ާމހު
ު .ހރި ަކ ެމ ްއ އެ ެދ ީމހު ްނކު ެރ ެއ ަކކަ ްށ ެވސް ނޭނގެ ެއވެ
ައހަ ެރން ިމ ިއންތި ާޒ ުރ ުކރަ ީނ އަ ަހ ެރން ެފން ަވ ުރގެ ީމ ަހކަށްު ” .ކ ްއލި ައކަށް ާމ ުހ ެގ ަހނ ާދނަ ްށ ”
އައީ ޭއނާއާ ދިމާ ައ ްށ ތަކު ާރ ުރ ޮކ ްށ ެސނާ ުބނެފައި ާވ ެއ ޖުމް ަލ ެއވެ .ހަ ަމ ެއހެ ްނ ެމ އެޖު ްމ ަލ ިއ ެގ
ތެދުކަ ެމވެ .މާހު ާގތު ެސ ާނ ުބ ިނ ަފދައިން ސެ ާނގެ ހަޔާތުގެ ަބ ިއވެ ިރ ައކަށް އި ްޙ ިތޔާރު ޮކ ްށފައި ެއ ަވނީ
ޭ .އނާ ެގ ާއ ިއ ާލފަދަ ތަ ަނ ަވ ްސ ޢާއިލާ ެއ ްއގެ ެމން ަބ ެރ ެކ ެވ
ސެނާ ާއ ސާ ުމ ެގ ަހ ަރކާ ްތތަ ަކ ްށ ބަލަ ަހއްޓަ ިއގެ ްނ ިދހަވަ ަރކަށް މިނިޓްހުރުމަށްފަހު ،ލިބު ުނ ާމ ޫޔސް ަކމާ ިއ
.ހި ްތދަތި ަކމު ަގ ކަރުނަ ޮއ ޮހރަ ުމން ާމ ުހ ިހނގައިގަ ީތ ެގ ާއ ިދމާ ައ ެށ ެވ
ުދ ަވ ްސ ަތއް މާޒީއާ ެއކުވަ ުމން ާދވަ ަރކަ ްށ ެސނާ ާއ ސާމު ެގ ޯލބީ ެގ ުގ ުޅން ަވ ުރ ަގދަ ަވމު ްނ ެއވާ ަހ ަކ ަތ ްއ
ރަށު ެތ ެރއަށް އާ ްނ ުމ ަވމުން ިދ ަޔ ެއވެ .އެހެ ަނ ްސ އެ ަކމުގެ ސަބަ ުބ ްނ މާ ުހ ެގއުންމީ ުދތަކަ ަކ ްށ
ހީ ަނ ުރކަ ެމއް ާނ ެދއެވެޭ .އ ާނއަ ްށލި ޭބ ޮކންމެ ުފރު ަސ ެތއް ަގއި ސެ ާނ ައށް ޯލބި ހު ަށ ަހޅަ ުމ ްނ
ެ .އކަ ަމ ްށޓަ ަކއި އާދޭ ްސކޮ ްށ ަސ ާލން ަޖހަ ުމ ްނ ެގން ިދ ަޔ ެއ ެވ
ޮހނިހިރު ދުވަ ެހއް ެގ ހެނދުނު ވަގު ެތ ެވ .މަ ަދ ުރސާ ބަ ްނދުދުވަސް ދު ަވ ުހ ރަ ުށ ޮގނޑުދޮށަ ްށ ގޮސް
މަ ްސ ޭބ ުނމަ ީކ މާ ުހ އާން ުމކޮ ްށ ުކ ާރ ަކމެ ެކވެ .އެގޮތުން މި ައދު ވެސް ާމހު ުހ ީރ ރަށު ޮގނ ުޑދޮށުގަ ިއ
މަ ްސ ާބ ާނށެވެ .މަސް ޭބނު ާމއިގެން މަ ްޝޣޫލްވެ ުހ ިރ މާ ުހ ިސއް ަސ ިއގެ ްނ ިދޔަ ީއ ޮކ ްނމެ ެވސް ީމހަ ުކ
އެދި ާމ ޫމ ަދށް ގަ ުއތަކެ ްއ އު ަކއި ަމ ްސ ަތއް ފަ ްއ ާސލުމު ްނ ެނ ެވި .ލބު ުނ ަހ ިއރާން ަކމާއެކުގަ ިއ ާމ ުހ
އަ ަވ ްސއަ ަވ ަހށް ފަ ަހތަށް ަބލާލި ިއ ުރ ެއދި ާމ އެ ްއގަ ުމ ަގއި ސާމާއި ާއ ިއނު ިތ ްއބެ ެވ .އާއި ަނކީ ސާމުގެ
.އެ ްނމެ ާގ ްތ ރަ ުހ ަމތް ެތރިޔާ ެއ ެވ
ާސ ާމއި ާއ ިއ ަނ ްށ ަބ ަލހަ ްއ ަޓއި ެގން ކު ަޑއި ުރ ޮކޅަ ުކ ހުރުމަ ްށފަ ުހ މާހު އަ ެނއްކާ ެވސް އޭ ާނގެ
ަމ ަސ ްއކަ ްތ ެފށިއެވެެ .އ ެހ ަނސް ާސ ާމއި އާ ިއ ުނ އަ ެނ ްއކާ ވެ ްސ ގައު އުކާން ފެށުމުން މާ ުހ ަމ ްސ
ޭ .ބނު ުމ ެގ ަމސަ ްއ ަކ ްތ ުހއް ާޓލި ެއވެ
މި ަތ ަނށް ެއ ްއ ިޗސް ޫނކަބަ ަލ ..އުނ ަދގޫ ެވ ޭޔި .ތ ެހން ހެދީމަ މަ ްސތައް ެވސް އެދަ ީނ ” ސާ ާމއި ”
.އާއި ުނ ައށް ބަލާލަ ުމން ާމހު ވާ ަހކަދެ ްއ ިކއެ ެވ
ައ ަހރެ ެމ ްނނަށްހެޔޮ ކަ ެލޔަ ްށ ަމ ްސނުބޭނުނަސް… އަހަ ެރ ެމ ްނ ގޭގަ ިއ މަސްއެބަހުރިެ .އނި ުމ ީނ ުނ” .
” ާމ ާހއި ދިމާ ައ ްށ ބަ ާލ ަލމު ްނ ޮފ ިނގޮތަކަ ްށ ާއ ިއނު ބު ެނލި ެއވެ .ރަށު ެއން ެމން ދަން ަނފަދައިން
.އާއި ުނގެ ަބއްޕައަ ީކ ރަށު ަކ ީތ ުބގެ މަސް ދޯނީގެ ކެޔޮޅެވެ .ރަށުމީހު ްނ ިކ ާޔ ކެޔޮޅުހު ޭސ ެނ ެވ
ަކ ެލޔާ ހެދި ައ ަހ ެރ ްނނަ ްށ ވެ ްސ ުއނދަގޫވޭ .އަހަރެމެ ްނ ކަލޭ ދޫކޮށް ާލނީ ސަ ުރ ެތއް ެގ މަތިން ”
… .އެ ަކމާ އެ ްއބަސްވަމުން ސިނގިރޭޓެ ްއ ބޯލަ ްނ ީވނު އޭ ުރން ޫކ ްލ ެވ ާދ ެނ … ” މާ ާހއި ިދމާއަ ްށ
.ބަލާ ުލމަށް ަފހު ީޖބު ްނ ސިނ ިގ ޭރ ެޓއް ަނގާ ޯރ ޮކށްލަ ުމން ާސމު ާވހަ ަކ ެދ ްއ ިކ ެއވެ
ައހަރެ ްނ ނޫޅެން ޮކ ްނމެ ެހ ްނ ިސނގި ޭރޓް ޯބ ަކށް … ތިބުނާ ސަރު ެތއް ެގ ވާހަކަ ުބނަން ީވ ުނ” ” .
ަ .ވ ަށއި ެގން ާވ ާމ ަހއު ަލ ްށ ނަ ަޒރު ހިންގާ ަލ ުމން ާމ ުހ ވާ ަހ ަކދެއްކި ެއ ެވ
ީމ ެގފަ ުހން ދު ަވހަ ުކ ެވސް ސެނާ ައ ްށ އުނދަ ޫގކޮށް ެގން ނުވާނެު .އނދަގޫކޮ ްށ ިފ ަނމަ އެކަމު ެގބަދަލު ”
ވަ ަރށް ހި ިތވާ ެނކަން ަހނދާންކުރާތި ” .ރުޅިވެރިކަ ާމއެކު ާމހާއި ދިމާއަ ްށ ބަލާންހުރެ ސާމު
.ދެއް ިކވާހަކަ ަތ ަކ ްށ އެ ްއ ަބ ްސ ެވ އާނ ެއކޭބު ާނ ފަ ަދ ައ ުކ ްނ ާމ ުހ ޯބ ަޖހާ ިލ ެއ ެވ
މީ ެގ ަފހު ްނ ުދ ަވހަކު ެވ ްސ ެސނާ ައ ްށ ުއނދަގޫ ނުކުރުމަށް މާހު އެ ްއ ަބސް ުވ ުމ ްނ ސާ ާމ ިއ ާއއި ުނ
ި .ހނގަ ްއޖެ ެއ ެވ
ާސމު ެގ ުހ ަށ ެހ ުޅމަ ްށ މާހު އެ ްއބަ ްސ ެވ އާނއެކޭބު ީނ ީމގެކުރި ްނ ެވ ްސ އޭނާ ސެނާ ައ ްށ
ުއނ ަދގޫ ޮކ ްށފަ ިއ ުނ ާވ ީތ އެވެ .ހަ ަމ ެއ ެހ ްނމެ ކުރި ަޔށް އޮ ްތ ަތ ުނ ަގއި ެވ ްސ ެސ ާނއަށް ުއނ ަދގޫ ުކ ުރ ަމކީ
ޭއ ާނ ެގމަޤުސަދަ ްށ ނު ާވ ީތއާއި އަ ަބދު ެވ ްސ ޭއ ާނ ަމސައްކަތް ުކރަ ުމ ްނ ިދޔައީ ެސނާ ެގ ޯލ ިބ
.ހޯ ުދ ްނ ަކ ަމ ްށވާތީ ެއވެ
ބޮ ުޑއީ ުދޗުއްޓީއަށް ަސ ުރ ާކރު ޮއފީސް ަތ ާކ ިއ ަމދަރުސާތައް ަބން ުދ ުވ ުމ ްނަ ،ރށު ްނ ބޭރު ަގ ިއ ުއ ޭޅ
ީމ ުހ ްނނާއި ކުދިން ަތއް ަރށަ ްށ ައން ާނން ެފށިއެވެ .އޭގެ އިތުރުން އެފަދަބައެއް ީމހު ްނނާ ިއ ކުދިންގެ
ަ .ރ ްއޓެ ިހ ްނ ެވސް ައ ްނނަމު ްނ ިދޔަ ެއވެ
ރަށު ަމދަރު ާސ ަގއި ާފހަގަ ުކރަ ުމ ްނ ިދޔަ ުސ ޭޓ ްޖޝޯ ަގ ިއ ބަ ިއވެރި ުވ ަމށް ސެނާ ާއއި ާމހުވެ ްސ
މަދަ ުރ ާސއަ ްށ ިދ ަޔ ެއ ެވ .އެތަނުގަ ިއ ހަ ަރކާތް ެތރިވަ ުމ ްނ ދިޔައި ުރ ެވސް މާހު ަބލަމު ްނދި ަޔ ީއ ެސ ާނ
ެ .އ ަކނިވާނެ ވަ ުގތަ ަކ ެށ ެވ .އެ ެހ ަނސް ެއ ިއން އެއްވެ ްސ ަކ ެމއް ސެނާ ައކަށް ނޭނގެއެ ެވ
ެސނާ ެއކަނި ުސޓޭޖް ުފރަގަހަށް ދިޔަވަގުތު ުކ ްއލި ައ ަކށް ކަ ަހ ަލ ޮގ ަތ ަކށް މާ ުހ އައި ްސ ސެ ާނގެ ައތުގަ ިއ
ި .ހ ޭފ ްއޓި އެވެ
ިމ ެހރެ ޮގތް ުކޑަ ފަގީ ުރ ުކއްޖާ …ަ .އ ަހރެން އަ ުތން ޫދ ޮކ ްށލާި .މ ާހރު ކަލޭ ަކއި ީރ ”
ކިތަ ްއފަހަރުބުނެ ިފ ްނ ައހަ ެރ ްނ ިމ ިއ ްނތިޒާރުކުރަ ީނ އަ ަހރެން ާއ ިއލާ ަފދަ ަތ ަނވަސް އާ ިއލާއެއްގެ
މެން ަބރަކަށޭ ” .ރުޅިވެ ިރކަ ާމއެކު ސެނާ ވާ ަހކަދެ ްއކިއެވެ ” .އަހަރެން ެގ ލޯބި ަގބޫލުކުރީމަ ޫނނީ
.ދު ެލއް ުނ ުކ ާރ ަނ ްނ ” .ސެނާއާ ިދ ާމ ައށް ަބ ާލ ްނހު ެރ މާހު ބު ްނ ެޏ ެވ
ެއހެ ްނ ަތ.؟ އޭރުން ވާގޮތް ބަލާންހު ޭރަ .ރނގަޅަ ްށ ަބދުނާ ުމ ޮކށް ާލ ަނންާ ” .މ ާހއި ދި ާމ ައ ްށ ”
ަބ ާލ ަލ ުމ ްނ ެއހެން ުބނުމާ ެއ ުކހެ ްނ އަޑުގެ ޮކޅަށް ެސނާ ޯރން ެފ ިށއެ ެވަ .އދި މާހު ެގ ިކބަ ިއން ޭއނާ
ަ .ސ ާލމަތް ުކ ުރ ަމ ްށ ޮގ ާވންފެށި ެއ ެވ
ުނނިމޭ
) ތިން ަވ ަނ ަބ ިއ (
ެސނާގެ ބާ ުރ ރުއިމާއި އޭނާ ސަލާމަތް ކު ުރމަށް އެ ިދ އާދޭ ްސ ކު ަރ ުމ ްނ ިދ ަޔ ޮގ ުވ ުމ ެގއަޑަށް
.ދަރިވަރު ްނ ާނއި ޓީ ަޗ ުރ ްނ ަތއް އެ ަތނަ ްށ ަޖ ާމވާ ްނފެ ިށއެވެ
ހަދާނެ ޮގތް ުހސް ެވ ުބނާ ެނ ެއ ްއޗެއް ޭނނ ިގ ަފއި ާމ ުހ ުހ ިރއިރު ސެނާ މޫ ުނ ަގ ިއ ައތް ައ ަޅއިގެ ްނހު ެރ ބާރަށް
.ރޮ ީނ ެއވެ
ީނމާ! ެސ ާނ ގެ ްނގޮސް ގެއަށްލާ … ާމ ުހ ! މަ ަދ ުރ ާސ ިއ ްނ ަވކި ެއއް ެޗ ްއ ައން ަގން ެދން ގޭގައި ”
.މަ ުޑކުރޭ ” .ހިތްހަމަ ުނ ެޖ ުހ ާމއެ ުކ މާ ަހށް ަބ ާލން ުހ ެރ ހެޑް ާމ ްސ ަޓރ ާސއިދު ވާހަކަ ެދއް ިކއެވެ
ވާ ުނވާ ޭނނގޭ ީޓ ަޗ ުރން ާނއި ަދރިވަ ުރންތަ ްއ މަ ުޑމަ ުޑ ްނ ެއކިދި ާމ ައށް ިހނ ަގ ިއގަ ުތމު ްނ ާމ ުހ ވެ ްސ
ަމޑުމަޑު ްނ ގެ ާއ ިއ ިދ ާމ ައށް ިހނ ަގ ިއގަތެވެ .ކޮ ްށ ެލ ުވ ުނ ުކ ަޑ ުކޑަ ހަރަކާތެއްގެ ސަބަބުން މު ިޅ
.މަދަ ުރސާއަށް ފަ ީލހަ ްތ ީވއެ ެވ
މާ ުހ ގެއަށް ޮގ ްސ ެއ ަކ ާމ ަވރަށްވި ްސނިއެ ެވަ .ހ ަމ ެއހެން ެމ ސެ ާނއާ ަބއްދަލު ޮކށް އެކަމަށްމަ ާޢ ަފ ްށ ެއދި
ެ .އފަދަކަމެއް ދެންނުކުރާ ެނ ަކމަށް ބު ުނމަށް ެވ ްސނިންމި ެއވެ
ޖެ ިހގެ ްނއަ ިއ ދުވަހުގެ ެހނ ުދނު ަވގު ެތވެ .މާހު މަ ަދ ުރސާއަށް ުނދިއު ުމންީ ،ވ ީކ ްއ ޯތ ޭއ ާނގެ ަމން ަމ
އަ ިއސަ ުސވާލު ުކ ިރ ެއވެ .މާހު ަވރަ ްށ ރަނ ަގ ަޅށް ެއވާ ަހކަ ަތ ްއ ިކޔައި ީދެ ،ސ ާނ ާއ އޭނާ ެގ ާއއި ާލ
ކިބައިން ަމޢާފަށް ެއ ެދންބޭނު ްނ ަކމަށް އައި ަސގާތުބު ްނޏެވެ .އައި ަސ ައ ީކ ޭއނާގެދަރިން ަނށް
އޭ ާނ ީދ ަފ ިއ ާވ ތަރުބި ްއޔަތުގެ ސަ ަބ ުބ ްނ ައ ަބދުވެ ްސ އޭނާ ެގ ދަ ިރން ަނށް ުފ ިރ ަހމައަށް އިތު ާބ ުރ ކު ާރ
.ހަރުދަނާ ަމޔެކެ ެވ
ައއި ަސ ޮގ ްސ ސެނާ ާއ އޭ ާނގެ ާއއިލާ ެމ ްނބަރުން ާނ ަބއް ަދލުކޮށް މާ ުހ ެގ ަފރާ ުތންެ ،ސނާ އާއި
ެ .އ ާޢއި ާލގެ މެ ްނ ަބ ުރ ްނ ެގ ިކބަ ިއ ްނ މަޢާފަށް ެއ ުދ ެނވެ
ެއކަ ުމ ެގ ސަ ަބބުން ެސނާ ވަ ަރށް ުރ ިޅ ައ ެއވެ .މާ ުހ ެއ ެދ ްއ ިކ ާވހަކަތަ ަކކީ ެއއް ެވސް ޙަ ީޤޤަ ެތއް ެނތް
ދޮގު ާވހަ ަކ ތަ ެކ ްއ ަކ ާމ ިއ ާމހު އު ުޅނީ ސެނާ ެގ ުމ ިޅ ދި ިރ ުއޅު ްނ ައ ަބ ުދ ެގއަ ަބދަ ްށ ަހލާ ުކކޮށް ަލ ްނ
ކަ ުމގަ ިއ ސެނާ ބުން ެޏ ެވަ .ހ ަމއެ ެހ ްނ ެމ ެއފަދަ ޮބ ުޑކުށެއް ުކ ިރ ީމހަކަށް ުދ ަވ ަހކު ެވ ްސ މަ ާޢފް
ނު ުކރާނެ ަކމަ ްށ ވެސް ުބ ްނ ެޏވެެ .ސ ާނ ެގ އަ ާމލާ ިއބަހުން ،ވީދެރަ ާއ ިއ ަގތްލަދާ ިއ ިލބު ުނ
.ހި ްތ ަދ ިތ ަކ ުމގައި މާ ޫޔސް ެވ ަކ ުރއެ ުލވާ ާލފައި އަ ިއ ަސ ެގއަށް ދި ަޔ ެއވެ
ައއިސަ ެގއަށް ގޮސް ާމހާއި ަބ ްއދަ ުލ ޮކށް ެސނާ ާއއި ޭއނާ ެގ ާއއި ާލ މެ ްނބަ ުރން ދެ ްއކިވާ ަހ ަކތައް
ކިޔައިދިނެވެ .އެ ަކމުގެ ަސބަބު ްނ މާ ުހ ަވ ަރށް ެދރަ ެވ މާ ޫޔސް ިވއެ ެވަ .އ ިދ ރޮވި ަފ ިއ ާވ ާހލުގައި
.ދެ ަވ ަނފަ ަހ ަރ ްށ ވެސް ަޙ ީޤޤަ ްތ ހާ ަމ ުކ ިރއެ ެވ
އައިސަ އޭނާގެ ދަރި ްނ ުކ ިރ ތަ ުރބިއްޔަތުގެ ސަބަ ުބ ްނ ެއކު ިދން ަނ ްށ ުކ ާރ ިއ ުތބާ ުރގަ ިއ ާމ ުހ ެގ
ާ .ވހަކަ ަތކަށް ފުރި ަހ ަމ އި ުތ ާބ ުރ ުކރި ެއވެ
މަދަ ުރސާއިން އެ ްނގި އެން ުގ ަމށް ަމދަ ުރ ާސއަ ްށ ުނގޮސް ުހ ްނނަތާ ިތ ްނ ަވނަ ައ ްށވީ ދު ަވ ުހ ާމ ާހ ިއ
ައ ިއސަ ަމދަރުސާއަ ްށ ާހޟިރު ުކރިއެ ެވ .މަ ްއ ަސ ަލ ެބލުމަށް ަފހު ސެ ާނގެ ާވ ަހ ަކ ަތ ަކ ްށ ުބރަވެ މާހު
ަ .މދަރުސާ ިއން ަވކިކުރީ ާމ ާހ ިއ އަ ިއ ަސ ކުރަމު ްނދިޔަ އާދޭ ަހށް ަބލާ ުލމެ ްއވެސް ނެ ިތ ެއ ެވ
ކުރެވުނު ުކޑަ ުކ ަށކުން ބޮޑު ަބ ުދ ާނ ެމއް ެވ ާމ ުހ ެގ ަތ ުޢ ީލމީ ަހޔާތު ަގ ިއ ނި ުމ ުމ ެގ ިސއް ަކ ެޖ ުހ ީނ ެއވެ.
ު .މ ިޅ ަރށަ ްށ ަފ ީލ ަހތް ެވ ެއ ަތ ްއ ަބއެއް ެގ ަމލާ ާމތާއި ުފރައް ާސރަ ެވސް ކުރި ަމތި ީވއެ ެވ
ދު ަވސް ަތއް ާމ ީޒއާ ިއ ެއކު ަވމު ްނ ައ ިއސް މަ ަދ ުރ ާސ ަތކު ެގ ދެ ަވ ަނޓާ ްމ ޗުއްޓީ ދު ަވސް ަވރެ ެވ.
ުކ ިޅ ަވ ުރތަކާއި ެގ ްނ އުޅެމު ްނދި ަޔއިރު ެއންމެގި ަނ ބައެއްގެ ލޮލު ަގއި އަޅައިގަތް ަމންޒަރަކީ
ރަ ުށ ަމ ަދރު ާސ ާއ ިއ ަމ ަދރުސާ ގޯތިތެރެ ީޒ ަނ ްތ ެތރިކު ަރން ފެ ުށމެވެަ .ހ ަބރު ަބލާ ުލ ުމން ެއނ ުގނީ
ެ .އތަ ްނ ޒީ ަނތްތެރިކު ަރ ީނ ާސމުގެ ކަ ިއވެ ްނ ަޏށް ަކމެ ެވ
ސާމު ެގ ަކ ިއ ެވ ްނޏަށް ަޓ ަކ ިއ ޭއ ާނ ެގ ލޯބި ެވ ިރ ާޔ ަލންމާ ާއ ިއ ޭއ ާނ ެގ އާއިލާ ެމން ަބ ުރ ްނ ެއރަށަށް އަ ީއ
.މީގެ ެދދުވަހެ ްއ ުކރިންނެވެެ .އ ާއ ިއލާ ުއ ެޅ ުމ ްނދަ ީނ ވެސް ާސމު ެމ ްނ ގޭގައެވެ
ަލ ްނމާ ައކީ ަވ ަރ ްށދޮ ްނ އެ ާހމެފު ިރހަމަ ުޒވާ ެނ ެކވެ .ހެދިހު ިރ ުފރި ަހމަ ަހ ިށ ަގނޑަކާއި ކަ ުޅ ަފ ުށވިފަދަ
ފަން ެއ ާހމެ ދި ުގ ިއ ްސތަށި ަގނ ެޑ ްއ ލިބި ަފއި ވެ ެއ ެވަ .ލންމާ ެގ ރީތި ަކމަ ްށ އި ުތރުފުރި ަހ ަމކަ ެމ ްއ
.ލިބެ ީނ އޭ ާނ ބޭނު ްނކު ާރ ޒަމާނީ ެހ ުދން ަތކާއި ރީތިވު ަމ ްށ ޭބ ުނން ުކރާ ތަކެތީގެ ަސބަބުން ެނވެ
ެސ ާނ ޭގ ަގ ިއ ުއ ެޅނިކޮށް ެއ ަޚބަ ުރ ިލ ުބ ާމ ެއކުހެން ޭއ ާނ ައ ްށ ހު ްއޓުން އެރި ެއ ެވަ .ގ ޫބ ުލކު ަރ ްނދަތިވެ
ބުނާނެ ެއ ްއ ެޗއް ޭނނ ިގފައި ެއ ަތ ްއއި ަރކު ުހންނާ ްނ ެޖހުނެ ެވ .ސާ ުމ އޭ ާނއަށް ެއފަ ަދ ިހ ްތ ަދތި ަކ ެމއް
ީދފާނެކަ ަމ ްށ ގަބޫ ުލ ުކރަން ސެނާ ައށް ުއނދަގޫ ިވ ެއ ެވެ .ސ ާނ ގާ ުތ ާސމު ުބ ެނ ަފ ިއ ާވ ޮގ ުތން
ާސމުގެ ިހ ުތ ްނ ސެނާ ފި ަޔ ާވ އެހެން ީމހަކަށް ާޖގަ ެދވިފައެއް ުނ ެވއެވެަ .ހމަ ެއ ެހން ެމ ެސނާ ޫނން
ެއ ެހ ްނމީ ަހކުދެ ެކ ޭއ ާނ ޯލތްބެއް ުނ ެވ ެއ ެވު .ނވެ ްސ ާވ ެނ ެއވެ .އަ ިދ ސެ ާނގެ ިކޔެވު ްނ ިނމު ުނހާ
.އަވަހަ ަކ ްށ ެސނާއާއި ސާމު ކަ ިއ ެވނި ކުރާ ެނއެ ެވ
ަގބޫލު ުކ ަރ ްނ ދަ ިތނަމަވެސް ަޙޤީ ަޤ ެތ ްއ ނެތި އެ ަފދަ ާވ ަހކައެއް ުނ ަދއް ާކ ެނ ަކ ުމގައި ސެނާ ައށް
ގަ ޫބލު ކު ެރ ުވނެވެ .ލިބު ުނ ަޚބަރު ެގސަ ަބބު ްނ ހި ްތދަ ިތ ެވ މާ ޫޔ ްސވުމު ްނ ަމސައް ަކ ާތއިގެން
.ކުރިޔަށްނު ެދ ުވ ުމން މަސަ ްއ ަކ ްތ ހުއްޓާ ާލފަ ިއ ެސނާ ގޮ ްސ ކޮޓަރި ައ ްށ ަވނެވެ
ާސމާއި ލަންމާގެ ކައިވެ ީނގެ ަޚބަ ުރ ލިބުމުން ާމހު ވަ ަރށް އުފާ ެވ ިހ ްތހަ ަމޖެ ުހނެ ެވ .އެއީ އެ ަކމު ެގ
ސަ ަބ ުބން ަނ ަމ ެވ ްސ ސެ ާނ ެގ ަފރާ ުތން އޭނާއަ ްށ ކޮ ްނމެ ެވ ްސ ވަ ެރ ްއ ެގ ުރހުމެއް ިލ ިބދާނެ ަކ ަމ ްށ
.އުންމީދުކު ެރވު ުނ ަވރު ްނނެވެ
ެސނާ ާހ ަމ ުކރި ދޮ ުގ ަމޢު ޫލ ާމ ުތގެ ސަ ަބބުން ޭއނާގެ ަތ ުޢ ީލ ީމ ަހޔާ ުތ ަގ ިއ ިނމުމު ެގ ސިއްކަ ެޖހި
ު .މ ިޅ ަރށަށް ފަލީހަތްވެ ެގން ިދ ުއމުން ވެ ްސ މާހުގެ ިހތުން ެސނާ ެގ ޫސރަ ިފލާ ުނ ަދނީ ކީ ްއވެ ާބ ެއ ެވ
ާސ ާމއި ލަ ްނމާ ެގ ކައިވެ ީނ ެގ ަރސްމިއްޔާތު ަވރަށް ކު ަލގަދަ ޮކ ްށ ާފ ަހގަކު ިރއެ ެވަ .ރށުގެ ިގނަ ަބ ަޔ ާކ ިއ
ރަށު ްނ ޭބރު ްނ ައ ިއ އެ ަތއް ަބޔަކު ެއ ަހ ްފ ާލ ަގއި ަބއިވެރިވެ ުއފާކުރަ ުމންދިޔައިރު ެސނާ ެއކަނިމާ ެއކަނި
ޭ .އ ާނ ެގ ޮކ ަޓ ީރ ަގއި ޯރ ަލ ޯރލާއޮ ެތ ެވ
.މެދު ާޓމު ެގ ޗު ްއ ީޓ ިނ ިމ އަނެއްކާވެސް ިކޔެވު ްނ ފެ ިށއް ެޖއެ ެވ
ާސ ުމގެ ައލަތު ަކއިވެން ާޏއި އެ ުކހެ ްނ ެސނާ ެގ ލޯ ަމ ިތ ްނ ޭއ ާނ ގެއް ިލ ްއ ެޖއެ ެވ .ލަ ްނމާގެއާ ިއ ާލގާތަ ްށ
ާސ ުމ ެގ ިދ ިރ ުއ ުޅން ބަ ަދލުކު ުރމު ްނ ެސނާއަ ްށ ކޮން ެމ ެވސް ވަރެ ްއގެ ިހ ްތ ަހމަޖެހުމެ ްއ
.ލި ިބ ެގ ްނ ިދޔައެވެ .އެއީ އޭ ާނ ައށް ސާމު ނުފެން ާނތީ އެ ެވ
ާމ ުހ! ..ތި ަކމާ ެދ ްނ ުނ ިވސްނާ … ިހނ ާގ ެގ ައށް ާދ ްނ ” .މާ ުހ ެގ ޚިޔާ ީލ ާއ ަލ ުމން އޭނާ ”
.ހޭ ަލއްވާ ީލ ާނ ިހދެ ެވ
ާއ ްނ … ިހނ ާގ ާދންޯ ” .ޖލިފަތިން ތެ ުދ ަވމު ްނ ވަށަ ިއ ެގ ްނވާ މާހައުލަ ްށ ަނ ަޒ ުރ ހި ްނގާލާފައި ”
ާ .މހު ބު ްނ ެޏ ެވ
މާ ާހ ިއ ނާ ިހދު ގެ ާއ ިދ ާމއަށް ިހނގަ ިއ ަގ ެތވެ .އޭރު ާމހު ިހ ުތގަ ިއ ައޒުމް ަކނ ަޑ ައ ަޅއި ެގންހު ީރ،
ތަނަ ަވސް ަކމަށް ެފން ޮބ ަވއިގެ ްނ ަފއި ާވ އެ ަފ ަދ ައ ްނ ެހން ުކ ްއ ެޖއްގެ ަފހަތުން ުދވަހަކު ެވ ްސ ނު ިދއުމަށެވެ.
ަ .ހ ަމއެ ެހ ްނމެ ެއ ަފ ަދ އަ ްނ ެހ ްނ ުކ ްއ ެޖ ްއ ާގ ުތ ްނ ލޯ ްތބަ ްށ ނޭ ުދމަ ާށ އެ ަފ ަދ ދެ ަވ ަނބަ ުދނާ ެމއް ނުވުމަށެ ެވ
ާސ ުމގެ ަފރާތުން ިލބުނު ާމޔޫ ްސ ަކމާ ހިތްދަ ިތ ކަމު ަގ ިއ ެސނާ އެ ަކ ިނ މާއެކަ ިނ ކޮޓަރީ ަގ ިއ ޮއވެ ެގ ްނ
ަވ ުގ ުތ ަތ ްއ ހޭ ަދ ުކރަމުން ގެން ިދޔައެވެަ .އދި އޭ ާނ ެގ ަހޔާ ުތ ަގއި މިދި ާމވި ިހތާމަ ަތ ާކމެ ުދ ވި ްސނާ
ަ .ވގު ުތ ގިނަވަ ުމން ދިޔަ ެއ ެވ
ސާ ުމ ޭއނާ ާއ މެދުގަ ިއ ކަން ަތ ްއކު ިރ ޮގ ުތގެ ސަބަބުން ިލ ުބނު ހިތާ ަމ ާއ ހިތް ަދތިކަމުގައި ނުކަ ިއނު ޮބއި
.ވަގު ުތ ަތ ްއ ޭހދަ ުކ ަރ ުމން ިދ ަޔ ެސނާ ،ލަ ްނމާ ެދ ެކ ވެސް ުރ ިޅއައެވެ
ނުނިމޭ
) ަހތަ ުރ ަވނަބަ ިއ (
ާސމު ެގ ރޭވުމަށް މާ ާހއި ެމދު ަގ ިއ ކަ ްނ ަތއް ުކ ެރ ުވ ުނ ޮގ ާތ ެމ ުދގަ ިއ ވެ ްސ ެސ ާނއަށް ވި ްސ ާނލެ ުވ ީނ
ިމ ާހ ުރއެވެ .އެކަ ަމ ުކ ިމ ާހ ުރ ަވ ުގތު ފާއި ުތވެއްޖެއެ ެވޭ .އ ާނގެ ަސބަ ުބން މާހުގެ ތަ ުޢ ީލ ީމ ަހޔާތް
ވިއްސިވިހާ ިލވީ އެ ެވާ .މހުގެ ިއ ުތ ުރން އައި ަސ ާއ ިއ ާކސިން ުފ ުޅ ެގ އު ްނ ީމދު ަތއް އޮޔާލީ ެއ ެވ .މާހަށް
ުކރެ ުވ ުނ ކު ަށއް ާމހާ ިއ ައއި ަސ ަމ ާޢ ަފށް އެދުނެވެ .އަދި މާ ުހގެ ަފރާތުން ެއ ަފ ަދ ަކ ެމ ްއ ދެ ަވނަ ަފ ަހ ަރ ްށ
ނުފެންނާ ެނކަމަ ްށ ެވ ްސ ބު ްނޏެ ެވެ .އއީ މަޢާފްނުކު ެރ ޭވ ަވރުގެ ުކށެ ްއވެ ްސނޫނެވެ .އެހެ ަނ ްސ ެސ ާނ
ޭއރުހު ީރ ާސ ުމގެ ބާ ުރގެ ދަށުގައެ ެވ .ސެނާ ކަންތަ ްއ ުކ ީރ ސާމު ޭބނު ްނ ިވ ޮގތަށެ ެވ .އެ ަކމުގެ ަސބަބުން
ެސނާއަ ްށ ލިބުނު ެއ ްއވެސް އު ަފލެ ްއ ިހތް ަހމަޖެ ުހ ެމ ްއ ެނތް ަކ ްނ ެސނާ ައށް މިހާރު ގަ ޫބލު ކު ެރވިއްޖެ
ެ .އ ެވ
ވަރަށް ގިނަދުވަހު ވަ ަރ ްށގި ަނ ގޮތް ޮގތަ ްށ ވިސް ުނ ަމ ްށ ަފހު މާހު ެގ ިކ ަބ ިއން މަ ާޢފަ ްށ އެދުމަ ްށ ެސނާ
ނި ްނ ިމ ެއ ެވެ .އ ެހ ަނ ްސ ިމ ައ ުދ ސެނާ ުނކުމެ އެ ުދ ަވހު މާހު ުކ ެށ ްއ ުނ ުކރެ ޭޔ ުބ ުނމުން މާހަށް
.ކުރާނެ ަފއިދާ ެއ ްއ ޮއން ާނނެބާ ެއ ެވު .ނ ަވތަ ެއވާހަކަ ަތ ްއ ަގބޫލުކު ާރ ެނ ީމހަކު ވާ ެނބާއެ ެވ
ެސ ާނ އެދު ަވ ުހ ހެ ީދ ޮދ ުގކަ ާމއި ިމއަ ުދ ިމ ުބނަ ީނ ެތ ުދކަ ަމ ްށ ުބ ާނއި ުރ ެއކަ ަމށް ދެ ްއ ޭކނެ އެއްވެ ްސ
ހެއް ެކ ްއ ޮއ ްނނާނެ ބާ ެއވެ .އެކަ ުމގެ ސަ ަބ ުބ ްނ ީމ ުހ ްނގެކުރިމަ ީތ ަގއި ޭއނާ ެގ ައ ުގ ެވއްޓުން ނޫ ްނކަ ެމއް
ާވ ެނ ާބ ެއ ެވީ .ޓ ަޗރުން ާނއި ާއ ްނ ުމ ްނ އޭނާ ބަ ަލ ިއ ަގން ާނ ެނ ބާ ެއވެޭ .އ ާނ ައ ްށ އިތު ާބރު ުކ ާރނެ ީމހަ ުކ
ާ .ވ ެނ ާބ ެއ ެވ
ތަ ުޢލީ ުމ ހާޞިލްކުރު ަމ ްށ މާހު ުކ ަރމު ްނ ައ ިއ ުއންމީ ުދ ަތއް ވި ްއސި ިވހާ ިލ ުވމު ްނ ާއ ްނ ުމ ަދނީ
ޯހދު ުމ ެގގޮ ުތން ާމ ުހ ކު ަރ ުމ ްނއަން ަނ މަ ަސއްކަ ަތކީ މަ ަހ ްށދި ުއމެ ެވ .މާ ުހ ެގ ަތ ުޢ ީލމީފެ ްނ ަވ ާރއި
ދިރިއު ުޅމުގެ ަކ ްނތައް ަތއް ހުރި ޮގތުން މާހަ ްށ ެފނުނު ެއ ްނ ެމ ަރނ ަގޅު ޮގތަކަ ްށ ީވ ަމ ަހ ްށ ިދއުމެ ެވ.
ެއ ީއ ެއކަ ުމ ްނ ަރނ ަގޅު އާ ްނމު ަދ ީނއެ ްއ ިލ ުބމު ެގ އިތު ުރ ްނ މަ ިއ ްނ ބަފައިންގާތު ުހ ެރވޭތީ ާއ ިއ ެވސް
ެ .އ ުކގަ ެއ ެވ
ާމ ާހއި ކާ ިސ ްނ ުފ ުޅ ުކ ަރމު ްނއަ ިއ ަމ ްސވެރިކަ ުމ ެގ ަމ ަސ ްއ ަކ ުތން ަރނ ަގ ުޅ އާންމު ަދ ީނ ެއ ްއ ލިބި
.އެޢާއިލާގެ ދި ިރ ުއޅުމުގެ ފެ ްނ ަވރު ދު ަވހަކަށް ުވރެ ދު ަވ ެހ ްއ ަރނގަޅުވަ ުމ ްނ ކު ިރއަ ަރމުން އައެވެ
ދުވަ ްސ ަތކާ ިއރޭ ަތއް ާމޒީ ާއ ެއކު ަވ ުމން އަ ިއ ްސ ެއއްދުވަ ުހގެ އިރު ޮއ ްއސު ުނ ަވ ުގ ެތ ެވ .މާހު
ޭއ ާނ ެގ ާއދައި ެގމަތިން ަމ ްސވި ްއކާފައި ރަ ަށ ްށއަ ިއސް ،ދެ ިތ ްނ މަސް ހިފައި ެގން ެގ ާއދި ާމއަށް
ި .ހނ ަގމުން ައއެވެ .ވަ ުގތުގެ ގޮ ުތ ްނ މަ ުގތަކުގަ ިއ ީމހު ްނ ަވރަށް ަމދެވެ
އެއްވެސް ިހޔާ ެލއް ިފކުރެއް ެނތި ަމސް ަތ ްއ ހި ަފ ިއ ެގ ްނ ެގ ާއ ިދ ާމއަ ްށ ހިނގަ ުމން ައއި ާމހު ހުއް ުޓ ީނ
ުކ ްއ ިލއަކަށް ަކ ަހލަ ޮގ ަތކަށް އޭނާ ެގ ކު ިރ ަމއްޗަށް މީ ަހކު އެރު ުމން ެނވެި .ލ ުބނު ަހއި ާރންކަމާއެ ުކ
.އިސްއު ުފ ާލ ަލ ުމން މާ ުހ ބަލާލީ އެ ީއ ާކކުތޯ ެއ ެވ
މާހު ެގ ުކރި ަމތީ ަގ ިއ ުހ ްއ ިޓލަ ިއ ެގން ހު ިރ ސެނާ ެފނު ާމ ެއ ުކހެން މާ ުހގެ މޫނުމަ ީތގެ ކު ަލ ަވ ުރ
ަބ ަދ ުލވެގެ ްނ ިދ ަޔ ެއ ެވި .ހ ްތހަ ަމ ުނޖެ ުހ ާމއެކު ައ ެނއް ަފ ާރ ަތ ްއ އެނބުރެ ުމން ެގއާދި ާމ ައށް ިމސް ާރބު
ެ .ޖ ިހއެ ެވ
ައ ަހރެ ްނނަށް ތި ަތ ުނ ްނ މަ ެހ ްއ ވި ްއކަފާނަން ަތ ؟ ” ޭއނާ އާ ުދރަ ްށ މާހު ިހނގަ ިއގަ ުތ ުމ ްނ ”
ެސނާ އަ ާހ ިލ ެއވެ .ސެ ާނ އެހެ ްނ ެއ ީހ ާމ ުހ ެއދަ ީނ ޭއ ާނ ެދކެ ުރ ިޅ ައއިސް ގެންކަން ެއނގޭ ީތ އޭ ާނ
މަ ުޑކުރު ުވމަ ެށވެ .ސެ ާނ އެހެން ެއހު ާމއެ ުކ ެހން މާ ުހ ަމޑުކުރި ެއވެ .ސެނާ ހިނ ަގއި ަގތީ ާމ ާހއި
ި .ދމާއަ ެށވެ .އަ ިދ ެއ ިދ ަޔގޮތަ ްށ ޮގސް ާމހާ ިއ ެދފޫ ެޓއް ާހ ާގތު ަމ ުޑ ުކރިއެވެ
އަ ަހރެންނަ ްށ އެނ ޭގ ާމހު ައހަރެ ްނ ެދކެވަ ަރށް ުރ ިޅ ައން ާނނެ ަކން … .އެ ަކ ްނ އެ ެހ ްނއެވީ ”
އަ ަހ ެރން ެގ ސަ ަބ ުބން ަކންވެ ްސ ގަބޫލު ުކރަން .އަހަ ެރ ްނނަށް ެއ ުދ ަވ ުހ ަކންތަ ްއ ުކރެ ުވނު ޮގ ާތ ެމ ުދ
ިމހާ ުރ ެދރަ ެވ ހި ާތ ަމކު ަރންަ .އ ަހ ެރ ްނ ަނށް މަ ާޢފު ުކ ޭރާ .މ ުހ! … ާއ ޭދ ްސ ޮކ ްށ ަފ ިއ ުބ ަނން.
.އަ ަހ ެރން ަނ ްށ މަޢާ ުފކޮ ްށދީޮ ” .ރ ިވފަ ިއވާ ަފ ަދއަކު ްނ ސެ ާނ ވާހަކަ ެދ ްއކިއެވެ
އަހަ ެރން ާނ އަ ަހ ެރ ްނ ަމ ްނ ަމ ވެސް ަ ..ކލެޔާ ކަ ޭލގެ ާއ ިއލާ ާގ ުތ ްނ މަޢާ ަފށް ެއދު ިނން … ރޮ ިއ ”
އާދޭ ްސ ުކރިން .އެކަ ުމ ެއ ުދ ަވހު ަކ ޭލ ކަން ަތ ްއ ުކރީ ކި ިހނެ ްތ ؟ … ެއ ަފ ަހ ުރ އަހަރެ ްނ ުކރެ ުވ ުނ
އެކުޑަކު ަޑ ުކ ުށ ެގ ބަ ަދލު ިހފުމަށް ަކ ޭލ ކޮ ަޅ ްށ ތެ ުދވު ުމ ްނ މި ައ ުދ ައ ަހރެން މިހެން މިމަސްތައް
ހި ަފއިގެން ިހނ ަގން މި ެޖހު ީނަ .އހަ ެރ ްނނާ ައ ަހ ެރ ްނގެ މަ ިއންބަ ަފ ިއން އަހަ ެރ ްނ ާނ މެ ުދ ދެ ެކ ުމ ްނ ައއި
ހު ަވފެން ަތއް ވިއް ިސ ވިހާލި ީވަ .ތޢު ީލ ަމށްޓަކަ ިއ އަހަ ެރ ްނ ކުރަމުން ައ ިއ އު ްނ ީމ ުދ ަތކު ަގއި
ުކލަ ެޖއް ުސ ުމގެ ަނސީބު ުނ ިލބު ުމ ްނ އަހަ ެރންނަށް ުކ ާރ ެނ ައ ަސ ާރ ިއ އަ ަހރެންކުރި ހި ާތ ަމ ަތ ްއ ަކ ެލ ައ ްށ
އެނ ޭގ ަތ ؟ ޭ .ނ ްނ ޭގ ެނަ .ކ ޭލމެންގެ ަނޒަ ުރގައި ުހރި ާހ ވެސް އެއް ަޗކީ އި ްއޒަ ާތ ގަ ަދރާ
ަތ ަނވަ ްސ ަކ ްނ .ނިކަ ެމތި ްނ ަނ ީކ ކަ ޭލމެ ްނ ެގ ުކރި ަމތީގައި އެ ްއ ެވސް ބަ ެއ ްއ ޫނ ްނ … ެއ ެހ ްނ ނޫންނަމަ
… ” .ނު ަހ ުނ މާ ޫޔސް ަކ ާމއެކު ިއ ްސ ަޖހައިގެންހުރެ މާހު ަދއްކަމު ްނދި ަޔވާ ަހ ަކ ަތއް ުނނި ެމ ީނސް
ެސނާ ައ ްށ ރޮ ިއގަނެ ިވއް ެޖއެ ެވާ .މ ުހގެ ވާ ަހކަ ަތ ުކގެ ަސ ަބ ުބ ްނ ެސ ާނ ެގހިތަށް ަވރަ ްށއަސަ ުރކުރިއެ ެވ.
.ހަ ަމ ެއ ެހ ްނ ެމ އެ ާވހަ ަކތައް އަ ުޑ ައ ާހ ްނ ކެ ްތނުވު ުމން ެގ ާއދި ާމއަ ްށ ދު ްއވަ ިއގަ ެތ ެވ
ެސ ާނ ޮރ ުމ ްނ ޮރމު ްނ ެއދި ަޔ ީއ ާމ ުހ ެދ ްއކި ާވހަކަތަކުގެ ސަބަބު ްނ ދެ ަރ ެވ ެގންކަން ާމ ަހށް އެނގުނެ ެވ.
އެހެނަ ްސ އެ ުދވަ ުހ އޭނާގެ ަމ ްނމަ ގޮސް ސެ ާނ އާއި އޭ ާނ ެގ ާއ ިއ ާލ ެމ ްނ ަބރު ްނ ާގތުން މަޢާފަ ްށ ެއދި ޮރ ިއ
ާއދޭސް ުކ ިރ އި ުރ ެސ ާނ އާ ިއ އޭނާގެ އާއިލާއި ްނ ކަން ަތ ްއ ުކ ިރގޮ ްތވެސް ާމ ުހ ަހނ ާދންއެބަހުއް ެޓ ެވ.
ެ .އ ުދވަ ުހ ސެ ާނ ައށްނުކުރެވު ުނ މަ ާޢ ެފއް ިމއަ ުދ ާމހު ކު ުރ ުމގެ ބޭ ުނ ެމއް ެއ ަބއޮ ްތ ާބއެވެ
ަކ ްނ ަތ ްއ ވެ ިދޔަ ޮގތާމެ ުދ ވި ްސ ާނން ަމ ުޑ ުނކޮ ްށ ާމ ުހ ިހނ ަގ ިއގަ ީތ ެގއާ ިދމާއަ ެށވެ .ސެނާ ައށް
ޮކ ްނމެ ޮގ ެތއް ިވޔަ ްސ ެއއީ ާމ ުހ ަބ ަލ ްނޖެހޭ ަކމެ ްއ ޫނ ެނވެެ .ސނާ ދެ ެކ ާމ ުހ ިކ ަތ ްނމެ ޯލބިވީ
ަނ ަމ ެވ ްސ ާމހު ާއ މެދު ެސ ާނ ަކންތައްކުރި ޮގ ުތގެ ސަބަބުން މާހު ެގ ިހތުގަ ިއ ސެ ާނއާ ެމ ުދގަ ިއ
މި ާހރު ަވ ީނ ަނފްރަތެވެ .އެހެނީ އެ ަފދަ ުކޑަ ުކށެއް ެގ ސަބަބުން ެސނާ ވަ ީނ ުމޅި ަރށަށް މާހު
.ފަ ީލހަ ްތ ޮކށް ަބ ުދނާމު ޮކށް ަފ ެއ ެވ
ރޭ ަގނ ުޑ ައ ެށއްޖަހާ ަކން ާހއި ެރ ެވެ .ސނާ އެ ަކ ިނމާ ެއ ަކނި ޮކ ަޓ ީރގައި އޮވެގެން ވި ްސނަމުންދިޔަ ީއ ާމހާއި
މެދުގަ ެއވެަ .އ ިދ ާމ ުހ ދެއް ިކ ވާ ަހ ަކތަ ާކ ެމ ުދގަ ެއ ެވ .ޙަ ީޤ ަޤތުން ފުރިގެންވީ ެއ ާވހަކަތަ ްއ
ހަނދާ ްނވުމު ްނ ސެނާގެ ެދލޮ ުލން ަކ ުރ ަނ ފާ ްއދާލިއެވެާ .މހު އެ ުބނި ަފދައިން އޭނާއަ ްށ ކު ެރވު ުނ
ުކ ަޑ ުކޑަ ކުށަކަ ްށ ެއ ަވ ުރގެ ބޮޑު ައދަ ެބއް ލި ުބ ީނ ެސނާގެ ަސ ަބބު ްނނެ ެވެ .އ ަކމުގެސަބަ ުބ ްނ ސެނާ ައ ްށ
.ލިބު ުނ ެދރައެއް ިހތާ ަމއެ ްއ ނެތެ ެވ
އެދުވަހު ާމހަށް ެސ ާނ މަ ާޢފުކުރިނަ ަމ މި ައދުވެސް ާމހު ުހ ްނ ާނނީ ކިޔަ ާވކު ްއޖެ ްއގެ ޮގ ުތ ަގ އެވެާ .މހަ ްށ
ަމޢާ ުފ ުކ ުރ ަމށްއެދި ައ ިއސަކުރި ާއ ޭދ ްސވެސް ސެ ާނ ަހނދާ ްނ ެއ ަބ ުހ ްއޓެ ެވޮ .ކ ުނ ުނ ކޮނު ުނހެން
ަފ ްސ ިގނަ ާވނެޔޭ ބުނާ ަފދައި ްނ ެސ ާނ ެގ ވި ްސ ުނމު ެގ ވަ ުގތު ިގ ަނވަ ުމން ާދވަ ަރކަ ްށ ގި ަނކަ ްނތައްތަ ްއ
ަހނދާ ަނށް ައ ްނ ަނމު ްނ ދިޔައެވެެ .ސ ާނ ެދކެ މާ ުހވީ ެތ ުދވެ ިރ ޯލ ްތބާއި މާހުގެ ރަނ ަގޅު އަ ުހ ާލގު ެވސް
ހަނދާ ްނވިއެ ެވ .ހެ ްއ ުލމަ ީކ ެގއްލުމެކޭ ބުނާފަދަ ިއ ްނ ާސމުގެ ާވހަ ަކ ަތ ަކ ްށ ހެ ްއ ުލމު ެގ ެގ ްއލުން ިމ ައދު
.މިވަ ީނ ސެނާއަށް ިލބި ަފއެ ެވ
މާ ާހ ިއ ެމދު ަގ ިއ ެސ ާނ ވިސް ަނ ުމ ްނދާ ވަރަ ަކށް ާމ ާހ ިއ ެމ ުދގައި ެސނާ ެގ ިހ ުތގައި ަސޢު ުޤވެ ިރކަ ްނ
ެވސް އި ުތ ުރ ަވމުން ދި ަޔ ެއ ެވެ .އ ަސޢު ުޤވެރި ކަމާއި ިވ ްސ ުނ ުމ ެގ ައސް ަލކީ ކޮ ަބ ިއ ަކ ްނ ސެ ާނ ައ ްށ
ި .ވސްނުނީ މާފަ ުހން ެނ ެވ
ސެ ާނގެ ހި ުތގަ ިއ ާމ ާހ ިއ ެމ ުދ ަގއި ސަ ުޢ ުޤވެރިކަ ްނ އު ެފދެ ުމ ްނ ދިޔަ ެއ ެވެ .އއީ ލޯ ިބނޫން ދެ ްނ
ކޮ ްނ ެއއް ެޗ ްއ ަކ ެމއް ެސ ާނއަކަ ްށ ޭނނގެއެވެަ .ނފު ަރ ަތ ީކ ޯލބީ ެގ ފެ ުށމޭ ުބނާބު ުނ ްނ އެ ީއ ެތދެ ްއނަމަ
މި ައދު މިއޮތީ ެއދުވަ ްސ ައ ިއސްފައެ ެވ .މާހާ ިއ މެދުގަ ިއ ެސނާގެހި ުތގަ ިއ ީމ ެގކު ިރން ނަ ުފ ަރ ުތ ިފ ަޔވާ
.އެހެ ްނ ެއ ްއ ެޗ ްއނެ ެތވެެ .އހެނަސް ިމއަ ުދ ެސ ާނ ެގހިތު ަގ ިއ ާމހު ައ ްށ ލޯ ިބ ިފ ަޔ ާވ ެއހެން ެއ ްއޗެ ްއ ެނ ެތ ެވ
ާމ ުހ ާއ ަބއްދަ ުލ ޮކށް ލޯބި ުހށަ ަހ ާޅނެ ގޮތަކާމެ ުދ ެސނާ ވަ ަރށް ގި ަނ ޮގތްގޮ ަތށް ިވ ްސ ަނމު ްނ
ެގން ިދޔައެ ެވ .މާހުއާ މެދުގައި ެސ ާނ ައ ްށ ކަ ްނތަ ްއކުރެވުނީ ަރނގަ ަޅ ްށ ޫނންކަ ަމ ްށވާތީ މާހު ެގލޯބި
ހޯ ުދމަށް ަވރަ ްށ ުއނދަ ޫގވާނެ ަކ ްނ ސެ ާނ ައށް އެނގެއެވެ .މާ ުހ ެދ ެކ ލޯ ިބވާ ަކމަ ްށ ެސނާ ުބ ިނ ަނ ަމ ެވސް
އެ ާވ ަހކަ ަތއް ަގބޫ ުލ ުކރާ ެނ މީ ަހކު ުހންނާ ެނ ހެ ެނ ްއ ހި ެޔ ްއ ުނވެއެވެ .މާ ުހދެ ެކ ެސ ާނ ޯލ ިބވާ ަނ ަމ
.މުޅި ަރ ަށށް ާމހު ަބދު ާނ ުމކޮށް ފަ ީލ ަހތް ކޮ ެށއް ުނ ާލ ެނއެ ެވ
ުނނިމ
) ފަ ްސވަ ަނ ަބ ިއ (
މާހާ ިއ ެމދުގަ ިއ ެއހާ ބޭ ިއ ްނސާ ުފން ަކންތަ ްއ ކޮ ްށ ަފއި ާވ ސެނާ މާ ުހދެ ެކ ޯލ ިބ ުވ ުމ ެގ ިސ ްއ ަރ ީކ
.ކޮބައިބާ ޭއ ިހތަ ްށ ައ ާރ ެނ ީމހުން ުނ ަހ ުނ ގިނަ ާވ ެނ ަކން ޔަ ީގ ެނވެ
މާހަ ްށ ލޯބި ހުށަ ަހ ާޅނެ ޮގ ަތކާ ިއ ެމ ުދ ަވ ަރ ްށގި ަނ ޮގ ްތގޮތަށް ިވސް ުނމަށްފަ ުހ ެސ ާނ އެވާހަކަދެއްކީ
ޭއނާގެ ެއކު ެވ ިރ ސު ްމނާ ގާ ުތ ަގ ެއ ެވު .ސ ްމނާ ައކީ ސެނާގެ މަ ުދރަސީ ދަ ުއ ުރ ްނ ެފށި ެގ ްނ ޭއ ާނ ާއ
ެ .އކު ަގއި ުއޅެ ުމ ްނއަ ްނނަ ޭއ ާނ ެގ ެއން ެމ ާގތް އެންމެ ެއކުވެރި ރަހު ަމ ްތ ެތ ިރޔާ ެއވެ
ސެ ާނ އެދުނު ެއދުމަ ްށ ެސނާ މެން ެގއަށް ސު ްމނާ ދި ަޔއީ ހަ ީވރު އެވެ .ސެނާއާ ިއ ސު ްމނާ
ާ .ވހަ ަކދަ ްއކަން ިތބީ ސެ ާނ ެގ ކޮޓަ ީރގައެވެ
ާމ ާހ ިއމެ ުދ ަގއި ެސނާ ކަ ްނ ަތ ްއކޮށް ަފއިވާގޮތު ްނ ސެ ާނގެވާހަކަތައް ާމ ުހ ަގ ޫބ ުލ ުކ ާރނެ ެހނެއް ”
.އަ ަހ ެރންނަ ަކށް ހި ެޔއްނުވޭ ”.ސެ ާނ ެގ ާވހަކަތަ ްއ ައ ުޑ ެއހު ަމ ްށ ަފ ުހ ސު ްމ ާނ ބު ެނ ިލ ެއވެ
ަގ ޫބލު ުނކުރަން ީވ ކީއްވެ ؟ …ަ .އހަ ެރން މިބުނީ ުނ އަ ަހ ެރން އެ ްނމެ ޯލ ިބވަނީ ާމ ުހ ދެ ެކޔޭ” .
ާމ ުހ ޫނން ީމ ަހކުދެކެ އަ ަހރެ ްނ ޯލ ްތބެއްނު ޭވ .އޭރު ެއހެން ަކންތަ ްއކު ެރ ުވ ީނ ެއ ަވރު ނުވިސް ުނ ީނ ަމ
އާއި ާސ ުމގެ ަސބަ ުބން …… ސުމް ާނ ާއއި މާ ުހ ަވރަ ްށ ރަ ްއޓެއް ެސއް ުނ… .ސުމް ާނ ިނކަން
ައ ަހ ެރން ަނށް މި ަކ ްނ ކޮ ްށ ީދ ަބލަ … ޭއ ުރން ސު ްމ ާނ ބު ާނ ކޮ ްނމެކަމެ ްއ ޮކ ްށދޭނަން .އާ ޭދސް ޮކ ްށ ަފ ިއ
ުބނަ ްނ .އަ ަހރެންނަށް މި ަކ ްނ ޮކށްދީ ަބ ަލ ”.މާ ޫޔ ްސވެއިސް ެޖ ިހ ަފއިވާ ސެ ާނ ަމ ުޑމަޑުން ާވ ަހކަ
ަ .ދ ްއ ަކ ުމ ްނ ިދޔައި ުރ ެސ ާނ ެގ ާވހަކަ ަތއް ސު ްމ ާނއަށް ަގބޫ ުލ ުކ ެރވެ ުމން ިދޔައެވެ
އާ ްނ …… ..އަހަރެންނާއި ާމ ުހ ވަރަ ްށ ަރ ްއޓެ ިހަ .އ ަހ ެރ ްނ ތިވާހަ ަކ ބުނެ ާފ ަނން … އެކަމު ”
އެވާހަކަ ަތއް ަގ ޫބ ުލކު ުރ ާމ ނުކު ުރ ްނ އެއީ ާމހުގެ ކަމެއްަ .އހަ ެރ ްނ ެވސް ބޭ ުނ ްނ ސެނާ ުއ ަފ ުލގައި
ުހންނަތަންދެކެން .ހިތްވަ ުރ ުކރޭަ .އ ަހ ެރން ަނށް ެވ ުވނު ެއ ްނމެ ރަނގަޅަ ަކ ްށ އެ ީހވެދޭނަން” .
ެ .ސ ާނ ައ ްށ ހި ްތ ަވރު ެދމު ްނ ުސ ްމ ާނ ާވ ަހކަ ދެއް ިކއެވެ
ާމހުގެ ލޯބި ޯހދުމަ ްށ ސު ްމނާ އެ ީހ ެތރި ެވ ޭދ ެނ ކަމަށް ބުނުމު ްނ ެސ ާނ ައ ްށ ވަރަށްބޮޑު ުއ ަފލަކާއި
ި .ހ ްތހަ ަމ ޖެހުމެއް ިލ ިބގެންދި ަޔއެ ެވ
ަވ ުގތު ަތ ްއ ާފއިތު ަވމުން ައއި ްސ އެ ްއ ެރ ެއއްގެ އި ާރ ޮކ ުޅ ަވގުތެވެު .ސ ްމނާ އާ ިއ މާހު ަބއްދަލު ީވ
ާމހު ެމން ެގކައިރި ްނނެ ެވ .ސު ްމ ާނ ާއއި މާ ަހ ީކ ަވ ަރ ްށ ުކޑައިރުއްސުރެ ެފ ިށގެން ެދ ެއކުވެރިން ެނ ެވ.
ާމ ަހ ްށ ސުމް ާނ ފެ ުނމާއެ ުކހެ ްނ ުސމް ާނ ައށް ޮގވާ ިލއެ ެވާ .މހު ޮގވާ ުލ ުމން ުސމްނާ ައއިސް މާ ާހއި
ާ .ވހަކަ ަދ ްއ ާކން ފެށި ެއވެ
ާމ ުހ ! ވަ ަރ ްށ ޮބޑު ާވހަކައެ ްއ ބުނަ ްނވެ ަފއި ެއބައޮތް …… .އެ ަކ ުމ …ެ .އ ާވ ަހކަ ިއ ެގ ”
.ސަބަ ުބ ްނ ައ ަހރެން ެދ ެކ ުރޅި ނާން ާނ ިތ ” .މާ ާހއި ދި ާމއަށް ބަލާލަމު ްނ ސު ްމ ާނ ާވ ަހކަ ެދއް ިކއެވެ
ސު ްމ ާނ ޮކންމެ ާވ ަހ ަކ ެއއް ދެ ްއ ިކ ަޔސް ައހަރެން ސުމް ާނ ދެ ެކ ުރ ިޅ ެއއް ާނއް ާނ ަނ ްނ .އެ ަކމު ”
ައ ަހރެ ްނ ިހ ްތހަ ަމ ނު ެޖހޭ ަކ ަހ ަލ ާވ ަހ ަކއެއް ދަ ްއ ަކ ްނޏާ ިއ ެއ ާވ ަހކަ ުނދެ ްއކުމަށް އެ ޭދނަން” .
ު .ސމް ާނ ެގ ވަ ަހކަ ާއ ުގޅު ަވ ިއގެ ްނ ާމހު ާވ ަހކަ ެދއްކިއެ ެވ
ާމހު! … ާމ ުހދެކެ ެސނާ ޯލބިވާ ވާހަކަ ުބ ެނ ިފނަ ަމ ގަ ޫބ ުލ ކުރާނަން ަތ ؟ ” ދުރަށް ަބލާލަމު ްނ ”
.ސުމްނާ އެހި ެއ ެވ
ސުމްނާ ބު ްނޏަ ްސ އަ ަހރެން ތި ާވ ަހ ަކ ަގ ޫބލެއް ުނ ުކ ާރނަން .އެހެ ްނ ނޫނަ ްސ ައހަ ެރންނަ ްށ ”
ަރނ ަގޅީ ުސ ްމ ާނ ިތ ާވ ަހކަ ުނދެ ްއ ިކ ްއޔާ ” .ސު ްމ ާނ ާއ ިދ ާމއަށް ަބލާ ްނ ުހރެ މާހު ބު ްނ ެޏވެޭ .އރު
ާ .މހު ެގ ޫމނު ަމތިން ފާ ުޅ ަވ ުމ ްނ ަދ ީނ ހި ްތހަމަ ުނ ެޖ ުހމު ެގ އަސަރުތަ ެކ ެވ
ައހަރެ ްނ ގަ ޫބލު ުކރާ ޮގތު ަގއި ައހަ ެރ ްނ ަނކީ މާ ުހ ެގ ަވ ަރށް ާގ ްތ ަރއްޓެއްސެއް ..އަހަ ެރންނަށް ”
ާމހު ެފ ްނނަނީ ވަ ަރ ްށ އެކަނިވެ ިރ ޮކށް އުޅޭ ަތންަ .އ ަހރެން ބޭ ުނ ްނ ާމހަށް ެއ ީހތެރި ާވން ……
ސެ ާނއާ މެ ުދގައި ހިތްހަ ަމ ނުޖެ ެހންޏާއި ިހ ްތ ަހމަޖެ ޭހ ުކއްޖެ ްއ ެގ ވާހަ ަކބު ޭނަ .އ ަބ ުދ ތިހެން
އެ ަކނި ެވ ިރ ޮކ ްށ ނު ުހ ޭރ ” .މާ ަހ ްށ އެހީތެ ިރ ާވން ބޭނުންކަން ހާމަ ުކ ަރމުން ުސ ްމ ާނ ވާ ަހ ަކ ދެ ްއ ުކން
ި .ނ ްނމާލި ެއވެ
އަހަރެން ުސ ްމނާ ާގތު ެއދޭނީ ުސ ްމ ާނއަށް ވާވަރުގެ ކަމަކު… ެއ ީއ ުސމްނާގެ ފަ ާރ ުތން ”
ައ ަހރެ ްނ ަނ ްށ ލޯބި ލިބު ްނ .މިހާރު އަ ަހރެން އެ ްނ ެމ ޯލ ިބ ަވ ީނ ުސމް ާނ ދެ ެކޭ .އ ުރ ްނ އަ ަހ ެރން ” ..
މާ ުހ ދަ ްއ ަކން ެފ ިށ ާވހަ ަކ ފުރި ަހ ަމ ކުރެވޭގޮތެ ްއ ނުވި ެއވެ .މާހާއި ދިމާއަށް ސު ްމ ާނ ަބލާ ިލވަގުތު
.ސު ްމ ާނ ާއ މާ ުހ ެގ ހަތަރުކަ ިޅ ަހމަ ެވ ެދ ީމހު ްނނަ ްށ ުހއްޓުން ެއރިއެވެ
ައ ަހ ެރ ްނވެސް މާހު ެދކެ ަވރަށް ޯލބި ޭވ… ” ާމ ުހ ެގ މޫނަށް ަބ ަލ ްނހު ެރ ަމ ުޑ ަމޑު ްނ ސުމް ާނ ”
ުބނެ ިލއެވެެ .އ ަތ ްއ ުދވަ ެހ ްއ ވާން ެދ ްނ ހި ުތ ަގ ިއ ަރއްކާ ޮކ ްށ ެގން ުހރި ޯލބި ުސމް ާނ ހާމަކު ީރ ެއކަމަށް
.އެންމެ ެއ ަކށީ ެގ ްނ ާވ ވަގު ުތ ޖެހުމު ްނ ެނވެ
ުސމް ާނ ާއ ިއ ާމ ުހގެ ެމދު ަގ ިއ ޯލބީގެގު ުޅ ްނ ފެ ިށ ެގން ިދ ަޔ ީއ ެދމީ ުހން ވެ ްސ ޭބނު ްނ ެވގެން ަކމަށް ާވ ީތ
އެކަ ުމގަ ިއ ެއހެ ްނމީހެ ްއ ެގއެހީ ޯހދާކަ ްށ ނު ެޖ ުހނެ ެވަ .ހ ަމއެ ެހންމެ އެކަމަ ްށޓަކައި ވަގުތުތަކެއް
ހޭ ަދކުރާކަށް ެވސް ނުޖެހު ެނ ެވ .ދެ ީމ ުހންވެ ްސ ތިބީ އެކަ ުކ ައނެ ަކ ަކށް ެއދި ެއ ިދ ަކ ްނ ަވގު ުތ
ޖެ ުހމާއެކު ެހން ާހމަވެގެ ްނ ިދ ަޔއެ ެވު .ސމް ާނ ާއ ިއ ާމހު ޯލ ީބ ެގ ައހުދު ަތކާ ިއ ަވ ުއދު ަތއްވަ ުމން
ދު ަވ ަހކުވަކި ުނވެ ެއ ުކގައި ުވމަށް ބު ަނމު ްނ ިދ ަޔ ީއ ެއމަ ުގމަތީގަ ިއ ިތ ެބ ެގން ަނ ަމ ެވ ްސ އެދެ ީމހުން ިފޔަވާ
.އެހެ ްނ ީމ ަހކަ ްށ އެކަމު ެގ ެއ ްއވެސް ިހލަ ެމ ްއ ުނވެ ެއވެ
ުސމްނާ ާއ ިއ ާމ ުހ ވާ ަހ ަކ ދަ ްއ ަކން ވިއް ަސ ަކށް މިނި ްޓ އެތަ ުނގައި މަ ުޑ ުކރު ަމ ްށފަ ުހ ގެއާ ިއދި ާމއަށް
ހިނ ަގ ިއގަ ީތ އު ަފލު ްނ ުފ ިރފައިވާ ހާލު ަގ ެއވެޭ .އރު ދެ ީމހުންގެ މޫ ުނމަތިން ވެސް ާފޅު ަވ ުމ ްނ ަދ ީނ
ު .އ ަފލާ ިއ ހި ްތ ަހމަ ެޖހު ުމގެ ައސަ ުރ ަތކެ ެވ
މާހު ެދކެ ސެ ާނ ލޯ ިބ ާވ ވާ ަހ ަކ ުބ ުނ ުމ ްނ ާމހު ިދން ަޖ ާވ ުބ ހޯދު ަމށް ުސ ްމނާ ެމން ެގ ައށް ސެނާ ިދ ަޔ ީއ
.އެރޭ ެގ ުނ ަވ ެއ ްއ ަޖހާކަން ހާ ިއރެވެ
ސެ ާނ އާ ސު ްމނާ ވާހަކަ ދައްކަ ުމން ަދއް ަކމުން ުސ ްމނާ ބު ީނ ެސނާ ެދއްކި ވާހަ ަކތަ ްއ މާ ުހ ަކއި ީރ
ދެ ްއކު ުމން މާހު ައއީ ުރ ިޅ ަކމަ ެށ ެވ .ހަ ަމ ެއހެ ްނމެ އިތު ަރށް އެވާ ަހކަ ނުދެ ްއ ުކ ަމށާ އެވާ ަހކަ ަދއް ާކ ަނމަ
.ސު ްމނާ ާއއި ުގ ުޅން ާބ ްއވަން ބޭ ުނ ްނ ުނ ާވކަމަ ްށ ެވސް މާ ުހ ުބނި ަކ ަމށެ ެވ
ސު ްމނާ ާއއި މާހުގެ ެމ ުދގަ ިއ ޯލ ީބގެގުޅުން ފެށި ެގން ިދޔަ ާވހަކަ ުސ ްމ ާނ ިސއްރުކު ީރ ދެފަރާތު ެގ
ަ .މސް ަލ ަހ ަތށް ަޓ ަކ ެއ ެވ
މާ ުހ ެގ ޯލ ިބ ލިބޭގޮ ްތނުވުމު ްނ ެސނާ ވަ ަރ ްށ ެދރަވިއެ ެވ .އެ ެހންވެ ަވ ަރ ްށ މާޔޫ ްސ ެވ ިއނދެ
ރޮއި ޮރ ިއ ަފއި ެއ ާވހަ ަކ ަދ ްއ ަކމު ްނ ދިޔަ ެއ ެވަ .ހމައެ ެހން ެމ ަގ ިޑ ެއއް ހާ ިއ ުރ ސުމް ާނ ާއ ވާހަކަދަ ްއ ާކ ްނ
ިއ ުނމަ ްށ ަފހު ސެ ާނ ގެ ައ ްށ ަދމުން ުބނީ އޭ ާނ ުދވަ ަހ ުކ ެވސް އެ ެހ ްނ ީމ ަހ ުކދެކެ ޯލ ިބނުވާ ެނކަ ަމށާ ާމ ުހ
.ނޫ ްނ ީމހަ ާކ ނުއިންނާ ެނ ަކމަ ެށވެ
މާ ުހ ެގ ލޯ ިބ ިލ ޭބ ޮގ ްތ ނުވުމުން ެސނާ ކު ަރ ުމ ްނ ާދ ިހތާމަ ަތ ްއ ުދ ަވހަކަށްވު ެރ ުދ ަވ ެހއް
ިއ ުތރުވަ ުމ ްނ ިދޔަ ެއ ެވ .ހަ ަމ ެއ ެހންމެ ެއ ަކ ިނމާއެކަނި ހޭ ަދކު ާރވަގުތު ަތއް އި ުތ ުރ ަވމުން ެއކަހެ ިރ
ހި ާސ ުބތަ ުކންފެ ުނ ްނ ިގ ަނވަމު ްނ ިދ ަޔ ެއ ެވ .އެ ޮގތުން އެންމެ އާ ްނ ުމކޮ ްށ އޭ ާނ ފެ ްނނަ ުމ ްނ ަދ ީނ ރަށު ެގ
ެދ ުކ ުނފަރާތު ައ ިތރި ަމތީ ަގއި ާވ ދި ްއގާ ަގސްތަ ްއ ަކ ިއރިންނެވެ .އޭގެތެ ޭރން ބަ ެއއް ުދ ަވސް ުދވަހު
ަހ ީވރު ެއތަ ަނށްދާގޮ ަތށް އިރުއޮއްސޭންދެ ްނވެ ްސ ެއ ަތނު ަގއި ުހ ެރއެވެި .މ ާހރަކަށް ައ ިއސް ސެނާ ެގ
ޫ .މނުމަތިން ާމ ޫޔސްކަމާ ިއ ިހ ްތދަތިކަ ުމގެ ިއތުރުން އެކަ ިނވެރި ަކ ްނ ނޫ ްނ ެއހެ ްނ ަކ ެމއް ނުފެ ެނއެ ެވ
ަރ ުށތެ ެރއަށް ވެ ިރ ެވ ަފ ިއވާ ަހ ަލ ޮބ ިލކަ ާމއެކުހެ ްނ ވަގުތުތައް ފާއިތު ަވމުން އައި ްސ ަހވީރު ވެއް ެޖ ެއ ެވ.
އިރު ޮއ ްއ ޭސ ަވ ުގތު ާގތް ަވ ުމ ްނ ައ ްނ ާނ ީތ ަރށުތެ ެރ ައ ްށ ެފތު ެރމުންދި ަޔ ައނ ިދ ިރކަ ާމ އެކު ެހ ްނ
.ހަ ަމހި ޭމ ްނ ަކން ވެ ްސ ވެރި ަވމުން ދިޔަ ެއ ެވ
ެސ ާނ އޭނާ ެގއާދައިގެ ަމތި ްނ ިމއަ ުދ ެވ ްސ ިއ ުރ ޮއއްސޭގަ ިޑ ާއދި ާމ ޮކ ްށ ެދކު ުނފަރާތު ައތި ިރ ަމއްޗަށް
ައއެވެ .އެ ަތ ުނ ގައިވާ ިދ ްއ ާގގަ ްސ ަތ ުކ ެގ ެތރެއި ްނ ަގހެ ްއގަ ިއ ލެގިލައި ެގ ްނ ުހރި ެސނާ ެގ
ަހރަކާ ްތ ަތ ުކން ާނއި މޫނުމަ ިތން ާފޅުވަ ުމން ާދ ސުޢޫރުތައް ައން ަގއި ދެނީ ޭއ ާނ ކޮން ެމ ެވސް
ު .މ ިހ ްނމު ަކ ަމ ާކ ވިސްނަ ުމ ްނދާ ކަ ެމވެ
ުނނިމ
) ހަ ަވ ަނބައި (
ކޮ ްނ ެމވެސް ުދވަ ަހކުން އެ ަތ ުނ ްނ މާ ުހ އޭނާއާ ބައް ަދ ުލ ުކ ާރ ެނކަ ަމ ްށ ޭއ ާނގެ ިހތް ބު ަނ ުމ ްނދިޔަ
ަކ ަހލަ ެއވެި .އ ްއޔެއާއި ޭއ ެގ ުކރީ ުދވަސްފަ ަދއި ްނ މިއަ ުދވެ ްސ ޭއ ާނ އެތަނު ަގއި ުހ ީރ ެއ ުއން ީމދާއި
އެ ިހ ާޔލުގަ ެއވެަ .ހ ަމ ެއހެންމެ ެއ ުއ ްނމީ ާދއި ެއ ިހޔާ ުލ ޙަޤީ ަޤ ަތ ަކށް ެވދާ ެނ ަކ ަމށް ުކރެ ޭވ
އި ްނތި ާޒރުގައެވެު .ކ ީރދެ ޭރ އެ ެހ ްނ ީވ ނަމަވެ ްސ ިމރޭމާހާއި ަބ ްއދަ ުލވާނެ ަކ ަމށް އޭ ާނ ކު ާރ ުއ ްނ ީމދު
ި .އ ުތރެވެ
މަ ުޢ ިރބުނަމާދު ވަ ުގ ުތގެ ަބންގި ާއއެ ުކހެ ްނ ިގ ަނބަޔަކު ިމސް ިކތާ ިދމާ ައ ްށ ިމސް ާރބު ޖަ ަހއިފިއެވެ.
.ރަ ުށ ެތރެއަ ްށ ެވރި ަވ ުމންދި ަޔ ައނ ިދރި ަކމާ ެއކު ަމގުތަކުން މީ ުހ ްނފެނުން މަދު ަވމު ްނ ިދ ަޔ ެއ ެވ
ސެނާ ެއތަނުގައި ހު ިރ ިއ ުރެ ،ވރިވަމު ްނދި ަޔ އަނ ިދ ީރގެސަ ަބ ުބ ްނ އޭނާއަށް ެއއް ެވސް ހި ަލމެއް ުނވާ
ކަ ަހ ަލއެ ެވި .ހ ާޔލީ ަކނ ެޑ ްއ ަގއި ަފ ަތމު ްނ ިދ ަޔ ސެ ާނ ސި ްއސަ ިއ ެގން ިދޔަ ީއ ޭއނާ ައށް ެއއް ެވ ްސ
.ހި ަލމެ ްއނުވެ ޭއ ާނ ެގ ަފހަ ުތ ްނ ީމ ަހކު ައ ިއ ްސ ޭއނާގެ ޫމ ުނ ަމ ީތ ަގ ިއ ައތްއެޅު ުމ ްނ ެނވެ
ީމ ާކ ުކ ؟ “ސެ ާނ ެގ ކަ ްނ ަފތާއި އޭނާ ެގ ައނގަ ކައިރިކޮށްލަމުން އެ ީމހާ އަހާލިއެ ެވަ .ކން ަފތުގަ ިއ ”
.އަ ުޑޖެ ުހ ާމ ެއކު ވެސް އެ ީއ މާހު ަކން ެސ ާނއަ ްށ ަޔގީ ްނ ިވ ެއވެ
ލި ުބ ުނ ހިތްހަ ަމ ެޖހު ެމ ްއގެ ޮބޑުކަ ުމ ްނ އަ ަވ ްސއަވަހަ ްށ މާ ުހ ެގ ައތް އޭ ާނގެ ޫމނު ަމ ިތން ނަ ަގ ުމ ްނ ާމ ާހއި
ިދމާއަށް އެނބު ުރ ެނ ެވެ .ސ ާނ ެގ ކު ިރމަ ީތ ަގއި ަކހަ ަލ ޮގތަ ަކ ްށ ުހއް ިޓ ސެ ާނ ާއ ދި ާމއަށްބަ ާލ ްނހު ިރ ާމ ުހ
ެފނު ުމން ޭއނާގެ ިހތް ުއފަލުންފޮ ުޅނެވެ .އަ ަވ ްސއަވަ ަހށް ާމ ުހއާ ާގތަށް ެޖހިލެވު ީނ ިކ ިހނެ ްތ ަކމެއް
.އޭ ާނއަށް ެވ ްސ ޭނނގު ެނ ެވ
ިލ ުބނު ފު ުރ ަސތު ެގ ބޭ ުނން ިހ ުފ ަމށް ެސނާ އަވަސް ިވ ެއ ެވ .އޭ ާނ މާ ުހ ެދ ެކ ޯލބިވާވަރު ާހ ަމކޮށް ޭއ ާނގެ
ލޯބި ގަ ޫބލު ުކ ުރމަށް މާހު ގާތު ެއދުނެ ެވަ .ހ ަމއެހެންމެ ޭއ ާނއަ ްށ ާމ ާހއި މެދު ަކން ަތއްކުރެ ުވނު
.ގޮތާމެދު ދެރަ ާވ ަކ ަމ ްށ ުބ ެނ ތަކުރާ ުރ ޮކށް ަމ ާއ ަފ ްށ އެ ުދނެވެ
ެސނާއަށް މަ ާއ ުފކޮ ްށ ސެ ާނގެ ޯލބި ާމ ުހ ގަބޫލު ުކރީ ޭއ ާނވެސް ެސނާ ދެ ެކ ާވލޯތް ެބއް ެގ ސަ ަބ ުބ ްނނެވެ.
ހަ ަމއެހެންމެ ސެ ާނއާ ުގޅި ެގން އުފާވެ ިރ ިހތް ަހމަޖެ ޭހ ިދރި ުއޅު ެމއް ުއ ެޅ ޭވ ެނ ަކމުގެ އުން ީމދާ ިއ ޔަ ީގ ްނކަ ްނ
ެ .ވ ްސ ޮއތުމުން ެނ ެވ
ެސ ާނ ާއ މާހުގެ ަނން ލޯ ިބ ެވ ިރން ެގ ިލ ްސ ަޓށް އި ުތ ުރ ެވ ެގން ިދޔައީ ެއ ެހ ްނ ެއން ެމ ްނ ެގލޯތަކަ ްށ
ި .ސ ްއރުންނެ ެވ .ހަމަ ެއހެ ްނ ެމ ެއހެ ްނމީހަ ަކށް ިހލަމެ ްއ ެވ ްސނުވާހާ ސިއްރު ްނ ެނ ެވ
ުސ ްމނާ ެދއް ިކ ވާ ަހ ަކ ަތ ާކ ެބހޭގޮތު ްނ ެސނާ ސުވާ ުލ ުކ ުރ ުމ ްނ މާ ުހ ުބނީ އޭނާ ުސ ްމނާ ައ ްށ އޮ ުޅ ާވ ީލ
ަކ ަމށާ ،އެހެ ްނހެ ީދ އޭ ާނގެފަރާ ުތން ެއ ެހ ްނ ީމ ަހކަށް އެނގިދާނެތީ އެހެން ިވ ަޔ ުނ ިދ ުނ ަމށް ަޓކާ
ކަމަށެ ެވަ .އ ިދ ުސމްނާ ާގ ުތ އި ުތ ަރ ްށ ިމވާހަކަ ނުދެ ްއކު ަމށް ވެ ްސ ބުންޏެ ެވާ .މ ުހގެ ވާހަކަ ަތ ްއ
ަގބޫ ުލކުރަ ުމން އޭ ާނ ބުނާ ަފ ަދއިން އަ ަމ ުލ ކު ުރ ަމށް ެސ ާނ އެ ްއބަ ްސ ަވމު ްނ ިދ ަޔ ިއ ުރ
އޭނާގެމޫނުމަތިންނާ ިއ ަހރަ ާކތް ަތކު ްނ ފާ ުޅ ަވމު ްނ ަދ ީނ އު ަފލާ ިއ ހިތްހަމަ ެޖހު ުމގެ ައ ަސ ުރތަ ެކ ެވ .މާހެކޭ
އެ ްއފަ ަދ ިއން ސެނާވެސް ޭބނު ްނވީ ެއދެ ެމދު ަގއިވާ ޯލ ީބ ެގގުޅު ްނ ެއ ެހ ްނ މީ ުހ ްނނަށް ިސއް ުރ ޮކ ްށ
ީ .ވހާވެސް ސި ްއ ުރން ޯލ ީބގެ ބައްދަލުވު ްނ ަތ ްއ ާބއްވަ ުމ ްނ ގެން ާދ ެށ ެވ
މާހުއާ ސެނާ ެއ ެދ ީމ ުހ ްނ ެގ ލޯބީގެ ފު ަރ ަތމަބައް ަދލުވު ްނ ިނން ާމލީ އެރޭގެ ަހ ެތ ްއ ެވސް ެޖ ިހ ަފ ުހންނެވެ.
ާމ ަދމާރޭވެސް ދެނަމާ ުދދޭ ެތ ޭރ އެތަ ުނން ަބއް ަދލު ުކރު ަމށް އެ ްއބަސްވަމު ްނ ެސ ާނ ޭއ ާނގެ ެގއާދިމާއަށް
މި ްސރާ ުބ ެޖ ިހ ެއ ެވޭ .އ ުރ ެސނާ ެގ މޫ ުނ ަމތިން ފާ ުޅވަ ުމ ްނދާ ުއ ަފލާ ިއ ިހ ްތ ަހ ަމޖެ ުހމަ ްށ ފަނޑުކަ ެމ ްއ
ާ .ނދެއެވެ
ަވ ުގ ުތ ަތ ްއ ާފއިތުވަ ުމން ެމ ްނދަ ްނވުން ަކއިރިވަ ުމ ްނ ދިޔައިރު ަރ ުށތެ ެރ ައ ްށ ހަމަ ިހ ޭމ ްނ ަކ ާމ ިއ ަފ ުޅ ަކ ްނ
ވެ ިރވަ ުމން ިދ ަޔ ެއ ެވަ .މގު ަތ ުކ ްނ ީމހު ްނ ެފނު ްނ މަ ުދވަ ުމ ްނ ގެތަ ުކތެ ޭރ ްނ ެފންނަމު ްނދިޔަ ގަދަ ައލިތަ ާކ ިއ
ަ .އޑު ަތއް މަ ުޑ ަވ ުމން ިދ ަޔ ެއވެ
ުދ ަވ ްސ ަތކާ ިއ ޭރ ަތ ްއ މާ ީޒއާ ެއ ުކ ަވމުން ދިޔަ ެއ ެވު .ސމްނާ ާއ ިއ ާމހު ެގ މެދުގައި ުއފެ ިދފަ ިއވާ ޯލބީ ެގ
ގުޅުމަކީ ެދ ާއ ިއ ާލއި ްނ ވެސް ނު ަހނު ުރހޭ ޯލތް ަބ ަކ ްށ ިވއެ ެވ .ސު ްމނާއަ ީކ ތަ ުޢލީ ުމ ހާސި ްލ ުކރަ ުމ ްނދާ
ކުއްޖަކަށްވާ ީތ ުސމް ާނ ާއ ާމހު ބައް ަދ ުލ ުކރަނީ ަމދަ ުރސާގެ ކި ެޔވުންނޯ ްނ ަނ ދު ަވ ްސ ަތ ުކ ެގ
.ކު ީރރެ ާއދި ާމކޮ ްށ ުސމް ާނ ެމންގޭގަ ެއ ެވ
ެސ ާނ އާ ިއ މާހު އެދެމީ ުހ ްނ ާވ ަހކަ ދައް ާކ މަ ްޝ ަވ ާރ ޮކ ްށ ަފއިވާ ފަ ަދ ިއން ެއ ެހ ްނމީ ުހންގެ ލޯތަކަ ްށ
ސި ްއ ުރން ޮކ ްނމެ ެރ ައ ުކހެން ަރށު ެގ ދެ ުކ ުނ ަފރާތު ައ ިތ ިރ ަމތީގައި ބަ ްއ ަދލު ުވންތައް ާބއްވަ ުމ ްނދިޔަ ެއވެ.
ާމ ުހގެ އެދު ުމގެ ަމ ިތން ސެ ާނ އަމިއްލަ ައ ްށ ސުމް ާނއާ ުގ ުޅ ްނ ަކނޑާލިއެވެ .އެކަމާބެހޭ ޮގތުން ުސ ްމ ާނ
.ސު ާވލުކު ުރމުން ސެ ާނ ބު ީނ ިމ ާހ ުރ ސު ްމނާ ާއ ގުޅުން ާބ ްއވަން ބޭ ުނންނު ާވ ަކ ަމށެވެ
ާ .މޒީ ާއއެ ުކ ަވމު ްނ ިދޔަ ދުވަސް ަތ ާކއެ ުކ ެހ ްނ ެސނާއާ މާހުގެ ޯލތްބަށް ަމ ަހކަ ްށ ުވ ެރ ިގނަ ުދ ަވސް ެވ ްއޖެ ެއ ެވ
މާހު ެއދެމުންދިޔަ ަފ ަދއިން ެސނާ ާއ ާމހު ެގލޯ ީބގެ ބައްދަލު ުވ ްނތައް ަރށުގެ ހު ަޅނގު ޮކޅުގަ ިއ ާވ
ފަޅު ެގތަ ުކ ްނ ެގ ައ ަކ ްށ ަބދަ ުލ ުކ ިރ ެއ ެވ .އެ ަސ ަރ ަހ ްއ ަދކީ ީމ ުހ ްނ ިދރިނޫޅޭ ިހސާބަކަ ްށ ެވފަ ިއ ެއ ްއވެ ްސ
ވަ ެރއްގެ ައ ިލ ަކމަ ްށ ެވ ްސނުވާ ިހސާ ަބކަ ްށވާ ީތ އިރު ޮއއް ުސމަށްފަ ުހ އެ ިހ ާސބު ްނ ީމހަ ުކ ނުފެ ެނ ެއ ެވ.
އެހެ ްނ ެވ ސެނާ ާއ ިއ ާމ ަހ ްށ ަޓ ަކ ިއ ެއ ަތ ްނ ވެ ަފ ިއ ަވނީ ވަ ަރ ްށ ިމނި ަވ ްނ އަ ާމ ްނއޮ ާމން ލޯ ީބ ެގ
މަން ިޒ ަލ ަކ ެށވެ .އެ ަތނު ަގ ިއ އެ ީމ ުހން ޭބނުން ިއ ަރކު ބޭ ުނ ްނ ަވރަކަށް ަބ ްއ ަދލު ޮކށް ޭބ ުނން ޮގ ަތކަށް
ު .އޅުމު ެގ ފު ުރސަތު ލިބި ަފއި ވެ ެއވެ
ސާމު ެގ ފަ ާރ ުތން ސެ ާނއަ ްށ ުނލިބުނު ެއ ަތ ްއއު ަފލަކާ ިއ ައ ާރ ެމއް މާހުގެ ަފ ާރތު ްނ ެސ ާނއަށް
ލިބެމުންދި ަޔއެވެ .ލޯ ްތ ަބ ީކ ކޮ ާބކަ ާމއި ލޯ ީބގެ އާ ާރ ިއ ާބރު ެސ ާނ ައ ްށ ެއނ ޭގންފެށީ ިމހާ ެރ ެވ.
އެ ެހންވުމުން ެސ ާނ ހު ްނ ަނނީ ާމ ުހ ާއއެ ުކގަ ިއ ހޭދަ ުކ ެރ ޭވ ަވގު ުތ ެވ ްސ ަމ ުދވެ ަފ ެއވެ .ހަމަ ެއ ެހން ެމ
މާހު ާއ ަބއްދަލު ުކރެވޭވަ ުރ ެވ ްސ މަ ުދވެފަ ެއވެ .މާހު ެގ ޯލ ީބ ަގއި ޮމ ަޔ ާވ ަވރު ެވ ަފއިހު ިރ ެސނާ ައ ްށ،
ލޯބީ ެގލައް ަޒތާ ިއ ިއޝް ީގ މަސްތު ަގއި ޭއނާ ެގ އި ްއ ަފތް ެތރިކަ ްނ ވެ ްއޔާއި މޮޑެ ިވދިޔައި ުރވެ ްސ
ޭ .ހވެ ިރ ަކ ެމއްނުވިއެ ެވ
ާމހު ެގ ަފ ާރ ުތން ިލބެ ުމ ްނދި ަޔ ޯލތްބާ ިއ އަ ާޅ ުލ ުމގެ ަސބަބުން ުސމްނާ ހުންނަނީ ަވ ަރ ްށއު ާފ ެވ
ިހ ްތހަމަޖެ ިހ ަފ ެއވެ .ހަ ަމ ެއހެން ެމ މާހު ެދ ުމން ާދ ހި ްތވަރުގެ ަސބަބުން ތަޢު ީލ ީމހަޔާ ާތ ިއ ެގ ްނ
.ކު ިރ ަޔށްދިއު ަމށް ިއ ުތ ުރ ާބ ެރ ްއ ލި ިބ ެގ ްނ ިދޔަ ެއވެ
ެސ ާނއާ މާހުގެ މެދު ަގ ިއވާ ލޯ ީބ ެގގު ުޅމަ ްށ ެދމަ ެހ ްއ ާހ ުދ ަވ ްސވީރު ެސނާ ެގ ހަ ިށ ަގނޑަށް ބަދަ ުލތަކެއް
.އަ ްނ ާނން ެފ ިށއެ ެވ .ބޯއެނ ުބރު ާމއި ޮހޑުލެވުން ާއ ްނ ުމ ާވން ެފ ިށއެ ެވ
ކު ްއލިއަ ަކ ްށ ަހށިގަނ ަޑ ްށ މިއަ ްނ ާނ ްނފެށި ަބ ަދލާއި ަކ ްނ ަތއް ަތއް ވާ ްނފެށި ޮގތުގެ ަސ ަބ ުބ ްނ ެސ ާނ
ހާސްވާ ްނ ފެށި ެއވެ .ހަ ަމ ެއހެ ްނ ެމ މި ަކން ަތ ްއ ަތއް ޮބޑު ެވ ެސ ާނއަށް މަދަ ުރސާ ައ ްށ ނުދެވޭދުވަސް ަތ ްއ
ި .އ ުތ ުރވަ ުމން ާދ ްނ ެފށިއެ ެވ
އި ުރއޮ ްއ ިސ ަހތެ ްއ ަޖ ާހ ަކން ހާއިރެ ެވެ .ސ ާނއާ މާ ުހ ެއދެމީ ުހ ްނ ެގ ލޯބީ ެގ މަން ިޒލް ަކމު ަގއިވާ އެ
ަފ ުޅގޭގައި ިތއްބެވެެ .ދ ީމ ުހ ްނ ާވހަ ަކ ދައްކާ ަމ ްޝ ަވ ާރ ކު ަރމު ްނދި ަޔ ިއ ުރ އަޑާ ިއ ަހރަކާތު ްނ
ާ .ފ ުޅވަމު ްނދަ ީނ ާހސްކަ ާމ ިއ ުނތަ ަނ ަވސްކަ ުމގެ ައ ަސ ުރ ތަ ެކ ެވ
މާ ުހ! ދެން ިކ ިހނެ ްތހަދާ ީނ ؟ ި .މކަ ްނ ިމހެ ްނ ެވ ްއޖާ ަމ ްނ ަމމެ ްނ ެވސް އަހަ ެރ ްނ ެދކެ ވަ ަރ ްށ ”
ުރޅިއަން ާނ ެނ … ނޭނ ެގ ހަދާ ެނ ޮގ ެތ ްއ ެވސް … .އަ ަހރެ ްނ ަމ ަދރުސާއިންވެ ްސ ަކނޑާ ާލ ެނ.
މުޅި ަރ ަށށް ފަ ީޟހަތްވާނެ .ހިނގާ އަވަހަށް ކަ ިއ ެވ ިނ ުކ ަރން ޭއރުން ” ..ކު ަޑއިރުކޮޅަކު ިވ ްސ ާނ ްނ
.އި ުނ ަމ ްށ ަފ ުހ ސެނާ ާވހަ ަކ ދެ ްއކި ިއ ުރ ެދލޮ ުލން ކަރު ަނ ޮއހޮރެމު ްނ ިދ ަޔ ެއވެ
ިތ ެހން ުބނާއިރަ ްށ ކިހިނެތް ަކ ިއވެ ިނ ުކރާ ީނ ؟ …ި ..މހާރު ަކ ިއ ެވ ްނ ެޏ ްއ ކުރު ަމ ީކ ެވ ްސ ާހ ަދ ”
ޮބޑުކަ ެމ ޭކ … ެއ ްނ ެމ ުފ ަރ ަތމަ ސި ީޓ ެއއްލައި ެގ ްނ ސެނާ ަމ ަދރު ާސ ިއން ވަ ިކ ާވން ޖެ ޭހ ިއރުެ ،އކަމަ ީކ
ވެސް އެހާ ަފސޭ ަހއި ްނ ކުރެ ޭވ ެނ ަކ ެމ ްއނޫން… ެސނާގެ ަބ ްއ ަޕ ެމ ްނ ރު ިހ ެގ ްނ ނޫން ޮގތަކަ ްށ
ެއ ަކން ުކރެވޭން ެނ ްތ ިއރު ސެ ާނ ެގ ބަ ްއ ަޕމެ ްނ އެ ަކ ަމ ާކ ރު ްއ ާސ ީނ ިކހިނެ ްތ ؟ … .އެ ަކން ނި ުމނަ ްސ
ައދި ކު ިރ ެއ ުރމެ ްއ ެނ ްތ .ސެނާ ެގ ބައްޕަ ެގ ރުހުންހޯ ާދ ްނ ެއބަޖެ ޭހަ .އ ަހ ެރން ަކ ަހލަ މީ ަހކާ ސެ ާނ
އިންނާ ްނ ެސ ާނ ެގ ަބއްޕަ ަވ ީލއެއްނު ޭދ ެނކަ ްނ ައ ަހރެން ަނ ްށ ަޔ ީގންަ .އ ިދ ެއކަ ްނ ކު ެރ ޭވންއޮ ީތ ެވ ްސ
ެސނާގެ ބަ ްއޕަ ާރ ްއޖެއައި ދުވަ ަހކު ްނަ .އންނާނެ ދުވަ ެހ ްއ ެއނ ެގ ީނއެއްނޫން .ބައްޕަ އަންނަ ްނ ެދން
ކެތްތެ ިރ ެވ ަހމަޖެހި ެގ ްނ ުހ ޭރ …ެ .ހ ުދ ްނ އެ ުޅ ުމގައި އެ ަކމަށް ވި ްސ ާނތި … ައ ަހ ެރ ްނ ެވސް
ތި ަކމާ ވިސް ާނނަ ްނ …… ެދން ިހނގާ ެގއަ ްށދާ ްނި .މހާރު އުޅޭނެ ަކން ޭނނގެ ސެ ާނ ޯހދަން.
ައ ަހރެން ދެ ްއކި ާވ ަހ ަކ ަތ ާކ ެމދު ވި ްސނާ ިތ .ގެއަށް ާދއި ުރ އެހެންމީ ަހ ަކށް ނުފެންނާތި … ” ސެ ާނ ެގ
ޮކނޑުގަ ިއ ހިފަ ަހއް ަޓއިގެން ެސނާ ެގމޫނަށް ަބ ަލ ްނހު ެރ މާ ުހ ާވހަކަ ެދ ްއ ިކ ެއ ެވޭ .އ ުރ އޭނާ ެގ
ައޑާއިހަރަކާ ްތ ހުރި ޮގތު ްނ އޭ ާނ ހުރީ ވަރަ ްށ ެދރަވެފަ ިއ ަކން އެނ ެގއެ ެވާ .ވނީ ެވ ްސ އެ ެހ ްނތާ ެއ ެވ.
ެ .އކަ ްނ އެހެންއެ ިދމާ ީވ ާމހުގެ ެވ ްސ ސަބަ ުބން ަކ ްނ ާމހަށް ގަ ޫބ ުލ ުކ ެރވެ ެއ ެވ
ުނނިމޭ
) ަހ ްތ ަވ ަނ ަބއި (
ސެނާއާއި މާ ުހ ަބއް ަދލު ުވ ްނ ިނ ްނ ާމ ުލމަ ްށ ަފ ުހ ެސ ާނ ޭއ ާނގެ އާ ަދއި ެގ ަމ ިތ ްނ އެހެންމީ ުހ ްނ ެގ ލޯ ަތކަ ްށ
ިސ ްއރު ްނ ެގއަ ްށ ިހނ ަގ ްއޖެ ެއ ެވޭ .އ ުރ ެވސް ޭއނާ ެގ މޫނު ަމ ިތ ްނ ާފޅު ަވމުން ަދ ީނ ާހސްވުމާއި
ަ .ކ ްނބޮ ުޑވުމުގެ ައ ަސ ުރ ަތ ެކވެ
ެސނާ ެގ ައށް ވަދެ ެގން ައ ިއ ިއރު ެފންޑާތެ ޭރގަ ިއ ހު ިރ ޖު ާމނާ ައ ްށ ެސނާ ފެނުނެ ެވަ .ހމައެ ެހންމެ
ޭއ ާނ ައށް ވެ ަފއި ުހ ިރ ޮގތް ާފހަގަކު ެރވި ެއކަ ާމމެދު ވި ްސނާ ެލ ުވ ެނ ެވު .ޖ ާމ ާނއަކީ ފޫޅު ަމ ިއކޯ ްސ
ަ .ހދަ ިއގެ ްނ ުހ ިރ ފޫ ުޅމަ ަޔ ަކށްވާ ީތ ަވރަށް ަފސޭހަ ަކ ާމ ެއކު ސެ ާނ ެގ ހާލަތު ދެ ެނ ަގތެވެ
ވަ ުގ ުތ ަތއް ާފއި ުތވަ ުމންއަ ިއސް ނުވަ ެއ ްއ ޖަ ާހކަ ްނ ާހއިރެވެ .ރިސާމު ަރ ުށ ަގ ިއނޫޅޭތީ ެވ ޭގގައިތި ީބ
ސެ ާނ ާއ ޖުމާނާ ެއ ަކ ްނ ެޏ ެވޭ .ގ ޮދރު ަލ ްއޕާ ަތޅުލު ަމ ްށފަ ުހ ުޖމާ ާނ އަ ިއސް ސެނާ ެގ ކޮ ަޓ ިރ ައ ްށ
ަވ ުނ ުމ ްނު ،ޖމާ ާނއާ ދިމާ ައ ްށ ެސނާ ަބލާ ިލއިރު އޭ ާނގެ ޫމނުމަ ިތ ްނ ާފ ުޅވަމު ްނ ަދނީ
ާމޔޫ ްސކަމާ ިއ ިހ ްތ ަދ ިތކަ ުމ ެގ އަސަ ުރ ަތކެވެީ .ހވަނީ ެއތަ ްއ ުދވަ ެހއް ވާންދެ ްނ ޮބ ުޑ ަބއް ެޔއް ަގއި އު ެޅފަ ިއ ާވ
.މީހެއްހެ ްނ ެނ ެވ
ުޖމާނާ ކޮ ަޓރި ައ ްށ ވަދެގެ ްނ އަ ިއގޮތަ ްށއަ ިއސް ެސ ާނ ެގ ަމ ަގ ުތން ިއށީ ެނވެ .އެ ާއ ިއއެ ުކ ެހން ސެ ާނ ެގ
.ހާ ްސކަ ްނ އި ުތ ުރ ެވގެ ްނ ިދޔަ ެއވެ .ދެ ްނވާނީ ިކ ިހ ެނތް ާބ ޭއ ެވސް ިހތަށް އަ ަރމު ްނ ިދޔައެ ެވ
ަދރި ުފ ާޅ! … ަމންމައަށް އެނ ޭގ ަދ ިރ ުފ ުޅ ެގ ހާ ަލތު .މަ ްނ ަމ ެއދެ ީނ ިތކަ ްނ ެވފައި ާވ ޮގތް ”
ަމ ްނމަ ައށް ާސފުކޮ ްށ ދިނު ަމށްެ ”.ސ ާނ ެގމޫނަ ްށ ަބ ާލ ަލމުން މަޑުމައިތިރި ކަމާއެ ުކ ޖު ާމނާ އެ ުދ ެނވެ.
ުޖމާނާ ާވހަ ަކދެއްކި ޮގ ުތގެ ސަ ަބބު ްނނާ ިއ އެރާ ުގގެ ސަބަ ުބ ްނ ސެނާ ައ ްށ ޮކންމެ ެވ ްސ ަވރެ ްއ ެގ
ހި ްތހަމަޖެހުމެއް ލިބު ެނ ެވ .އެހެ ްނވެ ެސ ާނ ނިންމީ ެތދު ަބހު ްނ ެއވާ ަހކަ ަތއްކި ަޔއި ޭދ ެށ ެވ .އަ ިދ
.މަ ުޑ ަމ ުޑ ްނ ެތ ުދވެ ބާ ީލހު ަގ ިއ ެލ ިގލަ ުމން ުޖ ާމ ާނ ައ ްށ ަބލާލި ެއވެ
ާމހާއި ސެނާ ރައްޓެ ިހ ެވ ެގ ްނ އު ޭޅ ާވ ަހކައާއި މިކަން ިދ ާމ ީވ ާމހު ގެ ަސބަ ުބން ކަމަ ްށ ސެނާ
ބުނު ުމން ޖު ާމ ާނ ަވރަ ްށ ަހއިރާ ްނ ިވއެވެ .މި ަކންމި ެހން ދިމާ ުވ ުމ ްނ މާ ުހ ާގތު ަގއި ެއވާހަ ަކ ެދއްކި
ަކމަ ްށވެ ްސ ސެނާ ުބންޏެވެެ .އ ަކ ާމ ުގ ުޅ ްނ ުހ ިރ ުހ ިރ ާހވާ ަހކަ ެއއް ޖުމާނާ ައ ްށ ކި ަޔ ިއދީ ނިމުނު ިއ ުރ
ެ .ސ ާނ ައށްއި ީނ ރޮ ިވފައެ ެވ
ާމހު ެގ ވާހަ ަކ ބު ުނމުން ުޖމާ ާނ ެއ ްނމެ ޮބޑަ ްށ ހަނ ާދ ްނވީ އޭ ާނ ާއއި ސެ ާނ ާއ ެދ ެމދު ަގ ިއ ހިނ ާގފައި ާވ
ހާ ަމ ަކން ޮބ ުޑ ހާ ިދ ާސއެވެެ .އފަ ަހ ުރ ެސނާގެ ަސބަބު ްނ ާމ ުހ ބަ ުދ ާނ ުމ ވިއެވެ .މި ަފހަރު ާމހު ެގ
ސަބަ ުބ ްނ ެސ ާނ ަބ ުދ ާނ ުމ ވާނެ ެއވެ .ސެނާގެ ސަބަ ުބން މާހު ޖެހުނީ ތަޢުލީމީ ަހޔާތާ ިއ ުދ ަރށް
ދާ ެށވެި .މފަ ަހރު މާ ުހގެ ސަބަބުން ެސނާ ައ ްށ ުކރި ަމ ިތވާ ބަދު ާނމު ަގއި ެސ ާނ ެވސް ަތޢު ީލ ީމ ަހ ާޔތާ ިއ
ުދ ަރށް ާދ ްނޖެހޭނެ ެއވެަ .ހ ަމއެހެ ްނމެ ުމ ިޅ ަރށަ ްށފަ ީޟ ަހތް ެވ އެން ެމންގެ ކު ިރ ަމ ީތގައި ސެ ާނއާ ިއ
.މު ިޅ ާޢއި ާލ ެގ ިއއްޒަތާ ަގ ަދ ުރ ވެއް ާޔ މޮ ެޑވޭ ެނއެވެ
ުކ ްއ ިލ ައކަ ްށ ޖުމާނާއަށް ިވ ްސ ުނ ީނި ،މ ަކ ަމކީ ެސނާގެ ިކ ަބއިން ބަ ަދލު ިހފުމަށް ާމހު ޮކށްފައިވާ
.ކަ ެމއް ެގ ޮގތު ަގއެ ެވ
ީމގެފަހު ްނ މާ ުހ ާއ ބަ ްއ ަދލުނު ުކ ާރ ިތ…… .އޭ ާނ އެ ުއ ެޅނީ ދަ ިރ ުފ ުޅ ެގ ަސ ަބބު ްނ އޭ ާނއަ ްށލިބުނު ”
ަމލާ ާމތާ ިއ ގެއް ުލމު ެގ ބަ ަދ ުލ ިހފަ ްނޭ .އ ާނ ެއ ުއޅެނީ ަދރި ުފ ަޅ ްށ ލަނ ުޑދީފާއި ިފލާން … އޭނާއެއް
ަދރި ުފ ަޅ ާކ ަކ ިއވެ ްނޏެ ްއ ުނ ުކރާ ެނ …ެ .އ ީއ ދަ ިރ ުފ ާޅ ެއކަ ީށ ެގ ްނވާ ީމ ެހ ްއ ެވސް ޫނން ” .ސެ ާނ ައ ްށ
ަ .ކ ެމ ްއ ހަނ ާދން ޮކ ްށދީ ިވ ްސ ަނއިދޭ ަފ ަދ ައކު ްނ ުޖމާނާ ވާހަ ަކދެއް ިކ ެއ ެވ
ޖުމާނާ ެގ ާވހަކަ ަތކާ ިއމެ ުދ ސެ ާނއަށްވެސް ފުން ޮކށްވި ްސ ާނ ެލ ުވ ެނވެ .ހަ ަމއެ ާއއެކުހެ ްނ އެވާ ަހކަތަ ްއ
ަގބޫ ުލކު ެރ ުވ ުނ ވެ ްސމެ ެއވެެ .އ ެހ ްނ ެވ ސެނާ ިނން ީމ ުޖ ާމ ާނ ބުނި ަފ ަދއިން މާ ުހއާ ބައް ަދލުކު ުރން
ު .ހ ްއ ާޓ ުލ ަމ ެށވެ
ދަ ިރ ްނ ަނ ްށ ރަނ ަގ ުޅ ަމގު ަދއްކަ ިއ އެދަރިންނަކީ އިސް ާލމުދީ ުނގެ ހަމަތަ ާކއި ދިވެހިރާއް ޭޖ ެގ
ޤާނޫ ުނއަ ާސ ީސއަށް ަބލައި ެގންއު ޭޅ ަދ ިރން ެގ ޮގތު ަގ ިއ ޮބޑު ުކ ަރ ީނ މަ ިއ ްނބަފައިން ެނވެަ .ދރި ްނ ަނށް
ަރނ ަގޅު ަމ ުގ ދެ ްއ ުކ ަމ ީކ މަ ިއން ަބ ަފ ިއން ެގ ވާޖި ެބކެ ެވ .މައިންބަފަ ިއން ޭދނީ ހެ ޮޔ ަނ ޭސހަ ްތކަ ާމއި
އެ ަބ ިއމީހުން ދަ ްއ ާކ މަގު ްނ ހިނގާ ދަރި ައ ަކށް ދު ަވ ަހކުވެސް ގޯ ްސމަ ަގކު ްނ ނު ިހނ ާގ ެނ ަކމަށް
ި .ގނަބަޔަ ުކ ުބ ަނ ުމންދެއެވެ
އެހެނަ ްސ ިމފަ ަހ ުރ ަކން ަތއްވި އެހެނެއް ޫނ ެނވެ .ސެނާ ައށް ރަނގަޅު މަގު ެދއްކުމު ެގ ަނމު ަގއި ޖުމާނާ
ކޮޅަށް ެތދު ިވއެވެެ .ސނާގެހަ ިށގަނޑު ެބލުމަ ްށ ަފ ުހ ުޖމާ ާނ ގޮ ްސ ެބންޑޭޖެއް ިހ ަފ ިއގެ ްނ
ަ .އއިސްސެނާގެ ބަނޑުގަ ިއ ޮއޅާ ިލއެވެ .އަދި އޭ ާނ ގެނަ ިއ ބޭ ްސގުޅަ ސެ ާނ ައ ްށ ާކން ިދ ެނވެ
ެ .އ ޭބސްގުޅަ ެކއިތާ މާގި ަނ ިއ ެރއް ުނވަނީސް ސެނާ ައށް ނިދި ްއ ެޖ ެއ ެވ
ަވގުތު ަތ ްއ ފާއިތު ަވ ުމން ައ ިއސް ޮހ ިނހިރުދުވަ ަހށް އި ުރއަ ަރ ިއފިއެވެ .ހޮނި ިހ ުރ ދުވަ ަހކީ މަދަރުސާ ަތކުގެ
ިކ ެޔވުން އޮ ްނ ަނ ދު ަވހަ ަކ ްށ ނު ާވތީ އިރުއެރު ާމއެކުހެން ރަށު ެތ ެރއަށް ަހ ަލބޮލި ަކން ވެ ިރ ެވ ެގން
ިދ ަޔ ެއވެި .ކޔަވާކު ިދ ްނ ަތއް ރަށުގެ ައ ިތރިމަ ްއޗާ ިއ ގޮނ ުޑދޮށަށް ަޖމާވަ ުމ ްނ ދިޔަ ެއ ެވަ .ކ ިއ ިރ ފަޅު ަރ ްށ
ަ .ތ ާކއި ކައިރި ަފޅު ަތ ަކށް ުފ ަރއިގެ ްނ ާދ ޮބ ްއ ުކ ާރތަ ްއ ެވ ްސ މަދެއް ޫނ ެނ ެވ
ެސނާ އަ ިދ ެވސް ނުތެ ުދ ެވއެ ެވި .މއަ ަދ ީކ މަދަރު ާސއަށް ާދންޖެ ޭހ ުދ ަވހަކަ ްށ ުނ ާވތީ ޖު ާމ ާނ ވެސް
.އެ ަކމަކާ ައޅައެ ްއނު ަލ ެއ ެވ
ުދވަސް ަތއް ާމޒީއާ ެއކު ަވމު ްނ ދިޔަ ެއވެ .ޖުމާނާ ދެ ްއކި ާވ ަހކަ ަތ ްއ ަގ ޫބލުކުރެވޭތީ ެވ ާމ ާހ ިއ
.ބައްދަލު ުނ ޮކށް ސެ ާނ ހު ިރނަމަ ެވ ްސއެ ަކ ަމކީ އޭނާއަ ްށ ެކ ްތ ާވވަރު ެގ ކަމަ ަކ ްށ ނުވެ ެއ ެވ
ަހނދުމަހެ ްއ ެގ ފުރަތަމަދުވަ ުހ ހެނދު ުނ ނު ަވ ެއއް ޖަހާ ަކން ާހ ިއ ެރ ެވު .ޖ ާމނާ ުކރި ަމ ަސ ްއ ަކ ުތ ްނ
ވަރަ ްށފަސޭހަކަ ާމ ެއކު ެސނާ ެގ ަބނ ުޑ ަގއި ާވ ދަ ިރފު ުޅ ަވ ްއޓާ ިލއެ ެވ .ޖުމާނާއަކީ ތަޖު ިރ ާބ ާކ ުރ
ޫފޅު ަމ ަޔކަ ްށ ާވ ީތ ެއ ަކ ުމ ެގ ުހ ިރހާ ުހނަރެއް ަވ ަރށް ަރނގަ ަޅށް ޭއނާ ައށް ެއނ ެގ ެއވެެ .އކު ްއޖާ
ެދލޯހު ުޅ ާވލަ ުމ ްނ ޖު ާމ ާނއާ ިދމާއަ ްށ ަބލާލު ުމން ިލބުނު ަހއިރާ ްނ ަކމާ ެއކު ހާސް ެވ ްސ ިވއެ ެވެ .އ ެހނަ ްސ
ެއ ުކއްޖާ ެގ ހަރަ ާކ ްތ ަތ ަކށް ބަލާކަ ްށ ޖުމާނާ ބޭ ުނ ެމ ްއނު ިވ ެއވެ .އެކު ްއޖާ ާއ ެމދުގައި ޖުމާނާ
ބޭ ުނ ްނ ާވފަ ަދއި ްނ އަ ަމލު ުކރަމު ްނ ގެ ްނދި ަޔއި ުރ ސެނާ ޮއތީ ޚަބަ ުރ ހުސްވެފަ ެއ ެވެ .އހެ ްނ ެވ އޭނާ ައކަށް
ާ .ވނު ާވ ެއއް ޭނނގެއެ ެވ
ެއ ތުއް ުތ ުކއް ާޖ ބެ ްޑ ީޝޓަ ަކ ްށ ަލ ިއ އޮޅާލައިގެ ްނ ޖުމާނާ ިދޔައީ ގި ިފ ްއޔަށެވެ .އަ ިދ ިގފި ިލ ެތރޭއޮތް
ުއ ަދ ީލ ެގ އެ ީހ ަގ ިއ ގި ިފލީ ެގ ެއއް ަކ ެނއްގައި ވަޅު ަގނ ެޑއް ޮކ ެނ އެވަޅުގަނ ުޑ ެގ ެތރެއަށް ެއކު ްއ ާޖ
ަވ ްއޓާލި ެއވެަ .ހ ަމ ެއހެ ްނމެ ޮކންމެ ެވ ްސވަ ަރ ަކ ްށ ފަސް އަ ާޅ ުލމަ ްށފަހު ެބޑް ީސ ްޓ ިހ ަފ ިއގެ ްނ ޮގ ްސ
ޮ .ދވެލި ެއ ެވ
ެބ ްޑ ީސ ްޓ ހިއްކަ ްނ އަޅާ ަފއި ޖު ާމ ާނ ިގ ިފ ިލ ްނ ނުކު ެމގެން ިދ ަޔ ާތ މާ ިގނަ ިއރެއްނުވަނީސް ުރއްކާއްޓެ ްއ
ހި ަފއި ެގންއައި ްސ ިގފި ްއ ަޔށް ަވނެ ެވަ .ވ ަރށް ަޝ ުއ ުގ ެވ ިރ ަކ ާމއެ ުކ ަވ ަށ ިއގެން ހޯ ާދ ުލ ަމ ްށފަ ުހ ުޖމާނާގޮސް
ެ .އވަ ުޅގަނ ުޑތެ ޭރ ަގ ިއ ެއކާށި ިއ ްނދިއެ ެވ
މިހާ ުރ އެ ަތން ަބ ާލ ީމހަ ަކށް ފެންނާ ީނ ުރއްކާއްޓެއް ިއ ްނ ާދ ަފއިވާ ތަ ެނ ްއ ެގ ގޮ ުތ ަގއެވެ.
އެތަ ުނ ެގއަ ީޑ ަގއި ފޮ ުރ ިވފަ ިއވާ ިސ ްއ ެރ ްއ ާވ ަކ ެމއް ޖު ާމ ާނ ިފ ަޔވާ ެއ ެހން އެ ްއވެ ްސ ީމ ަހ ަކ ްށ
ޭ .ނނގޭނެއެ ެވ
ސެ ާނ ައށް ހޭވެ ިރ ަކންވީ މެ ްނދު ެރ ްއ ާހއިރެ ެވ .ހޭ ެލ ުވނު ިއ ުރ ޮއވެވު ުނގޮތުގެސަބަ ުބން ޮކން ެމވެސްކަ ެމ ްއ
ެވއްޖެކަން ެސނާ ައށް ަޔ ީގ ްނވިއެ ެވެ .އ ާއއެ ުކ ެހން އިތުރުކަ ަމކާ ެމދު ަޝއް ުކ އުފެ ޭދން ެފށިއެވެަ .ވ ަރށް
ަޝއު ުގ ެވރިކަ ާމ ެއ ުކ ުމޅިހަ ިށ ަގނޑަ ްށ ަނޒަރުހި ްނގާލި ަވގު ުތ ެސނާ ެގ ަނޒަރުހު ްއ ުޓނީ އޭނާ ެގ
.ބަނ ަޑ ެށވެަ .ބނ ަޑ ްށ ަވރަށް ޮބ ުޑ ަބ ަދ ެލއް ައއި ްސ ަފ ިއވާ ަކން ސެ ާނ ައށް ަޔގީން ިވއެވެ
އަ ަހ ެރ ްނގެ ދަ ިރފުޅު ޮކ ާބ ؟ “ހިތާހި ުތ ްނ ެސ ާނ ައށް އަ ާހ ެލވު ެނ ެވެ .އ ެހނަ ްސ ެއސުވާ ަލ ްށ ”
ޖަވާ ުބދޭނީ ާކ ުކބާ ެއވެެ .އ ުސވާ ަލށް ަޖވާބު ެދ ޭވނީ ެވސް ެއސު ާވ ުލ ީމހަ ަކ ްށ އަޑުއި ުވނު ަނ ަމ ޫނން
.ހެ ްއޔެވެ
ތަ ާފ ުތ ިޚ ާޔ ުލތަކާ ފިކު ުރ ަތ ުކން ސިކުނޑި ހާސްވެ ަފއިވާ ހާލުގައި ސެ ާނއޮ ްއވައި ެއތަނަ ްށ ައއިސްވަނީ
.ޖުމާނާއެވެ
ނުނި ޭމ
) އަށްވަ ަނބަ ިއ (
މި ާހ ުރ ޭދ ްއޖަ ަހންވަ ީނ .ދޭއް ެޖ ީހމަ ެފންވަރައި ެގ ްނ ާކން އާދޭެ .ބޑްސީޓާއި އެ ްއޗި ިހ ަރނ ަގ ަޅ ްށ ”
ޮދ ްނނާ ިތ ” .ސެ ާނ ާއ ިދމާ ައށް ަބލާލަމުން ުޖ ާމ ާނ ުބންޏެވެ .އަ ިދ އެކޮ ަޓ ިރ ްނ ުނކުން ާނން
.ހިނގަ ިއގަ ެތވެ
ަ .މން ާމ! އަހަރެންގެ ަދ ިރ ” ..މަ ުޑމަޑު ްނ ެސ ާނ އަހާލި ެއވެ ”
ަލދެ ްއ ުނގަ ޭނތައެވާހަ ަކ ަދ ްއކާކަ ްށ؟ ހަނ ާދންކު ާރތި ީމ ެގފަހު ްނ ެއ ާމހާ ިއ ވާ ަހކަ ދަ ްއކަ ިއގެ ްނ ”
ުނވާނެަ .އދި ެއ ަދ ީރ ެގ ާވ ަހކަވެސް ަދއްކައިގެން ނުވާ ެނ ” .ހިތް ަހމަ ުނ ެޖ ުހ ާމއެ ުކގަ ިއ ވާހަ ަކ
.ދަ ްއކަމުން ދައްކަމުން ޖު ާމ ާނ ގޮ ްސ އެ ޮކޓަ ިރ ްނ ނު ުކތެ ެވ
ުޖ ާމ ާނ އެފަ ަދ ިއން ާވ ަހކަދެ ްއކިނަމަވެ ްސ ސެނާ ދެރަ ެއއްނުވެ ެއ ެވަ .އދި ހާހެއް ެވސް ުނވެ ެއ ެވެ .އ ެހނީ
ެ .އ ަކން ިނމި ެގން ެއ ިދ ަޔއީ ެސ ާނ ެވސް ބޭ ުނ ްނވިގޮ ަތ ެށ ެވ
ަވގުތުތަ ްއ ފާ ިއތު ަވމު ްނއަ ިއސް ދޭ ްއޖެހުމުން ަކ ަހލަގޮ ަތ ަކ ްށ ެސނާ ެތ ުދ ިވ ެއ ެވު .ޖ ާމނާ ބުނި ަފ ަދ ިއ ްނ
ެފންވަ ާރ ގައި ްނތާހި ުރ ުވމަ ްށ ިގފިއްޔަށް ދި ުއ ަމށް ސެނާ އެނ ުދން ޭފބި ެއ ެވ .ތަ ުޅ ުމ ަގ ިއ ަފއި
ެޖހު ާމ ެއ ުކވެސް އިހުސާ ްސ ެވ ެގ ްނ ދިޔައީ ަހށި ަގނ ުޑ ަވރަ ްށ ުލ ިއ ެވ ަފ ިއ ާވ ކަ ެމ ެވ .އެ ަކމުގެ ަސ ަބ ުބ ްނ
ި .ލ ުބނު ހި ްތހަމަ ެޖހު ުމގަ ިއ ެސނާ ައ ްށ ިހނި ުތ ްނ ވެލެވުނެވެ
ަވރަ ްށ ފަ ުރވާތެ ިރ ކަ ާމ ެއކު އެ ާހ ެމ ަބ ަލއިގެން ަމޑުމަ ުޑ ްނ ެސނާ ގޮ ްސ ިގ ިފއްޔަ ްށ ވަނެވެ.
ަވރަށް ަރނގަޅަށް ފެންވަ ަރއި ގައި ްނ ާތ ިހ ުރ ެވލު ަމށްފަ ުހ ހެދު ާމ ިއ އެއްޗެތި ދޮ ެވ ެއ ިއން ލޭ
ި .ފލު ާވލި ެއވެ
ފެ ްނ ަވ ަރއިގެ ްނ ައއި ްސ ޮކ ަޓރީގައި ުހރި ިއރު ެސ ާނ ެގ ޫމ ުނ ަމ ިތ ްނ ފާ ުޅ ަވމު ްނ ަދ ީނ ހި ްތހަމަޖެހު ުމ ެގ
ަ .އ ަސ ުރ ަތކެވެ
އެކަ ްނތަ ުކ ްނ ަސލާ ަމ ްތވެ ަހ ިށގަނޑު ހަ ަމ ައ ަކށް އެ ޭޅގޮ ްތވުމު ްނ ސެނާ އަނެއް ާކ ެވ ްސ ގަވާއި ުދން
ަމދަ ުރ ާސއަ ްށ ދާ ްނ ެފށިއެވެ .އެ ަކމާ ބެ ޭހ ޮގތު ްނ ޭއ ާނއާ ުސ ާވ ުލ ުކރުމުން ބު ަނމުން ަދ ީނ އެބަ ިލ ްނ އޭ ާނ
ި .މހާ ުރ ރަނ ަގޅު ެވ ްއޖެ ކަމަ ެށ ެވ
ގި ިފ ިލތެރޭގަ ިއ ިއ ްނދާފަ ިއވާ ރު ްއ ާކ ްއޓަށް ޖު ާމނާ ަގވާއިދުން ފެ ްނ ދެ ުމ ްނ ގެންދި ަޔ ެއވެ .އެ ުރއް ާކށި
އެ ަތ ުނގަ ިއ ިއން ިދތާ ދެހަ ްފތާ ެއއް ާހ ދު ަވސްވީރު ެއކާށިން ިއތު ުރ ރުކެ ްއ ަފ ަޅ ިއ ިފ ެއ ެވ .އެ ީއ
މަދުން ަނމަ ެވސް ފެ ްނނަ ުމންދާކަމަ ަކ ްށވާތި އާއި އައު ަކ ަމ ަކ ްށ ނު ާވތީ ުޖ ާމނާ ެއ ަކމަކަ ްށ
ާ .މބޮ ުޑސަ ާމލުކަމެއް ުނދެއެވެ
ދު ަވސްތަ ާކއި ޭރ ަތ ްއ ާމ ީޒއާ ިއ ެއކުވަ ުމ ްނ ިދޔައިރު ުސމްނާ ާއ ިއ ާމހުގެމެދު ަގއިވާ ލޯ ީބގެގުޅު ްނ
ވަރު ަގ ަދވަ ުމ ްނ ާއރޯ ަވމު ްނދި ަޔ ީއ ެއލޯބީ ެގގު ުޅ ަމށް ދެފަ ާރ ުތގެ ާޢ ިއ ާލއިން ިލ ިބ ަފއި ާވ ރުހު ާމވެ ްސ
.އެކު ަގއެ ެވެ .އ ެހ ަނސް ިމ ިއން ެއ ްއވެސްކަމެއް ސެ ާނއަ ަކށް ނޭނ ެގއެވެ
މާހާއި ދު ުރ ަގއި ހު ްނ ާނން ެޖހު ުމން ިކ ަތ ްނ ެމ ދެ ަރ ިވ ަނ ަމވެ ްސ ެއ ަކ ާމ ިހ ާތމަ ޮކ ްށ
ަކ ުރ ަނއޮ ޮހރަ ުމންދި ަޔ ަނ ަމވެސް ޖު ާމނާގެ ާވ ަހ ަކތައް ަގބޫލުކޮ ްށ އޭ ާނ ެގ ގޮ ުތ ަގއި ެސ ާނ ިހ ޭފ ްއ ިޓ ެއވެ.
ަ .ހމައެ ެހންމެ މާ ުހ ެގ ަފރާތު ްނ ެވސް ެސ ާނއަކަ ްށ އެއް ެވ ްސ ިއޝާ ާރތެ ްއ ނުވެއެ ެވ
މަ ެހ ްއ ާހ ުދ ަވ ުހ ިއންޑި ާޔގަ ިއއު ުޅ ަމށްފަ ުހ ާރ ްއ ެޖއައި ްސ ދެވަ ަނ ައށްވީ ުދވަހު ިރސާ ުމ ަރ ަށ ްށ
ަ .އއިސް ިފއެވެ .ރި ާސ ުމ ަރ ަށ ްށ ައ ުއ ުމން ސެނާ ާއއި ޖުމާ ާނ ވަރަށް ހި ްތހަމަ ެޖ ިހ ުއ ާފވިއެވެ
ެމ ްނދުރު ެގ ެކއު ުމ ެގ ަވ ުގތެ ެވ .ޖު ާމނާ ާއއި ިރސާމު އަދި ެސނާ ެމ ްނދުރު ެގ ެކ ުއ ާމއި ެގން
ަ .މ ްސޢޫލުވެ ިތ ިބ ިއރު އެތިންމީ ުހ ްނ ޮކ ްނމެ ެވ ްސ ވާހަކަ ަތކެ ްއ ެވ ްސ ަދއް ަކ ުމން ގެ ްނ ިދ ަޔ ެއ ެވ
ި .ގ ިފ ިލ ެތރޭ ަގ ިއ ހުރި ދެރު ްއ ހާ ަދރީއްޗޭ ޯދ ؟” ުޖމާ ާނއަ ްށ ބަ ާލލަ ުމން ިރސާ ުމ ުބންޏެ ެވ ”
އާ ްނ .އެދެރު ްއ ީރ ިތ ަކމުން ބޭރަ ްށ ުނ ެނ ުރނީ ވެ ްސ .ބޭ ަރ ްށ ެނރެފި ަނ ަމ ެއ ްސފީނާ ”
ެޖހި ާދނެ ެއއްނު ” .ރި ާސ ުމގެ ާވ ަހކަ ާއ ުގޅުވަ ިއ ެގ ްނ ޖު ާމ ާނ ވާހަކަ ެދއްކިއެ ެވ .އެއީ ެއ ެދ ުރއް
.ނަ ާގ ްނ ރި ާސ ުމ މަ ަސ ްއ ަކތް ޮކ ްށފާ ެނތީއާ ިއވެ ްސ ެއކު ަގއެ ެވ
ާއ ްނ … ތި ެހ ްނވެސް ވެ ާދނެަ .އ ަހ ެރންނަ ްށ ެވ ްސ ފެ ްނނަ ީނ އެ ެދރުއް ެއ ަތނު ަގ ިއ ަބއިން ަދން” .
” ޖުމާނާގެ ިނ ްނމުމަށް ތާއިދުކޮ ްށ ިރސާމު ެވސް ާވހަ ަކ ދެއް ިކ ެއވެެ .އކަމުގެ ަސބަބުން ޖު ާމނާ ައ ްށ
.ވަރަ ްށ ޮބޑު ހިތްހަމަ ެޖހު ެމ ްއ ލި ިބ ެގ ްނ ިދޔައެވެ
ުދ ަވ ްސ ަތއް ާމޒީ ާއ އެ ުކވަ ުމ ްނ ދާވަ ަރ ަކ ްށ ސެ ާނ ެގ ކެ ްތ ެތ ިރކަން ކޮޅު ްނ ަލ ުމން ދާން ެފށިއެ ެވ .މާހު ެގ
ިހޔާ ުލ ަތ ުކން ސި ުކނޑިއަ ްށ ާބ ުރ ބޮޑު ާވ ްނ ފެ ިށ ެއ ެވ .ހަމަ ެއ ެހންމެ ާމހު ެގފަ ާރތު ްނ ލިބި ެގ ްނދިޔަ
ި .އ ްސ ީޤ ަމ ްސތީ ީބ ުހ ްނތަކާ ިއ ލޯ ްތބަށް އެ ެދ ޭވން ެފށިވެސް ެމއެ ެވ
ަވ ުގތު ަތއް ފާއިތުވަމުންއައިސް ހަވީ ުރހަ ަތރު ަގ ިޑ ަބ ިއ ކަންހާއިރެ ެވި .ގ ިފ ިލތެރާ ަގއި އިންދާ ަފ ިއވާ
ރުއް ާކއްޓަ ްށ ެފ ްނ ޭދން ުޖމާ ާނ ުހ ްއޓެވެ .އެ ާކށި އިންދިތާ ިމ ާހރު ަމ ެހ ްއ ާހ ުދ ަވ ްސ ެވ ަފ ިއވާ ިއ ުރ އެ ާކ ިށ ްނ
ފަޅާ ަފ ިއވާ ެދ ުރށް ަވ ަރ ްށ ީރ ްއޗަ ްށ ހެދެމުން ައ ިއސް މި ާހ ުރ ދެ ުރކު ްނ ކު ުރ ްއޕަ ްތ ަފޅަ ިއ ޫފޓެ ްއ ާހ
.މަ ްއޗަށް ހެދިއްޖެ ެއ ެވ
ގޭތެރޭގައި ކުރާން ުހ ިރ މަސަ ްއ ަކތް ަތއް ިނންމާ ުލ ަމށް ަފހު ުޖމާނާ ފެ ްނ ަވ ަރން ަވނީ ަހ ެއއްވެސް ެޖހި
ަފ ުހ ްނ ެނވެި .އރު ޮއއްސޭ ވަ ުގ ުތ ާގ ްތ ުވމު ްނ ރަ ުށ ެތ ެރ ައށް އަނ ިދ ިރ ަކން ވެ ިރ ަވމު ްނ ިދޔަ ަނ ަމ ެވ ްސ
ު .ޖ ާމނާ ެއ ަކ ަމ ަކށް ސަމާލުކަ ެމ ްއ ުނ ެދއެ ެވ
ޮދ ްނނާ ްނވެފަ ިއވާ ަބއެއް ަތކެތިދޮ ެވ ރޯނު ަގއި އަ ާޅ ުލމަ ްށފަ ުހ ުޖ ާމނާ ފެންވަ ާރ ްނފެ ިށ ިއރު ަމޢު ިރބުނަމާދު
ބަ ްނގި ޮގ ަވއިނިމިއް ެޖ ެއވެ .ގިފި ިލތެ ެރ ައ ްށ ވެ ިރ ެވފައި ަވނީ އަނ ިދރިކަމެ ެވ .ފެ ްނ ަވ ާރ ިނން ާމ ުލމަށްފަ ުހ
.ފެން ިހއްކައި ހެދު ްނ ީލވަގު ުތ ުޖމާނާއަށް ހު ްއ ުޓ ްނ ެއރިއެވެ
އޭނާއާ ަވރަށްގާތު ްނ ޮކން ެމވެ ްސ މީ ެހ ްއ ެގ ިފޔަވަޅުގެ ައ ުޑ ިއ ުވ ުމން ހަ ިއ ާރ ްނކަމާއެކު ވަށަ ިއ ެގ ްނ
ޯހދާލި ަނމަވެސް އަނދިރި ަކމު ްނ ަތ ެނ ްއދޮރެ ްއ ެއނގޭ ަވ ެރއް ުނވެއެވެ .ވަށައި ެގން ހޯދާ ިލވަގުތު
ު .ޖ ާމނާގެ ަނޒަ ުރ ހު ްއޓު ީނ ރުއްކާށި އި ްނ ާދފަ ިއވާ ކަނަށެވެ
ވަ ަރށް ަގދަ ައ ްށ ވި ާދ ުލމާ އެކު ެހން ުގ ުގ ަރ ިއ ަގތް ައ ުޑކަ ަހ ަލ ައ ެޑ ްއ ިއ ުވނެވެެ .އހެނަ ްސ ިވ ްއސާ ަރއިގެ
އަ ަސ ުރ ެއއްވެ ްސވަ ަރ ަކ ްށ ެފންނާ ަކށް ެނތެ ެވ .ދެ ުރ ްއ ޭދތެ ޭރ ްނ ވަ ަރށްގަ ަދއަ ްށ ިދލަ ަކނި
ުބ ާރލުމާއެކު ެހ ްނ ުތ ްއތު ުތއް ުތ ުކއް ެޖއް ެގ ރުއިމު ެގ ައޑު ިއވޭން ެފށިއެވެެ .ދރު ްއ ދޭ ެތރޭ ްނ ފާޅުވި
އެއަޑާއި ެއ ުކހެން ކުއްލިއަކަ ްށ ުޖމާނާ ހަނ ާދން ީވ އެ ަތ ުނ ަގއި ާވ ވަ ުޅ ާލ ަފ ިއ ާވ ތު ްއތު ުތއްތު ކުއް ާޖގެ
ަ .މ ިތން ެނވެ
ކޮ ްނމެ ެވސްވަރެއް ެގ ައ ިލ ަކ ެމ ްއ ިގފި ިލތެރެ ައށްފާޅު ުވމުން ޖުމާނާ ައ ްށ ކޮ ްނމެވެސް ަވރެއްގެ ިހ ްތހަ ަމ ެޖ ުހމެއް
ިލބި ެގ ްނދިޔަ ެއވެ .ދެ ުރ ުކ ެގ ުކރައްޕަ ްތ ތެ ިޅ ުލމާ ެއކު ެހން ުކއްލިއަކަށް ެއ ަތ ުނ ްނފާ ުޅ ީވ މާހެ ެވޭ .އރު
ާމ ުހހު ީރ ުރ ިޅ ައ ިއ ްސ ދެލޯރަ ްތވެ ަފއެވެ .އަތުގެ ިއނ ިގ ިލ ަތ ްއ ހަ ަރކާ ްތކޮ ްށ ިލ ިއ ުރ ެއއިނގިލި ަތކުގެ
ި .ނ ަޔފަ ިތ ަތއް ނުހަނު ދި ެގ ެވ
ު .ރ ިޅއައި ްސ ަރ ްތވެ ަފ ިއވާ ފަ ަދ ައ ުކ ްނހުރި ާމ ުހ ުޖ ާމނާއާ ިދމާ ައ ްށހިނ ަގއި ަގ ެތ ެވ
ޭއނާގެ ުކރިމަތިން ެފންނާ ްނހު ީރ މާ ުހ ޫނ ްނ ަކން ުޖމާނާއަށް ަޔ ީގން ވި ެއވެ .އެހެންވެ ގަ ްތ ިބ ާރއެ ުކ
ސަ ާލ ަމތަ ްށ ެއދި ރޮ ިއ ަހ ޭޅލަ ުމ ްނ ުޖމާ ާނ ދުއް ަވ ިއ ަގތީ ގި ިފލިންބޭރަށް ުނކު ްނނާ ްނ ުހރި
ދޮ ާރ ިއދިމާ ައ ެށވެ .އެހެ ަނސް އެ ަކމު ަގއިއެ ްއވެސް ާކމިޔާ ެބއް ުނ ިލބި އޭނާ އަނ ަގ ަވ ަތ ްށ ވެ ްއޓިއްޖެއެވެ.
އެ ެހންވީ ަނ ަމވެ ްސ ހިތްވަރު ދޫކޮ ްށ ުނ ާލ ޖުމާ ާނ އުޅުނީ ތެދުވާ ެށ ެވަ .އވަސްއަވަ ަހށް ިއސް ުއފު ާލލި ިއ ުރ
އޭނާގެ ކުރިމަތީގަ ިއ ކަހަލަގޮތަކަށް މާހު ުހ ްއޓެވެަ .ހ ޭޅ ަލ ަވ ިއ ަގ ްނނާ ްނ އުޅުނުނަމަ ެވސް ޖު ާމނާ ެގދުލެ ްއ
.ހަ ަރ ާކތެ ްއ ނު ުކ ިރއެވެ
ުޖ ާމ ާނ ާއ ިދމާ ައށް ގުދުވަ ުމންދި ަޔ ާމހު ެގ ަކ ާނ ައތް ގެ ްނދި ަޔއީ ޖު ާމ ާނގެ މޫނާ ިއ ިދމާއަށެވެ.
ަހ ަމ ެއހެ ްނ ެމ މަދު ސިކުންތު ޮކ ެޅ ްއ ެތރޭގަ ިއ ުޖ ާމނާ ެގ ެދ ލޯ ދަ ަމއި ަގ ެތ ެވީ .ވތަދާއި ެނ ިގދިލަ ިއ ްނ
ެ .ކތް ުނ ެވ ެގ ްނ އަޑުގެކޮ ަޅށް ޮރ ިއގަ ުތ ާމ ެއ ެކހެން ޖު ާމ ާނ ަމ ުރ ެވ ްއޖެ ެއވެ
ނު ިނމޭ
) ުނވަ ަވ ަނބަ ިއ (
ޭގތެރޭ ަގ ިއހު ިރ ިރ ާސ ަމ ްށ ުޖމާ ާނގެ ައ ުޑ ިއވު ާމ ެއ ުކ ެވސް ޮކންމެ ވެސް ކަމެ ްއ ެވ ްއ ެޖ ަކ ްނ ޔަގީ ްނ ިވ ެއވެ.
ައވަސް ައވަ ަހށް ުދވެފަ ިއ ކަ ަހ ަލ ޮގތަކަށް ޮގސް ގި ިފ ީލ ޮދރު ަކއިރި ައ ްށހުއް ިޓ ޖު ާމ ާނއަ ްށ ޮގވާ ްނ ެފށި
.ނަ ަމވެ ްސ ،ޖު ާމ ާނ ެގ ެއއްވެސްޚަ ަބރެ ްއ ުނ ިވއެ ެވ
ދެ ިތ ްނމިނި ްޓ އެ ޮގތު ަގ ިއ ޭހދަކުރުމަ ްށފަހު ުޖ ާމ ާނގެ އެ ްއ ެވ ްސ ޚަބަ ެރއް ުނވުމު ްނ ރިސާމުގެ ހި ާޔ ުލ
ބަދަ ުލ ިވ ެއވެ .އެހެ ްނވެ ރިސާ ުމ ެދ ްނ ކަން ަތ ްއ ުކރީ ިގ ިފއް ަޔ ްށ ވަ ްނ ާނ ްނހުރި ދޮ ުރ ެގތަ ުޅ
ަހލާ ުކ ޮކ ްށލާށެ ެވ .ގި ިފލީ ޮދ ުރގެ ަތ ުޅ ަހލާ ުކ ޮކ ްށލައި ެގ ްނ ިރސާ ުމވަ ްތ ިއ ުރ ެއ ަތންއަނ ިދ ިރ ަކ ުމން
.ތަނެއް ޮދ ެރއް ެއނގޭ ަވ ެރއް ުނ ެވއެ ެވ .އެހެން ެވ ައވަ ްސ ައ ަވ ަހށް ެގ ައ ްށވަ ެދ ިގ ިފލީ ޮބ ިކ ދި ްއލި ެއ ެވ
ގިފިލީ ޮބކި ދި ްއ ުލމަށްފަ ުހ ިރސާމު ައ ިއސް ގިފި ްއ ަޔށް ވަ ްތ ަވ ުގ ުތ ެފނުނު މަން ަޒރުން ރި ާސ ުމގެ ހެޔަ ްށ
.އަ ަސރު ުނކުރީ ކިރި ާޔއެ ެވ
ބަނ ުޑވަ ަތ ްށކަހަލަ ޮގ ަތކަ ްށ ބިންމަ ްއ ަޗށްވެއް ިޓފަ ިއ ުޖ ާމ ާނ އޮ ްތއި ުރ އޭނާ ެގ ޫމނު އެނބު ިރފައި ަވ ީނ
ިރސާ ާމއި ިދމާއަށެވެ .ޖުމާ ާނ ެގ ޫމނު ަމތި ްނ ލޭ ެގއަސަރުތައް ފާ ުޅ ަވމުން ާދ ިއރު އޭ ާނ ެގދެ ޮލ ެލ ްއ ެނ ެތވެ.
ހަމަ ެއ ެހން ެމ ެއ ަތނުގެތެ ެރއި ްނ ޖު ާމ ާނ ެގ ފިޔަ ަވ ުޅ ިފ ަޔ ާވ އެ ެހން ީމހެ ްއ ެގ ފި ަޔވަ ުޅ ެފ ްނ ާނކަ ްށ ެނތެވެ.
އެހެނަސް ިގ ިފލި ެތ ޭރ ަގއިހު ިރ ެދރު ުކގެ ފަން ަތކު ްނ ޭލގެ ައ ަސ ުރ ފާ ުޅވާންހުއް ެޓ ެވަ .ހދާނެގޮ ްތހުސް ެވ
.ހަ ަތ ުރ ުއދަ ެރސް ެފނުޖެ ިހ ަފ ިއ ާވ ފަ ަދ ައކު ްނ ިރ ާސ ުމ ުހ ްއޓެވެ
ެސނާ ައއި ްސ ިގފިއް ަޔށް ަވ ްތވަގު ުތ އެ ަމންޒަ ުރ ފެ ުނ ެނވެ .އެއާ ިއ އެ ުކހެން ސެނާ ައށް އަޑު ެގ ޮކޅަށް
.ރޮއިގަނެވިއް ެޖ ެއވެ .އެ ެހނަ ްސ ެދ ްނވީ ޮގތެ ްއ ެސނާ ައ ަކށް ޭނނ ުގނެވެ
ސެނާ ހޭ ެއރި ިއރު ޭއ ާނ އޮތީ އޭނާ ެގ ކޮޓަރީ ަގ ެއވެޭ .އ ުރ ޭއ ާނ ެގ ަބއް ަޕ ަފރާ ުތ ާމ ަމ ރައި ާނ ޭއނާގާ ުތ
އިށީނދެލައި ޭއ ާނ ެގ ޯބ ޮމ ެޑ ަލމޮޑެ ާލ ިއނެވެޭ .އރު އޭނާގެ ޫމ ުނމަ ިތ ްނ ާފޅު ަވމު ްނ ަދނީ މާ ޫޔ ްސކަ ުމ ެގ
އަ ަސރުތަ ެކވެަ .ރއިނާގެ ިއތު ުރ ްނ ެވސް ދެ ިތން ީމހަކު އެ ޮކޓަ ީރ ަގ ިއ ިތއްބެ ެވ .ކުއް ިލ ައ ަކށް
ެ .އ ާހގި ަނ ީމހު ްނ ެއ ެގއަށްޖަމާވެ ެގ ްނ އެ ުއޅެނީ ީކއް ެވގެ ްނކަ ެމ ްއ ސެނާއަކަށް ނޭނ ެގއެ ެވ
ޖު ާމނާގެ ައ ަޖ ިއބެއްފަ ަދ މަރު ެގވާހަ ަކ ަރ ުށތެ ެރއަ ްށ ެފ ުތރޭވަ ަރ ަކށް ެއގެ ަކ ިއ ިރއަށް ަޖ ާމވާމީ ުހން
ިގ ަނ ަވ ުމ ްނދިޔަ ެއވެ .އިސާހި ަތ ުކ ިހ ެނ ުވމު ެގ ަމ ަސއް ަކ ްތ ފެ ިށއި ުރ ިގނަބަ ަޔ ަކ ްށ ަހ ިއ ާރންކަ ްނ
ލިބިގެ ްނ ިދ ަޔ ީއ ުޖ ާމނާ ަމރުވެފަ ިއއޮ ްއވާ ެފނު ުނއި ުރ ޭއ ާނގެ ދެލޮލުންކު ެރ ެއ ްއވެ ްސ ޮލލެއް ެނ ްތ ަކ ަމ ްށ
ު .ބ ާނތީއެ ެވ
ުޖމާނާ ހި ަނވައި ކަފުންކޮ ްށ ވަ ުޅލަ ިއ ިނމުނީ ައނެ ްއދުވަހު ެހނ ުދނު އަށެއް ަޖހާކަ ްނ ހާއި ުރއެ ެވ.
.އޭ ުރ ެވސް ސެނާ ެގ ުރ ިއމަކަށް ަބދަލެ ްއ ާނދެއެވެ
.ރައިނާ ވަ ަރށް ހިތް ަވ ާރއި ަނސޭހަތް ީދގެން ސެ ާނ ޮކ ްނމެ ެވސްވަރަކަ ްށ ަހމަ ައކަ ްށ ެއޅު ެނ ެވ
ުޖ ާމ ާނ ެގ ަމރު ެގ ސަ ަބބުން ސެ ާނ އާ ިއ ިރސާ ުމ ައދި ުޖ ާމނާ ެގ ޢާ ިއ ާލ އާ ިއ ިރ ާސމު ެގ ާޢ ިއލާ ައށް
.ކުރިމަ ިތވެ ަފއި ާވ ހި ާތމަ ާއ ހިތްދަ ިތ ކަ ާމއެކު ުދ ަވ ްސ ަތއް ާމ ީޒ ާއ ެއ ުކވަ ުމންދި ަޔ ެއވެ
ުޖމާނާގެ މަ ަރ ީކ ިއންސާނަކާ ިއ ުގޅިފައި ާވ ކަ ެމ ްއ ޫނން ަކމަ ްށ ވަ ަރ ްށ ގި ަނ ަބ ަޔ ުކ ބު ަނމު ްނދިޔަ ެއ ެވ.
ަހމައެހެން ެމ ެއއްވެ ްސ އިން ާސނަ ަކށް އެފަ ަދ ަކމެއް ުކ ާރ ްނ ުނ ެކރޭ ެނކަމަށް ެވސް ގިނަބަޔަ ުކ
ު .ބ ަނމުންދިޔައެ ެވ
ޖު ާމނާގެ ަމ ުރ ެގ ޙަޤީ ަޤތް ހޯދުމަ ްށ އެ ަތއް ުދ ަވ ެހ ްއ ވާން ެދން ަރށު އޮ ީފ ުހ ްނ ކުރިމަސައް ަކތަށް
އެ ްއ ެވސް ައ ިލ ަމ ެގ ްއ ުނފެނުނެ ެނ ެވަ .ހމައެހެ ްނ ެމ ެއ ަކ ާމގުޅުންހު ިރ ެއ ްއވެ ްސމަ ުޢ ޫލ ާމތެ ްއ ެވސް
ު .ނ ިލބު ެނ ެވެ .އ ެހ ްނވެ ާމގި ަނ ުދވަހެ ްއ ުނވެ ެއ ާވ ަހކަތަ ްއ ުހއްޓިއްޖެ ެއވެ
ުޖމާނާ ަމ ުރވުމު ްނ ލި ުބނު ިހތާ ަމ ާއ ިހ ްތދަ ިތ ަކ ަމ ްށ ުކޑަނަ ަމވެ ްސ ލުޔެއް ލިބޭ ޯތ ެސ ާނ ައ ެނ ްއކާވެ ްސ
މާ ާހ ިއ ަބ ްއދަލުކު ާރން ެފށި ެއވެ .އެހެ ަނސް މި ަފހަރު ެސނާ ުހރީ ުކ ިރންވީ ކަ ްނތަ ްއ ަތކު ާރ ުރވި ަޔ
ނުދިނު ަމ ްށ އަ ުޒ ްމ ކަނ ަޑ ައ ަޅއި ެގން ެނ ެވު .ކރިއެ ޭކ ެވސް އެ ްއފަ ަދ ިއން ާމ ުހ ެގފަ ާރތުން ސެނާއަ ްށ
ަ .ވ ަރށްފު ިރ ަހމަ ައ ްށ ޯލ ްތބާ ިއ އަ ާޅލުން ިލ ެބމު ްނ ިދޔަ ެއ ެވ
ެސނާ ެގ ބަނ ުޑ ަގ ިއއޮ ްތ ދަރި ުފޅާ ެމ ުދ ެސނާމެން ކަ ްނތަ ްއކުރި ޮގ ްތ ާމ ަހ ްށ އެނ ެގއެ ެވ.
ުކ ީރފަ ަހ ުރފަ ަދއިން މިފަހަރު ެވސް ެސ ާނ ާއ ާމހު ެގލޯބީ ެގ މަ ްނޒި ަލކަ ްށ ީވ ރަށު ެގ ުހ ަޅނގުކޮޅުގައި ާވ
ަފ ުޅ ެގއެ ެވަ .ހ ަމ ެއ ެހން ެމ ުކރީ ަފ ަހރު ަފދަ ިއ ްނ ިމ ަފހަރު ވެސް ެއދެ ީމ ުހ ްނ ފި ަޔވާ ެއހެންމީހަ ަކށް
ެ .އ ަކމެ ްއ ޭނނގެ ެއ ެވ
ުއ ުމރުން ފަސްދޮ ަޅ ަހ ަކ ްށ އަ ަހ ުރ ެވ ަފއި ާވ ަތކުރުބެއަ ީކ ފަ ްނޑިތަ ިއ ެގ ކަ ްނ ަތ ަކށް ވަރަ ްށ ކު ިރއަ ާރ ުހރި
ެ .އކަމުގަ ިއ ކާމިޔާބު އަދި ުކ ަޅ ާދނަ މީހެކެވެ
ޖުމާ ާނގެ ަމރު ެގ ުފ ަރގަހުގަ ިއ ިސއް ުރތަ ެކއް ވާ ަކ ަމށް ރިސާ ަމށް ގަ ޫބލު ުކރެވި އެކަމު ެގ ުފ ަރ ަގހު ަގއި ާވ
ިސއްރު ހޯ ަދއި ިދ ުނ ަމ ްށ ަތކު ުރ ެބ ގާ ުތ އެ ުދ ެނ ެވަ .ހމަ ެއ ެހން ެމ ެއކަމު ެގ ޙަ ީޤޤަތް ހޯ ަދއި ީދފި ަނ ަމ
ަ .ރނ ަގޅުއަ ެގއް ދޭ ެނކަ ަމށް ވެ ްސ ބުން ެޏ ެވ
ުޖ ާމ ާނ ެގ ަމ ަރ ްށ ިވއްސަ ަކ ްށ ުދވަސް ީވ އިރުވެސް ަރށުތެރެ މުޅިން ަހ ަމއަ ަކ ްށ ނޭޅެ ެއ ެވ.
ިއރު ޮއ ްއ ުސމަށް ަފ ުހ މަގެ ްއމަ ިތން މީހަކު ެފން ަނނީވެ ްސ ވަ ަރށް ަމދު ްނ ެނވެ .ހަމަ ެއ ެހ ްނމެ
އޮ ްއސޭ ިއރާ ެއކުހެން ަތޅު ާލގިފިލިތަ ްއ ގިނަވަމު ްނ ިދޔައެވެެ .އ ާއއެ ުކހެން ަމ ިތ ިހޔާކޮށްފައިވާ
.ގިފި ްއޔަކަ ްށ ޫނ ީނ ުނވަ ްނނަމީ ުހ ްނ ިގނަ ަވމުން ިދ ަޔ ެއވެ
ަތ ުކ ެރބެ ާއއި ރިސާމު ާވހަ ަކ ަދއް ާކ ަމ ްސ ަވރާ ޮކ ްށ ިނ ްނ ިމ ފަ ަދ ިއން ކަންތަ ްއ ުކ ުރ ަމ ްށ ަތ ްއ ާޔ ުރ ަވ ުމން
.ދިޔައެވެ
ދު ަވ ްސ ަތއް މާ ީޒއާ ެއކުވަމު ްނއައިސް ުޖމާ ާނ މަ ުރ ިވ ާތ ަފ ްނ ަސ ީވސް ަވ ަނދު ަވ ުހގެ ރޭ ަތ ުކރުބޭ ޭއނާ ެގ
.މަ ަސ ްއކަ ްތ ެފށި ެއވެ
ރެ ައކީ ަހނ ުދމަ ެހއްގެ ސަ ްއބީސް ިވލޭ ެރ ައށް ވާތީ ރަ ުށ ެތ ެރއަ ްށ ެވ ިރ ެވ ަފއި ަވ ީނ ކަ ުޅއަނ ިދރި ަކ ެމ ެވ.
ަމގެ ްއ ަމތި ްނ މީހަކު ނު ެފނެއެވެ .ތަކު ުރބެ ާއއި ިރ ާސމު ިހނގަ ުމން ިހނ ަގމުން ައ ިއ ްސމަޑު ުކ ީރ
ރަށު ެގ ިއ ުރމަތީ ޮކ ުޅ ތުނޑި ަމ ީތގައެ ެވޭ .އ ުރ ަތކުރުބެ އަތު ަގއި ބޯކަށިކެޔޮ ާމ ަގނ ެޑއް އޮތެ ެވ .އެ ުތނޑި
ައ ީކ ެއ ްއ ެވ ްސ ކަހަ ަލ ގަ ެހއް ވިނަ ެއ ްއ ެނ ްތ ުތނޑިއެ ެކ ެވަ .ތ ުކރުބެ އާއި ރިސާމު މަޑުކޮށް ެގން ިތ ީބ
.ތުނޑީކޮ ާޅ ިއ ަފން ާސހަ ަކ ްށ ޫފޓު ދުރު ަގއެ ެވ
މިހާރު ަހނ ުދއަރަ ީނ … .ދިޔަ ަވރު ބަ ަދލުވާ ްނ ަފ ަށނީ … ައ ަވ ަހށް ިހނގާ ” .ތުނޑީ ޮކޅާއި ”
ިދމާއަށް ިހނގައިގަ ްނ ަނ ުމ ްނ ަތކުރުބޭ އެ ެހން ބުނު ުމ ްނ ޭއ ާނ ެގ ަފ ަހތުން ަކ ަހ ަލގޮތަކަށް ިރސާމު ވެ ްސ
.ހިނގައިގަތެވެ
ތަކު ުރ ެބ އާއި ރިސާމު ޮކ ްނމެ ެވސް ވަ ަރކަށް ާވ ަހ ަކ ދައްކަމުން ަދއްކަމު ްނ ޮގސް މަޑުކުރީ
ު .ތނޑީ ޮކޅުގައެ ެވ
ހަނދު ފެ ުނ ްނ ޮތ ިޅލާ ަވ ުގ ުތ މި މާގަނ ަޑށް ެއ ްއ ެވސް ަބދަ ެލ ްއ ާއދޭތޯ ަވ ަރ ްށ ރަނގަޅަ ްށ ބަލާތި ”
… ައހަރެ ްނ ިމ ަމ ަސއްކަތް ަފށަ ީނ ” .ރިސާމު ާއ ިދމާ ައށް ބަލާ ަލމުން ަތ ުކރު ޭބ ާވ ަހ ަކދެއް ިކ ެއ ެވ.
އަ ިދ އޭނާ ެގ ޮކނ ުޑމަ ީތގައި ޮއތް ހުދު ޮފ ިތ ަގނޑު ނަ ާގ ބޮ ުލ ަގއި އޮޅާލަމުން ަތކު ުރބޭ ޭއނާގެ ިކޔެ ެވލި
ެ .ފށިއެވެ
ތަކުރު ޭބ ޭއ ާނ ެގ ިކ ެޔވެލި ކި ަޔ ަވމު ްނ ރާޅުފެ ުނގަ ިއ ިހނ ަގމުން ިދޔައި ުރ ރި ާސ ުމ ުހ ީރ ޯބކަށި ެކ ޮޔ
ާ .މގަނ ަޑށް ަބލާށެވެ
ހަނ ުދ ފެނުން ޮތޅި ުލމާ ެއ ުކހެ ްނ ބޯ ަކ ިށކެޔޮ ާމ ަގނޑު ެތ ެޅލިއެ ެވ .އިސާ ިހތަ ުކ ބޯކަ ިށ ެކ ޮޔމާ ަގނ ުޑ ެގ ުކ ަލ
ރަތްކު ަލ ައ ްށ ަބ ަދލު ެވ ުކ ަލ ަގ ަދވަމުން ިދޔައެ ެވަ .ހނދު އެ ްއކޮށް ފެ ުނ ްނ ެނ ްއޓު ުނ ިއ ުރ
ޯ .ބކަ ިށކެ ޮޔ ާމގަނޑު ިއނީ ގަ ަދރަ ްތ ުކލައިގަ ެއ ެވަ .އ ިދ ރަށާ ިއވީ ފަރާތަށް ކުޑަކޮށް ައ ިރވެސް ެވ ަފ ެއވެ
ތަ ުކރު ޭބ ޭއ ާނގެ ިކޔެ ެވލި ނިން ާމ ަލ ުމން އަ ިއސް ިރ ާސ ުމ ާގ ަތށް ހު ްއޓުނެ ެވ .އޭ ުރ ަގދަ ަރތްކު ާލގަ ިއ
.ފެން ާނންހު ިރ ބޯ ަކ ިށ ެކ ޮޔ ާމގަނޑު ެފނުމު ްނ ަތކު ުރ ޭބ ައ ްށ ެވ ްސ ިސހުން ައ ެއ ެވ
މާ ަގނ ުޑ ހިފަ ިއ ެގ ްނ އަ ަވހަ ްށ ިހނގާދާން … ހުރި ާހ ނުބައެއް ގު ިޅ ަފއި ަވ ީނ ިރ ާސ ުމ ެމން ގެ ާއ” .
” ވަ ަރށް ޝަ ުއ ުގ ެވ ިރ ަކ ާމ ެއކު ާމގަނ ަޑ ްށ ބަ ާލ ުލ ަމ ްށ ަފހު ރިސާ ަމށް ަބ ާލ ަލމު ްނ ަތ ުކރު ޭބ
.ވާ ަހކަ ެދއް ިކ ެއ ެވ
ނު ިނ ޭމ
) ދި ަހ ަވނަ ަބ ިއ (
ަތކު ުރބޭ ެގ ެއޖު ްމ ަލ ިއގެ ަސ ަބބު ްނ ރިސާ ުމ ެގ ހި ުތ ަގއި ުއ ެފދު ުނ ުސ ާވލުތަކާ ެއ ުކހެ ްނ ާހސް ެވ
ަ .ކ ްނބޮޑު ެވސް ވި ެއވެ
އެމާގަނ ަޑ ްށ ީވ ޮގ ްތ ެފ ިނފަ ިއ ޭއ ަގ ިއއަތް ާލކަ ްށ ރިސާ ަމ ަކށް ުނކެ ުރ ެނވެަ .ތކު ުރބެއަ ްށ
ެ .އ ަކންފާ ަހގަ ުކރެވުމު ްނ ެއމާގަނޑުނަގާ ިރސާ ުމ ައތަ ްށ ދިނެ ެވ
މާގަނ ުޑ ހިފައިގެ ްނ ރިސާ ުމ ެމން ެގ ާއދި ާމއަށް ހިނގަ ުމންދިޔައިރު ެވ ްސ ަތ ުކ ުރ ޭބ ކޮ ްނމެވެ ްސ
ި .ކޔެ ެވއް ެޔއް ކިޔަވަ ުމން ެގ ްނދި ަޔއެ ެވ
ިރ ާސ ާމއި ތަ ުކ ުރ ެބ އެ ާމގަނޑު ހި ަފ ިއ ެގން ިރސާ ުމ ެމން ގެއާ ިއ ިދ ާމއަށް ިހނ ަގ ުމ ްނދިޔައި ުރ
ަރށު ެތ ޭރން ެފން ަނ ުމ ްނ ަދނީ ުނހަ ުނ ަހމަހި ޭމން ަކ ާމ ިއ ަފ ުޅ ަކ ެމ ެވަ .ރ ުށތެ ޭރ ްނ ީމ ަހކު ނުފެންނައިރު
.ގެ ެއއް ެގ ެތރޭ ްނ ގަދަ ައއްޔެއްވެސް ނުފެ ެނ ެއ ެވ .ހަ ަމއެހެ ްނމެ ަގދަ ައ ެޑއްވެސް ނީ ެވއެވެ
ތި ާމ ަގނ ުޑ ެގ ްނގޮސް ިގފި ިލތޭ ޭރގައި ިއންދާ …… ..ތި ީއ ިމކަމުގެ ފެށު ްނި .ތ ްނ ޭރ ަފހުން ”
އަހަ ެރން ައންނާ ަނ ްށ ެ ..އހިސާ ުބން އެނގޭ ީނ ިމކަ ާމ ެމދު ގޮތެއް ނިންމާ ްނ“ .ރިސާމު ެމ ްނގޭ
ދޮރޯށިކަ ިއރި ައށް މަޑުކުރަ ުމ ްނ ތަކު ުރ ެބ ުބން ެޏވެޭ .އ ުރ ދެމީހުންގެ މޫނުމަ ިތ ްނވެސް ފާ ުޅ ަވމުންދަ ީނ
.އާ ަދ ިއގެ ޮގތެ ެކވެ
ތަ ުކރުބެ އާއި ރި ާސ ުމ އެ ަތ ުނގަ ިއ ިތ ެބގެ ްނ ކު ަޑއި ުރ ޮކ ަޅ ުކ ވާހަކަ ދެއް ުކމަށްފަ ުހ ަތކު ުރ ޭބ
.ހިނގައް ެޖއެވެ
ިރސާމު ގެ ައ ްށ ަވ ްނ ިއ ުރ ސެނާ އޮތީނިދާފައެ ެވ .އެ ަކމު ެގ ަސބަ ުބން ިރސާ ަމށް ވަރަ ްށބޮޑު
ިހ ްތހަ ަމ ެޖހު ެމއްލިބު ެނ ެވެ .އ ެހންވެ ހި ިނ ުތންވެލަ ުމ ްނ އެ ާމގަނޑު ިހ ަފ ިއ ެގންގޮ ްސ ގި ިފ ިލތެރޭ ަގ ިއ
.އިން ިދއެ ެވަ .އ ިދ ޭއ ާނވެސް ެގ ައ ްށ ަވދެ ޮއށޯވެނި ީދއެ ެވ
ހަ ަމހިމޭންކަމާ ެއ ުކ ަގ ިއ ަވ ުގ ުތ ަތ ްއ ފާ ިއ ުތ ަވމުންއަ ިއސް ާއދުވަ ަހކަ ްށ ިއރުއަ ަރއިފިއެ ެވެ .އއާ ެއކު ެހ ްނ
.ރަ ުށ ެތ ެރ ައ ްށ ހަ ަލބޮ ިލކަ ްނ ވެ ިރވާން ފަށަ ިއފިއެވެ
ސެނާ މަ ަދރުސާ ައށް ިދއު ަމށް ަޓ ަކއި ފެ ްނވަ ާރން ިގ ިފ ްއޔަ ްށ ަވ ްތއި ުރ އެތަ ުނން ަވރަ ްށމީރު ަވހެއް ުދ ަވއެ ެވ.
ެއކަ ުމ ެގސަބަބު ްނ ެސ ާނއަށް ަވރަ ްށބޮޑުހިތްހަމަޖެހު ެމއް ިލބިގެން ިދ ަޔއިރު ެއކަ ާމމެދު
ޮކންމެ ެވސް ަވ ަރކަށް ސު ާވ ުލވެސް ުއފެދުނެވެަ .އ ަވސްއަ ަވ ަހ ްށ ވަ ަށ ިއގެން ަބލާ ިލ ަވގުތު ެސ ާނ ައ ްށ
ފެނު ީނ ިގފި ިލ ެތރޭ ަގ ިއ އިންދާ ަފއިހު ިރ ބޯ ަކށި ެކޔޮ މާ ަގނ ެޑ ެކ ެވ .އެ ާމ ަގނ ުޑ ފެ ުނމާ ެއކު ވެ ްސ ެއ ީއ
ެއ ާމގަނ ުޑ ްނދުވާ ަވ ެހއްކަން ެސ ާނ ައށް ަޔ ީގ ްނވި އެ ެވެ .އހެ ަނ ްސ ެއ ީއ ާކ ުކ ޮކ ްނ ަމ ުގ ަސދެ ްއކައި
ޮ .ކ ްށފަ ިއވާ ަކ ެމ ްއކަ ްނ ޭނނގުމުން ކޮންމެވެ ްސ ަވރަ ަކށް ަހއިރާ ްނ ިވ ެއވެ
.ކުޑަކޮ ްށވި ްސ ާނލު ަމ ްށފަ ުހ އެ ީއ ޭއ ާނގެ ަބއްޕަ ޮކށްފަ ިއ ާވ ކަ ެމއް ަކ ަމ ްށ ނިންމައި ެއކަމާ ައޅަ ެއއް ުނލަ ެއ ެވ
ހަގަޑި ާސ ިޅ ްސފަހެއް ީވ ިއ ުރ މަ ަދ ުރ ާސކައި ިރވަނީ ުފ ިރ ބާ ުރވެ ަފ ިއ ކަހަ ަލގޮތަކަ ެށ ެވ .މަދަ ުރ ާސއަ ްށ
ައއި ްސ ިތ ިބ ކު ިދ ްނނާ ިއ އެކު ިދންގެ ެބލެނި ެވރި ްނ ެއ ަތ ުނގައި ޮކ ުޅކޮޅަށް ހަ ަރކާ ްތ ެތ ިރ ަވ ުމ ްނ ދިޔަ ެއވެ.
ބަ ެއ ްއ ެބ ެލނިވެ ިރ ްނ ެގ އު ުރގަ ިއ ިތބި ުކޑަ ުކދިންގެ ުރ ިއ ުމ ެގއަޑު ްނ އެ ަތ ުނގެ ަހ ަމހި ޭމ ްނކަން
ެ .ކނ ިޑ ަފއި ެވއެވެ
ިއ ުރގެ ަދ ުއ ުރ ުވ ާމއެކު ެހ ްނ ަވ ުގތުތައް ާފއި ުތ ަވ ުމން އި ުރ ޮއއްސުމާއި ގާ ްތ ަވމު ްނ ިދ ަޔ ެއ ެވ .އޭރު
.ސެނާހު ީރ ަވގުތުހިނ ާގ ެލއް ލަސްވެ ެގ ްނ ކެ ްތމަ ުދ ެވ ަފއި ަކ ަހ ަލ ޮގތަ ަކށެ ެވ
ސެނާ ިއ ްނތި ާޒ ުރ ުކ ަރ ުމ ްނ ިދޔަ ީއ ިއ ުރ ޮއ ްއސޭ ެނ ަވ ުގތަ ަކށެވެ .އި ުރ ޮއއް ުސމުން ރަ ުށމީހުންނަށް
ނޭނ ޭގނެހެން ެއފަ ުޅ ެގ ައށް ގޮސް ާމ ާހއި ބައްދަ ުލކުރުމަށް އޭނާ ަތއް ާޔރުވަމު ްނ ިދ ަޔ ނަ ަމ ެވ ްސ އޭނާ
ި .ފޔާ ާވ އެހެންމީ ަހކަ ްށ ެއކަ ެމ ްއ ނޭނ ެގ ެއވެ
މަ ުޢރިބުނަމާ ުދ ަބ ްނގިގޮ ުވމާ ެއ ެކ ެހން ރަށު ެތ ެރ ައށް ހަ ަމހި ޭމން ަކން ވެރި ާވ ްނފެށިއިރު ިމސްކިތާއިދި ާމއަށް
ި .ހނގަމު ްނދިޔަ ީމހުން ެވ ްސ ގިނަވަ ުމންދި ަޔއެ ެވ
ވަގު ަތކަށް ބަލަބަލާހުރި ެސ ާނ ަވ ަރ ްށ ިސ ްއރު ިސއް ުރން ގޮސް ެއ ަފ ުޅގެ ައށް ަވނެ ެވެ .އހެ ަނސް
އެހެންމީހަ ަކ ްށ ެއ ަކމެ ްއ ޭނނގެ ެއ ެވެ .ސނާ އެގޭ ެތ ެރއަ ްށ ަވތް ިއރު އޭ ާނގެ ިއ ްނ ިތ ާޒރު ަގއި ެއ ޭގތެރޭގަ ިއ
.މާހު ހު ްއޓެވެ
މާހު ެފ ުނ ާމއެކެހެ ްނ ސެ ާނ ައށް ެއ ްނ ެމފުރަތަ ަމ ެވ ްސ ާފ ަހ ަގކު ެރވު ީނ އޭނާ ެގ ޫމ ުނމަ ިތ ްނ ާފޅު ަވ ުމންދާ
ި .ހތްހަމަނުޖެހު ުމގެ އަ ަސ ުރތަކެވެ .އެ ަކ ުމ ެގ ަސބަ ުބ ްނ ިލބު ުނ ަހއި ާރން ަކމާއެކުހެން ެދރަ ެވސް ިވއެވެ
ކޮ ްނ ެމވެ ްސވަ ަރ ަކށް ޖެ ިހލު ްނ ެވ ަފއި ުހ ެރގެން ސެ ާނގޮސް މާހުގާ ަތ ްށ ުހއްޓެ ުމން ވީކީއްތޯ
.ސުވާ ުލ ުކރިއެ ެވ
ުކޑައި ުރ ޮކ ަޅ ުކ ިހ ޭމނުންހުރު ަމށް ަފހު މާހު ާވ ަހ ަކދަ ްއކާން ފެށި ެއވެެ .ސ ާނގާތު މާ ުހ ުބނީ ސެނާ ެމން ޭގ
ިގ ިފ ީލގައި އިންދާ ަފއިވާ ބޯ ަކ ިށ ެކޔޮމާ ަގނޑަ ީކ އޭ ާނއާއި ސެ ާނ ދު ުރކު ުރމަށްޓަކައި ަތކު ުރ ެބ ހަ ާދ ަފއި ާވ
ަފ ްނޑި ަތ ެއ ްއ ަކމަ ެށ ެވ .ހަ ަމއެހެ ްނމެ ާމހު ާގ ުތ ެއ ާވ ަހ ަކ ުބނީ އޭ ާނ ެގރައް ެޓއްސެ ްއކަ ަމ ާށއި
ެ .އހެން ެއ ްއވެސް ީމހަ ަކށް އެ ަކ ްނނޭނގޭ ެނހެ ްނ ާމދަމާ ޮކ ްނމެވެ ްސ ިއރަ ުކ ްނ އެ ާމގަނ ުޑ އެ ްއލާލު ަމށެވެ
ެސނާދެ ެކ ުނހަ ުނ ޯލ ިބ ާވ ަކމަ ްށ ޭއނާ ގަބޫލުކުރަމު ްނއަ ްނ ަނ ާމ ުހ ެގ ެއވާހަކަ ަތއް ެސނާއަ ްށ
ަ .ގބޫ ުލކުރެވު ެނވެ .ހަ ަމ ެއހެ ްނމެ މާ ުހ ުބ ިނ ަފދައިން ަކ ްނތަ ްއކު ާރ ެނ ކަމަށްވެސް ބުން ެޏ ެވ
ސެނާ އާއި ާމ ުހއެދެމީހު ްނ ެގ ބައް ަދ ުލވުން ިމ ޭރވެ ްސ ިނން ާމ ީލ ިއސާ ަނ ާމދު ަވ ުގތު ާވ ްނ
ަކ ިއރިވުމު ްނނެ ެވެ .އއީ މާހު ބޭ ުނ ްނވާ ޮގ ްތ ަކމަ ްށ ާވތީ ެސނާ ެވސް ެއކަމަ ާކ ަޝކުވާއެއްނުކުރެއެވެ.
އެ ެހ ްނރޭ ަތއްފަދަ ިއން ިމރޭ ެވސްބަ ްއދަލު ުވ ްނނިން ާމ ުލމަށް ަފ ުހ މީހު ްނގެ ޯލތަ ަކ ްށ ިސ ްއ ުރ ިސ ްއ ުރން
އެގެ ިއން ުނ ުކ ެމގެ ްނ އޭ ާނ ެގގެއަށް ެސ ާނ ހިނ ަގއްޖެއެވެޭ .އރު އޭނާ ެގ މޫ ުނ ަމ ިތން ާފ ުޅވަ ުމން ަދނީ
.ހިތްހަމަޖެ ުހ ުމގެ ައސަ ުރތަކެވެ
ނިދާ ްނއޮ ްތ ިއ ުރ ވެސް ސެނާ ެގ ޚިޔާ ުލގައި އެނބު ެރމު ްނދަ ީނ މާ ުހ ދެއްކި ވާހަ ަކތަކެވެ .އެހެނަސް
އޭ ާނއާ ާމހުގެ ެމ ުދގައި ލޯ ީބގެ ުގޅުމެއް ވާކަ ްނ އެ ެދ ީމ ުހ ްނ ފިޔަ ާވ ެއހެ ްނ ީމ ަހކަށް ޭނނގޭނެ ަކން
.ސެ ާނ ައށް ަޔގީން ެވ ެއވެ .އެ ަކމާ ެބ ޭހ ުކ ަޑ ަނ ަމވެ ްސ ަމ ުޢ ޫލމާތެ ްއ ިލ ުބނު ީމހާ މި ާހރުވަ ީނ ަމ ުރވެފައެވެ
ޮކންމެ ެވސް ީމ ެހ ްއގެ ަފރާ ުތ ްނ ތަ ުކ ުރބެއަ ްށ ެއކަން ެއނ ުގނުނަމަވެ ްސ ެސ ާނއާ މާ ުހ ުދ ުރކުރާން ތަ ުކރު ެބ
މަސަ ްއކަ ްތކު ަރ ީނ ކީއް ެވބާއޭ ސެ ާނގެހި ަތށް އަ ަރ ުމން ިދ ަޔ ެއ ެވަ .ހ ަމއެހެންމެ ެއކަ ުމގެބޭނު ަމކީ
ޮކ ަބ ިއ ާބ ޭއވެސް ހި ަތ ްށއަރަމު ްނދިޔަ ެއވެެ .ސ ާނ ެގ ިހތުގަ ިއ ުއފެ ެދމުން ާދ ސުވާ ުލ ަތކަ ްށ ޖަ ާވބު ުނ ިލބު ުނ
ނަމަވެ ްސ ާމ ުހ ބު ިނފަ ަދ ިއ ްނ ާމ ަދ ާމގެ ޮކން ެމވެ ްސ ވަގު ެތއް ަގއި އެ ަކ ްނ ަތ ްއ ުކރު ަމ ްށ ެސ ާނ
.ނި ްނ ިމއެވެ
ޖުމާ ާނ ަމ ުރވުމުން ިލ ުބނު ިހ ާތމަ ާއ ިހ ްތދަތިކަމުގައި ަވގުތުތަ ްއ ުގނަމު ްނދި ަޔ ރި ާސމު ިވޔަފާ ިރ
.ކު ުރ ުމގެ ިއތު ުރން ަމ ަހށް ާދ ްނފެށިއެވެެ .އ ެހންކަމުން ޮކ ްނމެ ރެއަ ުކ ެވ ްސ ޮބޑުފަ ިތހާ މަ ަހ ްށ ފުރަ ެއ ެވ
ވަގު ުތތައް ފާއިތު ަވމުން ައއިސް ފަ ިތ ްސ ަނމާ ުދ ަވ ުގ ުތގެ ަބ ްނ ިގ ާއއި އެކުހެން ހޭލާ ުއޅޭމީ ުހ ްނ
ިގ ަނ ަވމުން ިދ ަޔ ެއ ެވި .ރސާ ުމ ޭއނާގެ ާއދައި ެގމަ ިތ ްނ މަ ަހ ްށ ިދ ުއމަށް ަޓކަ ިއ ިމއަދު ެވ ްސ ޮބ ުޑފަ ިތހާ
.ގެ ިއ ްނ ނު ުކމެގެ ްނ ިހނ ަގއްޖެ ެއވެ
މަ ަދރުސާ ަބ ްނ ުދ ދުވަ ަހކަށް ާވތީ ިމއަދު ސެނާ ެތދު ީވ ހަ ެތ ްއވެ ްސ ޖެ ިހ ަފ ުހ ްނނެ ެވ .ފެން ަވރާ
ތާ ާޒ ެވލު ަމށްޓަ ަކއި ސެނާ ޮގ ްސ ގި ިފއް ަޔށް ަވނު ާމއެކު ެހ ްނ އޭ ާނ ެގ ޮލލުގައި ައ ަޅއި ަގތީ ިގފިލި ެތރޭގަ ިއ
އި ްނދާ ަފއިހުރި ބޯ ަކ ިށކެޔޮ ާމގަނޑެވެ .އެ ާމ ަގނ ުޑ ފެ ުނމާ އެކު ެހން ރޭގައި މާހު ެދ ްއކި ާވ ަހކަ ަތ ްއ
ސެނާއަށް ަހނދާން ެވ ުރޅިއައި ްސފިއެ ެވ .އެހެން ެވ އެ ިދޔަ ޮގތަ ްށގޮސް އެމާގަނޑު ުއފު ާރލާ
ު .ކ ިނ ޯގ ިނތެ ެރ ައ ްށލި ެއ ެވ
ފެންވަ ާރ ާތޒާ ެވ ަލ ިއގެ ްނ ޯގ ިތތެ ެރ ުކނިކަހާ ާސފު ކޮ ްށ ުލ ަމށް ަފ ުހ ުކނިގޯނި ިހފައިގެން ސެނާ ިދޔައީ
ުކ ިނގޮނޑަށެވެ .އެތަ ަނށް ުކ ިނ ަތ ްއ ައޅަ ިއ އެންދި ެއ ްނދުމު ަގ ިއ ެއ ާމ ަގނ ުޑ ވެ ްސ އަންދާ ިލއެވެ .އޭ ުރ
.ސެ ާނ ެގ ޫމނުމަ ިތ ްނ ާފ ުޅ ަވމު ްނ ަދ ީނ އުފަލާ ިއ ހިތް ަހމަ ޖެ ުހ ުމގެ ައ ަސރުތަ ެކވެ
ުޖ ާމ ާނ ެގ ަމ ަރށް ަފހު ިރ ާސމާއި ެސ ާނ ެގ ކެއިން ުބ ިއމު ެގ ހު ިރ ާހ ަކމެ ްއ ަހމަ ަޖ ްއ ަސ ުމ ްނ ަދނީ ިރސާ ުމ ެގ
.މަންމަ ރަ ިއނާމެން ގެއި ްނނެ ެވ
ނު ިނމޭ
) އެގާ ަރވަ ަނބައި
ެގއާއި ޯގ ިތތެ ެރ އަ ިދ ަމ ުގތަ ްއ ުކ ިނކަ ާހ ާސ ުފކޮ ްށ ކުނިގެންގޮ ްސ އަންދާ ނިންމާ ުލ ަމ ްށފަހު ެސނާ
ޭ .އ ާނ ެގ އާދައި ެގމަތިން އޭ ާނގެ މާމަ ެމން ެގއަށްދިޔައެ ެވ
ވަގުތު ަތ ްއ ާފއި ުތ ަވ ުމ ްނ އަ ިއ ްސ ަހވީރު ަފހެ ްއ ަޖހާކަ ްނ ހާ ިއ ެރވެި .ރ ާސ ުމ މަހުން ައ ިއސް އެމަ ަސ ްއކަތް
ނި ްނމާ ުލމަށްފަ ުހ ފެންވަރާންވެގެ ްނ ގި ިފ ްއ ަޔ ްށ ަވނުމާ އެ ުކހެ ްނ ިރސާ ަމށް ާފ ަހގަކު ެރ ުވނީ ޭރ ަގ ިއ އޭނާ
އިންދި ޯބ ަކށި ެކޔޮ ާމ ަގނޑު ެނތް ަކ ެމވެ .އެއާއެކުހެން ިރސާމުގެހި ުތ ަގ ިއ ަހއިރާންކަން އު ެފ ިދގެ ްނ
.ދިޔައެ ެވަ .ހމައެހެންމެ ކޮ ްނ ެމވެ ްސ ވަ ަރކަ ްށ ުނތަ ަނ ަވ ްސކަ ްނ ެވ ްސ ުއފެ ިދ ެގން ިދޔަ ެއވެ
ރިސާ ުމ ައވަ ްސއަވަހަ ްށ އަ ިއސް ޭގ ެތރެބަ ާލލި ިއ ުރ ގޭ ެތރޭގަ ިއ ެސ ާނއެއް ނެތެ ެވެ .ދ ިތ ްނ ަފހަރަކު
.ގޮވާ ުލ ުމ ްނ ެވ ްސ ސެނާ ެގ ައ ުޑ ނީވުމުން ެސނާ ޭގގައި ނެތީކަމަ ްށ ރިސާ ުމ ނިން ިމއެވެ
ެފ ްނވަރަ ިއގެ ްނ ިމ ްސކިތަ ްށ ޮގސް ނަ ާމ ުދކޮށް ަލ ިއގެން ިރސާމު ިދޔަ ީއ އޭނާގެ މަ ްނ ަމ ރަ ިއ ާނ ެމ ްނ
ގެއަ ެށ ެވެ .އގެއަ ްށ ޮގސް ބަލާ ިލއި ުރ ެއގޭގަ ިއ ވެ ްސ ެސ ާނ ެއއްނެ ެތވެެ .އ ަކ ުމގެ ަސބަ ުބ ްނ ރި ާސމު
.ކު ަޑ ޮކ ްށ ިހ ްތނު ަތ ަނ ަވ ްސވާ ޮގ ްތ ވިއެވެ
ަހވީރު ަސއިބޮއި ެގން ސެ ާނ ެގ ިއ ްނ ިތ ާޒ ުރ ަގއި ކު ަޑ ިއރުކޮ ަޅކު މަ ުޑ ޮކށް ުލ ަމ ްށފަ ުހަ ،މޢުރި ުބނަ ާމ ުދ
.ބަ ްނ ިގ ޮގ ުވމުން ރިސާ ުމ ިދ ަޔ ީއ ިމ ްސކިތަށެވެޭ .އރު ެވސް ސެނާ ެއ ްއ ެގ ައ ަކ ްށ ނާ ެދ ެއވެ
މާހުގާ ަތށް ެއ ަފ ުޅ ެގ ައށް ެސ ާނ ިދޔައިރު ާމހު ުހ ީރ ަވރަ ްށ ުއ ާފވެ ިހ ްތ ަހމަޖެ ިހ ަފ ިއ ަކން
ޭއ ާނގެމޫ ުނ ަމ ިތ ްނވެސް ާފ ުޅ ަވ ުމން ިދޔައެ ެވ .މާ ުހގެ ޫމނުމަ ިތންފާޅުވަމު ްނ ާދ އު ަފ ާލ ިއ ހިތް ަހ ަމޖެހު ްނ
ެ .ފނުމު ްނ ސެ ާނވެސް ވަރަށްއު ާފ ެވ ހި ްތ ަހމަޖެ ުހ ެނ ެވ
ިލ ުބ ުނ އުފަލާ ިއ ިހތް ަހމަ ެޖ ުހ ުމގެ ަސބަބު ްނ ސެ ާނ ައށް ައ ަމ ުލ ކު ެރވު ުނގޮތް ެވ ްސ ޭނނގު ެނވެ.
އަވަ ްސއަ ަވ ަހށް ދު ެވފަ ިއ ަކހަލަގޮ ަތ ަކށް ސެ ާނ ގޮ ްސ މާހުގެ ަގ ިއ ާގ ބަ ްއ ާދ ިލ ިއ ުރ މާހު ވެސް ުހރީ
ެ .އ ަފ ަދ ުފރު ަސތަކަށް ެއދި ެއ ިދ ކަ ަހ ަލ ެއވެ
ާމހު ެގ އަތު ެތ ޭރގަ ިއހުރެ މާ ުހ ެގ ހަށި ަގނޑާއި ސެ ާނގެ ަހށިނޑު ޖެހިފިތި ާބރުވަ ުމ ްނ ިދޔަ ިއރު
.ލި ެބ ުމން ިދޔަ ުއ ަފ ާލ ިއ ިހ ްތހަ ަމޖެ ުހމުގެސަބަ ުބ ްނ ސެ ާނއަކަ ްށ ވާނު ާވ އެނ ޭގހެނެއް ހިޔެ ްއނުވެ ެއވެ
ާމހާ ިއ ެސނާ ެއދެ ީމ ުހންގެ ިއސްޤީ މަސް ީތ ލޯ ިބންފު ިރ ެގ ްނވީ ބައްދަލު ުވ ްނ ިނ ްނމާ ުލ ަމ ްށފަ ުހ ސެ ާނ
ެ .ގއަ ްށ ިދޔަ ީއ ެއހެންރޭރޭވެސް ަބ ްއ ަދލުވުން ިނންމާ ގަޑި ެޖ ުހމު ްނނެވެ
އިޝާނަ ާމ ުދ ްނ ަފއި ާބ ެގ ްނ ރި ާސ ުމ ެގއަ ްށ ިދ ަޔ ިއރު ސެ ާނ ިއނީ ިފ ާލވަޅު ިކޔާށެވެެ .އހެނަ ްސ
ެ .އ ާމގަނޑުގެ ވާ ަހކަ ަދ ްއކާކަ ްށ ރިސާމު ހަނދާ ެނ ްއ ުނ ިވ ެއވެ
އި ުރހަނދުގެ ދައު ުރވުމާ ެއކުހެން ދު ަވސް ަތ ްއ ާމޒީ ާއ ެއ ުކވަ ުމ ްނ ިދޔަ ެއވެޭ .ރގަނޑަށްކައިގެން
ިނދާންއަ ިއ މަގު ަމތީ ަގއި ެސނާ ާގ ުތ އެމާ ަގނ ުޑގެ ވާ ަހކަ ިރސާމު ެއ ިހ ެއވެެ .އ ާވހަ ަކތަ ަކ ްށ
ަޖވާބުދެމުން ސެ ާނ ުބނީ އެ ީއ ަބއްޕަ ިއން ިދއެއްޗެ ްއ ަކން ޭނނ ޭގ ކަ ަމށާއި ެއހެ ްނ ީމ ަހކު އެ ީމހުނަ ްށ
ެގއްލުމެ ްއ ޭދ ްނ އިންދާ ަފއިވާ ެއއްޗެއްކަމަ ްށ ީހ ޮކ ްށ ުކ ިނ ެއ ްނދި ިއ ުރ އެ ާމ ަގނ ުޑވެ ްސ
ައ ްނ ާދ ަލއިފިކަ ަމ ެށވެަ .ހ ަމ ެއ ެހ ްނމެ ަބ ްއޕަ ާގ ުތ ައހާ ުނލާ އެގޮތަށް ަކންތަ ްއ ުކރެ ުވ ީނތީ
މަ ާޢފަ ްށއެދޭކަ ަމށާއި ބަ ްއ ަޕ ާގތު އަ ާހ ުނލެވުނީ އެ ަވގު ުތއެ ޮގތަ ްށ ިވސް ާނ ުނލެވު ުމ ްނ ަކ ަމ ްށވެސް
.ބު ްނޏެ ެވ
ސެނާ ެއ ާމ ަގނޑާ ެމ ުދ ެއގޮ ަތ ްށ ަކންތައް ުކ ީރ ީކ ްއވެ ެގ ްނ ަކ ްނ ރިސާމަ ްށ ޮއ ުޅ ާވލީ ާމ ުހގެ
.ވާ ަހކަ ަދ ްއކަ ިއ ިފނަމަ ިރ ާސމު ރު ިޅއަ ްނނާ ެނކަން ަޔގީ ްނވާތީ ެއ ެވ
ސެނާ ައ ްށ ުނހަ ުނ އި ުތ ާބރު ާކ ުރ ރިސާމުެ ،ސނާގެ ާވ ަހކަތައް ގަބޫލުކޮށް އޭ ާނއަ ްށ މަޢާފުކޮ ްށ
.އެފަދަ ަކމެއް ދެން ުނ ުކރުމަށް ުބ ްނ ެޏ ެވ
ަހނ ުދ ަމ ެހއް ެގ އަށާވީ ްސވިލޭރެ ެއވެަ .ތކު ުރބޭ ބުނެފައި ާވފަ ަދއި ްނ ފަ ްނޑިތައިގެ ކަން ަތ ްއ ިނ ްނމު ަމށް
.ރި ާސ ުމ ެމންގެއަށް ތަކުރުބޭ އައެ ެވ
ތަ ުކރު ެބ އާއި ރިސާ ުމ ެއ ަތ ްއވަގު ެތ ްއ ހޭ ަދ ޮކށްގެ ްނ ތަ ްއޔާރުކުރި ަފންޑިތަ މާ ަގނ ުޑމަތިން ިރ ާސމު
.ހަނ ާދންވީ ަތ ުކ ުރބޭ ެފނު ުމ ްނ ެނ ެވ
ަތ ުކ ުރ ެބ އާއި ރިސާމު ޮގސް ިގފި ްއ ަޔ ްށ ަވ ްނނަމުން ިގފިލީ ޮބ ިކ ދިއްލިއެ ެވ .ގި ިފއް ަޔ ްށ ަވ ުނމާއެކުހެން
ތަކުރުބޭ ބަލާ ީލ އޭނާ ުބ ިނ ަފ ަދ ިއން ިގފި ީލ ަގ ިއ އެ ާމ ަގނ ުޑ ިއން ާދފަ ިއހުރިތޯ ެއ ެވ .އެ ެހ ަނ ްސ
.އެތަނަކުން އެ ާމގަނޑެއް ނު ެފ ުނ ެނ ެވ
ާ .މގަނ ުޑ ކޮބާ ؟ “ ަހއިރާން ަކމާއެ ުކ ިރސާ ަމށް ަބ ާލ ަލ ުމން ަތ ުކރު ޭބ ެއ ިހ ެއވެ ”
ުކރިން ެއ ާވހަ ަކބުނަ ްނ އަ ަހރެ ްނ ަހނ ާދން ެނ ުތ ީނ …… ގި ިފލިތެ ެރ ކުނިކެހި ދުވަހަކު ”
ެސ ާނ ައ ްށ ޭނނގިގެ ްނ އެ ާމގަނ ުޑ އެ ްއލާ ަލއި ިފ …ެ ..ދން ިކ ިހނެތް ަހދާ ީނ؟” ަތކުރުބޭގެ ުސވާ ަލށް
ޖަ ާވބު ިދ ުނމު ެގގޮ ުތން ިރ ާސ ުމ ާވހަ ަކ ެދއް ިކ ިއރު އަޑާއި ަހ ާރކާ ުތން ައދި ޫމ ުނ ަމތިން ފާޅުވަމުން ަދނީ
ާ .ހސްކަމާ ިއ މާޔޫސް ަކމުގެ އަ ަސ ުރތަ ެކވެ .ހަ ަމއެ ެހ ްނމެ ަކ ްނ ޮބ ުޑ ުވ ުމ ެގ ުކ ަލވަރެ ެވ
ިތކު ީރ ަވ ަރށް ެދރަކަ ެމއް .މިހާރު މިވަ ީނ ވަގު ުތ ެވ ްސ ަވ ަރ ްށ ުކ ަޑ ަތންވެ ަފި ” .ހޔާލެއް ެގތެރެއަށް ”
ެ .ގއް ިލފަ ިއ ަކ ަހލަ ޮގތަ ަކށް ަމ ްއޗަ ްށ ބަ ާލންހުރެ ތަ ުކރުބެ ބު ްނ ެޏވެ
ެދން ޯނ ްނ ާނ ެނ ަތ ެއހެންގޮ ެތއް ހެދޭ ަކށް ؟ ……ޮ .ކންމެ ގޮ ަތކުން ނަ ަމ ެވ ްސ ައ ަހރެ ްނ ޭބނުން ”
ި .މކަ ުމ ެގ ޙަޤީޤަ ްތ ޯހދައި މި ަކ ުމ ްނ ަސ ާލ ަމ ްތވާ ްނ ” .މަ ުޑ ަމޑުން ރިސާމު ުބން ެޏވެ
އެ ެހން ޮގ ެތއް ޮއ ްތ ޯތ އަ ަހ ެރ ްނ ަބ ާލ ަނން … .އެ ަކ ަމކު ެދ ްނ މި ަކ ްނކު ެރވޭނީ ަހނ ުދމަ ެހއްގެ ”
ުފ ަރތަ ަމދުވަހުގެ އިރުއޮއް ޭސ ަވގުތާ ދި ާމ ޮކށް … އެ ުދވަ ުހ ެގ ެއގަ ީޑި ،މ ޭގ ަގއި ިދރިއުޅޭ އެ ަކކު ެވސް
ބޭރުގައި އުޅެގެ ްނ ުނވާނެ .ދެރޭ ަފ ުހ ްނ ައ ަހ ެރ ްނ ައ ްނނާނަން … ައހަ ެރ ްނ ބުނިފަދައިން
ަ .ތ ްއޔާ ުރވެ ެގން ތި ޭބ ިތ ” .ރި ާސ ާމއި ިދމާ ައށް ަބލާ ްނ ުހރެ ތަކުރުބެ ބު ްނޏެ ެވ
ެސނާއާ ިއ މާހު ެއދެ ީމ ުހ ްނގެ އާދައިގެ ަމ ިތ ްނ ެއދެ ީމ ުހ ްނގެ ލޯ ީބ ެގ މަން ިޒ ްލ ަކމު ަގ ިއވާ ފަ ުޅގޭ ެތ ޭރގައި
ލޯބީ ެގ ަވގު ަތއް ޭހދަ ުކރަ ުމ ްނ އަހުދުތަކާ ިއ ވަ ުއ ުދތަ ްއ ވަ ުމ ްނ ިދޔަ ެއ ެވަ .ހ ަމ ެއހެންމެ ސެ ާނ ާއއި މާހު
ދު ުރ ުކ ުރމަށްޓަ ާކ ފަން ިޑތަ ެހ ުދ ުމ ްނ ިމ ޭރ ެވ ްސ ެސ ާނމެންގެއަ ްށ ތަ ުކ ުރބޭ ާދ ެނ ަކ ަމ ްށ މާހު ބުންޏެ ެވ.
ަހމައެ ެހ ްނ ެމ ތަ ުކރު ޭބގެ އަ ަމލުތަ ްއ ހު ްނނަގޮތު ްނ އޭ ާނ ަވ ަރށް ުރޅި ައރާ ަކ ަމށާއި ތަކު ުރ ެބ
ެ .އކަން ުނހު ްއޓާ ަނމަ ހަނދާން ުނ ެނތޭވަ ުރ ެގ ބޮނޑި ެއއް ދޭ ްނޖެ ިހ ާދނެކަ ަމށްވެސް ބުނޏެވެ
ާމހު ެގ އެވާހަ ަކތަ ުކ ެގ ަސބަ ުބ ްނ ެސނާ ހާ ްސވާ ޮގ ްތ ިވ ެއ ެވަ .އދި ކޮންމެ ެވސްވަރަ ަކށް
ކަ ްނ ޮބޑު ާވގޮތްވެސް ިވއެ ެވ .ހަ ަމއެ ެހ ްނ ެމ ަތކުރު ެބ ކޮ ްނ ެމއެ ްއ ެޗއްހެދި ަނމަވެސް ޭއނާ ހު ްނ ާނ ީނ
.މާ ުހ ެގ ީމ ެހ ްއގެ ގޮ ުތ ަގ ިއކަމަ ްށ ުބނެ ައތުންފަ ިއން ގޯ ެހއް ުނ ެހދުމަށް ާމހަ ްށ ަނސޭހަތްތެރިވި ެއވެ
ިރސާމާ ިއ ވާހަކަ ަދއްކާ ަކން ަތއްކު ާރންވީގޮތް ބުނެ ީދ ެއ ަކ ާމއި ުގޅު ްނ ުހ ިރ ެއހެންވެސް
ަ .ބ ެއ ްއވާ ަހ ަކދެ ްއކު ަމށްފަހު ތަކު ުރބޭ އޭ ާނ ެގ ގެ ައށް ހިނ ަގ ްއޖެ ެއވެ
ސެނާ އާއި މާހު ެގ ލޯބީ ެގ ަބ ްއދަ ުލވުން ިނ ްނ ާމ ުލ ަމށްފަ ުހ ެސނާ ެގއަށްއަ ީއ ިއ ާސ ަނމާދުވަ ުގތުވާ ްނ
ަ .ކއިރިވުމު ްނ ެނވެ
.ރިސާމު ގެ ިއ ްނ ުނ ުކން ަނ ިނ ޮކ ްށ ސެނާ އަ ިއސް ގެއަ ްށ ަވދެއް ެޖ ެއވެ
ަ .ދރި ުފޅާ ސެ ާނ! ޮކންތާކު ްނ ތި ައއީ ؟ “ ެސ ާނއާ ިދމާއަށް ަބލާ ަލ ުމ ްނ ިރސާމު ެއ ިހ ެއ ެވ ”
ުކލާ ްސ ުކއް ެޖއް ެގ ެގ ިއންަ ” .މ ުޑމަޑުން ސެ ާނ ުބ ެނ ިލ ެއ ެވެ .ސނާ އެހެ ްނ ުބ ީނ އޭނާ މާ ުހ ާއ ”
ަ .ބއްދަ ުލކުރި ވާހަކަ ުބނެފި ަނމަ ިރސާމު ރުޅި ައ ްނނާނެކަ ްނ ޔަ ީގ ްނ ާވ ިތ އެ ެވ
ެއ ެހ ްނ ަތ ؟ … ..އެކަ ުމ މީ ެގ ަފހުން ިއ ުރ ޮއ ްއ ިސ ެދނަ ާމދު ޭދ ެތ ޭރ ެގ ިއ ްނ ޭބރަށް ުނދާ ިތ” .
ނަ ާމ ުދ ޮކ ްށގެ ްނ ިފލާވަޅުކި ާޔފަ މާމަ ެގ ައށްދޭ ” .ސެ ާނއަށް ަބލާ ަލ ުމ ްނ ަނ ޭސ ަހތު ެގ ާރ ަގކަށް ރިސާ ުމ
.ބުންޏެވެ
ާ .އ ްނ … ” .މަ ުޑ ަމއި ިތރި ަކ ާމއެކު ސެ ާނ ުބނެލިއެވެ ”
ނުނިމޭ
) ބާރަ ަވ ަނބައި (
ރިސާމު ެއހެ ްނ ުބ ިނ ނަ ަމވެސް ނަ ާމދުކު ާރކަ ްށ ެސނާ ނޫޅެ ެއވެު .ކޑަ ިއ ުރކޮ ަޅކު ިފ ާލ ަވ ުޅ ިކ ާޔ ުލ ަމށްފަ ުހ
.ސެނާ ިދޔައީ ޭއނާގެ މާ ަމ ެގއަށެ ެވ
ރޭ ަގނ ުޑގެ ހަ ަމ ިހމޭން ަކ ާމއެކުގަ ިއ ަވގު ުތ ަތއް ާފ ިއ ުތ ަވމު ްނ ދި ަޔ ެއވެ .ވަ ުގ ުތ ަތ ްއ ފާއިތުވަމު ްނ އަ ިއ ްސ
ަފތިސް ަނމާދު ވަގު ުތ ުވމުން ރި ާސމު ޭއނާގެ ާއ ަދއި ެގމަ ިތން ަފތި ްސނަ ާމދުކޮ ްށލައި ެގ ްނ
ަ .މ ަހ ްށފު ަރއިފިއެވެޭ .އ ުރ ވެ ްސ ެސނާ އޮ ީތނިދާ ަފ ެއ ެވ
އެ ެހ ްނދުވަސް ަތ ެކކޭވެ ްސ ެއ ްއފަ ަދ ިއން ަހ ަގޑިފަ ަނ ަރ ާހއި ުރ ސެނާ ނި ާދ ެތދުވެ ެގ ްނ ާފ ާހނާ ައށް ަވ ެދ
ެފންވަ ަރ ިއ ތަ ްއޔާރުވެ ަލ ިއގެން މަ ަދރުސާއަ ްށ ހިނ ަގ ްއޖެ ެއވެަ .މ ަދރު ާސ ިއން ސެނާ ާއ ުސ ްމނާ
ބަ ްއދަ ުލ ިވ ަނ ަމވެސް ެއ ެދ ެމ ުދ ަގއި ެއ ްއވެސް ުގ ުޅމެއްނެތު ުމގެ ސަބަ ުބން އެދެ ީމހު ްނ ާވ ަހ ަކ ެއއް
ނުދަ ްއކައެ ެވ .ސެނާ އަމިއް ަލއަށް ުސ ްމ ާނ ާއ ުގ ުޅން ަކނ ާޑ ާލފަ ިއވާ ީތ ުސމް ާނ ެވ ްސ އެކަ ަމ ަކށް
.ސަ ާމލު ަކ ެމއް ުނ ެދއެ ެވ
ތަ ުކރުބޭ ބު ިނ ުދ ަވހާއި ވަ ުގތަ ްއ ިވ ްސ ަނ ިއ ަތ ްއ ާޔ ުރވަ ުމ ްނދި ަޔ ިރ ާސމު މި ައދު މަ ަހކަ ްށ ުނދެއެ ެވ.
ެ .އ ެހނަސް ޭއނާއާއި ަތ ުކ ުރ ޭބ ފިޔަވާ ެއ ެހން ީމހަ ަކށް ެއކަ ުމ ެގ ައޑި ަގއިވާސި ްއރެއް ޭނނ ެގ ެއ ެވ
ވަގު ުތތައް ފާއިތުވަމު ްނ ިއރުއޮއްސޭ ަވ ުގ ުތ ގާ ްތ ަވމުންދިޔަ ެއ ެވެ .ސ ާނ ގެ ައ ްށ ެގނެ ްސ އޭނާ ޭގ ަގ ިއ
ަމ ުޑކޮށް ަތ ުކރުބޭ ައންނާ ްނ ާވއި ަރ ްށ ރިސާ ުމ ަތއްޔާ ުރ ިވ ެއވެަ .ތކު ުރ ޭބ ެގ ފަން ިޑ ަތ ިއ ެގ ސަ ަބ ުބން
ނަ ަމވެސް އެ ުނރައް ަކ ުލ ްނ އެ ެގ ަސލާ ަމ ްތ ެވ ްއޖެ ަނ ަމ ިރސާމު ެގ ަމ ްޤޞަ ުދ ާހސިލްވީއެ ެވ.
މިކަ ުމ ްނސަލާމަތްވުމަށް ެއކަށީ ެގ ްނވާ ފިޔަވަ ެޅއް ނޭ ިޅ ްއޖެ ަނ ަމ ިމކަ ުމގެނުރަ ްއކާތެރިކަ ްނ
ި .އތު ުރ ަވ ުމންދާ ެނ ަކން ރި ާސ ަމ ްށ ޔަގީން ެވ ެއވެ
މާ ާހ ިއ ބަ ްއދަ ުލކުރާން ނު ެދ ުވ ުމ ްނ ެސނާހު ީރ ަވރަ ްށ ހިތްހަ ަމ ުނޖެ ިހފައެވެެ .އ ެހނަސް ިރ ާސމާ ިއ
ދެ ޮކޅަށް ކަމެ ްއކުރުމަކީ ސެނާ މި ާހތަނަށް ކޮށް ަފ ިއ ާވ ކަ ަމ ަކ ްށ ުނ ުވމު ެގ އިތުރު ްނ ޭއނާ
.ކުރާންބޭނު ްނ ާވ ކަމަކަ ްށވެ ްސ ުނ ެވ ެއ ެވ
ިރސާމުމެ ްނގެ ައށް ތަ ުކރުބޭ އަ ީއ ަހއެ ްއޖަހާ ަކން ހާ ިއރުއެ ެވ .އޭރު ތަ ުކ ުރ ޭބގެއަތުގައި
ބޯ ަކށިކެ ޮޔ ާމ ަގނޑެއް ޮއ ެތ ެވެ .އމާ ަގނޑު ެގ ަފ ްތ ަތކުގަ ިއ ައ ަރ ިބ ައ ުކރުން ކޮންމެވެސް ިލ ުޔން ަތ ެކއް
ިލ ެޔފައިވެ ެއ ެވ .އެމާގަނޑު ެފ ުނ ާމއެ ުކ ެހން ެސނާގެ ަހނ ާދނަ ްށއަ ީއ މާ ުހ ދެއްކި ާވ ަހކަ ަތކެވެ .ތަ ުކ ުރބެ
.އެ ުއޅޭނީ މާހު ބުނި ަފދަ ިއ ްނ މާ ާހ ިއ ސެނާ ުދރުކު ާރން ބާއޭ ެސނާ ެގ ހި ަތ ްށ ައރަމު ްނ ިދޔަ ެއވެ
ެސނާ ވު ޫޟކޮ ްށގެ ްނ ައއިސް ާޔ ީސންސޫރަތް ކިޔަ ާވ ްނ ަފ ާށ ި ..ރސާ ުމ މަޑުކު ޭރ ާފހާ ާނ ”
ދޮރުކައި ީރ … .އަހަ ެރ ްނ ނު ުބ ަނނީ ްސ ޮދރު ުނހު ުޅވާތިަ ” .ތ ުކ ުރ ޭބ ވާ ަހ ަކ ެދ ްއ ީކ ރި ާސމާއި
.ސެނާއަށް ބަލާން ުހރެއެ ެވ
ބަ ްއޕާ! ިތޔައުޅު ްއ ަވނީ ީކ ްއކު ަރ ްނތޯ ؟ ” ާމ ުހ ެގ ވާ ަހކަތަ ްއ ަހނދާ ްނ ެވ ޮބ ަލށް ުއނދަ ޫގ ާވގޮތް ”
.ވާ ްނ ެފށު ުމ ްނ ސެނާ އަހާލިއެ ެވ
ކޮ ްއ ޯކ .މިގެ ިމވަނީ ަވރަށްބޮޑު ުނ ަރއް ަކ ެލ ްއ ެގ ތެ ޭރ ަގއި … ިމ ަކ ްނ ޮކ ްށގެން ނޫ ްނ ޮގ ަތކަށް ”
ިތޔަދެބަ ަފ ިއންނަ ަކށް ައ ާމ ްނކަ ެމއް ެނ ްތ …ެ .އހެންވެ ިމ ަކން ިމކުރަނީަ .އ ަވހަށް ތައްޔާ ުރވޭ” .
ެ .ސ ާނގެ ސުވާ ަލ ްށ ަޖ ާވ ުބދިނުމު ެގ ޮގ ުތ ްނ ވާހަކަ ެދ ްއކީ ަތ ުކ ުރ ެބ ެއ ެވ
ަތކުރު ޭބގެ ާވ ަހކަތަ ުކ ްނ ެސ ާނ ައ ްށ ޔަ ީގން ިވ ތަކު ުރބެ ެއއު ެޅނީ އޭނާ ާއއި މާ ުހ ދު ުރ ުކ ާރން ޫނން ަކމާއި
ޭއނާއާ އޭ ާނ ެގ ަބއްޕައަށް ަރއްކާ ެތރިކަން ހޯދާދޭން ަކމެވެެ .އހެ ްނ ެވ އެކަމުގެ ަސ ަބބު ްނ ސެ ާނއަށް
.ވަ ަރ ްށބޮ ުޑ އު ަފލަ ާކ ިއ ހި ްތހަމަޖެ ުހ ެމއް ލި ިބގެންދިޔައެވެ
މަ ުޣރިބުނަމާދު ަވގު ުތ ބަންގީ ެގއަ ާޑއެ ުކ ެހ ްނ މަ ަސއްކަތް ަފ ަށ ިއ ިފއެވެެ .ސ ާނ ޭއ ާނ ެގ ޮކ ަޓ ީރ ަގއި
ި .އނ ެދ ެގން ައޑުހަ ުރކޮ ްށ ޤު ުރއާން ކިޔަ ަވމުންދި ަޔ ެއވެ
ތަކު ުރބެ ެގ ަނއި ބޯކަށި ެކ ޮޔ ާމގަނ ުޑ ގިފިލީ ެތރޭ ަގ ިއ ިއ ްނ ާދލުމަށްފަ ުހ ަތކު ުރބޭ ޭއނާ ެގ ކި ެޔވެލި ުކރި ަޔ ްށ
.ގެ ްނދަނީއެ ެވ .އޭ ުރ ރި ާސ ުމހުރީ ިގ ިފލީދޮރު ކައި ީރގޭތެރޭ ަގ ެއވެ .ގި ިފލީ ޮދރުހުރީ ަލ ްއޕާ ަފ ެއވެ
.ހަގަޑި ިތރީސް ަކން ާހ ިއރެ ެވަ .ވ ުގ ަތ ްއ މަ ުޣ ިރބުނަމާދުކުރި ގިނަ މީ ުހ ްނ މި ްސކި ުތ ްނ ފައިބާފިއެ ެވ
ވެ ިރވަމުން ިދ ަޔ އަނދިރީގެ ަސ ަބބު ްނ ިގ ިފލިތެރޭން ަތނެ ްއ ޮދރެ ްއ ނޭނގެ ޭއ ުބ ްނޏަސް ރަނ ަގ ުޅ ާވހާ
ެވ ެއ ެވ .ތަ ުކރު ެބ އޭނާ ެގ ަމސަ ްއ ަކތާއިގެން ުކރިޔަށް ދި ަޔއެ ެވ .ކުއް ިލއަކަށް ިވ ާދލު ަމ ްށފަހު ާބ ުރ
.ގުގު ިރއެ ްއޖެ ިހ ެއ ެވ .އެ ެހނަ ްސ ިވއް ާސރަ ިއ ެގ ައސަ ުރ އެއްވެސްވަ ަރކަ ްށ ެފ ްނ ާނ ަކށް ނެ ެތ ެވ
ިގ ިފ ިލ ެތރޭ ަގއި ުހ ިރ ެދ ުރ ްއދޭ ެތ ޭރން ިދލަކަ ިނބު ަރ ިއ ަގ ުތ ާމ އެކުހެ ްނ ުތ ްއތުތު ްއތު ުކ ްއޖެ ްއ ެގ
ރުއިމު ެގއަޑުފާޅުވި ެއ ެވަ .އޑު ައއީ ެއދެރުއް ދޭތެ ޭރ ްނކަން ަތ ުކރުބެ ައ ްށ ޔަ ީގން ިވއެ ެވެ .އއާއިއެކު ެހ ްނ
.ކޮ ްނ ެމ ެވސް ަވ ެރއްގެ ުއ ްނ ީމ ެދ ްއ ިލ ުބ ެނވެ
ކުއް ިލ ައކަ ްށ ަކހަލަ ޮގތަ ަކށް ިގ ިފލި ެތ ޭރ ްނ ފަނޑުއަ ިލ ަކމެއްފާ ުޅވާން ެފ ިށ ެއ ެވ .ދެ ުރކުގެ ަފންތަ ްއ
ެތ ިޅ ުލ ާމ ެއ ުކ ެހ ްނ ދެރު ްއ ޭދތެރޭ ްނ ފާޅުވީ ާމ ެހ ެވ .މާ ުހ ުހރީ ުރ ިޅ ައ ިއސް ދެލޯ ަރތްވެފަ ެއވެ.
އަތު ެގ ިއނ ިގލިތަ ުކގެ ނި ަޔ ަފތި ަތއް ުނ ަހ ުނ ިދ ެގ ެވެ .އއީ މާހު ޫނ ްނކަން ތަ ުކރުބެ ައށް ަޔގީ ްނ ިވ ެއވެ.
ާ .މ ުހ ެގ ސިފާ ަގއި ުހ ިރ ެއމީ ާހ ިހނގަ ިއގަތީ ތަ ުކރުބެ ާއ ިއ ިދ ާމ ައށެވެ
.ކު ްއލިއަ ަކ ްށ މި ިދ ާމ ިވ ަކން ަތކުގެ ސަ ަބބު ްނ ތަ ުކ ުރ ެބ ައށް އޭނާގެ ކި ެޔވެލި ހަނދާ ްނ ެނ ިތ ްއ ެޖއެވެ
ގަތް ިބ ާރއެ ުކ ޮރ ިއހަޅޭ ަލ ުމން ތަކު ުރ ެބ ުދ ްއ ަވއިގަތީ ިގ ިފ ީލ ޮދ ާރ ިއ ދި ާމއަ ެށވެ .އެހެ ަނ ްސ ާމހު ަވރަށް
ުހޝި ާޔ ުރކަމާއެކު ަތކު ުރބެއާ ިއ ިދ ާމއަށް ައ ްތ ަދ ާމ ަލ ުމން ަތކު ުރ ޭބ ެގ ުބ ަރކަށީގައި ައތްއަ ާޅ ޮކށް ާޕ ިލއެވެ.
މާ ުހ ައ ްތ ަދ ާމލި ިއރު ީހ ީވ ަކރަ ާފބޯ ަވ ެއ ްއ ެގ ަކ ަރ ަފއެއް ދަމާލިހެން ެނވެާ .މހުގެ ައ ްތ ަތ ުކރު ޭބ ެގ
ބު ަރކަ ީށ ަގއި ޖެ ުހ ާމ ެއ ުކހެ ްނ ެވއް ިޓއް ެޖ އެ ެވ .ތަ ުކ ުރ ޭބ ައވަ ްސއަވަހަށް ެތދު ަވ ުމން ކުރި ަމ ްއ ަޗށް
ަބލާލިއި ުރ ޭއނާގެ ުކރި ަމ ީތގަ ިއ ަކ ަހ ަލގޮ ަތ ަކށް ާމހު ހު ްއ ެޓ ެވާ .މހު ެގ ިކބަ ިއ ްނ ސަލާ ަމ ްތ ުވމަށް
ަހޅޭލަ ަވ ިއ ަގ ްނނާ ްނ ައނގަ ހު ުޅ ާވ ިލނަމަ ެވ ްސ ދޫ ަހރަ ާކތް ުކރި ަނ ަމ ެވސް އަޑެ ްއނުނިކުތެވެ.
.ހަމައެ ެހންމެ އިތުރު އެ ްއ ެވސް ކަ ެމ ްއ ނުކު ެރވުނެވެ
ތަ ުކ ުރބެއާއި ިދމާ ައ ްށ ގުދުވަމު ްނދި ަޔ ާމހު ެގ ޫމނު ަމ ިތ ްނ ާފޅުވަމުން ަދނީ ުރ ިޅ ެވރި ަކމުގެ އަސަ ުރ ަތކެވެ.
ާމ ުހ ވަރަ ްށ ަސޢު ުގވެ ިރކަ ާމ ެއކު ތަ ުކ ުރ ޭބ ެގ މޫނަށް ަބލާލަމު ްނ މޫނާއި ދި ާމއަ ްށ ައތްގެން ިދ ަޔއެ ެވ.
ާމހުގެ އަ ްތދަށުން ސަ ާލމަ ްތވުމަ ްށ ަކ ެމ ްއ ުކރެ ޭވ ޯތ ތަކު ުރބެ ބަލަމު ްނދަ ިނ ޮކށް ާމ ުހ ވަ ަރށް
ހުސި ާޔ ުރކަ ާމއެ ުކ ަތ ުކރު ޭބ ެގ ެދލޯ ަދ ަމއިގަ ެތވެެ .ނ ިގ ިދލަ ާއ ީވތަ ަދށް ކެ ްތނު ެވ ެގ ްނ
ައޑުގެކޮޅަށް ޮރ ިއ ަގންނަ ުމން ހަޅޭ ަލވައިގަތު ާމ އެކުހެ ްނ ތަކުރު ޭބ ެގ ވޭނުންފު ިރ ެގ ްނވީ ާބރުއަ ުޑ ްނ
މު ިޅސަރަހައްދު ގު ުގމައިގެން ދިޔައެ ެވެ .އއާ ެއ ުކ ެހ ްނ ަތކު ުރބޭގެ ހަރަ ާކތާއި ޭނވާ ުހއް ިޓ ޭއނާ
ަ .މރު ެވ ްއ ެޖއެވެ
ގޭ ެތ ޭރގަ ިއ ުހރި ިރސާމަށް ތަ ުކރުބޭގެއަ ުޑ އި ުވމާއެކުވެ ްސ ކޮން ެމ ވެސް ަކމެ ްއ ެވ ްއ ެޖ ަކ ްނޔަ ީގ ްނވި ެއ ެވ.
އަވަ ްސއަ ަވ ަހ ްށ ިގފިލީ ދޮރު ުހ ުޅވާ ަލ ުމން ެއ ާތއެތެރެ ައށް ަނ ަޒ ުރ ިހންގާ ިލ ިއރު ެއ ަތ ްނ ައނދިރި ަކމު ްނ
ަ .ތނެ ްއދޮރެ ްއ ެއނ ޭގ ަވރެ ްއ ުނ ެވ ެއވެި .ރސާމު ަވރަ ްށއަވަ ަހ ްށ ގޭ ެތރެއަށް ަވ ެދ ގިފިލީ ޮބ ިކދިއްލިއެ ެވ
ބޮ ިކ ިދއް ާލ ަފ ިއ ިރ ާސ ުމ އައި ްސ ގި ިފއްޔަށް ަވތް ިއ ުރ ތަކު ުރ ެބ ޮއތީ އަނގަވަ ަތ ްށ ކަހަލަ ޮގ ަތ ަކ ްށ
ިގ ިފލި ެތރެ ައށް ެވއް ިޓފައެވެި .ރސާމު ައވަސްއަވަހަށް ަތ ުކރުބެ ާގތަ ްށ ޮގ ްސ ަތ ުކ ުރބެ ފޮ ޮރ ަޅ ިއ
ބަލަލި ިއރު ަތ ުކރު ޭބ ެގ ެދލޮލެ ްއ ެނ ެތ ެވު .މޅި ޫމ ުނ ަގ ިއވަނީ ލެ ެޔ ެވ .ތަ ުކރު ެބ ޮއތީ ަމރު ެވ ަފ ިއކަން
.ރި ާސމަ ްށ ަޔ ީގ ްނ ިވއެ ެވ
ަވ ަރ ްށސަޢުޤުވެރިކަ ާމއެ ުކ ިގފި ިލތެރެ ައ ްށ ނަ ަޒ ުރ ިހންގާ ިލ ިއ ުރ އެތާ ުހ ިރ ެދ ުރކުގެ ަފންތަކު ަގއި
ޭ .ލހު ުރން ިފޔަވާ ދެ ްނއެ ެހ ްނ ަކމެއް ެއ ަތނަ ުކން ފާ ަހގައެއް ުނކު ެރވުނެވެ
ކަންތަ ްއވެ ަފ ިއ ާވގޮ ްތ ފެނި ަފއި ިރސާ ަމށް ަހ ޭޅ ަލ ަވ ިއ ަގ ެނ ުވނެ ެވ .ރި ާސމުގެ ައ ުޑ ިއވި ަފ ިއ ެސނާ ިދޔަ ީއ
ސިއްސަ ިއ ެގންނެވެެ .އއާއެކުހެ ްނ ިކޔެވުން ުހ ްއ ާޓ ާލފަ ިއ ައވަސް ައ ަވހަށް ައއި ްސ ގިފި ްއޔަށް ަވ ެނވެ.
އެވަ ުގ ުތ ަތކު ުރބެ ޮއ ްތ ޮގ ްތ ފެ ިނފައި ެސ ާނއަ ްށ ރޮއިގަ ެނ ުވނެ ެވ .ރި ާސ ާމއި ސެނާގެ އަ ަޑށް
ަ .ވ ަރ ްށގިނަބަ ަޔކު ެއ ަތނަށް އައި ްސފި ެއ ެވ
ުނނިމޭ
) ތޭރަ ަވ ަނ ަބ ިއ (
ަތކު ުރބޭ ހިނަވަ ިއ ަކ ުފ ްނ ުކ ުރ ަމ ްށޓަކަ ިއ ެއ ަހށިގަނޑު ެގ ްނދިޔައީ ތަކު ުރބޭ ެގ ެގ ައ ެށވެ .ސެ ާނވެސް
ޭ .އނާ ެގ ާމމަ ެގއަށް ބަ ަދ ުލވި ެއ ެވ
ައނިޔާ ެވރިކަމާއިރަ ުހ ުމ ުކޑަކަ ުމން ފު ިރ ެގ ްނ ާވފަ ަދ ޮގތަ ަކ ްށ މަ ާރ ާލ ަފއިވާ ތަ ުކރުބޭގެ ަމރުގެ ޚަބަ ުރ
ަރ ުށ ެތ ެރއަ ްށ ފެ ެތ ުރ ާމއެ ުކ ެހން މީހުންތައް ިބ ުރން ެތ ިޅ ޮފ ޭޅ ްނ ފެށިއެވެ .ހިތްބަ ިލމީ ުހ ްނ ޮރއި ޮރ ިއ ަފ ިއ
އެ ާވހަކަ ަދއްކަ ުމ ްނ އެ ީމ ުހ ްނ ެގ ާޢ ިއލާ ީމ ުހ ްނ ކޮބަ ިއ ޯތ ބަލަ ުމ ްނ ިދޔަ ިއރު ިހ ްތ ަވރު ުހރި ބައެ ްއ ީމ ުހން
.ރަށު ެތ ެރ ައ ްށނުކު ެމ މީ ުހން ަތއްހަ ަމ ައކަށް ެއ ުޅވޭ ޯތ މަ ަސ ްއކަތްކުރަ ުމ ްނ ިހތްވަރާ ނަސޭހަ ްތދެމުންދި ަޔއެވެ
ަތ ުކރު ޭބގެމޫ ުނ ެފނު ުނ އެ ްނ ޭމންނާއި ެއކަމާބެހޭ ފުރި ަހ ަމ ަމޢު ޫލ ާމތު ލި ިބ ަފ ިއވާ ެއންމޭން ެވސް
ުބނަމުން ަދ ީނ ަތކުރު ޭބގެ ަމ ަރކީ ިއ ްނސާ ަނކު ަގސްދު ަގއި ޮކ ްށފައި ާވ ަކ ެމ ްއ ަކ ަމށް ަގބޫ ުލ
ުނ ުކ ެރ ޭވކަ ަމށެވެ .ހަ ަމއެ ެހ ްނމެ އެއް ެވސް މީ ަހ ަކ ްށ އެ ެހ ްނ މީހަކާމެދު އެ ަފދަ ަރހު ުމ ުކ ަޑ ައމަލެ ްއކުރާ ްނ
ުނކެ ޭރނެ ަކމަ ެށ ެވ .އަ ިދ ެއއީ ީމހަކު ޮކ ްށ ަފއި ާވ ކަމެއްނަ ަމ ެއކަމާ ުގ ުޅންހު ިރ ކޮން ެމ ެވ ްސ ެހއްކެއް
.ފެ ްނ ާނން ހުންނާނެކަ ަމ ެށވެ
ަތކުރުބޭގެ މަ ުރގެ ޚަބަރު ލިބު ާމއެ ުކ ެހން ބޮ ުޑކަތީ ުބ ވަޖީހާ ިއ ކު ަޑ ަކ ީތބު ާފ ިރ ްސ ތަ ުކރުބޭމެ ްނ
.ގެ ައށްދިޔައެވެަ .އ ިދ ވެގެ ްނއުޅޭ ޮގ ްތ އޮ ުޅން ިފލު ިވއެ ެވ
ަތ ުކރުބޭ ެގ ަމ ުރގެ ަސބަބު ްނ ަރ ުށ ެތ ެރ ައށް ވެ ިރ ެވ ަފއިވާ ހަމަހި ޭމން ކަމާ ިއ މާ ޫޔސްކަމާއެ ުކ ަވގުތުތައް
ފާ ިއ ުތވަމުންއަ ިއ ްސ ާއ ުދ ަވހަ ަކ ްށއިރުއަ ަރ ިއ ިފ ެއވެ .ރޭ ަގ ިއ މަރު ިވ ަތ ުކ ުރބެ ހި ަނ ިއވައި ަކ ުފ ްނ ޮކ ްށ ވަޅުލީ
ެ .ހނދު ުނއެވެ
ާއ ަދ ާޔ ިހލާފު ޮގތަކަ ްށ ޖުމާ ާނ ަމ ުރ ުވ ުމ ްނ ެސނާ ާއއި ރިސާމަށް ލިބު ުނ ހިތާ ަމޔާހިތްދަތި ަކމަށް
ާމ ިގނަ ުދވަ ެހ ްއ ުނވަނީސް އެކަ ުމ ެގ ައ ްސލުހޯ ަދ ިއ ،އެ ާޢ ިއލާ ެއ ަކމު ްނ ސަ ާލ ަމ ްތކު ުރމަ ްށ
ަމސައް ަކ ްތކު ަރ ުމ ްނދިޔަ ަތކު ުރ ޭބ ެވ ްސ މަ ުރވީ ެއ ެވެ .އފަ ަދއިން ަކންތަ ްއވު ްނ ވެގެ ްނދިޔަ ީއ ރި ާސ ުމ ެގ
ި .ހ ާތ ަމއާ ިއ ހި ްތ ަދ ިތކަން ިއތުރު ެވގެ ްނދިޔަ ަކމަކަ ެށވެ
ރި ާސމު ެގ ގެއަ ްށ ދި ާމ ެވ ަފ ިއ ާވ ުނ ަރ ްއ ަކލު ްނ ެއ ާއއި ާލ ަސލާމަ ްތ ުކރާން ުއޅުމު ެގ ެތ ޭރގައި ތަކުރު ެބ
ަމ ުރވުމު ްނ ަރ ުށބައެ ްއމީހުން ެގ ނަފް ަރތު ެގ ބެލުންތަ ާކ ިއ ނުރުހު ުމ ެގ ބަސްތައް ރި ާސމަށް
ަ .އމާޒު ަވމުންދި ަޔ ެއ ެވ .އެހެނަ ްސ ިމ ައދަ ުކ އޭނާ ައ ަކ ްށ ެވސް ކުރެވޭ ެނ ަކމެ ްއނެ ެތ ެވ
ޖު ާމނާ ެގ ަމ ާރ ިއ ަތ ުކ ުރބޭ ެގ މަރާ ެމ ުދ ިވސްނާ ފިކު ުރ ުކރަ ުމންދި ަޔ ިރސާ ުމ ެގ ިވ ްސ ުނ ްނ
ެއ ްނ ެމ ަފ ުހންހުއްޓު ީނ ިގފި ިލ ެތ ޭރ ަގ ިއވާދެރު ަކށެވެ .އެ ްއ ާކ ިށން ފަޅާފައި ާވ ެއދެރުކާ ިއ ގި ިފ ިލ ެތ ޭރ ަގއި
ހިނ ާގފަ ިއ ާވއެދެމަރާ ުގ ުޅ ެމ ްއވާ ަކ ުމ ަގ ިއ ރިސާ ަމ ްށ ަގބޫލުކުރެ ޭވން ފެ ިށ ެއވެި .ރ ާސމަށް އެ ަފދައި ްނ
ަގ ޫބ ުލކު ެރ ޭވ ްނފެށީ ެވސް ސަ ަބބެއް ނެތިއެއްނޫ ެނވެެ .އ ިގފި ިލތެ ޭރގައި ހިނ ާގ ިދ ަޔ އާ ަދޔާހިލާފު
އަ ިނ ާޔވެ ިރ ދެމަ ުރ ެވސް ހިނ ާގފައި ަވނީ ެއ ާކށިން ެދ ުރއް ެފޅިފަހު ްނނެވެ .ހަ ަމއެ ެހން ެމ ެއއިން
ޮ .ކން ެމމަރެއްގެ ަފ ުހ ްނ ެއދެ ުރކު ެގ ފަ ްނ ަތކު ްނ ޭލ ެފ ިނ ަފ ިއވެ ެއވެ
ތަކު ުރ ޭބ ަމރުވުމުން ެއ ާއ ިއ ާލ ައށް ިލ ުބނު ިހ ާތ ަމ ާއއި ިހތްދަތި ަކމާ ެއ ުކ ަވ ުގ ުތ ަތ ްއ
ާ .ފ ިއ ުތވަ ުމންދި ަޔ ެއވެ
ަރ ުށގެ ަމދު ަބއެ ްއގެ ަފ ާރ ުތން ަނމަ ެވސް ިރސާ ަމށް ުކރި ަމތިވަމުން ދިޔަ ނުރުހު ުމގެ ަބސްތަކާއި
ނަ ްފރަ ުތ ެގ ެބ ުލންތަކަށް ކެ ްތނު ުކ ެރވު ުމން ރި ާސ ުމ ޮގސް ތަ ުކރު ޭބގެ ާޢއި ާލ ެމންބަރުން ާނއި
.ބައްދަލުކޮށް މަޢާ ަފ ްށ ެއދު ެނވެ
ރަށުގެ ަމދު ަބ ެއ ްއ ެގ ައމާލާއި ަބސް ަމ ުގ އެ ެހން ުހ ިރ ނަމަ ެވ ްސ ،ޙަ ީޤ ަޤ ްތ ގަބޫލުކު ާރ އެ ާޢ ިއ ާލއި ްނ
ި .ރ ާސ ަމށް މަ ާޢ ްފ ުކ ިރ ެއ ެވ
ވަ ުގ ުތތައް ފާ ިއތު ަވ ުމ ްނ ިއ ުރ ޮއ ްއސޭވަގު ުތ ގާތް ަވ ުމން ާދވަރަ ަކ ްށ ަރށުތެރެއަ ްށ ެވ ިރ ަވ ުމން ިދ ަޔ
ހަމަހިމޭންކަ ާމއި ަފޅު ަކ ްނ ިއތު ުރވަމު ްނ ދި ަޔ ެއވެ .ހަ ަމއެހެން ެމ ީމހު ްނ ެގ ޫމނުމަތި ްނ ެފން ަނ ުމ ްނދާ
ު .ނތަނަވަ ްސ ަކ ާމ ިއ ކަ ްނ ޮބ ުޑވުން ިއތުރުވަމުން ިދޔައެވެ
ޮއ ްއ ުސނު ިއރާއެ ުކހެން ަމ ުގ ަތކު ްނ ީމހުން ެފ ުނން ަވ ަރށް މަދު ެވއް ެޖ ެއވެި .މސްކި ާތއިދި ާމ ައ ްށދާ
.މަ ުދމީ ަހ ުކ ިފ ަޔ ާވ އެ ެހ ްނ ީމހަކު ނުވެ ްސ ެފ ެނ ެއވެ
ޖު ާމނާ ެގ ަމރާއި ިރސާމުގެ މަރާމެދު ިވސް ާނ ިފ ުކރު ުކ ަރ ުމންދި ަޔ ރި ާސމަށް ެދ ްނ ަހދާ ެނގޮތްހުސް ެވ
ހަ ަތ ުރއުދަރެ ްސ ެފ ުނޖެ ޭހ ަވރު ެވ ްއ ެޖ ެއ ެވ .ހަ ަމއެ ެހ ްނމެ ކެތްތެރި ަކން ކޮ ުޅން ަލއި ިފއެ ެވަ .އ ިދ
ި .ގ ިފ ިލ ެތރޭ ަގ ިއ ާވދެ ުރކާމެދު ޮގތެއް ނި ްނމާން ަލސްވެއްޖެ ަކމުގަ ިއވެސް ނިން ިމއެ ެވ
އެ ީމހު ްނ ދިރި ުއ ެޅމުން ާދ ގެ ާއއިދިމާ ައށް ރިސާމު ހިނގައި ަގތްއި ުރ ަވ ުގތާއި ާހ ަލތު އޭނާ ައށް
.ނުވެ ްސވިސް ޭނ ކަހަލަ ެއ ެވ
ަރށުތެ ޭރންނާއި މަގުތަ ުކ ްނ ފެ ްނ ަނ ުމން ާދ ަހމަ ިހމޭންކަމާ ިއ ފަ ުޅ ަކމަ ްށ މާ ޮބޑު ަސމާލު ަކ ެމއްނު ީދ
ި .ރ ާސ ުމ ދި ަޔ ޮގ ަތށް ޮގސް ެގއަ ްށ ަވ ެދޮ ،ހޅިބުރިތަ ާކއި ޮބކި ަތ ްއ ދި ްއލާ ިލ ެއ ެވ
ިގ ިފ ިލ ެތ ެރ ައށް ަވ ެދގެ ްނ ިދޔަ ިރ ާސމުގެ ހި ުތގަ ިއ ުޖމާނާގެ ަމރާ ިއ ަތކު ުރ ޭބގެމަރު ިފ ަޔ ާވ
ެ .އހެން ެއއްވެ ްސއެއް ެޗއް ނުވާ ަކ ަހ ަލއެ ެވ
ރިސާމުހު ީރ ިގ ިފ ިލތެރޭ ަގއެވެި .ގފިލިތެރޭ ަގއި ހިނ ާގފައިވާ ެދ ަމރާ އެތަނު ަގ ިއވާ ދެ ުރ ާކއި ޮކ ްނމެ ެވ ްސ
ުގ ުޅ ެމ ްއ ާވ ަކ ުމގައި ރި ާސ ުމގެ ހި ްތ ުބނަ ުމންދި ަޔ ަކ ަހލަ ެއވެު .ކޑައިރު ޮކ ަޅކު ިހ ޭމނުން ުހރުމަ ްށ ަފހު
ަވ ަށ ިއ ެގން ހޯ ާދ ަލ ުމ ްނ ހިނގަ ިއގަތް ރިސާމު ދި ަޔ ޮގތަށް ޮގ ްސ ަމޑު ުކރީ ެއ ެދ ުރއް ކަ ިއ ީރގައެ ެވ.
އަ ިދ ަވ ަރށް ަސޢުޤުވެ ިރ ަކމާ ެއ ުކ ދެ ުރކާ ިއ ދިމާއަށް ަބ ާލ ަލ ުމން ގު ުދ ެވ ދެ ުރ ުކ ަގ ެއކުގަ ިއ
.ކަހަ ަލގޮ ަތކަ ްށ ިހ ިފ ެއވެ .އޭ ާނ ަމސައް ަކ ްތ ުކރީ ެދ ުރ ްއ ެއ ުކގައި ުއފު ާރ ާލށެވެ
ަވ ަރ ްށގަދައަށް ވިދާ ުލ ާމ ެއ ުކހެ ްނ ބާރު ުގ ުގ ިރ ެއއް ެގ ައޑު ިއވުނެވެ .އެ ީއވިއް ާސރަވުމުގެ ައ ާލ ާމތަ ަކށް ާވތި
ިރ ާސމު އެ ަކމަ ަކ ްށ ައޅަ ެއއް ުނލަ ެއވެޭ .އނާ ުއޅުނީ އެ ދެ ުރ ްއ ުއ ުފރާ ެލވޭ ޯތއެވެ .ވަރަށް ިހ ްތވަރާއެކު
އެ ެދރު ްއ ުއފުރާލު ަމ ްށ މަސަ ްއކަ ްތކުރަމުންދިޔަ ރި ާސ ުމ ސި ްއ ަސއި ެގ ްނ ިދޔަ ީއ ޭއ ާނއާ ަވރަށް ާގތުން
ުތއްތު ުތއް ުތ ކު ްއ ަޖ ުކ ޮރ ިއގަ ްތ ައޑު ިއވު ުމން ެނވެ .އެއާ ެއ ުކހެން ެއމަސައް ަކތް ހު ްއޓާލު ަމ ްށފަ ުހ
ަވށަ ިއގެން ހޯދާލެ ުވ ީނ ެއ ްއ ެވސް އި ްހތިޔާރަކާ ުނ ަލއެ ެވ .އެ ެހނަސް ެއ ަތ ަނ ުކން ެއކަ ާމގު ުޅ ްނ ުހ ިރ
.އެ ްއ ެވ ްސކަ ެމ ްއ ނުފެނު ެނ ެވ .އެ ެހ ްނ ެވ ިރސާ ުމ ނި ްނ ީމ ެއ ީއ ކައި ިރ ެގއަކު ްނ ިއވުނުއަ ެޑއް ކަ ަމ ެށވެ
ރި ާސ ުމ ޭއނާ ެގ މަ ަސ ްއ ަކ ާތ ިއގެ ްނ ުކރި ަޔ ްށ ިދ ަޔ ެއވެު .ކއް ިލ ައކަ ްށ ަކހަލަގޮތަ ަކ ްށ ރުކުގެފަންތައް
ަވރަށް ަގ ަދ ައށް ތެ ިޅ ުލ ަމށް ަފހު ެދ ުރއް ދޭ ެތ ޭރ ްނ ބިންގަނޑު ަފ ާޅ ަފއިނުކުތް ައ ަތ ުކ ްނ ރި ާސ ުމގެ ަކރު ަގ ިއ
ހި ިފ ެއ ެވަ .ސ ާލމަތަ ްށ ެއދި ޮރމުން ަހޅޭލަމު ްނ ވެ ްސ ރިސާމު ަމސަ ްއ ަކ ްތ ކުރަ ުމ ްނ ިދ ަޔއީ އެ ައތް
އޭނާގެ ަކ ުރން ނައްޓާ ެށވެ .ނަ ަމ ެވސް ކަ ުރބެ ިދ ަފ ިއވާ ީތ ަރނ ަގ ަޅކަ ްށ އަ ެޑއް ނު ިނ ުކ ެމއެ ެވ.
ކުއްލި ައކަށް ަކހަލަގޮ ަތކަށް ރިސާ ުމގެ ަކރު ުބޑުން ުނކުތް ވޭ ީނއާ ެހއްގެ އަޑާއެކުހެ ްނ ރިސާމުގެ
ޭނވާ ޮހ ިޅ ުބ ިރ ެވ ެގން ިދޔަ ެއވެ .އެ ާއ ެއކުހެ ްނ ރުކުގެ ަފ ްނ ަތ ަކށާއި ުމ ިޅ ިހސާބަށް ޭލ ުބރަ ިއގެން ިދ ަޔ ެއ ެވ.
ި .އ ާސހި ަތކު ިރސާ ުމ ެގ ޭނވާހު ްއ ިޓ އޭ ާނ ަމ ުރވެއް ެޖ ެއ ެވ
ގޭގައި ިހނގާދި ަޔ ހާދިސާތަކު ެގ ަސ ަބ ުބން ސެނާ ައކަށް ެގއަށް ދާ ަކ ްށ ނުކެ ުރނެވެެ .އ ެހން ެވ ޭއ ާނ
.އު ެޅމުން ިދޔަ ީއ ޭއނާ ެގ މާމަ ގޭގަ ެއ ެވ
ިރ ާސމު ޯހ ުދ ަމ ްށޓަ ަކ ިއ ވަ ީދފާއި ފި ާރސް ،ޖުމާނާމެ ްނ ެގއަށް ިދޔައީ އަ ެށ ްއޖަ ާހ ަކ ްނ ާހއި ެރ ެވ.
.އެހެ ަނސް އޭރު އޭ ާނ ގެއަ ުކ ެނތެވެ
ުނނިމޭ
) ސާ ަދ ަވނަ ަބ ިއ (
އެގޭ ަގއި އިރުކޮ ަޅކު މަ ުޑކުރު ަމށްފަ ުހ ފި ާރސާ ިއ ަވ ީދފު ިދ ަޔއީ ިރސާ ުމމެ ްނ ެގއަ ެށވެ.
އެ ީއ ެއ ޭގގަ ިއ ޭއ ާނ ުއ ެޅދާ ެނ ަކ ަމ ްށ ބަ ާލފަ ެއ ެވެ .އ ޭގ ަގއިކަންތައް ަތ ެކ ްއ ިހނގާފަ ިއވީ ަނ ަމވެސް ެއކަ ަމ ަކ ްށ
ބަލާކަށް ެއ ެދ ުޒވާނުން ބޭ ުނ ެމއްނު ިވއެވެ .ފިރާސާ ިއ ވަ ީދފު ެއ ެގއަށް ދި ަޔއިރު އެ ޭގ ެތ ޭރ
ެއ ްއވެސް ީމހަކު ެނ ެތ ެވ .ގޭ ެތ ޭރ ްނ ެފ ްނނަ ުމން ަދނީ ަހ ަމ ިހމޭ ްނ ަކ ާމ ިއ ފަ ުޅ ަކ ެމ ެވެ .ދ ިތ ްނފަ ަހރަ ުކ
ަސލާ ްނގޮވާލު ަމށް ަފހު އެ ްއ ެވސްމީހެ ްއ ެގ ިހ ަލ ެމއް ުނވުމުން ފިރާ ާސއި ވަ ީދ ުފ ެއ ުކ ަގއި ަކހަ ަލގޮތަކަށް
އެ ެގއަ ްށ ަވ ެނވެެ .އ ޭގތެ ޭރ ްނ ީމ ެހއްގެ ިހ ަލމެ ްއނު ިވ ަނ ަމވެ ްސ ގޭގައިވާ ޮހ ިޅބުރިތަ ްއދި ްއ ަލ ިއ
.އަ ިލކޮ ްށ ަފ ިއވެ ެއވެ
ގޭ ެތރެބަލަ ުމ ްނ ަބ ަލމުންގޮ ްސ ފިރާސާއި ަވދީފު ަވނީގިފި ްއޔަށެ ެވެ .އއާ ެއ ުކ ެހން ެއމީހު ްނ ެގ ލޮ ުލ ަގއި
ައ ަޅ ިއގަތީ ަބނ ުޑވަ ަތށް ަކހަ ަލ ޮގތަ ަކ ްށ ވެ ްއ ިޓ ަފއިއޮ ްތ ރިސާމެވެ .ވަދީފާ ިއ ިފރާ ްސ ައ ަވ ްސ ައވަ ަހށް
ޮގ ްސ ިރ ާސ ުމ ަނގާ ަބލާލި ިއ ުރ އޭ ާނ އޮތީ މަ ުރ ެވފަ ެއ ެވ .އޭރު ޭއނާ ެގ ނޭވާހޮޅި ުބ ިރކޮ ްށލާފައިވާކަ ްނ
ވެސް ަހމައެސިކު ްނ ުތގަ ިއ ފާ ަހގަކުރެ ުވނެ ެވޭ .އ ުރ ޭއނާ ެގ ގައި ަގ އާއި ެއތާ ުހރި ދެ ުރ ުކގެ
ފަ ްނތަކު ަގއިވަނީ ެލ ެޔ ެވ .ހަ ަމއެ ެހ ްނ ެމ ޫމނު ަމތި ްނނާ ިއ ގައި ެގ އެތަންމިތަ ުނގައި ެވ ިލއުނގު ިޅ ަފއި
.ވެސް ެވ ެއ ެވ
ަވ ީދ ާފ ިއ ިފ ާރސް ެއކަމާބެހޭ ޮގތުން ުކ ަޑކޮ ްށވާހަ ަކ ަދއްކާލު ަމށްފަ ުހ ިފ ާރސް ވަރަ ްށ އަވަހަ ްށ
މަ ަގށްނުކު ެމ ދެތި ްނމީ ަހކު ހޯދަ ިއގެ ްނ ައއެވެ .އަ ިދ ެއ ީމ ުހން ެގ ެއ ީހއާއި ެއ ުކގަ ިއ ިރސާ ުމގެ
.މަސްގަނ ުޑ ޭގތެ ެރއަ ްށ ެވއްދި ެއވެ
ރިސާމު ެގ މަ ުރ ެގ ޚަބަރު ރަ ުށ ެތ ެރ ައ ްށ ފެ ުތ ިރގެ ްނ ިދ ުއމާ ެއކު ެހން ެއ ެގ ަކ ިއރިއަ ްށ މީހު ްނ ަތއް
ަ .ޖމާ ާވން ެފ ިށ ެއވެ
ގާތް ާގ ުތގަ ިއ ިހނ ާގ ިދ ަޔ ާނމާން ިބރު ެވރި ތިން ަމ ުރ ެގ ަސ ަބބުން ެއ ިހސާ ުބ ަގއި ިދ ިރއުޅެ ުމން ާދ
ީމ ުހ ްނތަ ްއ ިބ ުރ ަގނެ ާހ ްސ ާވން ެފ ިށ ެއ ެވ .އަ ިދ އެހި ާސ ުބ ަގ ިއ ިދ ިރއު ެޅ ުމން ާދ ީމ ުހންތައް ެއ ަކމާބިރުން
.އެހި ާސބުދޫކޮ ްށލާ ަފއި އެހެންގެތަކަ ްށ ބަދަ ުލވާ ްނ ެފށި އެވެ
ި .ރ ާސމު މަ ުރވި ާވހަ ަކ ުބ ުނ ާމ ެއކުހެ ްނ ެސ ާނ ާއ ިއ ަރއިނާގެ ަޚބަރު ުހސް ެވ ްއޖެ ެއވެ
މު ިޅރަށަށް ވެރި ެވ ަފ ިއ ަވނީ ނާ ާމންކަމު ްނފުރިގެ ްނ ީވ ބިރު ެވރިކަމުގެ އަސަ ުރތަ ެކވެަ .ހ ަމއެ ެހންމެ
އެކަމު ެގ ަސ ަބބު ްނ ެވ ިރވެ ަފ ިއ ާވ ހި ާތ ަމ ާއއި ިހ ްތދަތިކަ ުމގެ އަސަ ުރތަކެ ެވ .ބައެއްމީ ުހ ްނ ިތ ީބ
ެގ ިއން ުނ ުކ ްނ ާނ ްނ ެވ ްސ ނު ެކ ިރފަ ެއވެަ .ކން ަތ ްއ ެވފަ ިއވާ ޮގތް ެފނު ުމން މިކަންކަ ްނގު ިޅފައިވަ ީނ
ޫރހާ ީނ ަކމަ ާކއި ކަމު ަގއި ިގނަބަ ަޔ ުކ ުބނަމު ްނދި ަޔ ެއވެ .އެހެނަސް ގި ަނ ަބޔަ ުކ ިތ ީބ ހާ ްސވެ ހަ ާދ ެނގޮ ްތ
ހުސްވެ ަފ ިއ ާވ ފަ ަދ ައ ުކންނެ ެވ .ރޫހާނީ ާބރު ަތ ާކ ިއ ކުރި ަމތިލު ަމށްޓަކަ ިއ އެ ްނމެމުހިންމީ ފަ ްނޑިތަކަ ުމ ަގ ިއ
ިގނަ ަބޔަ ުކ ގަބޫ ުލކުރަ ުމން ާދއިރު ެއކަމަ ްށ ެއ ްނމެ ުކޅަ ާދން މީ ާހ ވަ ީނ މަ ުރ ެވ ަފ ެއވެަ .ތ ުކރުބޭ
.މަރުވެދި ަޔ ީއ އެ ަކމާދެ ޮކ ަޅށް ހަނ ުގރާ ަމ ޮކށް އެކަމުގަ ިއ ުކ ިރ ަމ ިތވި ނާކާ ިމ ާޔބުގެ ސަބަ ުބ ްނނެ ެވ
.ރި ާސ ުމ ހި ަނ ާވ ަކފު ްނކޮ ްށ ވަ ުޅލު ުމގެ ަކންތަ ްއ ިނ ުމނީ އެރޭ ެގދި ަހ ެއއް ަޖހާކަން ހާއިރު ެއ ެވ
ަވ ުގ ުތ ަތ ްއ ާފ ިއ ުތވަމު ްނ މެ ްނދަ ްނވުމާ ިއ ގާ ްތވަ ުމން ިދ ަޔއިރު ަރށުގެ މަގު ަތ ުކން ާނއި ރަށު ެތ ޭރން
ފެ ްނނަ ުމ ްނ ަދ ީނ ަހމަހިމޭން ަކމާ ިއފަޅު ަކ ެމވެު .ކ ްއ ިލ ައ ަކ ްށ މި ިދ ާމވި ަކން ަތ ްއ ަތ ުކގެ ސަ ަބ ުބން
އެން ެމ ްނކަ ަހލަ ޮގ ަތ ަކ ްށ ެއކަ ާމ ޮރއި ިހ ާތމަ ުކ ަރ ުމންދި ަޔއި ުރ މަގެ ްއ ަމ ިތ ްނ ީމ ަހ ުކ ުނފެ ެނއެވެީ .ހ ަވ ީނ
.ފަ ުޅރަ ެށއް ެހ ްނނެ ެވ
ިރ ާސމުގެ މަރަ ްށ ަފހު ސެ ާނ ެގ ިދރި ުއޅުން ޭއނާ ެގ ާމމަ ރައި ާނ ާގ ަތށް އެ ެގއަށް ބަދަލުކު ިރއެވެ.
ޭ .އ ެގފަހު ްނ ެސނާ އެގެއަށް އަ ްނނަނީ ވަ ަރށް ަމދު ްނ ެނވެ .އެ ީއ ެވސް ުދވާ ުލގަޑީގައި ެއކަ ްނޏެ ެވ
ޖު ާމ ާނއާއި ިރސާމު ަމރު ުވ ުމ ްނ ސެނާ ވަރަށް ެއ ަކނި ެވ ިރ ިވއެވެަ .ހމައެ ެހން ެމ އެކަމުގެ ަސ ަބބުން
ލި ެބ ުމން ިދ ަޔ ިހތާމައާއި ިހތް ަދ ިތކަން ުދވަހަ ަކ ްށވު ެރދުވަހެ ްއ ިއތުރުވަ ުމ ްނ އެކަނިވެ ިރ ަކން
ި .އ ުހސާސް ަވ ުމންދާން ފެ ިށއެވެ
ަމ ިއންބަފައިންމަ ުރ ެވ އެ ަކ ިނވެރިވުމު ްނ ިހ ަތ ްށލިބު ުނ ާމޔޫސް ަކމާއި އެ ަކ ިނ ެވ ިރ ަކ ްނ ިފލު ާވލުމަ ްށ،
.އެ ްނމެ ަރނ ަގޅު ގޮތަކީ އަނެ ްއ ާކ ެވ ްސ މާހާއި ަބއްދަ ުލކު ުރ ްނ ކަ ުމ ަގ ިއ ެސނާއަ ްށ ިވސްނު ެނވެ
ތަކުރު ެބ އާއި ިރ ާސމު ަމރު ިވފަ ުހ ްނ ަހ ްފ ާތ ެއއް ާހދު ަވ ްސ ާފއި ުތވެ ދި ަޔއި ުރވެސް ަރ ުށތެރޭ ަގ ިއ ާވ
.ހަމަ ިހމޭ ްނ ަކމާއި ފަޅު ަކ ަމ ަކ ްށ ބަދަލެ ްއނާ ެދއެ ެވ
ދުވަހު ެގ ަހވީ ުރ ަވގު ެތ ެވޭ .އ ާނ ެގ ާއ ިއލާ ުކރިން ުއ ުޅނު ެގ ކު ިނކަ ާހ ާސފުކުރުމުގެ ަމސަ ްއކަ ުތގައި
.އު ެޅ ުމ ްނ ިދޔަ ިއރު ވެސް ސެ ާނ ިވ ްސނަމުންދިޔަ ީއ މާހާއި ަބއް ަދލުކު ާރނެ ޮގ ަތކާ ިއ ެމދު ަގ ެއވެ
ަވގުތު ަތ ްއ ާފ ިއތުވަ ުމންއައި ްސ ަމޣު ިރބުނަ ާމދު ަވ ުގތު ާވން ަކއި ިރ ެވއްޖެއެވެ .މާ ަމ ޭގ ޮދރޯ ިށކައިރީގައި
މަ ުޑކޮ ްށ ާލ ެގންހު ިރ ެސނާއަށް މާ ުހފެ ުނނީ ކުއް ިލ ައކަށް ަކ ަހލަ ޮގތަކަށެވެ .އޭރު ާމހު
މިސްރާބުޖަހާފަ ިއވަނީ ަރ ުށ ެގ ހުޅަނގުކޮ ާޅ ިއ ިދމާ ައ ެށވެ .އޭނާ ެއދަނީ އެ ެދމީ ުހ ްނބަ ްއދަ ުލ ުކ ާރ
ފަޅުގެ ާއއި ިދމާއަ ްށ ަކމު ަގ ިއ ެސ ާނ ައ ިމ ްއ ަލ ައށް ިނ ްނ ިމ ެއ ެވ .ހަ ަމ ެއ ެހންމެ ޭއނާ ެއހެ ްނ ެއ ަދނީ ެސ ާނއަ ްށ
.ފެ ިނލާފައި ާދ ްނކަ ަމ ްށ ެވސް ެސ ާނ ިނ ްނ ިމއެ ެވ
ަވރަ ްށ ަސޢު ުޤ ެވ ިރ ަކމާއެކު ަވ ަށ ިއ ެގ ްނ ޯހ ާދލިއި ުރ ެއދެމީ ުހން ިފ ަޔވާ އެ ެހ ްނ ީމ ަހ ުކ ެއމަ ުގމަ ިތ ްނ
ެ .ފ ްނ ާނކަށް ެނ ެތ ެވ .އެ ެހ ްނ ެވ މާހު ެގ ަފހަ ުތ ްނ ކަހަ ަލ ޮގ ަތކަށް ސެނާ ެވސް ހިނގަ ިއ ަގތެ ެވ
މާ ުހ ެގ ަފހަތުން ހިނގަމު ްނ ިދޔަ ސެނާ ައށް ާމ ުހ ެގއް ުލނީ އެކަމާ ެމދު ކު ަޑ ޮކށްވެސް ވި ްސ ާނ ުނލާ
ުހ ްއ ަޓ ެއވެެ .އހެ ްނ ެވ ސެ ާނ ޮކން ެމ ެވ ްސވަ ަރކަ ްށ ކަންބޮޑު ިވ ެއ ެވ ކުޑަ ިއރުކޮޅަ ުކ ިވ ްސނާން ުހރު ަމ ްށފަހު
.މަޣު ިރބުނަމާ ުދ ބަ ްނ ިގގޮވައި ިނ ުމ ުމ ްނ ެސނާ ގޮސް ެއގޭ ެތ ެރ ައ ްށ ވަ ެނ ެވ
އެގޭ ެތރެއަ ްށ ެސ ާނ ަވތް ިއރު އެގޭ ެތ ޭރ ަގއި މާހު ހު ްއ ެޓ ެވ .އެ ާއ ިއ އެ ުކހެ ްނ ެސ ާނގެ މޫނުމަތިން
އުފާވެ ިރކަން ާފ ުޅވެ ެގ ްނ ިދ ަޔއެ ެވ .އާ ަދ ިއގެ ިހނގުމެ ްއގައި ެސނާ ގޮ ްސ މާހުގެ ާގ ަތށް ހުއްޓުނުއިރު
ޭ .އނާގެ ެދ ޮލލުން ކަ ުރ ަނހި ިލއް ެޖއެ ެވ
ޖު ާމނާއަ ްށފަ ުހ ރިސާމު މަރު ުވ ުމން ެއ ަކ ުމ ެގ ިހތާ ާމ ަގއި ަބ ިއވެރިވާ ަކ ަމ ްށ ުބނެ ެސ ާނ ައ ްށ ހި ްތވަ ާރއި
ނަ ޭސހަ ްތ ިދ ުނ ްނ މުހި ްނމުކަމެއްކަ ުމގައި މާ ުހ ދެ ިކ ެއގޮ ަތށް ަޢމަ ުލކު ިރ ެއވެެ .އ ަކމުގެސަބަ ުބން ސެނާއަ ްށ
ޮ .ކން ެމ ެވސް ަވ ެރއް ެގ ހި ްތ ަހ ަމޖެހު ެމ ްއލިބި ެގން ިދ ަޔއެ ެވ
ސެ ާނ ާއއި މާހު މި ޭރވެސް ެއދެމީހު ްނ ެގ ލޯބީގެ ިއސްޤީ މަސް ީތ ބައްދަލުވު ްނ ިނންމާ ީލ ެއހެ ްނ ޭރ ޭރ
އެކޭ ވެސް އެ ްއފަދަ ިއ ްނ އިޝާ ަނމާ ުދވަގުތު ާވން ަކ ިއރިވުމު ްނ ެނވެާ .މ ާހ ިއ އެ ުކ ަގ ިއ ަވ ުގތުކޮޅެ ްއ
ޭ .ހދަކު ެރވުމު ްނ ސެނާ ުހ ީރ ޮކ ްނ ެމވެސް ަވ ަރކަށް ހަ ަމ ައކަށް އެ ިޅފަ ެއވެ
.ސެނާގޮސް ގެއަށް ަވތްއި ުރ ޭއނާ ެގ އިންތި ާޒރުގައި ގޭފެ ްނޑާތެރޭ ަގ ިއ ޭއ ާނގެ ާމމަ ރައި ާނ ހު ްއ ެޓވެ
ދަރިފު ާޅ ސެ ާނ ! … ޮކންތާ ުކ ްނ ިތއައީ ؟ “ ެސނާ ާއ ިއ ިދ ާމއަށް ބަލާލަމުން ”
.މަ ުޑމަ ިއތި ިރ ަކ ާމ ެއ ުކ ރަ ިއނާ އަހާލިއެ ެވ
.ސެ ާނ ާއ ިއ ަރއިނާ ސު ާވ ުލކު ިރނަ ަމވެސް ސެނާ ެއއް ެވ ްސ ަޖ ާވ ެބއް ުނދެ ެއވެ
ސެ ާނ! ކީ ްއ ެވ ޖަވާބު ުނ ިދނީ ؟ …ާ ..މ ަމ ރު ިޅ ެއއް ާނ ެދޔޭީ .ރތިކޮ ްށ ތެދުބަހުންބުނޭ” ” .
ަ .ރއިނާ ެގ ުސ ާވލަށް ެސނާ ަޖ ާވ ުބނު ިދ ުނމުން ަރއި ާނ ައނެ ްއކާ ެވ ްސ އެ ިހ ެއ ެވ
މާހުއާ ަބ ްއ ަދލުކޮށްފައިަ ” .މ ުޑމަ ުޑން ެސ ާނބުނެ ިލއެ ެވ .މާ ުހ ާއ ިއ ސެ ާނ ބައްދަ ުލ ުކ ިރ ”
ާ .ވ ަހ ަކބު ުނމުން ރައި ާނ ވަ ަރ ްށހައި ާރ ްނވި ެއވެ .އެ ެހނަ ްސ އެއީ ާމ ޮބ ުޑ ަކމަ ަކށް ނަހަދައެ ެވ
ޮކ ްނ ާތ ުކ ްނ ބައް ަދލު ުކ ީރ ؟ “އަ ެނއްކާވެ ްސ ރައި ާނ ައހާ ިލ ެއ ެވޭ .އރުވެ ްސ އޭ ާނގެ ޫމނު ަމތި ްނ ”
ާ .ފ ުޅ ަވމުން ަދ ީނ އާދަ ިއގެ ގޮ ެތކެ ެވ
ު .ހ ަޅންކޮޅު ުހންނަ ފަ ުޅ ެގ ެއ ްއގަ ިއި ” .މފަހަރުވެސް ެސ ާނ ަޖ ާވ ުބދި ީނ މަޑުމަ ުޑން ެނ ެވ ”
ސު ުބޙާނަ ްށ ﷲ … .މީގެ ަފހު ްނ އެކަހަ ަލ އެ ްއވެ ްސތަ ަނ ަކށް ނު ާދ ިތި .ތ ީއ ަދ ިރ ުފޅުގެ ހަލާ ުކ” .
މާ ުހ ާގތު ުބ ޭނ ަބއްދަ ުލ ުކ ާރން ިމ ެގ ައށް އަންނާށޭެ ” .ސ ާނއަ ްށ ނަ ޭސ ަޙ ްތދޭ ފަދައަކު ްނ ރަ ިއ ާނ
ާ .ވހަ ަކ ެދ ްއކިއެ ެވ
ނު ިނމޭ
) ަފ ަނރަ ަވ ަނބަ ިއ
ާ .އ ްނ… ” އަނގަ ާއއި ޮބ ުލން ސެ ާނ އެ ްއބަސްވި ެއ ެވ ”
ނިދާ ްނއޮ ްތ ިއ ުރ ެސނާގެމޫ ުނމަތި ްނ ފާޅު ަވ ުމ ްނ ަދ ީނ ުއ ަފލާ ިއ ިހ ްތހަ ަމ ެޖ ުހމުގެ އަސަ ުރތަކެ ެވި .މ ޭރ
މާހާ ިއ ބަ ްއ ަދލުކު ުރމު ެގ ިއ ުތރު ްނ ކު ިރޔަށްއޮތް ތަނު ަގ ިއ އެ ޭގ ަގއި އޭ ާނ ާއ ާމހުަ ،ބ ްއ ަދލުކުރެ ޭވނެ ޮގތް
ަރ ިއ ާނ ަހމަޖައް ަސއިދީފި ެއ ެވެ .އ ެހންވެ ޭއނާ ިނން ަމ ިއ ެގ ްނހުރީ މާހުއާ ބަ ްއ ަދ ުލވީހާ އަވަ ަހ ަކށް
.އެ ާވ ަހކަދަ ްއކާށެވެ
ޖެ ިހ ެގ ްނއަ ިއ ުދވަ ުހގެ އި ުރއޮއްސު ުނ ަވގުތު ެސނާ ާއ ިއ މާހު ެއދެމީ ުހ ްނގެ ޯލ ީބގެ ަމ ްނޒި ްލ ަކ ުމ ަގ ިއވާ
ަ .ފ ުޅގެއިން ަބއްދަ ުލ ުކ ިރއެ ެވ
ެސ ާނ ާއ ިއ މާ ުހ ެގ ބައްދަ ުލކުރު ްނތަ ްއ ޭއ ާނގެ ާމމަމެން ގެއަ ްށ ބަ ަދ ުލކު ުރމަށް އޭނާގެ ާމމަ ުބނިކަމަ ްށ
ެސ ާނ ބުނުމުން މާހު ދެކޮޅުހެ ިދ ެއވެެ .އ ެހނަ ްސ ސަ ަބ ެބ ްއ ާހމަ ެއ ްއ ުނ ުކރެއެވެާ .މ ުހ ުބ ަނ ުމންދިޔައީ
ާމހުއާ ަބއް ަދލުކުރާން ެސނާ ބޭނު ްނ ނަ ަމ ެއފަ ުޅގެ ައ ްށ ައ ުއ ަމށެ ެވާ .މ ުހ ެދކެ އޭނާވާ ޯލތް ެބ ްއގެ
ޮ .ބޑު ަކ ުމން މާހާއި ވަ ިކން ުއޅުމަކީ ެސ ާނއަ ްށ ެކތްވާ ަވރު ެގކަމަކަ ްށ ނުވެއެ ެވ
ާމ ުހ ާއ ަބއް ަދލުކޮށްފައި ސެ ާނ ގެއަ ްށ ައއި ިއ ުރ ރަ ިއ ާނ ުހ ީރ ޮދރޯ ިށ ަކ ިއރީ ަގއެވެ .އޭ ުރ ަރއިނާގެ
މޫ ުނމަ ިތ ްނ ާފޅު ަވމުން ަދ ީނ ިހތް ަހ ަމ ުނޖެހުމު ެގ ައސަރުތަކެ ެވ .އެކަމުގެ ަސ ަބ ުބން ެސނާ ހާސް ެވ
.ކަ ްނ ޮބ ުޑ ިވ ެއ ެވ
ސެ ާނގާތު އެވަ ަރ ްށބު ީނމަ ވެސް އެ ަފޅުގެއަށް ިދޔައީދޯ؟ “ސެ ާނ ައއިސް ޮދރާއިގާތް ުވ ުމ ްނ ”
ަ .ރ ިއ ާނއަ ާހލިއެ ެވ .އަޑާއި ަހ ަރކާތު ްނ ާފ ުޅވީ ިހ ްތހަ ަމ ުނޖެ ުހމުގެ އަ ަސ ުރތަ ެކ ެވ
ަރ ިއ ާނ ެގ ސު ާވލުގެ ޖަވާބުގަ ިއ އާނ ެއ ޭކބު ާނ ަފދަ ައކު ްނ ސެނާ ޯބ ަޖ ާހ ިލއެވެ.އަދި އަވަސްއަވަ ަހ ްށ ޮގ ްސ
ޭގތެރެ ައ ްށވަނެވެަ .ރ ިއނާ ކިތަ ްނމެހި ްތ ަހމަނުޖެހުނު ނަ ަމވެސް ެއ ްއޗެ ިތ ިކ ާޔން ނުކެރޭނެ ަކން ސެ ާނއަ ްށ
.ޔަގީ ްނ ެވއެ ެވ
ހެނ ުދއަ ެށއްޖަ ާހކަ ްނ ާހއިރެ ެވ .ފި ާހ ަރއަ ަކ ްށގޮ ްސ ަފ ިއ ަރއި ާނ ެގ ައށް އަ ްނނަނި ޮކށް ާމހު ާއ
.ބައް ަދލު ިވއެ ެވ
ރައި ާނ އެ ުދނު ެއދު ަމ ްށ އޭ ާނ ާއ ވާ ަހކަ ަދއްކާ ާލ ްނ މާހު ަމޑު ުކ ިރއެ ެވ .މާހުގާ ުތގަ ިއ ރައި ާނ ެދއްކީ ސެ ާނ ެގ
ާވހަކައެވެ .ސެނާއާއި ާމހު ަބއް ަދ ުލ ުކރުމަ ްށ ެއ ެގ ައ ްށ ައއުމަ ްށއެދެމު ްނ ރަ ުށތެ ޭރ ެގ ާހލަ ުތގެ
ވާ ަހކަ ެވސް ަރއިނާ ެދ ްއކިއެވެަ .ހ ަމއެހެންމެ އެގޮތަ ްށ ަފ ުޅގެއެއްގެތެރޭ ަގއި ަބ ްއދަލުކު ުރމަކީ
ރައްކާތެރިކަމަ ަކ ްށ ުނވާނެކަ ަމ ްށ ވެ ްސ ބުންޏެވެ .އަދި ެސ ާނގެ ަމ ްނ ަމމެންދުވަ ްސ ަވ ުރ ކޮން ެމގޮ ަތކަށް
ަކ ްނ ަތ ްއ ިހނ ާގ ަފ ިއ ީވ ނަ ަމވެސް ޭއ ާނ ެގ ހި ުތ ަގ ިއ މާ ުހއާމެދު އެއްވެ ްސ ުނރުހުމެއް ުނ ާވ ަކ ަމށް ެވ ްސ
ު .ބ ްނ ެޏވެ
ަރ ިއ ާނގެ ާވ ަހ ަކތަކުގެ ަސ ަބ ުބ ްނ މާ ުހ ަވރަށްހައިރާ ްނވި ެއ ެވަ .އ ިދ ހިތް ަހ ަމ ުނޖެހު ާމއެކު
ވާ ަހ ަކދެ ްއ ިކ ެއވެ .މާހު ބު ީނ އޭނާއާ ސެ ާނއާ ދެމެ ުދ ެއ ްއވެސްގު ުޅ ެމ ްއ ުނ ާވ ަކމަ ާށ ޭއ ާނ ެގ ސަ ަބބުން
މާހާ ިއ ޭއނާ ެގ ާޢއިލާއަށް ލިބު ުނ ހި ާތމަ ާއ ިހ ްތ ަދ ިތ ަކ ްނ ދުވަހަކުވެ ްސ ހަނ ާދ ްނ ުނނެތޭނެ ަކމަ ެށ ެވ.
.ހަ ަމއެހެންމެ ދު ަވ ަހކު ެވސް ެސނާ ާއ ުނ ުގޅޭ ެނކަމަށް ވެ ްސ ުބ ްނ ެޏވެ
ާމހުގެ ވާ ަހ ަކތަ ުކގެސަ ަބބު ްނ ަރ ިއ ާނ ެވސް ަވރަ ްށ ަހއި ާރންވިއެ ެވެ .އހެނަ ްސ ވަ ަރށް ަފސޭ ަހކަމާ ެއ ުކ
.މާ ުހގެ އެ ވާ ަހ ަކތަ ްއ ަގ ޫބ ުލ ުކރެވު ުނވެސް މެއެވެ
ަރއި ާނ ގެ ައ ްށ ިދ ަޔއި ުރ ޭއނާ ހުރީ ާފ ަޑ ަކ ްށ ބޯގޮ ާވ ަފއެވެެ .ސ ާނ ޮދގު ަހ ަދ ީނ ާބއޭ
ިހތަށް ައ ަރ ުމ ްނ ިދ ަޔ ެއވެ .ނުވަތު މާ ުހ ޮދ ުގހަ ަދނީ ާބ ޭއ ެވސް ހި ަތށް ައރަ ުމން ދިޔައެ ެވ .ދޮ ުގ ަހ ަދ ީނ
ުނވަތަ ތެ ުދހަ ަދ ީނ ާކކުކަމު ަގއި ިނންމާ ްނ ަރ ިއނާއަށް އުނ ަދ ޫގވިއެ ެވެ .އހެނަސް ެއ ަކމުގަ ިއ އަވަހަށް
ޮ .ގ ެތ ްއ ިނންމުން ުމހިން ުމ ަކމުގައި ރައިނާއަށް ިވ ްސ ުނ ެނ ެވ
ދުވަހުގެ ަހ ީވރު ަވ ުގ ެތވެެ .ސ ާނއާ ިއ ރައިނާތިބީ އެ ޭގ ޯގތި ެތރޭގަ ިއ ހު ިރ ޖޯލި ަފ ީތ ަގއެވެަ .ރއި ާނގެ
ސުވާލު ަތ ަކށް ޖަ ާވބުދެ ުމން ެސ ާނ ުބނަ ުމންދި ަޔ ީއ އޭނާ ލޯބީ ެގ ޮގތު ްނ ުގޅިގެން ުއ ެޅ ީނ ާމހު ާއ ކަމަށާއި
އެފަޅު ެގ ިއ ްނ ޭއ ާނ ަބ ްއ ަދ ުލ ުކ ަރ ީނ މާ ާހ ިއ ަކ ަމށެ ެވ .ހަމަ ެއހެންމެ މި ަރ ުށގަ ިއ މާހުއާ
ަވ ްއތަރު ެއހެން ީމ ަހ ުކ ުނ ުހން ާނނެކަ ްނ ރައި ާނ ައށް ެވސް އެނގޭނެ ަކމަށާ ިއ އެހު ިރހާ ަކމެއް ޭއ ާނ ައ ްށ
ަ .ޔ ީގން ާވ ަކމަ ެށވެ .އަދި ރައިނާއަ ްށ މާހު ޮދގު ަހދަނީ ަކމަ ެށވެ
ެސނާ ެގ ވާހަ ަކތަ ުކގެ ަސބަބު ްނ ރަ ިއނާގެ ިހ ުތ ަގއި މާ ުހ ާއ ެމ ުދ ަސ ްއކު ުއ ެފދު ެނވެެ .އ ާއއި ެއ ުކހެން
ެ .އކަ ްނބަލާން ެވސް ޭބ ުނންވި ެއ ެވ
ަ .ދ ިރފު ުޅގެ ކަރުގަ ިއ ިތ ޮއތް ަފ ްށ ދީބަލަ މާ ަމ ައތަށްެ ” .ސނާ ާއދިމާ ައށް ބަ ާލ ަލ ުމން ަރއި ާނ ެއދު ެނވެ ”
ަރއި ާނ އެދު ުނފަ ަދ ިއން އޭނާ ެގ ަކ ުރގައި ާވފަ ްށނަގާ ރައިނާގެ ައ ަތށް ެސ ާނ ިދ ެނވެ .ރަ ިއ ާނ
ޭގތެ ޭރން ެގ ަނއި ފުލުފޮއް ެޗ ްއ އެ ަފށަ ްށ ެލއްވި ެއ ެވ .އެ ީއ ަވ ަރށް ީރތި ބަ ްއ ަޓމަ ަކށް ހަ ަދ ިއ ޭއގައި
.ކު ުރ ިސ ިލ ެޔފަ ިއ ާވ ަރ ްނ ެއތި ޮކ ެޅ ެކ ެވ
.ސެ ާނގެ އަތަ ްށ ރަ ިއ ާނ އެފަށް ދިނު ުމ ްނ ސެ ާނ ަފ ްށއެޅިއެވެ
ސެ ާނ ިމ ަފށްއަޅަ ިއ ެގންހު ްއ ާޓ ާމހުއަ ިއ ްސ ެސނާއާ ބަ ްއދަލު ޮކށްފި ަނ ަމ މާހުދޮ ުގ ަހދަނީ .އެކަ ުމ ”
ސެނާ މިފަ ްށ ައ ަޅއިގެންހުއް ާޓ މާ ުހ ަބ ްއ ަދލުނު ޮކށް ިފނަ ަމ ސެނާ ޮދ ުގހަދަނީ …ޭ .އ ުރން ެސނާ
ި .ތވަނީ ާވނު ާވ ޭނނ ޭގ ާހސް ަކމެ ްއ ެގ ތެ ޭރގައި ” .ސެ ާނއާ ިދމާ ައ ްށ ަބލާ ްނއިނ ެދ ރަ ިއ ާނ ުބން ެޏވެ
އެކަމަކު މާ ާމ ..އަހަ ެރން ަނށް ަޔގީން އެ ީއ ާމ ުހ ަކންޭ .އނާ ިމ ެގ ައށް ނާ ްނ ަނންވެ ެގ ްނ ާމ ަމ ައ ްށ ”
ދޮ ުގހަ ަދނީަ ” .ވރަ ްށ ޔަގީން ަކމާ ެއ ުކ ސެނާ ުބ ެނލި އެވެޭ .އރު ޭއނާ ެގ ޫމނުމަތިން ފާ ުޅ ަވ ުމން ަދނީ
ަ .ޔ ީގން ަކ ުމ ެގ ައސަރެ ެވ
ިއ ުރއޮއްސޭ ަވގުތު ާގ ްތ ަވމުން އަ ްނ ަނ ަވ ަރ ަކ ްށ ސެ ާނގެ ިހތުގެ ެތޅުން އަވަ ްސ ަވމު ްނދި ަޔ ެއ ެވ .ރައިނާ
ެއ ަހދާޓެސް ުޓން ސެ ާނ ާފސް ާވނެ ާބ ޭއ ެވސް ިހ ަތށްއަ ަރ ުމ ްނ ދި ަޔއެވެެ .އ ެޓސް ްޓގެ ަނތީޖާ
ޮ .ކން ެމ ޮގ ަތކަ ްށ ެދއްކި ަނ ަމވެ ްސ އޭ ާނ ާއބައްދަލު ުކ ަރނީ ާމ ުހކަ ްނ ސެނާ ައށް ޔަ ީގ ްނވެ ެއ ެވ
ވަ ުގތުތައް ފާ ިއ ުތ ަވ ުމ ްނއައިސް އި ުރ ޮއއްސޭވަ ުގ ުތގާތް ުވމުން މާ ާހއި ބައްދަލުކު ުރ ަމ ްށޓަކަ ިއ
އެފަ ުޅގެއާ ިދމާ ައށް ސެނާ ހިނ ަގ ުމންދިޔަ ެއ ެވެ .އ ެހނަ ްސ ސެނާ ައށް ފާ ަރލަ ިއ ެގން ޭއނާގެ ަފހަތު ްނ
ަ .ރއި ާނ ިހނ ަގމުންދިޔަކަ ެމ ްއ ެސނާ ައ ަކ ްށ ނޭނ ެގއެ ެވ
މަޣު ިރބު ަނ ާމދު ަބ ްނ ިގ ޮގވަ ިއ ިނމުމާ ެއކުހެން ެސ ާނގޮސް ެއގެއަ ްށ ަވ ެނ ެވޭ .އރު ެއގޭ ެތ ޭރ ަގއި މާ ުހ
.ހުއްޓެ ެވާ .މހު ފެ ުނ ުމ ްނ ލިބު ުނ ުއ ަފލާއި ހިތް ަހ ަމ ެޖހު ުމގެ ސަ ަބބު ްނ ެސނާއަ ްށ ހިނި ުތ ްނވެލެވު ެނ ެވ
މާ ާހއިދިމާ ައށް ސެ ާނ ިހނގަ ިއގަ ުތ ުމ ްނ ާމ ުހ ިހނ ަގއިގަތީ ސެނާއާ ދުރަ ްށދާ ެށ ެވެ .އ ަކ ުމގެ ަސ ަބ ުބން
ސެނާ ކޮ ްނމެވެ ްސވަރަ ަކށް ަހ ިއރާން ިވ ެއ ެވ .އެ ެހ ަނސް މާ ުހ ެގ ަފ ަހ ުތ ްނ ސެނާ ެވސް ހިނގަ ިއ ަގ ެތ ެވ.
.މާހަށް ޮގވަ ުމ ްނ ޭއ ާނގެ ަފހަތު ްނ ސެ ާނ ިދޔަ ަނމަވެސް އެ ަކ ަމކަ ްށ މާހު ައ ަޅ ެއއް ުނ ަލ ެއ ެވ
ހި ްތ ަހ ަމ ުނ ެޖހުމާއެ ުކގައި ެސ ާނ ައށް ަބ ާލ ަލމު ްނ ާމހުގޮ ްސ އެ ެގއި ްނ ުނކުތެ ެވަ .އ ިދ ެއގެއާ ިއ
ާ .މ ުދ ުރނޫ ްނ ހިސާބަ ުކ ްނ ފެ ްނ ާނ ްނހު ިރ ޯބ ަކށި ެކޔޮގަ ްސތަ ާކއި ދި ާމއަ ްށ ިހނ ަގ ިއގަ ެތ ެވ
ެސނާ ައށްފާރަލައި ބަލަ ުމ ްނދި ަޔ ރައި ާނ ައ ްށ ފެނު ީނ އެފަޅު ެގ ިއ ްނ ުނ ުކމެގެ ްނއަ ިއ ެސނާ
ޯބކަށި ެކ ޮޔ ަގ ްސތަކާ ިއ ދިމާއަ ްށ ަދ ިނކޮ ެށ ެވ .ރައި ާނ ައ ަވސް ައވަ ަހށް ގޮސް ެސ ާނ ެގ ައތުގަ ިއ
ިހ ަފހަ ްއ ާޓމަ ުޑކު ުރ ިވ ެއ ެވެ .އކަމުގެ ަސބަބު ްނ ެސނާ ކޮންމެވެ ްސ ވަރަކަށް ހަ ިއރާންވިކަ ްނ ޭއ ާނގެ
.ދޭ ަހވިއެވެ
މާ ުހ ވަ ެދއް ެޖ ިމ ިވ ަނއަ ްށޯ ” .ބ ަކށިކެޔޮ ަގ ްސތަކާއި ިދމާ ައށް އިނ ިގލި ދި ްއކޮށްލަމު ްނ ސެނާ ”
.ބު ްނޏެވެ
ެދން ހިނ ާގ ާދންެ .އ ެހންފަ ަހރަ ުކ ްނ ާމހު ހޯދާ ްނ އަން ާނނީެ ” .ސނާގެ އަ ުތ ިހފަ ިއގެ ްނ ”
ގެއާ ިދ ާމ ައށް ހިނގަ ިއގަންނަމު ްނ ރައި ާނ ުބ ްނ ެޏ ެވ .ރައި ާނ ެގ ޫމ ުނމަތިން ފާޅުވަ ުމން ަދ ީނ ާހ ްސ ަކމާ ިއ
.ކަ ްނބޮޑުވު ުމގެ އަ ަސ ުރ ަތކެވެ
.ސެނާ ޮގވަ ިއގެން ަރއިނާ ދި ަޔއީ ެގ ައ ެށ ެވ .ގެ ައ ްށގޮ ްސ ަމޣުރި ުބ ަނމާ ާދ ިއ އިސާ ަނ ާމދު ުކ ިރ ެއ ެވ
.ރަ ިއ ާނއާއި ސެނާ ާކންތި ެބގެން ވާ ަހ ަކދަ ްއ ަކ ުމ ްނދިޔައެ ެވ
ނުނިމޭ
) ސޯޅަ ަވނަބައި (
ދަ ިރ ުފޅާ ެސނާަ .ފށުގަ ިއ ިތވާ ުފލު ޮފތި ެގއް ުލ ާވނުލާ ިތ .އެ ީއ ސެ ާނގެ ިދރިހު ުރން … ސެނާއަށް ”
ހިނގި ަފއިތިވަ ީނ ރަނގަޅުމަގަ ުކން ނޫ ްނެ .ސ ާނ ައ ްށ ރައް ެޓހިވެ ެގ ްނ ިތ ުއޅެވެނީ ާމ ުހއަކާ ނޫން
…… ..އެއީ ާމ ުހގެ ިސފާގަ ިއ ާވ އެހެންކަ ަހލަ
މަ ުޚލޫ ެޤ ްއ .ސެ ާނގެ ަފށު ަގއިތިވާ ފު ުލ ޮފ ީތ ަގއިވާ ިލޔުމު ެގ ަސ ަބބުން ގާ ްތވާ ްނނުކެރި ެގން އެ ިދޔަ ީއެ .އއީ
އި ްނސާ ެނ ްއނަ ަމ ިތޔަލި ުޔ ްނދެ ެކ ބި ެރއް ުނގަ ްއ ާނނެ … ..ވިސް ަނ ިއ ެގން ުއޅޭ ިތެ ” .ސ ާނއާ ދިމާއަ ްށ
.ބަ ާލން ިއނ ެދ ރަ ިއ ާނ ވާ ަހކަ ެދއްކިއެ ެވ
ަރ ިއ ާނ ެގ ވާ ަހކަ ަތ ުކ ެގ ަސ ަބބުން ސެނާ ވަރަ ްށ ިބރު ަގނެ ޖެ ިހލު ްނ ިވއެވެ .ހަ ަމއެ ެހން ެމ ރައި ާނ ެގ
ާވހަކަ ަތކާމެ ުދ ުފން ޮކށް ިވސްނާ ުލމުން އެ ާވހަ ަކތަ ްއ ަގ ޫބ ުލ ުކ ެރވުނެވެ .މި ާހ ިހސާބު ްނ ނަމަވެ ްސ
ި .މ ަކމުން ަސ ާލ ަމތްވީތީ ،ހެއް ެދ ިވފަރާތަށް ސެނާ ުޝ ުކރުއަދާކު ިރއެ ެވ
ވަ ުގ ުތތައް ފާ ިއތުވަމުން މެ ްނދަ ުމގެ ަހމަ ިހމޭން ަކމާ ިއ ެއ ުކ ަވ ުމން ިދޔަ ެއވެ .ސެ ާނ ާއ ިއ ަރ ިއ ާނ ިތ ީބ
.ނިދާ ަފއެ ެވ
ުދވާ ުލގެ ައލި ަކ ްނ ިފލަ ިއ ޭރގަނ ުޑގެ އަނ ިދރިކަމަށް ަތންދިނުމާއި އެކު ެހ ްނ ަމ ުޣ ިރ ުބނަ ާމދު ަވގު ުތ
ަބންގިގޮ ަވއިފިއެވެ .ސެނާ ެއ ަކ ިނމާ ެއ ަކނި ރަ ުށ ެގ ެދކުނު ަފރާތު ަގ ިއވާ ގަ ްސ ަތކު ެތރޭ ުހރި ހިރުނދުގަހެއްގަ ިއ
ލެގި ަލއިގެން ުހއް ެޓވެ .އޭރު އޭނާގެ ޫމނުމަތިން ާފ ުޅ ަވ ުމންދަ ީނ ާމ ޫޔ ްސ ަކ ާމ ިއ ެއކަ ިނވެ ިރ ަކ ުމ ެގ
.އަ ަސ ުރތަކެ ެވ
ސެ ާނ އެ ަތ ުނގައި ހުއްޓާ ކޮންމެ ެވ ްސ ފި ިރ ެހނަ ުކ ައއި ްސ އޭނާއާ ބަ ްއދަލު ުކ ިރއެވެ.
ަފ ިއބިމު ަގއިނު ެޖހި ުހރި އެމީ ާހ ވައްތަރީ މާ ާހ ިއ ެއވެެ .ސނާ ާއއި ާމހު އެ ަތ ުނގައި ިތ ެބގެން
ަވރަށްގިނައިރު ާވ ަހ ަކ ެދއްކިއެ ެވޭ .އރު ެދ ީމހު ްނގެ ޫމނުމަތި ްނ ވެސް ާފޅުވަ ުމ ްނ ަދ ީނ އުފަލާ ިއ
.ހި ްތހަމަޖެހުމުގެ ައސަރުތަ ެކވެ
ުދ ަވހަކަ ްށވު ެރ ުދ ަވ ެހ ްއ ސެނާ ާއ ިއ މާހު ެގ ގު ުޅންދިޔަ ީއ ބަދަހިވަމު ްނ ވަ ުރގަ ަދ ަވމުންނެ ެވަ .ހމައެ ެހން ެމ
އެދެމެ ުދ ަގ ިއ ުއ ެފ ުދ ުނ ޯލ ީބ ެގގުޅުމާ ެއކު ެހ ްނ އެދެ ީމ ުހންގެ ލޯ ީބގެ ބަ ްއދަ ުލ ުވންތަ ްއ ަރށުގެ
.ހުޅަ ްނ ުގ ޮކ ުޅ ަގއިވާ ފަޅުގެ ައ ަކށް ަބ ަދލު ުކ ިރ ެއވެ
މާ ުހއާ ިއ ސެނާގެ ެމ ުދ ަގ ިއ ޯލ ީބ ެގ ުގޅުމެއް އޮތްނަ ަމ ެވ ްސ ލޯބީ ެގ ަބ ްއދަލުވު ްނ ަތ ްއ
ބާއްވަ ުމންދިޔަ ަނ ަމ ެވސް އެ ެދ ީމ ުހ ްނފިޔަ ާވ ެއ ެހ ްނ ީމ ަހ ަކށް ެއ ަކމެއްނޭނ ެގއެ ެވަ .އން ާގކަ ްށ ބޭނުމެއް ެވ ްސ
.ނުވެ ެއވެ
ެސނާ އާ ިއ މާ ުހގެ މެދު ަގ ިއވާ ލޯބީ ެގ ގުޅު ުމގަ ިއ ަހ ްއ ުދ ަފހަނަ ައ ާޅ ދި ުއމުގެ ނަތީ ާޖއެއް ެގގޮތުން
ަ .ކ ިއ ެވ ްނޏަ ާކއިނުލާ ސެ ާނ ބަނ ުޑބޮ ުޑވާން ފެ ިށ ެއ ެވ
ސެ ާނ ަބނ ުޑބޮޑު ާވކަ ްނ އެ ްނމެ ުފ ަރ ަތމަ ެއނގު ީނ ޭއ ާނގެ ަމންމަ ުޖމާނާ ައށެ ެވ .ސެނާއަށް
ރަނ ަގޅުގޮ ްތ ޯހދާދި ުނމު ެގ ަނމުގަ ިއ ޖު ާމނާ ަބއި ެވރިވެ ެގ ްނ ެސ ާނގެ ބަނ ުޑ ަގ ިއވާދަ ިރ ަވ ްއ ާޓ ިލއެ ެވ.
އަ ިދ އެކުއް ާޖ ެގ ޯލކޮ ެނ ާލ ނޭވާ ޮހޅި ުބ ިރކޮ ްށލައިގެން އެކުއް ާޖ ަމ ާރލި ެއވެ .ގިފި ިލތެ ޭރގަ ިއ އެ ުކ ްއ ާޖ
ަ .ވޅުލު ަމށް ަފ ުހ އެ ާތމަ ީތ ަގއި ިއ ްނ ިދ ުރ ްއކާށިން އިތު ުރރުކެއް ަފ ަޅއި ދެރު ްއ ެހ ެދ ުމން ިދ ަޔއެވެ
ަރ ިއނާ ައށް ހޭލެވު ީނ ފަތިސްނަ ާމ ުދ ަވގު ުތގެ ބަ ްނގީގެ އަ ަޑ ެށ ެވ .އަ ަވސް ައވަ ަހ ްށ ތެ ުދވަ ުމން ސެ ާނއަށް
ޮ .ގ ާވ ޭއނާ ވެސް ޭހލެ ްއ ިވއެ ެވެ .ސ ާނ އާ ިއ ަރއި ާނ ަފ ިތ ްސނަމާދުކުރީ ެއ ުކގައެވެ
ަވ ުގ ުތ ަތ ްއ ފާ ިއތު ަވމުން ައއި ްސ ެހނދުނު ނުވަ ެއ ްއ ަޖ ާހ ަކން ހާއިރެވެ ސެނާ މަދަރު ާސއަށް ގޮ ްސ ާވތީ
ޭގގަ ިއހު ީރ ރަ ިއނާ އެ ަކން ެޏ ެވަ .ރއި ާނ ިވސްނަ ުމންދިޔައީ ރޭ ަގއި އޭނާ ައށް ެފ ުނ ުނ ހުވަފެނާމެދުގައެވެ.
އެހުވަ ެފނާއި ުގ ުޅން ުހ ިރ ބައެ ްއ ަކ ްނ ަކ ްނ ިމ ާހ ުރ ވެ ްސ ފެން ަނ ުމ ްނދާއި ުރ ެއހުވަ ެފ ަނކީ
ޙަ ީޤ ަޤ ެތއް ަކމުގައި ރަ ިއ ާނގެ ހި ްތ ުބނަ ުމ ްނދި ަޔ ަކހަލަ ެއ ެވ ބައެ ްއ ހުވަ ެފނަ ީކ ސި ާދ ާވ ުހވަފެ ްނ ަތކެ ްއކަ ްނ
ަ .ރއި ާނއަ ްށ ެވސް ެއނގެ ެއ ެވ
ރަ ިއނާ ެއ ަކ ިނ ާމ ެއ ަކނި ރިސާމު ެމން ދިރިއު ުޅނު ެގއަ ްށ ިދޔައެވެ .އަދި ުހ ަވ ެފ ުނ ަގއި ޭއނާއަ ްށ ެފނުނު
ަކ ްނ ަތ ުކ ެގއަސްލުހޯދު ެގ ަމސަ ްއ ަކ ްތފެށިއެވެި .ގފިއް ަޔ ްށ ވަތް ިއ ުރ ދެ ުރ ްއ ަފ ާޅފައި ާވ ކާ ްއ ެޓ ްއ ިއ ެނވެ.
ަ .ރއި ާނ ެއ ަތ ުނގަ ިއ ިއ ީށނދެ އެތައްއި ަރ ުކ ކުރި ަމސަ ްއކަތު ްނ ެއ ަތ ްނ ޮކނެގެ ްނ ެއކާ ިށނެ ިގއެ ެވ
ކާށިނެ ުގމާ ެއ ުކހެ ްނ އެތަ ަނ ްށ ެވ ިރ ެވ ެގން ިދޔަ ުކ ިނ ަވ ުހގެ ސަ ަބބުން ަރ ިއނާއަށް ނޭވާ ާލ ްނވެ ްސ
ު .އނދަގޫވިއެ ެވެ .އ ެހ ްނ ެވ އަ ަވ ްސއަވަހަ ްށ ދުރައްޖެހެލި ެއ ެވ
ކުޑައިރުކޮ ަޅ ުކ ުދ ުރގަ ިއ ހު ުރމަށް ަފ ުހ ރައިނާ ައ ެނ ްއ ާކވެސް ގޮ ްސ ެއތަން ޮކން ާނ ްނފެ ިށއެ ެވ.
ުދވަމުން ިދ ަޔ ަވ ާހ ިއ ެފން ަނމުންދި ަޔ މަން ަޒ ުރތަކަށްބަ ަލއި ޭއ ާނ ެގ ުހވަ ެފން ސީދާވެދާ ެނ ަކމު ަގ ިއ
ރަ ިއނާ ައ ްށ ގަބޫލު ުކ ެރ ެވ ުމން ިދޔަ ެއވެެ .އހެ ްނވެ އެވަ ަހށް ެބލު ެމ ްއނެ ިތ ެއ ަތނު ަގއި ާވ ިސ ްއ ުރހޯ ުދމަށް
.ރަ ިއ ާނ ަމސައްކަ ްތ ުކ ަރމު ްނ ިދ ަޔ ެއ ެވ
އެ ަތ ްނ ޮކންނަމުން ިދ ަޔ ރަ ިއނާ ައށް ފެނު ުނމަ ްނޒަ ުރ ެގ ސަބަ ުބން ަރއިނާ ެގ ެހ ަޔ ްށ ައސަރުނުކު ީރ
ިކރި ާޔއެ ެވ .އެވަޅުގަނ ުޑ ެގތެ ޭރ ަގއި ަވނީ މަ ުރވެ ުކ ިނވެ ަފއިވާ ތުއްތުތުއް ުތ ުކއްޖެ ްއގެ ުފރާ ަނނެ ްތ
.މަ ްސގަނޑެ ެވ
ިމ ެގއާ ިއ މި ޭގ ގި ިފލި ެތ ޭރގައި ހިނގާދި ަޔ ުހރި ާހ ނު ަރ ްއ ަކ ެލއް ެގ ައސް ަލ ީކ މިއީކަމު ަގއި ރައިނާ ައ ްށ
ަޔގީ ްނ ިވއެ ެވާ .މހު ަކ ަމށް ީހ ޮކށް ެސނާ ައ ްށ ރައްޓެހި ވެ ުވނީ އެހެ ްނކަ ަހ ަލމަހު ޫލޤަ ާކ ިއ ެއ ެވ .އެމަހުލޫޤު ިއ
.ސެނާއަ ްށ ިލ ެބ ްނއު ުޅނު ަދ ިރވައް ާޓލު ުމ ްނ ެއކަ ާމ ރު ިޅއަ ިއ ްސގެން އެ ަމ ުހ ޫލ ުޤ ަބ ަދ ުލ ިހ ީފއެވެ
ހަ ާދ ެނ ޮގ ްތ ހުސް ެވފަ ިއ ކަ ަހލަގޮތަކަށް ރަ ިއ ާނ ހު ްއޓާ ދެ ިތ ްނ ީމހަކު އެތަ ަނށް އައި ްސފި ެއވެ.
ެ .އންމޭ ްނ ެވސް ބުނީ އާދަ ާޔ ިހލާފު ަވ ެހއް ުދވާ ީތ ެވގެން ުއޅޭގޮ ްތ ަބލާ ުލ ަމށްއައީ ަކ ަމށެ ެވ
ި .އސާ ިހ ަތކު ަރށުތެ ެރއަ ްށ ެއޚަބަ ުރ ެފތު ިރގެންދި ަޔ ެއ ެވ
ކައި ެވން ަޏ ާކ ިއނު ަލ ިއ ސެނާ ަބނ ުޑ ޮބ ުޑވާ ްނފެ ުށމު ްނ ަދރިވައްޓާ ަލއި ިގ ިފލި ެތރޭގައި ަވ ުޅ ީލ ަކމު ަގ ިއ
ަ .ރ ުށ ެތރޭގަ ިއ ާވ ަހކަ ެދކެ ޭވ ްނ ެފ ިށއެ ެވ
ެއތަ ްއދު ަވހެއް ާވންދެން ިސއްރު ޮކށްގެން ުއ ުޅނު ަކންތައް ފަ ާޅއަ ަރއި ސެ ާނ ބޭ ާޒރުވެ ުމޅި ަރ ަށ ްށ
ަ .ބދު ާނ ުމވެ ްއޖެއެވެ
ިނމުނީ
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
dhebadhunaaam
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
dhebadhunaaam
- 1 - 48
Pages: