หน่วยท่ี 1
เทคโนโลยีสารสนเทศและการสอ่ื สาร
1.1 ความหมายของเทคโนโลยสี ารสนเทศและการสอื่ สาร
ปัจจบุ นั เทคโนโลยีสารสนเทศและการส่อื สารมีบทบาทมาก เชน่ มีการใชค้ อมพวิ เตอรใ์ นการทางานใช้
อินเตอรเ์ น็ตเพ่ือสบื คน้ ขอ้ มลู หรอื รบั สง่ ขอ้ มลู ระหวา่ งกนั ตลอดใชโ้ ทรศพั ทเ์ ครอ่ื งท่ี(mobile phone)หรอื
โทรศพั ทม์ ือถือในการติดตอ่ ส่อื สารองคก์ รทงั้ ภาครฐั และเอกชนไดน้ าเทคโนโลยีสารสนเทศ และการส่อื สารเขา้
มาใชง้ านในทกุ ระดบั ชนั้ ขององคก์ ร
คาวา่ เทคโนโลยีสารสนเทศ ( Information Technology: IT )เรยี กยอ่ ว่า"ไอที"ประกอบดว้ ยคาวา่ "เทคโนโลยี"
และคาวา่ "สารสนเทศ" นามารว่ มกนั เป็น"เทคโนโลยสี ารสนเทศ" และคาว่าเทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่อื สาร
( Information and Communication Technology: ICT ) หรอื เรียกย่อวา่ "ไอซที ี"ประกอบดว้ ยคาท่มี ี
ความหมายดงั นี้
เทคโนโลย(ี Technology ) หมายถงึ การนาความมรูด้ า้ นวทิ ยาศาสตรม์ าประยกุ ตใ์ นการพฒั นาเครื่องมอื
เครอื่ งใช้ อปุ กรณ์ วธิ ีการและกระบวนการ
สารสนเทศ( Information ) หมายถงึ ผลลพั ธท์ ่ีเกดจากการนาขอ้ มลู มาผ่านกระบวนการตา่ งๆ
อย่างมีระบบ
เทคโนโลยสี ารสนเทศ หมายถงึ การนาความรูท้ างดา้ นวทิ ยาศาสตรม์ าประยกุ ตใ์ ชเ้ พ่อื สรา้ งหรือ
จดั การสารสนเทศอย่างเป็นระบบและรวดเรว็ โดยอาศยั เทคโนโลยที างดา้ นคอมพิวเตอร์
เทคโนโลยีสารสนเทศและการส่อื สาร ตามแผ่นแม่บท เทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่อื สารประเทศไทย พ.ศ.
2545-2549 หมายถึง เทคโนโลยีเก่ียวขอ้ งกบั ข่าวสารขอ้ มลู และการส่อื สารนบั ตงั้ แต่การสรา้ ง การนามา
วิเคราะหห์ รอื การประมวลผล
1.2 องคป์ ระกอบของระบบสารสนเทศ
ระบบสารสนเทศ เป็นระบบท่ชี ว่ ยเสรมิ ประสทิ ธิภาพการทางานโดยใชเ่ ทคโนโลยีสารสนเทศและการ
ส่อื สาร ระบบสารสนเทศประกอบดว้ ย
1.2.1 ฮารด์ แวร์ ( hardware ) หมายถึง ตวั เครอ่ื งคอมพวิ เตอรแ์ ละอปุ กรณต์ อ่ พว่ งตา่ งๆ เชน่ คยี บ์ อรด์
(keyboand ) เมาส์ ( mouse ) จอภาพ ( monitor ) เป็นตน้ รวมทงั้ อปุ กรณส์ ่อื สารสาหรบั เช่ือมโยงคอมพิวเตอร์
เขา้ เป็นเครอื ขา่ ย เชน่ โมเดม็ ( modem ) และ สายสญั ญาณ
1.2.2 ชอฟตแ์ วร์ ( soflware ) หมายถงึ โปรแกรมหรอื ชดุ คาส่งั ( instruction ) ท่ีใช่ควบคมุ การทางานของ
เคร่ืองคอมพวิ เตอรแ์ ละอปุ กรณต์ อ่ พว่ งตา่ งๆ ชดุ คาส่งั จะถกู แบง่ ออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ
ซอฟตแ์ วรร์ ะบบ ( system software ) หมายถงึ ชดุ คาส่งั ท่ที าหนา้ ท่ีควบคมุ การทางานของเคร่ือง
คอมพวิ เตอรแ์ ละอปุ กรณต์ ่อพว่ งตา่ งๆ และทาหนา้ ท่ีเป็นตวั กลางระหวา่ งผใู้ ชก้ บั คอมพิวเตอร์ ซอฟตแ์ วรร์ ะบบ
แบง่ ออกเป็น
1) ระบบปฏบิ ัตกิ าร ( Operating System: OS ) เป็นซอฟตแ์ วรท์ ่ที าหนา้ ท่ีควบคมุ การ
ทางานของอปุ กรณแ์ ละซอฟตแ์ วรท์ งั้ หมดภายในคอมพิวเตอร์ ตวั อย่างระบบปฏิบตั กิ าร เชน่ วนิ โดวส์
(Windowns ) ลนิ กุ ซ์ ( Linux ) และ แมคโอเอส ( Mac OS )
2) โปรแกรมอรรถประโยชน์ ( utilities program ) เป็นโปรแกรมท่ชี ่วยเสรมิ การทางานของ
คอมพวิ เตอร์ หรอื ช่วยเสรมิ การทางานอ่นื ๆใหม้ ีความสามารถใชว่ านไดส้ ะดวกและรวดเรว็ ย่ิงขนึ้
3)โปรแกรมขับอุปกรณ์ หรอื ดไี วซไ์ ดรฟ์ เวอร์ ( device driver ) เป็นโปรแกรมท่ีชว่ ยใน
การตดิ ตงั้ ระบบเพ่อื ใหค้ อมพิวเตอรสื ามารถตดิ ตอ่ หรือใช่งานอปุ กรณต์ ่างๆ
4) โปรแกรมแปลภาษา เป็นโปรแกรมท่ีทาหนา้ ท่ีแปลโปรแกรมท่เี ขียนขนึ้ ดว้ ย
ภาษาคอมพวิ เตอรร์ ะดบั สงู ใหเ้ ป็นรหสั ท่อี ยใู่ นรูปแบบท่ีเครื่องคอมพิวเตอรส์ ามารถทางานได้ ดงั รูปท่ี 1.9
ตวั อยา่ งตวั แปลภาษา เชน่ ตวั แปลภาษาจาวา ตวั แปลภาษาซี
ซอฟตแ์ วรป์ ระยุกต์ (application software) หมายถึง ชดุ คาส่งั ท่ีเขียนขนึ้ เพ่ือใหเ้ ครอ่ื ง
คอมพวิ เตอรท์ างานตามวตั ถปุ ระสงคเ์ ฉพาะอย่าง ซอฟตแ์ วรป์ ระยกุ ตอ์ าจเขียนขนึ้ โดยใชโ้ ปรแกรม
ภาษาคอมพวิ เตอร์ เช่น เบสกิ (Basic) ปาสคาล (Pascal) โคบอล (Cobol) ซี (C) ซพี ลสั พลสั (C++) และจาวา
(Java) ซอฟตแ์ วรป์ ระยกุ ตแ์ บ่งตามกลมุ่ การใชง้ านไดด้ งั ตารางท่ี 1.1
1.2.3 ข้อมลู (data) ขอ้ มลู จะถกู รวบรวมและปอ้ นเขา้ สเู่ ครอื่ งคอมพวิ เตอรโ์ ดยผ่านอปุ กรณข์ อง
หนว่ ยรบั เขา้ เช่น คียบ์ อรด์ เมาส์ และสแกนเนอร์ (scanner) ขอ้ มลู ตอ้ งมโี ครงสรา้ งในการจดั เก็บท่เี ป็นระบบ
เพ่ือการสืบคน้ ท่ีรวดเรว็ และมีประสิทธิภาพ ขอ้ มลู จะถกู จดั เก็บอยใู่ นหน่วยความจา (memory unit) ก่อนท่ีจะ
ถกู ยา้ ยไปเก็บท่ีหน่วยเก็บขอ้ มลู (storage unit) เชน่ ฮารด์ ดสิ ก์ และแผ่นซีดี (Compact Disc: CD)
1.2.4 บุคลากร (people) บคุ ลากรเป็นองคป์ ระกอบท่ีสาคญั ท่ีสดุ ของระบบสารสนเทศ ใน
ท่ีนหี้ มายถึงบคุ ลากรท่ีเป็นผใู้ ชร้ ะบบสารสนเทศ ดงั รูปท่ี 1.11 บคุ ลากรท่ีเป็นผพู้ ฒั นาระบบสารสนเทศ จะตอ้ ง
มีความรูค้ วามสามารถในการพฒั นาระบบสารสนเทศใหม้ ีประสิทธิภาพใหส้ ามารถทางานไดต้ ามความตอ้ งการ
ของผใู้ ชใ้ ชง้ ่ายและสะดวก สว่ นผใู้ ชต้ อ้ งมคี วามรู้ ความเขา้ ใจ และมคี วามสามารถในการใชง้ านระบบ
สารสนเทศและการส่อื สารตา่ งๆ ไดอ้ ย่างถกู ตอ้ งจงึ จะเกิดสารสนเทศท่เี ป็นประโยชน์
1.2.5 ขั้นตอนการปฏบิ ตั งิ าน (procedure) ระบบสารสนเทศตอ้ งมขี นั้ ตอนการปฏิบตั ิงานท่ี
เป็นลาดบั ขนั้ ชดั เจน เพ่ือใหผ้ ใู้ ชส้ ามารถเขา้ ใจไดง้ า่ ย และดาเนนิ งานไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ ทงั้ ในสถานการณ์
ปกตแิ ละสถานการณฉ์ กุ เฉิน เชน่ ขนั้ ตอนการบนั ทกึ ขอ้ มลู ขนั้ ตอนการทาสาเนาขอ้ มลู ขนั้ ตอนการปฏบิ ตั เิ ม่ือ
ขอ้ มลู ไดร้ บั ความเสยี หาย หรอื เม่ือเคร่อื งคอมพิวเตอร์ และอปุ กรณต์ ่างๆ เกิดการชารุดเสยี หาย ขนั้ ตอนตา่ งๆ
เหลา่ นีค้ วรไดร้ บั การรวบรวมและจดั ทาใหเ้ ป็นรูปเลม่
1.3 ประโยชนแ์ ละตัวอยา่ งของการใช้เทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่อื สาร