E-FOLIO KUMPULAN SINGAI

i-SEJARAH

MPU21032
PENGHAYATAN
ETIKA DAN
PERADABAN

KUMPULAN
SINGAI

NAMA AHLI
KUMPULAN
-NICK OWEN ANAK
SIMPUL
(05DEE21F1083)

-CAMPBELL ANAK
ROLAND
(05DEE21F1034)

-OWEN DIDANG
ANAK HARRY
(05DEE21F1031)

-KENNETH KIENAI
ANAK JOSEPH
ALISTER
(05DEE21F1092)

NAMA 13 MEI 1969PERISTIWA BERDARAH
PENSYARAH
-PUAN FARIDAH

HUSAIN

KELAS DEE2A

1.SIDANG REDAKSI
2. PENGENALAN PERISTIWA 13 MEI 1969
3. LATAR BELAKANG PERISTIWA 13 MEI 1969
4. PUNCA
5. KESAN
6. IKTIBAR DAN PENGHAYATAN
7. KESIMPULAN
8. RUJUKAN

KENALI KAMI KATA-KATA PENASIHAT

EDITOR Assalamualaikum dan salam sejahtera,

CAMPBELL ANAK ROLAND Majalah i-SEJARAH yang disediakan kepada para pelajar
NICK OWEN ANAK SIMPUL dalam melaksanakan tugasan e-folio bagi kursus MPU21032
Penghayatan Etika dan Peradaban. Tugasan ini telah
PEREKA GRAFIK mengenengahkan konsep penulisan kreatif bertemakan isu-isu
perpaduan dan kemasyarakatan.
NICK OWEN ANAK SIMPUL
Sekalung penghargaan dan ucapan terima kasih kepada
PENYUNTING semua pelajar daripada kelas DEE 2 -S1 , Jabatan Kejuruteraan
Elektrik dan Elektronik, Politeknik Kuching Sarawak bagi
OWEN DIDANG ANAK HARRY pengajian sesi 2 2021/2022 yang telah memberikan komitmen
padu dan kesungguhan dalam menjayakan penulisan ini
PENULIS sehingga terhasilnya i-SEJARAH untuk dimanfaatkan kepada
seluruh masyarakat di luar sana.
KENNETH KIENAI ANAK
JOSEPH ALISTER Harapan saya semoga mesej yang disampaikan daripada
NICK OWEN ANAK SIMPUL penulisan ini dapat memberi kefahaman dan kesedaran
OWEN DIDANG ANAK HARRY kepada pembaca tentang kepentingan aspek perpaduan
CAMPBELL ANAK ROLAND dalam memastikan kestabilan dan keharmonian masyarakat
majmuk di Malaysia.

Semoga usaha murni ini menjadi suntikan semangat kepada
para pelajar untuk menyumbang idea dan pandangan yang
kritis dalam merealisasikan matlamat kerajaan membentuk
Agenda Keluarga Malaysia.

PENGENALAN

Pengenalan Peristiwa 13 Mei 1969 PERISTIWA
merupakan satu tragedi berdarah yang BERDARAH 13 MEI 1967
banyak meninggalkan kesan terhadap
politik, ekonomi dan sosial masyarakat Dari sudut ekonomi peristiwa 13 Mei,
Malaysia.Peristiwa 13 Mei sememangnya banyak meninggalkan kesan yang negetif
bukan suatu peristiwa yang berlaku secara terrhadap masyarakat Melayu khasnya dan
tiba-tiba atau kerana sebab-sebab yang golongan bumiputera amnya. Ekonomi
spontan tetapi ianya merupakan suatu adalah bukti yang jelas kepada persoalan
rentetan kepada sebabsebab atau peristiwa ini.Keadaan ini merupakan suatu kesan yang
yang telah berlaku sebelumnya. Kesan nyata selepas penjajahan British. Dasar
pendudukan Jepun di Tanah Melayu ekonomi baru yang dirancangkan oleh
merupakan salah satu faktor yang turut kerajaan pada 1971 merupakan satu usaha
menyumbang kepada peristiwa 13 Mei . bertujuan untuk mengimbangi kembali
Selain itu kesan peninggalan penjajah kedudukan ekonomi dan hubungan antara
Inggeris juga boleh dilihat sebagai punca kaum di Malaysia.
kepada peristiwa tersebut. Amalan
diskriminasi oleh Inggeris contohnya telah Kesimpulannya, kejadian ini telah
banyak merenggangkan lagi hubungan menyebabkan kemerosotan ekonomi
antara kaum di Tanah Melayu. Malaysia dan kerajaan telah mengambil
tindakan untuk meningkatkan ekonomi
terhadap kaum melayu.

DITULIS OLEH
NICK OWEN ANAK SIMPUL

LATAR BELAKANG PERISTIWA 13 MEI 1967

2. KAUM CINA MERAIKAN KEMENANGAN

Isu-isu perkauman yang menyentuh

emosi dan sentimen menjadi tema

utama sepanjang kempen pilihanraya

yang telah menaikkan semangat kaum-

kaum di Malaysia. Semasa kempen

Pilihan Raya 1969, calon-calon pilihan

raya serta ahli-ahli politik terutamanya

daripada parti pembangkang, telah

membangkitkan soal-soal sensitif Dr. Tan Chee Khoon

berkaitan dengan Bahasa Kebangsaan Dikatakan kaum Cina yang menang
telah berarak dengan mengikat
(Bahasa Melayu), kedudukan istimewa penyapu kepada kenderaan
mereka sebagai lambang
orang Melayu (Bumiputera) dan hak kemenangan mereka menyapu
bersih kerusi sambil melaungkan
kerakyatan orang bukan Melayu. Hal ini slogan. Ada pula pendapat yang
mengatakan penyapu tersebut
telah menimbulkan perasaan sebagai lambang mereka akan
menyapu ('menyingkir') orang-
perkauman dan syak wasangka. orang Melayu dari Kuala Lumpur.
Dalam masyarakat Melayu,
Dr. Tan Chee Khoon dari parti Gerakan penyapu mempunyai konotasi yang
negatif (sial). Ada yang mencaci

telah menang besar di kawasan Batu, dan meludah dari atas lori ke arah
Selangor. Beliau minta kebenaran polis orang Melayu di tepi-tepi jalan.

untuk berarak meraikan kemenangan

parti tersebut di Selangor yang

menyaksikan 50:50 di Selangor.

Perarakan tersebut menyebabkan

kesesakan jalan raya di sekitar Kuala

Lumpur. Perarakan hingga ke Jalan

Campbell dan Jalan Hale dan menuju

ke Kampung Baru. Sedangkan di

Kampung Baru, diduduki lebih 30,000

orang Melayu yang menjadi kubu

UMNO, berasa terancam dengan

kemenangan pihak pembangkang. Di

sini letaknya rumah Menteri Besar

Selangor ketika itu, Dato' Harun Idris.

DITULIS OLEH
NICK OWEN ANAK SIMPUL

LATAR BELAKANG PERISTIWA 13 MEI 1967

1. ISU PERKAUMAN DALAM PILIHAN RAYA Perarakan tersebut sebenarnya tidak bermotif
untuk menimbulkan isu perkauman. Namun,
Isu-isu perkauman yang menyentuh emosi dan sentimen terdapat segelintir pengikut perarakan (identiti
menjadi tema utama sepanjang kempen pilihanraya yang mereka tidak dapat dikenal pasti) telah
telah menaikkan semangat kaum-kaum di Malaysia. mengeluarkan slogan-slogan bersifat sensitif
Semasa kempen Pilihan Raya 1969, calon-calon pilihan berkenaan isu perkauman semasa mengadakan
raya serta ahli-ahli politik terutamanya daripada parti perarakan di jalan-jalan raya sekitar bandaraya
pembangkang, telah membangkitkan soal-soal sensitif Kuala Lumpur. Perarakan turut dijalankan pada 12
berkaitan dengan Bahasa Kebangsaan (Bahasa Melayu), Mei 1969 di mana kaum Cina berarak menerusi
kedudukan istimewa orang Melayu (Bumiputera) dan hak kawasan Melayu, melontar penghinaan sehingga
kerakyatan orang bukan Melayu. Hal ini telah menimbulkan mendorong kepada kejadian tersebut.


perasaan perkauman dan syak wasangka. Pihak pembangkang yang sebahagian besar
darinya kaum Cina dari Parti Tindakan
Pada pilihanraya umum 1969, Parti Perikatan yang Demokratik dan Gerakan yang menang,
dianggotai oleh UMNO, MCA, dan MIC gagal mendapatkan permit polis bagi perarakan
memperolehi majoriti 2/3 di parlimen walaupun masih kemenangan melalui jalan yang ditetapkan di
berjaya membentuk kerajaan persekutuan. Hal ini Kuala Lumpur. Bagaimanapun perarakan
disifatkan oleh parti pembangkang sebagai satu melencong dari laluan yang ditetapkan dan
kemenangan yang besar buat mereka. Jumlah kerusi yang melalui kawasan Melayu Kampung Baru,
dimenangi Parti Perikatan dalam Dewan Rakyat (Parlimen) menyorak penduduk di situ. Sesetengah penunjuk
telah menurun daripada 89 kerusi pada tahun 1964 perasaan membawa penyapu, kemudiannya
kepada 66 kerusi pada tahun 1969. dikatakan sebagai simbol menyapu keluar orang
Melayu dari Kuala Lumpur, sementara yang lain
Pihak pembangkang yang memperoleh pencapaian meneriak slogan mengenai tengelamnya kapal
gemilang dalam pilihanraya telah meraikan kemenangan Perikatan. Ia berlarutan hingga ke 13 Mei 1969
mereka dengan berarak pada 11 Mei 1969. Perarakan sebelum Parti Gerakan mengeluarkan kenyataan
tersebut sebenarnya tidak bermotif untuk menimbulkan isu meminta maaf pada 13 Mei di atas kelakuan
perkauman. penyokong mereka. Menteri besar Selangor,
Dato' Harun Idris telah mengumumkan bahawa
perarakan balas meraikan kemenangan UMNO
akan dijalankan pada pukul 7.30 malam, 13 Mei
1969.

DITULIS OLEH
NICK OWEN ANAK SIMPUL

LATAR BELAKANG PERISTIWA 13 MEI 1967

3. PERARAKAN KEMATIAN CINA

Di Jinjang, Kepong,

kematian seorang Cina

akibat sakit tua diarak

sepanjang jalan

dengan kebenaran

polis. Namun perarakan

kematian bertukar

menjadi perarakan

kemenangan pilihan

raya dengan menghina

Melayu

Perarakan kematian cina

Pada hari Selasa 13 Mei, Yeoh


Tech Chye selaku Presiden

Kongres Kesatuan Sekerja

Malaysia yang bertanding untuk

Gerakan memohon maaf di atas

ketelanjuran ahli-ahlinya

melakukan kebiadapan semasa

perarakan. Yeoh menang besar

di kawasan Bukit Bintang, Kuala

Lumpur tetapi permohonan

maaf sudah terlambat.

DITULIS OLEH
NICK OWEN ANAK SIMPUL

LATAR BELAKANG PERISTIWA 13 MEI 1967

4.) RUMAH MENTERI BESAR SELANGOR Menteri Besar Selangor

UMNO telah mengadakan perarakan balas pada pagi 13 Dalam pukul 6.30 petang orang Melayu mula
Mei 1969 yang mengakibatkan terjadinya peristiwa ini. Hal bergerak dari Kampung Baru dan menyerang
orang Cina dengan bersenjatakan parang dan

ini adalah kerana perasaan emosi yang tinggi dan keris. Mereka membakar rumah-rumah kedai di
sekitar kawasan Kuala Lumpur dan juga kereta.
kurangnya kawalan dari kedua-dua pihak. Orang Cina yang terserempak dibunuh. Menurut
laporan majalah Time, sekurang-kurangnya 8
UMNO telah mengadakan perarakan balas pada pagi 13 orang Cina terbunuh dalam rusuhan pertama
Mei 1969 yang mengakibatkan terjadinya peristiwa ini. yang berlaku. Rusuhan ini mula tersebar di sekitar
UMNO bercadang untuk mengadakan perarakan balas Kuala Lumpur dalam masa 45 minit dari Jalan
pada 7.30 petang 13 Mei hari Selasa, tetapi kebanyakan Campbell, Jalan Tunku Abdul Rahman (Batu Road),
orang Melayu mula berkumpul di depan rumah menteri Kampung Datuk Keramat, Kampung Pandan,
besar Selangor pada awal pagi. Orang Melayu dari luar Cheras, Kampung Kerinchi dan Sentul.
Kuala Lumpur turut serta dalam perarakan ini seperti dari
Morib, Banting dan juga Perak. Menurut laporan rasmi
Majlis Gerakan Negara (Mageran), pergaduhan mula
berlaku di Setapak dalam pukul 6 petang apabila
sekumpulan pemuda Cina menghalang beberapa orang
Melayu yang dalam perjalanan ke Kampung Baru untuk
menyertai perarakan UMNO dengan membaling botol
kaca dan batu ke arah mereka. Pergaduhan ini diketahui
oleh orang Melayu yang berkumpul di Kampung Baru Jalan
Raja Muda.

DITULIS OLEH
OWEN DIDANG ANAK HARRY

LATAR BELAKANG PERISTIWA 13 MEI 1967

Askar Melayu Pasukan FRU

5. REGIMEN RENJER
Pada hari seterusnya 5 pagi, Hospital Kuala
Tentera dari Askar Melayu lebih awal Lumpur memberi laporan bahawa 80 orang
dikerahkan menjaga keselamatan sekitar Kuala meninggal dunia pada rusuhan pertama yang
Lumpur. Pasukan FRU di keluarkan dari Kampung berlaku dan majoritinya adalah orang Cina.
Baru dan Askar Melayu dikerah untuk mengambil Kebanyakan daripada mereka mengalami
alih kawalan. Rusuhan dapat dikawal dengan luka teruk akibat tetakan dan juga tembusan
mengunakan gas pemedih mata, perintah peluru. Ini hanya sebahagian orang atau
berkurung 24 jam (curfew order) diumumkan mangsa yang dapat dihantar untuk rawatan,
oleh radio pada pukul 7.30 petang dan di kebanyakan mayat orang yang terkorban
televisyen pada 8 malam. diangkut oleh pihak PDRM menggunakan lori
ke Balai Polis Travers. Kebanyakan mayat
Perintah tembak di keluarkan oleh Ketua Polis dalam keadaan yang tidak sempurna.
Negara Mat Salleh. Pihak askar mula meronda
kawasan-kawasan rusuhan sehingga pukul 10
malam, ramai yang tidak tahu berkenaan
perintah berkurung ditembak mati, ada juga
yang ditembak kerana berdiri di depan koridor
rumah sendiri. Laporan wartawan
asing[nyatakan menurut siapa?] menyatakan
segelintir Askar Melayu melepaskan tembakan
rambang ke arah kedai dan rumah milik orang
cina tanpa sebab.

DITULIS OLEH
OWEN DIDANG ANAK HARRY

LATAR BELAKANG PERISTIWA 13 MEI 1967

7. PANGGUNG ODEON Abdul Rafai Alias bersama rakan-rakannya
dari Semenyih yang datang ke Kuala Lumpur
Pemuda-pemuda Cina telah bertindak mengepung turut terperangkap dan terkejut dengan
Panggung Odeon, di Jalan Tuanku Abdul Rahman, Kuala rusuhan kaum yang tidak disangka-sangka
Lumpur. Beberapa iklan disiarkan dalam bahasa Cina di pada 13 Mei itu. Beliau turut melangkah-
skrin pawagam menyuruh penonton dari kalangan Cina langkah mayat mereka yang telah terbunuh di
atas jalan. Khabar angin mengatakan Tentera

keluar dari panggung. Penonton Melayu di panggung Sabil dari Sungai Manik hendak datang ke
Kampung Baru tetapi tersekat. Begitu juga
tersebut langsung tidak tahu membaca tulisan bahasa Cina. dengan Tentera Selempang Merah dari Muar
dan Batu Pahat tersekat dan disekat oleh polis
Kesan daripada itu, pemuda-pemuda Cina tersebut telah di Balai Polis Kajang dan Cheras.
menyerbu masuk ke dalam panggung dan menyerang dan
menyembelih penonton yang ada dan membakar pawagam Askar Melayu juga telah menyelamatkan orang
tersebut. Hampir semua penonton di dalam panggung Melayu di Kampung Baru ketika itu.
tersebut mati di dalam keadaan yang sangat mengerikan. Namun rusuhan kaum tidak terjadi di Kelantan,
Ini termasuklah dua orang Askar Melayu yang tinggal di Terengganu dan Pahang. Di Perak, Kedah,
Sungai Ramal, Kajang. Manakala di pasar pula askar Melayu Pulau Pinang serta Perlis tiada sebarang
telah menembak orang Cina yang melanggar perintah pergaduhan. Negeri Johor dan Negeri
berkurung dengan kereta perisai mereka. Di lebuh raya Sembilan juga tidak terjadi apa-apa kerana
persekutuan pula, penduduk Melayu Kampung Kerinchi telah telah diberi amaran oleh PKM. Cuma ada
membuang pasu di atas lebuh raya tersebut dan sedikit kekecohan di Melaka. Di Betong ada
mengakibatkan kesesakan lalulintas dan kemalangan. tembakan dilepaskan oleh PKM.
Ada yang menyifatkan pergaduhan ini
sebenarnya adalah pergaduhan "politik".
Seperti yang dinyatakan pergaduhan tidak
berlaku di negeri seperti Kelantan, Pahang
dan Kedah. Jika ia merupakan isu perkauman,
sudah tentu pada hari itu orang Cina dan
Melayu akan berbunuhan sesama sendiri di
negeri-negeri tersebut seperti di selatan Thai.

Pemuda yang bernama Rahim Desa bersama seorang
kawannya yang berjawatan kapten ketika itu yang tinggal
di Kuala Lumpur yang turut menonton wayang di Odeon
terkena tetakan di kepala dan berpura-pura mati. Beliau
masih hidup hingga sekarang. Sementara Mohd Radzi
mengalami pengalaman yang sama di Pawagam Federal,
Jalan Chow Kit, Kuala Lumpur ketika menonton filem They
Came To Rob Las Vegas arahan Antonio Isasi-Isasmendi.

DITULIS OLEH
OWEN DIDANG ANAK HARRY

PUNCA BERLAKU PERISTIWA 13 MEI 1969

1. Layanan Berat Sebelah Oleh Tentera Jepun

Pada zaman pendudukan Jepun, masyarakat 2. Dasar Pecah & Perintah Penjajah Inggeris

Tanah Melayu telah dilayan secara berbeza- Dasar penjajah Inggeris yang mengamalkan konse
beza. Masyarakat Cina umpamanya telah dilayan pecah dan perintah merupakan satu tindakan yan
dengan begitu teruk oleh tentera Jepun berkesan dan telah menjadi punca wujudnya juran
berbanding dengan orang-orang Melayu. antara kaum sama ada dari sudut ekonomi dan jug
polarisasi kaum.
Keadaan ini berikutan Jepun yang pernah Umpamanya orang-orang Cina tinggal di bandar-band
berperang dengan China sebelum ini menjalankan perniagaan dan juga di kawasan-kawasa
menyebabkan perasaan saling mendendami lombong sebagai pelombong dan merekalah sebenarny
antara satu sama lain masih segar dalam ingatan. memiliki aset yang tinggi dalam ekonomi masyarak

Layanan berat sebelah ini telah menyemai Malaysia.

perasaan permusuhan antara orang-orang Sementara orang-orang Melayu tinggal di luar band

Melayu dan Cina. sebagai petani atau nelayan kecil. Kaum Ind

kebanyakannya pula sebagai buruh kasar kerajaan da

pekerja di ladang.

Pada hakikatnya kegiatan ekonomi orang-orang Melay

dan India adalah bercorak sara diri . Keadaaan i

menyebabkan kedudukan ekonomi masyarak

bumiputera khususnya Melayu menjadi lemah da

ketinggalan. Corak penglibatan ekonomi antara kau

dalam kegiatan ekonomi yang berbeza telah menjadika

kedudukan sosio-ekonomi mereka tidak seimbang.

DITULIS OLEH
CAMPBELL ANAK ROLAND

PUNCA BERLAKU PERISTIWA 13 MEI 1969

4. Pertelingkahan Parti Politik

Dalam pilihan raya 1964 Parti Tindakan

Rakyat (Petir) atau PAP Singapura telah

turut serta dalam pilihan raya .

Walaupun sudah ada persetujuan antara

Tunku dan Lee Kuan Yew sebagai

pemimpin PAP yang tidak akan menyertai

pilihan raya itu tidak akan menyertai pilihan

3. Latar belakang pendidikan yang berbeza raya itu.
Latar belakang pendidikan yang berbeza juga Namun apabila pilihan raya itu berlangsung
telah dikaitkan sebagai punca yang membawa PAP telah meletak calonnya seramai
kepada meletusnya peristiwa 13 Mei. Hal ini sembilan orang.
berlaku apabila sistem pendidikan yang wujud di Bagaimanapun setelah Tunku membuat

Tanah Melyu sebelum merdeka terbahagi kepada perisytiharan bahawa beliau tetap

empat aliran mengikut kaum iaitu sekolah mengekalkan keanggotaan MCA dalam

Melayu, Cina, India dan Inggeris. perikatan, 5 maka PAP yang gagal untuk

Kempat-empat aliran ini mempunyai kurikulum menyertai Perikatan telah menukar corak

yang tersendiri. Sekolah Melayu menekankan kempennya dengan menyerang UMNO dan

kemahiran menulis, membaca dan mengira orang-orang Melayu.

sekadar keperluan peringkat rendah sahaja. Mereka mula membangkitkan kedudukan
Manakala kurikulum sekolah Cina dan India istimewa orang Melayu, soal bahasa,
pula masing-masing berkiblatkan negeri asal malahan taraf bumiputera orang-orang
mereka, malah buku-buku teks dan guru-guru Melayu turut dipersoalkan tanpa
yang mengajar juga telah dibawa dari Negeri menghiraukan rasa tersinggung orang-orang
China dan India . Melayu.
Keadaan ini telah mengukuhkan lagi keadaan
keperibadian etnik yang telah sedia wujud. Sedangkan segala-galanya telah
Sekolah Inggeris pula hanya dapat dinikmati dipersetujuinya sebelum ini.Setelah gagal
oleh orang-orang Cina dan India yang tinggal di dalam pilihan raya, PAP telah menubuhkan
bandar-bandar sahaja. Konvensyen Perpadauan Malaysia (KPM)
dengan disertai oleh Parti Progresif Rakyat

dan Parti Rakyat Bersatu Sarawak. KPM

juga telah menyebarkan cogan kata

“Malaysia hak orang Malaysia” (Malaysian

Malaysia) dengan tujuan supaya hak

istimewa orang Melayu atau bumiputera

dihapuskan .

DITULIS OLEH
CAMPBELL ANAK ROLAND

PUNCA BERLAKU PERISTIWA 13 MEI 1969

5. Perasaan tidak puas hati terhadap hak istimewa 6. Bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi
orang melayu negara Isu bahasa juga tidak kurang
pentingnya dalam menyumbangkan faktor
PAP telah secara lantang menyuarakan rasa tidak kepada peristiwa 13 Mei .
puashati terhadap apa yang disebut sebagai hak
istimewa orang Melayu dalam perlembagaan . Berikutan perisytiharan kemerdekaan
Mereka mendakwa hak kaum-kaum lain telah Tanah Melayu 1957, sebuah perlembagaan
diketepikan kononnya mereka telah tersisih Persekutuan telah dibentuk yang antara
daripada keadilan. lainnya menyatakan dengan jelas tentang
Oleh sebab itu menurut Jomo dalam bukunya kedudukan bahasa Melayu dan bahasa
“Pembangunan Ekonomi dan Kelas Sosial di Inggeris adalah sebagai bahasa rasmi
Semenanjung Malaysia”, isu sebenar yang negara.
mencetuskan peristiwa 13 Mei adalah perasaan Selepas sepuluh tahun merdeka kerajaan
tidak puas hati terhadap hak istimewa orang akan mengkaji semula tentang kedudukan
Melayu. Namun hakikat sebenarnya kedudukan bahasa Inggeris dengan tujuan untuk
taraf ekonomi orang Melayu adalah terkebawah mengugurkannya daripada status bahasa
berbanding dengan kaum Cina . rasmi dan hanya bahasa Melayu sahaja
yang diiktiraf sebagai bahasa rasmi.

DITULIS OLEH
KENNETH KIENAI ANAK JOSEPH ALISTER

KESAN DARIPADA
PERISTIWA 13 MEI 1969

Kesan politik zaman Inggeris ini telah Kesan terhadap penjajahan Inggeris di Tanah Melayu
menyebabkan sistem masyarakat Negara ini telah mengakibatkan perubahan dalam sistem
yang asalnya sangat taat dan hidup di bawah ekonomi tradisional yang telah sekian lama diamalkan
pemerintahan raja dan sultan telah mengalami di Tanah Melayu. Sistem ekonomi tradisional yang
satu perubahan yang drastik. Kuasaan raja dimaksudkan adalah seperti sistem yang berasaskan
serta sultan Melayu telah dihadkan kepada sara diri, penanaman padi, penangkapan ikan, dan
hanya menjadi lambang kepada sesebuah penternakan ladang. Sistem ini mengalami perubahan
negeri atau negara. Kemudian penjajah disebabkan penjajah Inggeris telah menjalankan dasar
Inggeris ini telah menerapkan sistem residen di ekonomi kolonialismenya dengan menjadikan sistem
Negeri-Negeri Melayu Bersekutu dan ekonomi yang wujud bermatlamatkan keuntungan
kemudiannya diikuti pula dengan sistem semata-mata.
penasihat British di Negeri-Negeri Melayu Tidak
Bersekutu. Dalam perlaksanaan dasar ekonomi, British secara
langsung dan tidak langsung telah mengasingkan
Dengan adanya sistem yang berbeza antara kaum-kaum utama di Tanah Melayu iaitu orang-orang
negeri, pemerintah percaya bahawa setiap Cina, India dan Melayu mengikut kegiatan ekonomi
negeri tidak akan bersatu untuk menentang masing-masing. Perkara ini telah menyebabkan kaum-
mereka kerana tiada persefahaman. Inilah kaum Melayu, Cina dan India tidak dapat mempelajari
antara kesan yang telah terpendam lam dalam untuk memahami satu sama lain. Mereka juga tidak
diri masyarakat hingga tercetusnya peristiwa dapat berinteraksi dengan baik dan menyebabkan
hitam 13 Mei. Sistem yang diperkenalkan kesukaran untuk mewujudkan perpaduan kaum.
penjajah Inggeris ini mengurangkan kuasa Perbezaan jurang ekonomi yang ketara akibat daripada
pemerintahan raja-raja Melayu dan dasar pecah dan perintah colonial telah menimbulkan
pembesarnya Perkara ini telah menyebabkan perasaan tidak puas hati sehingga mencetuskan konflik
satu perubahan besar dalam pentadbiran. seperti 13 Mei. Di mana masyarakat telah dikelaskan
berdasarkan kepada pekerjaan dan penempatan
Fungsi residen dan penasihat British yang menjadi faktor penghalang kepada proses integrasi
diperkenalkan telah mengambil alih peranan kaum yang lebih baik.
yang dahulunya dimainkan oleh pembesar-
pembesar Melayu terutamanya dalam soal Pendidikan di negara kita yang seakan-akan ikut
menasihati Sultan dan mendapatkan hasil telunjuk masing-masing dan ini tidak disukai oleh
untuk negeri melalui cukai. sesetengah individu. Hal ini menyebabkan banyak suara
yang inginkan keadilan daripada kerajaan supaya
menyamaratakan sistem. Hal ini meyebabkan ramai
yang tidak bersependapat dan ada di antara kalangan
anak-anak mereka yang tidak bernasib baik mendapat
pendidikan kerana masalah pertelingkahan ini.

DITULIS OLEH
KENNETH KIENAI ANAK JOSEPH ALISTER

KESAN DARIPADA
PERISTIWA 13 MEI 1969

Kesan Rusuhan Kaum pada 13 Mei 1969. Selepas peristiwa 13 Mei 1969, Parlimen meminda Akta
Peristiwa 13 Mei 1969 merupakan peristiwa Hasutandengan menambah subseksyen (f) kepada
yang mungkin rakyat Malaysia tidak akan seksyen 3(1) Akta Hasutan 1948. Subseksyen
lupakankerana ia adalah satu tragedi inimenyatakan larangan mana-mana pihak untuk
yang telah memberi titik hitam kepada menghasut mempersoalkan apa-apa perkara,hak, taraf,
sejarah keamananMalaysia di mana berlaku kedudukan, keistimewaan atau kedaulatan perkara-
rusuhan antara dua kaum terbesar di Malaysia perkara teras dalamPerlembagaan Persekutuan. Namu
iaitu Melayu dan Cinayang juga telah demikian, masih terdapat segelintir masyarakat
mengakibatkan pertumpahan darah. Peristiwa Malaysiayang mahu Akta Hasutan ini dimansuhkan
ini telah memberi kesan yangmendalam kerana mereka tidak mempunyai kebebasan
terhadap sistem pentadbiran negara bersuaraserta bertindak. Tetapi apabila ditimbang tara
dimana selepas kejadian tragis ini, baik dan buruk mengenai pemansuhan
AktaHasutan pada tahun 1948 telah pun Akta,kemungkinan besar pelbagai kejadian buruk akan
disemak pada tahun 1969 dan kemudian berlaku dan keamanan rakyat Malaysia juga
dipinda padatahun 1970. Hal ini demikian akan terjejas.
berlaku kerana tidak mahu perkara ini
berulang kembali sertamengekalkan semula Di samping, Malaysia akan menjadi huru-hara sekiranya
keamanan Malaysia yang dulunya terlalu ramai yang inginmenyampaikan pendapat.
masyarakat hidup saling bantu-membantu Menurut kata Tan Sri Abdul Aziz Abdul Rahman,
dan harmoni. Akta Hasutan 1948 adalah seorang peguamyang pernah berkhidmat sebagai
digubal berdasarkan Perkara Majistret, Presiden Mahkamah Sesyen, Penasihat
10(4)Perlembagaan Persekutuan yang Persekutuandan Pembantu Penderaf Undang-Undang
menetapkan had kepada kebebasan di Parlimen, khidmat yang dicurahkan beliau semasa
bersuara. tempoh beliau menjadi Penasihat Persekutuan dan
Pegawai Undang-Undang Majlis GerakanNegara
Antarakesalahan yang terdapat dalam Akta (MAGERAN) semasa tempoh darurat 1969. Beliau
Hasutan 1948 ialah, melakukan atau cuba mengatakan bahawa pada tahun1969 sehingga
melakukan,atau membuat apaapa 1970, terdapat banyak usaha dijalankan bagi
persediaan untuk melakukan, atau memastikan orang-orang awam boleh disekat
berkomplot dengan mana-manaorang daripada melakukan tindakan demi tindakan
untuk melakukan, apa-apa perbuatan yang yang bolehmencetuskan permusuhan antara bangsa.2
mempunyai kecenderungan menghasut, Sepanjang 1970 hingga 1971, menurut Tan Sri AbdAziz,
atau,jika dilakukan, akan mempunyai topik utama yang dibincangkan oleh pemimpin-
kecenderungan menghasut dan mencetak, pemimpin utama ialah ‘cara bagaimanauntuk
menerbitkan,menjual, menawarkan untuk menyelesaikan masalah permusuhan sesama kaum’.
dijual, mengedarkan atau mengeluarkan Hal ini jelas menyatakan bahawaAkta Hasutan tidak
semula apa-apapenerbitan menghasut seharusnya dimansuhkan namun perlu terus
dilaksanakan supayakeharmonian dan keamanan
Malaysia kekal selamanya

DITULIS OLEH
KENNETH KIENAI ANAK JOSEPH ALISTER

IKTIBAR DAN PENGHAYATAN
DARIPADA PERISTIWA 13 MEI 1969

TRAGEDI 13 Mei 1969 telah membuka mata masyarakat Itulah hakikat sebenar sejarah 13 Mei yang tercatat di
mengenai peri pentingnya menjaga hubungan kaum dalam Laporan MAGERAN. Anak muda hari ini masih
dalam Malaysia. Sikap hormat-menghormati, bertolak- boleh membaca sejarah berkenaan. Sejarah yang masih
ansur, bertoleransi dan menjauhi sifat-sifat yang terkeji diiktiraf kerajaan sehingga detik makalah ini ditulis.
seperti berdengki, beriri hati dan menanam sifat curiga
di antara kaum sangat penting di kalangan rakyat. Cuma apa yang dirisaukan genap setahun kepimpinan
kerajaan PH ini, terdapat usaha yang terang-terangan
Dengan terdapat pelbagai jenis kaum, agama, budaya cuba menyentuh sensitiviti kedudukan agama Islam
dan pegangan agama di Malaysia maka peristiwa 13 Mei sebagai agama Persekutuan negara Malaysia, hak
1969 ini berkemungkinan berulang sekiranya tiada keistimewaan kaum Melayu dan institusi raja. Bermula
kesedaran terhadap isu-isu sensitif yang timbul seperti dengan isu penghinaan Rasulullah S.A.W, isu ratifikasi
hak kedudukan istimewa kaum Melayu yang merupakan ICERD, isu Statut Rom, isu layanan terhadap golongan
penduduk asal bagi negara ini. LGBT, malah ada kenyataan dari pemimpin Kerajaan PH
sendiri terutama dari parti DAP yang jelas
Oleh itu kaum-kaum lain yang tinggal di negara ini perlu mempersoalkan Kontrak Sosial yang dipersetujui sejak
menghormati kedudukan istimewa kaum Melayu dan merdeka.
mewujudkan suasana harmoni di kalangan masyarakat.
Isu ini semakin panas apabila Sinar Harian menyiarkan
Tragedi 13 Mei bukan salah Melayu, bukan juga salah kenyataan Mufti Perlis, Sahibul Samahah Dato’ Dr Mohd
Cina. Salah kita jika mengatakan orang Cina punca Asri Zainal Abidin yang menggambarkan kerisauan beliau
tragedi kerana bukan Cina yang cetus 13 Mei. dan orang Melayu amnya terhadap kedudukan Islam
Hakikatnya, pencetus 13 Mei adalah DAP yang dan Melayu di Malaysia di bawah pemerintahan kerajaan
menunjukkan sikap sombong mereka dengan sedikit PH ini. Pendek kata dalam tempoh setahun Kerajaan
kuasa yang diberi oleh rakyat dalam pilihan raya. Malaysia Baharu ini banyak perkara sensitif yang muncul
dan sekiranya tidak dikawal atau diurus dengan baik,
tragedi 50 tahun yang lepas boleh berulang kembali.

Justeru itu, Dewan Pemuda Pemuda PAS Negeri Perak
ingin mengajak seluruh rakyat terutama kaum Melayu
Islam agar terus bersatu demi ummah yang sejahtera
dan juga mengingatkan kaum-kaum lain agar memahami
semula dan menghormati kontrak sosial yang telah
dipersetujui oleh nenek moyang kita dahulu.

DITULIS OLEH
OWEN DIDANG ANAK HARRY

KESIMPULAN

Malaysia mempunyai masyarakat pelbagai kaum dan berbilang
bangsa. Oleh itu,sebagai masyarakat yang bersatu padu,kita
haruslah saling menghormati sesama kaum tak kira
melayu,cina,atau india. Sikap saling hormat menghormati amat
penting kerana ia dapat melahirkan masyarakat yang majmuk dan
saling bantu membantu sekaligus dapat bersatupadu
membangunkan negara. Kita tidak patut mencontohi budaya
barat yang menanam sifat memilih kasih antara kaum. Mereka
mengutamakan orang berkulit putih manakala orang berkulit
gelap disisih kan. Perkara ini akan menyebabkan perselisihan
antara kaum dan boleh mengakibatkan pergaduhan. Jika ini
berlaku di negara kita trajedi berdarah yang pernah berlaku pada
tahun 1969 akan berulang.Kesimpulannya,kita haruslah
mengelakkan trajedi ini berlaku kembali, negara akan menjadi
kucar kacir jika kita begaduh sesame kaum. Oleh itu, kita haruslah
bersama-sama menjaga hubungan baik sesama bangsa untuk
mengekalkan keharmonian pada generasi akan datang.

DITULIS OLEH
CAMPBELL ANAK ROLAND

BAHAN RUJUKAN

PENGAJIAN MALAYSIA PENGAJIAN MALAYSIA
http://peristiwa13m http://pengajianm
eipengajianmalaysia. alaysia9798.blogs
blogspot.com/?m=1 pot.com/2016/07/
latar-belakang-
HARAKAH DAILY peristiwa-13-mei-
https://harak isu.html?m=1
ahdaily.net/in
dex.php/2019 WIKIPEDIA
/05/15/penga https://ms.wi
jaran-50- kipedia.org/w
tahun- iki/Peristiwa_
tragedi-13- 13_Mei
mei-1969/
25

SEPTMEBER 2015 | ISSUE 05

NATURES

TRAVEL MAGAZINE

VOL. 2
APRIL 2022

SAND DUNE DREAMS HIKING ESSENTIALS BUCKET LIST PLACES

See every shade of burnt Our team has provided you Places you need to see with your
sienna along the hills of sand. with the top ten must-haves. bare eyes. Buy your plane ticket now!