ห้องปฏิบัติการคู่สารเคมี

ห้ อ ง ป ฏิ บั ติ ก า ร น่ า รู้
คู่ ส า ร เ ค มี

คานา

หนังสือเล่มนี้ จัดทาขึ้นเพื่อเป็นส่ือความรู้สาหรับนักเรียน
นิสิต นักศึกษา ในรูปแบบของหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-Book)
เพอ่ื ใหเ้ ข้าใจเรือ่ งของสารเคมีพื้นฐานในหอ้ งปฏิบตั ิการอย่างง่าย ๆ

ผู้จัดทาหวังว่าหนังสือเล่มน้ีจะเป็นการถ่ายทอดบทเรียนและ
ประสบการณ์ด้านการเรียน เป็นความรู้พ้ืนฐานระดับหนึ่งให้กับ
ห้องปฏิบัติการสามารถนา ไปปรับใช้อย่างเหมาะสมกับลักษณะงาน
ของแต่ละหอ้ งปฏิบตั ิการได้

คณะผ้จู ัดทา
นกั ศึกษาสาขาวชิ าวิทยาศาสตรท์ วั่ ไป

สารบญั หนา้

เร่ือง 1

ความรู้ทวั่ ไปเก่ยี วกบั สารเคมี 2
ระเบียบในการใชส้ ารเคมี
สญั ลักษณค์ วามเป็นอันตราย 3
สารทีเ่ ปน็ ของเหลว
5
Acetic Acid
Ammonium Hydroxide 6
Diethyl Ether 7
Ethylene Glycol 8
Formic Acid 85 % 9
Glycerol 10
Hydrogen Peroxide 35% 11
Hydrochloric Acid 12
Methanol 13
n-Hexane 14
Phenolphthalein Solution 1% 15
Sodium Hypochlorite 16
17
สารท่เี ปน็ ของแขง็ 18

Boric Acid 19
Calcium Carbonate 20
Calcium Chloride Dihydrate 21
Copper (II) Sulfate 22
Citric Acid Monohydrate 23
Iodine 24
Manganese Dioxide 25
Manganese Sulfate 26
Potassium Carbonate 27
Potassium Dichromate 28
Potassium Hydroxide 29
Potassium Nitrate 30
Potassium Iodide 31
Potassium Permanganate 32
Sodium Chloride 33
Sodium Iodide 34
35
อ้างอิง

คคววาามมรรทู้ ้ทู วั่ ว่ั ไไปปเเกกย่ี ยี่ ววกกบั บั สสาารรเเคคมมี ี

สาสรสาเารครเมเคคี มมคี ีือคคือือสาสสรสสปาารรระหหกรรอือือบววัสัสทดดีุ่มทุทีส่ีไี่ไดูตด้ใ้ใรชช้หโ้หครรรือืองไไสดดร้จ้จ้าาางกกทกการรงะะเบบคววมนนีแกกลาาระรสเเคมคมมบี ีัตเเปิทป็น็นาธงธากาตาตุหยุหภรรือาือพ
แลสสะาทารราปปงรเรคะะกมกอีเอฉบบพทาทะม่ี ่มีตีสสี วัูตูตรรโโคครรงงสสรรา้ ้างงททาางงเเคคมมแี ีแลละะสสมมบบัตัติททิ าางงกกาายยภภาาพพแแลละะททาางงเเคคมมีเีเฉฉพพรราาะะ

ตตวั วั สารเคมีอันตราย ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยความปลอดภัยในการ
ทาสสงาาารนรเเเคกคมี่ยมีอวีอันกันับตตสรราาารยยเคตตมาาีอมมันปปตรรระะากกยาาศศหกกมรราะะยททถรรึงววงสงมมาหรหปาาดรดไะไทกทยอยบวว่า่าดสด้วา้วรยยผคคสววมาามซมึ่ปงปอลลยออู่ใดนดภรภัยูปัยใขในนอกงกาแารขร็ง
ขอทงทเาหางงลาาวนนเแเกกล่ีย่ียะวกวกา๊กัซบับสทสาาม่ี รรีลเเคกั คษมมณีอีอันะันอตตยรร่าางายใยดหอหยมม่าาางยหยถนถึงึ่งึง สหสารารือรปหปรลระาะยกกอออยบบา่ งสสาดารงั รผตผส่อสไมมปซซนึ่ง่ึง้ี ออยยู่ใู่ในนรรูปูป

ขขอองง1แแ.ขขม็ง็งีพขิษขอองกงเัดเหหกลลรวว่อนแแลลระะะกดก๊าา๊าซยซเทคทือี่ม่ีมงีลีลักทักษาษใณณหะ้เะกออิดยย่อา่างางกใใดาดอรอแยยพ่า่าง้ งกหห่อนนมึ่งึ่งะเหหรร็งรือือหหหรลลือาาทยยาออใยหย่า้เ่ากงงิด
อันดดตังังรตตา่อยอ่ ไตไปปอ่นน้ี สี้ ขุ ภาพอนามัย

2.11ท..ามมใีพหีพิษ้เิษกดิกกกัดัดากกรรรร่อะ่อนเนบริดระะเดดปาา็นยยตเเคคัวือทืองางปททฏาากิใใหริห้เยิ ้เกกาิดทิดอีร่อาุนากกแาารรรงแแพเพป้ ้ ก็นก่อต่อมวัมะเะพเเริม่ร็ง็งปหรหิมรรืาอือณททอาาใอใหหก้เซ้เกกเิ ิดจิดน
หรอออื ันันตไตวรไรฟาายยตตอ่ อ่ สสุขขุ ภภาาพพออนนาามมยั ยั

3. 2ม2..ีกทมัทามาในัหใหต้เก้เภกิดาิดกพการราังรรสะรี เะบเิดบิดเปเ็นปต็นัวตทัวาทปาฏปิกฏิริยิกาิรทิย่ีราุนทแ่ีรรุนงแเรปง็นเตปัว็นเพติ่มัวปเพร่ิมิมาปณริอมอากณ
ซอิเอกซิเจน หรอื ไวไฟ

1

รระะเเบบยี ยี บบปปฏฏบิ บิ ตั ตั กิ กิ าารรใใชชส้ ส้ าารรเเคคมมที ที วั่ ว่ั ไไปป

1. หลกี เลีย่ งการสัมผสั กบั สารเคมี/สารพษิ โดยตอ้ งใส่อปุ กรณ์ปอ้ งกนั ร่างกายอยา่ งเหมาะสม
ไดแ้ ก่ เส้ือคลุมหรือเสอ้ื กันเปื้อน ถุงมอื

2. การใชส้ ารเคมี/สารพิษ ทเ่ี ป็นพิษต่อสขุ ภาพ การหายใจ ต้องทาในต้ดู ดู ควัน
3. ห้ามใช้ปากดูดนา้ ยาจากไปเปตต์โดยตรง ให้ใชเ้ คร่ืองมอื หรอื ลกู ยางขนาดพอเหมาะสม
4. ปิดฉลากสารเคมี/สารพิษและน้ายาเคมที ุกครั้ง ตรวจฉลากและเปล่ียนทันทเี ม่ือฉลากฉีก
ขาดหรือลบเลอื น
5. อ่านฉลากกอ่ นหยิบและเมือ่ ใช้แลว้ ทุกครงั้ ปอ้ งกนั การหยบิ ผิดและเทสารเคมดี า้ นตรงขา้ ม
ฉลากเสมอ
6. สารเคมีท่ีเกิดปฏกิ ิริยาระหวา่ งกันได้งา่ ยไมค่ วรไว้ใกล้กัน
7. ใชส้ ารเคมตี ามความจาเปน็ หากเหลือให้เททงิ้ ไมเ่ มคืนในขวด
8. การเจอื จางกรด ใหเ้ ทกรดลงนา้ และควรสวมแวน่ หรอื ทาในตดู้ ดู ควนั
9. ไม่แชอ่ าหารและเครอ่ื งด่มื ในตู้เย็นทเ่ี ก็บสารเคมี โดยเฉพาะท่เี ป็นสารพิษ
10. สารพษิ ทต่ี อ้ งเกบ็ ในทม่ี ดิ ชิต ใสต่ ้เู กบ็ แยกต่างหาก มีขอ้ ความ "สารพิษ" "สารก่อมะเร็ง"
ใหเ้ หน็ ชัดเจน
11. การซือ้ สารเคมเี ลือกขนาดบรรจทุ เี่ หมาะสมกับความตอ้ งการใช้
12. ควรสารวจสารเคมที ่ีไมต่ ้องการใช้แล้วและยงั ไมเ่ ส่อื มคณุ ภาพในพสั ดุเพ่อื ใหผ้ ู้อนื่ นาไปใช้

2

สญั ลกั ษณเ์ ตอื นความเปน็ อนันั ตตรราายย

สสัญัญลลักักษษณณ์เ์ตเตือือนนคคววาามมเปเป็น็นออันันตตรราายยทท่ีมี่มีใีชใช้ก้กันันออยยู่ใู่ในนปปัจัจจจุบุบันัน
พพบบเหเหน็ ็นไดได้ทท้ ่ีภี่ภาาชชนนะะทท้ังงั้ขขนนาาดดเลเลก็ ็กแแลละะขขนนาาดดใหใหญญท่ ่ทีบ่ ีบ่ รรรรจจุสุสาารรเคเคมมหี ีหรรือือ
ขขอองงเสเสียียแแลละะบบนนพพาาหหนนะะขขนนสส่ง่งสสาารรเคเคมมีแีแลละะขขอองงเสเสียียสสัญัญลลักักษษณณ์ ์
เหเหลลา่ า่นนม้ี ม้ี าาจจาากกรระะบบบบกกาารรจจาาแแนนกกคคววาามมเปเปน็ ็นออนั ันตตรราายยทท่ีแ่แี ตตกกตตา่ า่งงกกันนั

ซซึ่งึ่งมมีจีจุดุดปปรระะสสงงคค์ข์ขอองงกกาารรสสื่อื่อสสาารรทท่ีแี่แตตกกตต่า่างงกกันันเเลล็ก็กนน้อ้อยย
รระะบบบบสสัญัญลลักักษษณณ์ท์ทุกุกรระะบบบบทที่กี่กาาหหนนดดขขึ้น้ึนมมาานน้ันั้นจจะะใชใช้ก้กาารรสส่ือ่ือสสาารรดด้ว้วยย
รรูปปู ภภาาพพ เเพพ่ืออ่ื ใใหห้ส้สาามมาารรถถเเขขา้ ้าใใจจคคววาามมเปเป็น็นออันันตตรารยาขยอขงอสงาสรานรัน้ น้ันๆ ๆได้
ไดงา่ง้ ยา่ ยขึน้ขน้ึ เชเ่นช่น

3

สัญลกั ษณเ์ ตอื นความเปน็ อนันั ตตรราายย

สสัญัญลลักกั ษษณณเ์ ตเ์ ตอื ือนนคคววาามมเปเปน็ ็นออันนั ตตรราายยททน่ี นี่ ยิ ิยมมใชใชก้ ก้ ันนั เปเป็นน็ สสัญญั ลลกั ักษษณณ์ต์ตาามม
รระะบบบบขข้ออ้ เสเสนนออแแนนะะเกเกย่ี ่ยี ววกกบั ับกกาารรขขนนสสง่ ง่สสนิ ินคคา้ า้ออนั ันตตรราายยขขอองงสสหหปปรระะชชาาชชาาตติ ิ
(U(UnnitieteddNNaatitoionnssRReeccoommmmeennddaatitoionnssoonnththeeTTrraannssppoorrttooff
DDaannggeerroouussGGooooddss;U;UNNRRTTDDGG(U(UNNCClalassss))))

แแลละะตตาามมรระะบบบบกกาารรจจาาแแนนกกปปรระะเภเภททแแลละะกกาารรตติดดิ ฉฉลลาากกสสาารรเคเคมมที ีทเ่ี ปเี่ ป็น็น
รระะบบบบเดเดียียววกกนั นั ททว่ั ว่ัโลโลกกGGlolobbaalllylyHHaarrmmoonnizizeeddSSyysstetemmfoforr
CClalassssifiifcicaatitoionnaannddLLaabbeelllilninggooffCChheemmicicaalsls; ;GGHHSS))

อาจก่อระเบิดได้ กา๊ ซไวไฟ กา๊ ซพิษ กา๊ ซไมไ่ วไฟ

ของเหลวไวไฟ เชอ้ื เพลิงไวไฟ ติดไฟได้เอง สารท่สี ัมผัสกับน้า
แล้วทาใหเ้ กิดก๊าซไวไฟ

ของแขง็ ไวไฟ อาจเกิดการเผาไหม้ สารอินทรยี ์เปอร์ออกไซด์ สารติดเช้ือ

สารพษิ วัสดกุ มั มันตรงั สี สารกัดกร่อน วสั ดุอนั ตรายเบด็ เตล็ด

4

สารที่เปน็
ของเหลว

5

Acetic Acid

สูตรโมเลกลุ : CH3COOH
น้าหนกั โมเลกลุ : 60.05 g/mol

ความหนาแนน่ : 1.05 g/l
จดุ เดอื ด : 118 °C จดุ หลอมเหลว : 17 °C

วธิ ีเกบ็ รกั ษา
- เก็บในภาชนะบรรจุทปี่ ิดมิดชดิ
- เก็บในบรเิ วณท่ีเยน็ และแหง้

สญั ลกั ษณแ์ สดงอนั ตราย
- เก็บในภาชนะบรรจทุ ่ปี ิดมิดชดิ
- เก็บในบรเิ วณที่เยน็ และ

6

Ammonium Hydroxide

สตู รโมเลกลุ : NH4OH
น้าหนกั โมเลกลุ : 35.04 g/mol

ความหนาแนน่ : 0.9 g/l
จดุ เดอื ด : 36 °C จดุ หลอมเหลว : -72 °C

วิธเี กบ็ รกั ษา

- เก็บในภาชนะบรรจทุ ป่ี ิดมิดชิด และมกี ารป้องกันความเสียหายทางกายภาพ
- เกบ็ ในบริเวณที่เย็นและแหง้
- เกบ็ ในบริเวณท่ีมกี ารระบายอากาศเพยี งพอ

สญั ลักษณแ์ สดงอนั ตราย
- เก็บในภาชนะบรรจทุ ปี่ ดิ มิดชิด
- เก็บในบรเิ วณทเ่ี ยน็ และ

7

Diethyl Ether

สตู รโมเลกลุ : C4H10O
น้าหนกั โมเลกลุ : 74.12 g/mol

ความหนาแนน่ : 0.710 g/l
จุดเดอื ด : 34.6 °C จุดหลอมเหลว : -116.3 °C

วิธเี กบ็ รกั ษา

– เกบ็ ใหห้ ่างจากแหล่งความรอ้ น เปลวไฟ ประกายไฟ
– เกบ็ ในภาชนะบรรจทุ ป่ี ิดมดิ ชิด
– เก็บในบรเิ วณทเี่ ยน็ และแหง้

สญั ลกั ษณแ์ สดงอนั ตราย
- เกบ็ ในภาชนะบรรจุท่ปี ิดมดิ ชิด
- เกบ็ ในบรเิ วณท่ีย็นและ

8

Ethylene Glycol

สูตรโมเลกลุ : C2H6O2
นา้ หนกั โมเลกลุ : 62.07 g/mol

ความหนาแนน่ : 1.1132 g/l
จดุ เดอื ด : 197.3 °C จุดหลอมเหลว : -12.9 °C

วิธเี กบ็ รกั ษา

– เก็บในภาชนะบรรจุทปี่ ดิ มิดชิด
– เกบ็ ในบริเวณทเี่ ยน็ และแห้ง
– เก็บในบรเิ วณทม่ี กี ารระบายอากาศเพยี งพอ

สัญลกั ษณแ์ สดงอนั ตราย
- เก็บในภาชนะบรรจทุ ี่
ปิดมิดชิด
- เกบ็ ในบริเวณที่ย็นและ

9

Formic Acid 85 %

สตู รโมเลกลุ : CHOOH
นา้ หนกั โมเลกลุ : 46.02 g/mol

ความหนาแนน่ : 1.22 g/l
จุดเดอื ด : 101 °C จุดหลอมเหลว : 8.4 °C

วิธเี กบ็ รกั ษา

– เก็บในภาชนะบรรจุทปี่ ดิ มิดชดิ
– เก็บในบรเิ วณทเ่ี ยน็ และแห้ง
– เก็บใหห้ า่ งจากโลหะทีไ่ วในการทาปฏิกิรยิ า

สัญลกั ษณแ์ สดงอนั ตราย
- เกบ็ ในภาชนะบรรจทุ ่ีปิดมดิ ชิด
- เก็บในบริเวณที่ยน็ และ

10

Glycerol

สตู รโมเลกลุ : C3H8O3
นา้ หนกั โมเลกลุ : 92.09 g/mol

ความหนาแนน่ : 1.25 g/l
จดุ เดอื ด : 182 °C จุดหลอมเหลว : 20 °C

วธิ เี กบ็ รกั ษา

– เก็บในภาชนะบรรจทุ ปี่ ิดมดิ ชดิ
– เกบ็ ในบริเวณที่เย็นและแหง้
– เกบ็ ในบรเิ วณท่ีมีการระบายอากาศเพยี งพอ

สญั ลักษณแ์ สดงอนั ตราย
- เก็บในภาชนะบรรจทุ ปี่ ดิ
มิดชิดนและ

11

Hydrogen Peroxide 35%

สตู รโมเลกลุ : H2O2

น้าหนกั โมเลกลุ : 34.01 g/mol

ความหนาแนน่ : 1.135 g/l

จุดเดอื ด : 150.2 °C จุดหลอมเหลว : -0.43 °C

วิธีเกบ็ รกั ษา

– เกบ็ ในภาชนะบรรจุทป่ี ดิ มิดชดิ
– เกบ็ ในบรเิ วณที่เยน็ และแหง้
– เกบ็ ในบริเวณทีม่ ีการระบายอากาศเพยี งพอ

สญั ลักษณแ์ สดงอนั ตราย
- เกบ็ ในภาชนะบรรจุท่ปี ดิ มดิ ชิด
- เก็บในบรเิ วณทีเ่ ยน็ และ

12

Hydrochloric Acid

สตู รโมเลกลุ : HCl

น้าหนกั โมเลกลุ : 36.46 g/mol

ความหนาแนน่ : 1.18 g/l

จุดเดอื ด : 110 °C จดุ หลอมเหลว : - 27.32 °C

วิธเี กบ็ รกั ษา

- ปิดใหแ้ นน่
- แนะนาการเกบ็ รักษาอุณหภมู ดิ ฉู ลากผลติ ภณั ฑ์

สญั ลักษณแ์ สดงอนั ตราย
- เก็บในภาชนะบรรจทุ ปี่ ิดมดิ ชิด
- เกบ็ ในบริเวณท่ียน็ และ

13

Methanol

สตู รโมเลกลุ : CH3OH
นา้ หนกั โมเลกลุ : 32.04 g/mol

ความหนาแนน่ : 0.7918 g/l
จดุ เดอื ด : 64.6 °C จุดหลอมเหลว : -97.8 °C

วิธีเกบ็ รกั ษา
- จดั เกบ็ ในพื้นทที่ อ่ี ากาศถ่ายเทได้สะดวก
- เก็บภาชนะบรรจุใหป้ ิดแนน่

สญั ลักษณแ์ สดงอนั ตราย
- เกบ็ ในภาชนะบรรจุทีป่ ดิ มดิ ชิด
- เก็บในบริเวณท่ียน็ และ

14

n-Hexane

สตู รโมเลกลุ : C6H14

น้าหนกั โมเลกลุ : 86.18 g/mol

ความหนาแนน่ : 0.678 g/l

จดุ เดอื ด : 68-70 °C จุดหลอมเหลว : -95 °C

วิธีเกบ็ รกั ษา

– เก็บให้หา่ งจากแหลง่ ความร้อน เปลวไฟ ประกายไฟ
– เกบ็ ในภาชนะบรรจทุ ี่ปดิ มดิ ชิด
– เกบ็ ในบริเวณท่เี ยน็ และแห้ง
– เกบ็ ในบริเวณทเ่ี ย็น แห้ง และมีการระบายอากาศเพยี งพอ

สัญลกั ษณแ์ สดงอนั ตราย
- เก็บในภาชนะบรรจทุ ่ีปิดมดิ ชดิ
- เก็บในบริเวณท่ีย็นและ

15

Phenolphthalein Solution 1%

สตู รโมเลกลุ : C20H14O4
น้าหนกั โมเลกลุ : 318.32 g/mol

ความหนาแนน่ : 0.792 g/l
จุดเดอื ด : 65 °C จดุ หลอมเหลว : -98 °C

วิธเี กบ็ รกั ษา

- ปดิ ฝาภาชนะบรรจุให้แนน่
- เก็บในทแ่ี หง้ และอากาศถา่ ยเท
- หลีกเล่ียงความร้อนและแหลง่ กาเนิดการจดุ ตดิ ไฟ

สัญลกั ษณแ์ สดงอนั ตราย
- เกบ็ ในภาชนะบรรจุทป่ี ิดมิดชดิ
- เก็บในบรเิ วณท่ียน็ และ

16

Sodium Hypochlorite

สตู รโมเลกลุ : NaClO
นา้ หนกั โมเลกลุ : 74.44 g/mol

ความหนาแนน่ : 2.5 g/l
จุดเดอื ด : 48-76 °C จุดหลอมเหลว : 108 °C

วธิ ีเกบ็ รกั ษา
- เกบ็ ในภาชนะบรรจุท่ปี ดิ มดิ ชดิ ป้องกนั การเสยี หายทางกายภาพ

สญั ลกั ษณแ์ สดงอนั ตราย
- เก็บในภาชนะบรรจุท่ปี ดิ
มิดชดิ

17

สารท่ี
เป็นของแขง็

18

Boric Acid

สตู รโมเลกลุ : H3BO3
นา้ หนกั โมเลกลุ : 61.83 g/mol

ความหนาแนน่ : 1.44 g/l

จดุ เดอื ด : 300 °C จดุ หลอมเหลว : 169 °C
วธิ ีเกบ็ รกั ษา
– เกบ็ ในภาชนะบรรจทุ ่ปี ดิ มิดชิด
– เก็บในบรเิ วณทีเ่ ยน็ แห้ง และมกี ารระบายอากาศเพยี งพอ

สญั ลกั ษณแ์ สดงอนั ตราย
- เก็บในภาชนะบรรจุที่ปิดมดิ ชิด
- เกบ็ ในบริเวณทเี่ ยน็ และ

19

Calcium Carbonate

สตู รโมเลกลุ : CaCO3
นา้ หนกั โมเลกลุ : 100.0869 g/mol

ความหนาแนน่ : 2.17 g/l
จุดเดอื ด : - จดุ หลอมเหลว : 110 °C

วิธเี กบ็ รกั ษา
- เก็บในภาชนะท่มี ดิ ชิด
- เก็บในทม่ี ีการระบายอากาศเพียงพอ
- เกบ็ ในท่แี ห้งและเย็น

สญั ลกั ษณแ์ สดงอนั ตราย
- เก็บในภาชนะบรรจทุ ี่
ปดิ มดิ ชิด
- เก็บในบริเวณที่เยน็

20

Calcium Chloride Dihydrate

สตู รโมเลกลุ : CaCl2.2H2O
น้าหนกั โมเลกลุ : 147.01 g/mol

ความหนาแนน่ : 1.85 g/l
จดุ เดอื ด : ≥1600 °C จดุ หลอมเหลว : 176 °C

วิธเี กบ็ รกั ษา
- เกบ็ ในภาชนะท่ปี ิดมิดชดิ

สัญลักษณแ์ สดงอนั ตราย
- เก็บในภาชนะบรรจุที่ปดิ มดิ ชดิ
- เกบ็ ในบริเวณที่เยน็ และ

21

Copper (II) Sulfate

สตู รโมเลกลุ : CuSO4
นา้ หนกั โมเลกลุ : 159.609 g/mol

ความหนาแนน่ : 3.603 g/l

จุดหลอมเหลว : 110 °C
วิธเี กบ็ รกั ษา
– เก็บในภาชนะบรรจุท่ีปดิ มิดชิด
– เกบ็ ในบริเวณทเี่ ยน็ และแหง้

สญั ลกั ษณแ์ สดงอนั ตราย
- เก็บในภาชนะบรรจทุ ี่
ปดิ มดิ ชดิ
- เกบ็ ในบรเิ วณท่ีเยน็

22

Citric Acid Monohydrate

สูตรโมเลกลุ : C6H8O7 H2O
น้าหนกั โมเลกลุ : 192.12 g/mol

ความหนาแนน่ : 1.665 g/l
จุดเดอื ด : 135-153 °C จดุ หลอมเหลว : 153 °C

วิธีเกบ็ รกั ษา
- เกบ็ ในภาชนะทีป่ ดิ สนทิ
- เกบ็ รักษาในทที่ ี่มอี ากาศถา่ ยเทดี

สญั ลกั ษณแ์ สดงอนั ตราย
- เกบ็ ในภาชนะบรรจทุ ่ี
ปิดมิดชดิ
- เกบ็ ในบรเิ วณท่เี ยน็

23

Iodine

สูตรโมเลกลุ : I2
น้าหนกั โมเลกลุ : 253.81 g/mol

ความหนาแนน่ : 4.93 g/l

จดุ เดอื ด : 184.4°C จดุ หลอมเหลว : 113.5°C

วธิ ีเกบ็ รกั ษา
– เก็บในภาชนะบรรจทุ ่ีปดิ มดิ ชิด และเก็บหา่ งจากแหล่งความร้อน
– เก็บในบรเิ วณที่เย็นและแห้ง และมีการระบายอากาศในพน้ื ที่
เก็บเปน็ อย่างดี

สญั ลักษณแ์ สดงอนั ตราย
- เกบ็ ในภาชนะบรรจทุ ี่ปิด
มดิ ชดิ

24

Manganese Dioxide

สูตรโมเลกลุ : MnO2
นา้ หนกั โมเลกลุ : 86.93 g/mol

ความหนาแนน่ : 1 g/l

จดุ เดอื ด : - จดุ หลอมเหลว : 533 °C

วิธีเกบ็ รกั ษา

– ควรเก็บแยกออกจากแหลง่ ที่มคี วามรอ้ น และทมี่ ีการจดุ ประกายไฟ
– หลกี เลีย่ งการเกบ็ รักษาทเ่ี ปน็ อันตรายต่อรา่ งกายและท่ีมีความชื้น
– หลกี เล่ยี งการเก็บบนพนื้ ไม้ และใหแ้ ยกจากสารทีเ่ ข้ากันไม่ได้ สารทส่ี ามารถเกดิ ไฟได้
สารออกแกนิค หรือสารที่สามารถเกิดการออกซไิ ดซอ์ ยา่ งรวดเร็ว
– ภาชนะท่ีบรรจุสารอาจจะเปน็ อันตรายจากสารทีเ่ หลอื ทง้ิ ไว้ เช่น ฝ่นุ ละออง ของแข็ง
– สังเกตไดจ้ ากคาเตือนและรายละเอยี ดในการปอ้ งกนั ของผลิตภณั ฑ์

สญั ลักษณแ์ สดงอนั ตราย

- เกบ็ ในภาชนะบรรจทุ ่ี
ปิดมดิ ชิด

25

Manganese Sulfate

สตู รโมเลกลุ : MnSO₄
นา้ หนกั โมเลกลุ : 151 g/mol

ความหนาแนน่ : 2.66 g/l
จุดเดอื ด : 850 °C จุดหลอมเหลว : 1124 °C

วิธีเกบ็ รกั ษา
- ปดิ ใหแ้ นน่ เกบ็ ในท่ีแหง้

สัญลักษณแ์ สดงอนั ตราย
- เกบ็ ในภาชนะบรรจทุ ปี่ ิดมดิ ชดิ
- เก็บในบรเิ วณที่เยน็ และ

26

Potassium Carbonate

สูตรโมเลกลุ : K2CO3
นา้ หนกั โมเลกลุ : 138.205 g/mol

ความหนาแนน่ : 2.43 g/l

จุดเดอื ด : - จดุ หลอมเหลว : 891 °C
วิธเี กบ็ รกั ษา
- เก็บในภาชนะทีม่ ดิ ชดิ - เกบ็ ทอ่ี ณุ หภูมหิ ้อง
- เก็บในที่แหง้

สัญลกั ษณแ์ สดงอนั ตราย
- เกบ็ ในภาชนะบรรจุที่
ปิดมดิ ชิด
- เกบ็ ในบรเิ วณท่ีเยน็

27

Potassium Dichromate

สูตรโมเลกลุ : K2Cr2O7
นา้ หนกั โมเลกลุ : 294.185 g/mol

ความหนาแนน่ : 2.676 g/l

จุดเดอื ด : 500 °C จุดหลอมเหลว : 398 °C

วิธีเกบ็ รกั ษา
- ปิดใหแ้ น่น เกบ็ ในท่ีที่อากาศถา่ ยเทได้สะดวก
- เกบ็ ในบรเิ วณทล่ี อ็ กกญุ แจและมีเพยี งบคุ คลทไ่ี ดร้ บั อนญุ าตเทา่ น้นั ท่ี
ผ่านเขา้ ออกได้

สญั ลกั ษณแ์ สดงอนั ตราย
- เก็บในภาชนะบรรจุท่ปี ดิ

มิดชดิ
- เกบ็ ในบริเวณทเ่ี ยน็ และ

28

Potassium Hydroxide

สูตรโมเลกลุ : KOH
น้าหนกั โมเลกลุ : 56.11 g/mol

ความหนาแนน่ : 2.044 g/l
จดุ เดอื ด : 1327 °C จุดหลอมเหลว : 420 °C

วิธีเกบ็ รกั ษา
- หลีกเลี่ยงการทาให้เกิดฝุ่น
- เกบ็ ในภาชนะที่เหมาะสมเม่อื ตอ้ งส่งไปกาจัด

สัญลักษณแ์ สดงอนั ตราย
- เกบ็ ในภาชนะบรรจทุ ป่ี ิดมิดชดิ
- เก็บในบรเิ วณท่เี ยน็ และ

29

Potassium Nitrate

สูตรโมเลกลุ : KNO3
นา้ หนกั โมเลกลุ : 101.1 g/mol

ความหนาแนน่ : 2.11 g/l

จุดเดอื ด : 400 °C จดุ หลอมเหลว : 33 °C
วิธเี กบ็ รกั ษา

-เกบ็ สารเคมใี นภาชนะที่ปดิ สนิท เก็บในทีแ่ ห้ง อากาศถา่ ยเทได้สะดวก
-เก็บให้พน้ จากการถูกแสงแดดโดยตรงและ ความรอ้ น แหล่งกาเนดิ
ไฟฟ้า น้า ความชื้น

สญั ลักษณแ์ สดงอนั ตราย
- เก็บในภาชนะบรรจทุ ่ี
ปดิ มิดชิด
- เกบ็ ในบรเิ วณทเี่ ยน็ และ

30

Potassium Iodide

สตู รโมเลกลุ : KI
น้าหนกั โมเลกลุ : 166.00 g/mol

ความหนาแนน่ : 3.13 g/l
จุดเดอื ด : 1330 °C จุดหลอมเหลว : 681 °C

วิธีเกบ็ รกั ษา
- เกบ็ ในภาชนะทม่ี ดิ ชิด
- เกบ็ ในท่ีมีการระบายอากาศเพยี งพอ
- เกบ็ ในทแี่ หง้ และเยน็

สญั ลักษณแ์ สดงอนั ตราย
- เกบ็ ในภาชนะบรรจทุ ี่
ปดิ มิดชิด
- เก็บในบรเิ วณทเี่ ยน็

31

Potassium Permanganate

สตู รโมเลกลุ : KMnO₄
น้าหนกั โมเลกลุ : 158.034 g/mol

ความหนาแนน่ : 1.03 g/l
จดุ เดอื ด : - จดุ หลอมเหลว : 240 °C

วธิ ีเกบ็ รกั ษา
- เก็บในบรเิ วณทีแ่ หง้

สัญลักษณแ์ สดงอนั ตราย
- เก็บในภาชนะบรรจุทป่ี ิดมิดชดิ
- เกบ็ ในบริเวณท่ีย็นและ

32

Sodium Chloride

สูตรโมเลกลุ : NaCl
น้าหนกั โมเลกลุ : 58.44 g/mol

ความหนาแนน่ : 2.16 g/l

จุดเดอื ด : 1413 °C จดุ หลอมเหลว : 801 °C

วธิ เี กบ็ รกั ษา
– เก็บในบรเิ วณท่เี ย็นและแห้ง
– เกบ็ ในบริเวณทีม่ ีการระบายอากาศเพียงพอ
– เก็บสารไว้ในลกั ษณะเปยี ก และมคี วามช้นื

สญั ลกั ษณแ์ สดงอนั ตราย
- เก็บในภาชนะบรรจุทีป่ ิด
มิดชิด
- เก็บในบรเิ วณท่ีเยน็ และ

33

Sodium Iodide

สตู รโมเลกลุ : NaI
นา้ หนกั โมเลกลุ : 149.89 g/mol

ความหนาแนน่ : 3.67 g/l
จุดเดอื ด : 660 °C จุดหลอมเหลว : 1304 °C

วิธเี กบ็ รกั ษา
-ปดิ ฝาใหแ้ น่น เกบ็ ในที่แห้ง

สัญลกั ษณแ์ สดงอนั ตราย
- เก็บในภาชนะบรรจุทป่ี ดิ มิดชิด
- เก็บในบริเวณทีเ่ ยน็ และ

34

อา้ งอิง

ฐานขอ้ มลู ด้านความรู้ความปลอดภยั ด้านสารเคมี.//(2546).// สบื คน้ เม่อื
10 ตลุ าคม 2564,/จาก http://www.chemtrack.org

35

ค ณ ะ ผู้ จั ด ทา

นายปรเมศร์ ละอองเอก ID : 61814502003
นางสธุ รวัฒน์ ภสู องช้นั ID : 61814502006
นายพงษ์ศักดิ์ ทาสีแกว้ ID : 61814502014
นางสาวปทั มาภรณ์ เสนศรี ID : 61814502015
นางสาวเยาวเรศ แสนวเิ ศษ ID : 61814502017
นางสาวอัยดา โนนทะภา ID : 61814502018
นางสาวปิยะธดิ า เหลาทอง ID : 61814502025
นางสาวกญั ญาณี ซอนพา ID : 61814502027
นางสาวยลดา พรรคสมาน ID : 61814502032

สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ท่ัวไป
คณะครุศาสตร์

มหาวิทยาลยั ราชภัฏรอ้ ยเอด็

36