ประวัติวัดพระมหาธาตุ วรมหาวิหาร

วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร Wat Phramahathat Woramahawihan นางสาวพรรณธิดา สิงโหพล 005 ปี 1 การสอนสังคม

วัด วั พระมหาธาตุว ตุ รมหาวิหวิาร พ.ศ. 854 เจ้าจ้ชายทนทกุมกุารและพระนางเหมชาลา (พระโอรสธิดธิาในพระเจ้าจ้โคสีหสีราชกับพระนางมหาเทวี ผู้คผู้ รองเมือมืงทันทบุรี)รีและบาคู (แปลว่าว่นักนับวช) ชาว สิงสิหล ได้สร้าร้งวัดวัพระบรมธาตุวตุรมหาวิหวิาร เจดีย์อย์งค์ เดิมเจดีย์แย์บบศรีวิรีชัวิยชัคล้ายเจดีย์กิย์ กิริเริวเทระ ในเมือมืง โบโลนนารุวะ ประเทศศรีลัรี ลังกา พ.ศ. 1093(รอตรวจสอบ) พระเจ้าจ้ศรีธรีรรมาโศกราช ปฐมกษัตริย์ริรย์าชวงศ์ปทุมทุวงศ์ แห่งอาณาจักจัรตามพร ลิงก์ ทรงสร้าร้งเมือมืงนครศรีธรีรรมราชขึ้นขึ้พร้อร้มกับ การก่อสร้าร้งเจดีย์ขึ้ย์นขึ้ ใหม่ เป็นป็เจดีย์แย์บบศาญจิ พ.ศ. 1770(รอตรวจสอบ) พระเจ้าจ้จันจัทรภาณุศณุรีธรีร รมาโศกราช กษัตริย์ริพย์ระองค์ที่ 2 แห่งอาณาจักจัรตาม พรลิงก์ และเป็นป็พระอนุชนุาของพระเจ้าจ้ศรีธรีรรมาโศก ราช ได้บูรณะพระบรมธาตุเตุจดีย์ เจดีย์แย์บบลังกา ทรง ระฆังฆัคว่ำ หรือรื โอคว่ำ มีปมีล้องไฉน 52 ปล้อง สูงสูจาก ฐานถึงยอดปลี 37 วา 2 ศอก ยอดปลีของปล้องไฉน หุ้มหุ้ทองคำ เหลืองอร่าร่ม สูงสู 6 วา (เท่ากับ 2 เมตร) 1 ศอก (เท่ากับ 0.50 เมตร) แผ่เผ่ ป็นป็แผ่นผ่หนา เท่าใบ ลานหุ้มหุ้ไว้ น้ำ หนักนั 800 ชั่งชั่ (เท่ากับ 960 บาท) รอบ พระมหาธาตุ มีอมีงค์เจดีย์ 158 องค์ พ.ศ. 1830 หลัง ตามพรลิงก์ล่มสลายเพราะโรค ระบาด พระพนมศรีทรีะเลมเหสวัสวัดิทราชา (ท้าวพญา อู่ทอง ) กษัตริย์ริผู้ย์ ปผู้ กครอง ราชวงค์เพชรบุรี-รีอยุธยา ได้ส่งส่พระโอรสธิดธิาลงมา 3 องค์มาสร้าร้งเมือมืง นครศรีธรีรรมราช คือ 1.เจ้าจ้ศรีรรีาชาคนโต ได้ครอง นครศรีธรีรรมราช 2.คนรองพระนางสนตราเทวี ได้ ครองเมือมืงตระนอม มีพมีระสวามีชื่มีชื่อชื่เจ้าจ้อินทราชา 3.เจ้าจ้อินทรกุมกุารได้ครองเมือมืงสระอุเลาหรือรืท่าทอ งกาญจนดิษฐ เมื่อมื่วันวัพฤหัสบดี ที่30 มกราคม พุทธศักราช 1830 ปีขปีาล โดยนางสนตราเทวี แม่เม่มือมืง ขนอม ได้บุกเบิกบิสร้าร้งนาตระนอม (อ.ขนอม) ตระ ชล(อ.สิชสิล) นาตระฉลอง อลอง(ต.ฉลอง) นาสระ เพียพีง นากาญจนดิษ ไชยา

และสร้าร้งท่าเรือรืขนอมหรือรืเมือมืงกลอย ค้าขายข้าข้ว พริกริงาช้าช้ง แร่ แล้วนำ เงินไปบูรณะ พระธาตุเตุมือมืงนครศรีธรีรรมราชที่ร้าร้งมาหลายอายุคนเพราะเกิดโรคระบาดตามพระ ราชโองการของเจ้าจ้อยู่หัยู่ หัวแห่งอยุธยา ร่วร่มกับเจ้าจ้ศรีรรีาชา พระนางสนตราเทวีแวีม่เม่มือมืง ตระนอมหรือรืขนอมยังยั ได้บูรณะวัดวัเจดีย์หย์ลวงที่สร้าร้งจากปะการังรักลายเป็นป็แหล่งท่อง เที่ยวของ อำ เภอขนอม จังจัหวัดวันครศรีธรีรรมราชถึงปัจปัจุบันบัและลูกลูหลานของพระนาง สนตราเทวี ได้ทำ นุบำนุบำรุงสร้าร้งอีกหลายวัดวัตลอดมาจนถึงสมัยมัพระคีรีศรีรีสรีงคราม(เจ้าจ้หัว เมือมืงกลอยหรือรืเมือมืงขนอม) กับ แม่เม่มือมืงอ่ำ แดงเอียด ในนครศรีธรีรรมราชอีกหลายวัดวั เช่นช่วัดวักลาง วัดวักระดังงา ในเมือมืงตระนอม เป็นป็ต้น ลูกลูหลานได้ครองเมือมืงสืบสืมา จน อยุธยาเสียสีกรุง เมือมืงตระนอม และท่าทองจึงจึได้ไปรวมกับเมือมืงนครศรีธรีรรมราช สาย เจ้าจ้ศรีรรีาชา ในปี พ.ศ 2310 และสุดสุท้ายพระเจ้าจ้ตากสินสิลงมารวบรวมหัวเมือมืงน้อน้ยใหญ่ ทางใต้ ทั้ง3เมือมืง คือมือมืงตระนอมขนอม ,เมือมืงสระอุเลาท่าทอง ,เมือมืงนคร จึงจึขึ้นขึ้กับ กรุงธนบุรี ในปี พ.ศ 2312 ในที่สุดสุบ้าบ้นเมือมืงช่วช่งนี้มีภัมี ภัยสงคราม การบูรณทำ นุบำนุบำรุงวัดวั น้อน้ยลง พระคีรีศรีรีสรีงครามได้เป็นป็กำ ลังต่อเรือรืที่เมือมืงไชยาเพื่อพื่ ให้พระเจ้าจ้ตากสินสิ ใช้ใช้น การสู้ศึสู้ ศึกกับพม่าม่และแขก โดยลูกลูชายของพระคีรีศรีรีสรีงคราม คือหลวงไชยคีรี ศรีสรีงคราม ได้รับรั ใช้ชช้าติต่อมาเป็นป็ทหารรักรัษาพระองค์หรือรืวังวัหน้าน้ในสมัยมัร.2 ตลอดจน ได้รับรัความไว้วว้างใจเป็นป็ทัพหน้าน้ชนะศึกไทรบุรี เมื่อมื่ปี 2364 ในสมัยมัร.3 และลูกลูหลาน ของพระคีรีศรีรีสรีงครามสืบสืตระกูลกูว่าว่ "ขนอม" ตลอดมา

พ.ศ. 2155 และ พ.ศ. 2159 สมัยมัสมเด็จพระเอกาทศรถมี การซ่อซ่มแผ่นผ่ทอง ที่ปลียอดพระบรมธาตุ พ.ศ. 2190 สมัยมัสมเด็จพระเจ้าจ้ปราสาททอง ยอดพระบรม ธาตุไตุด้ชำ รุดหักลง และได้มีกมีารซ่อซ่มสร้าร้งขึ้นขึ้ ใหม่ พ.ศ. 2275 - 2301 สมัยมัพระเจ้าจ้อยู่หัยู่ หัวบรมโกศ มีกมีาร ดัดแปลงทางเข้าข้พระสถูปถูพระบรมธาตุบตุริเริวณวิหวิารพระ ทรงม้าม้ พ.ศ. 2312 สมัยมัสมเด็จพระเจ้าจ้กรุงธนบุรี ปฏิสังสัขรณ์พณ์ระ อารามทั่วไปภายในวัดวัและโปรดให้สร้าร้งวิหวิารทับเกษตร ต่อออกจากฐานทักษิณรอบองค์พระบรมธาตุ สมัยมัพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เจ้าจ้พระยา นครศรีธรีรรมราช (พัฒพัน์)น์ ได้บูรณะพระวิหวิารหลวง วิหวิาร ทับเกษตร พระบรมธาตุที่ตุที่ ชำ รุด ปฏิสังสัขรณ์คณ์รั้งรั้ใหญ่ สมัยมัพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า เจ้าจ้อยู่หัยู่ หัว บูรณะกำ แพงชั้นชั้นอก วิหวิารทับเกษตร วิหวิาร ธรรมศาลา วิหวิารพระทรงม้าม้วิหวิารเขียขีน ปิดปิทองพระพุทธ รูป พ.ศ. 2457 สมัยมัพระบาทสมเด็จพระมงกุฎกุเกล้าเจ้าจ้อยู่หัยู่ หัว ติดตั้งสายล่อฟ้าฟ้ยอดองค์พระบรมธาตุเตุจดีย์ พ.ศ. 2515 - 2517 บูรณปฏิสังสัขรณ์พณ์ระวิหวิารหลวง และพระ อุโบสถ พ.ศ. 2530 ซ่อซ่มกลีบบัวบัทองคำ ที่ฉีกขาดเปราะบาง เสื่อสื่ม สภาพเป็นป็สนิมนิเสริมริความมั่นมั่คงแข็งข็แรงที่กลีบบัวบัปูนปั้นปั้ ในวันวัที่ 28 สิงสิหาคม 2530 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิภูพมิล อดุลดุยเดชมหาราชทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระบาท สมเด็จพระวชิรชิเกล้าเจ้าจ้อยู่หัยู่ หัว ขณะดำ รงพระอิสริยริยศ สมเด็จพระบรมโอรสาธิรธิาช เจ้าจ้ฟ้าฟ้มหาวชิรชิาลงกรณ สยาม มกุฎกุราชกุมกุาร เสด็จอัญเชิญชิแผ่นผ่กลีบบัวบัทองคำ ขึ้นขึ้ ประดิษฐานบนองค์พระบรมธาตุเตุจดีย์ พ.ศ. 2537 - 2538 บูรณะปลียอดทองคำ พระบรมธาตุ เจดีย์ และเสริมริความมั่นมั่คงปูนแกนในปลียอด ใช้งช้บ ประมาณทั้งสิ้นสิ้ 50 ล้านบาท สิ้นสิ้ทองคำ 141 บาท (มาตรา ชั่งชั่ตวง วัดวัของไทย 1 บาท เท่ากับ 15.2 กรัมรั ) กรมศิลปากร ได้ประกาศในราชกิจจานุเนุบกษา วัดวัพระมหาธาตุ วรมหาวิหวิารเป็นป็ โบราณสถาน ประกาศในราชกิจจานุเนุบกษา เล่ม 53 ตอนที่ 34 วันวัที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2479 และคณะ กรรมการมรดกโลก มีมมีติในการประชุมคณะกรรมการสมัยมัที่ 37 ณ กรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา เมื่อมื่วันวัที่ 21 มิถุมินถุายน พ.ศ. 2556 รับรัรองวัดวัพระมหาธาตุวตุรมหาวิหวิารเข้าข้สู่บัสู่ ญบัชีเชีบื้อบื้ง ต้นก่อนเสนอขึ้นขึ้ทะเบียบีนมรดกโลก

สถานที่สำ คัญ เจ้าจ้ชายทนทกุมกุาร และพระนางเหมชาลา ชาวศรีลัรี ลังกา ขณะทรงอัญเชิญชิพระเขี้ย ขี้ วแก้ว ภาพประดับพระวิสูวิตสูรมณทปพระเขี้ย ขี้ วแก้ว วัดวัพระเขี้ย ขี้ วแก้ว ประเทศศรีลัรี ลังกา พระวิหวิารหลวง (พระอุโบสถ) วิหวิารพระมหาภิเนษกรณ์ หรือรืวิหวิารพระทรงม้าม้ วิหวิารเขียขีน หรือรืวิหวิารพระเขียขีน วิหวิารโพธิ์ลัธิ์ ลังกา และ ต้นศรีมรีหาโพธิ์ วิหวิารพระกัจจายนะ หรือรืวิหวิารพระแอด วิหวิารพระปัญปัญา พระเจดีย์รย์าย รอบพระบรมธาตุ พระบรมธาตุเตุจดีย์ วิหวิารสามจอม หรือรืวิหวิารพระเจ้าจ้ศรีธรีรรมโศกราช วิหวิารทับเกษตร หรือรืพระระเบียบีงตีนธาตุ วิหวิารพระระเบียบีง หรือรืวิหวิารคด วิหวิารธรรมศาลา วิหวิารโพธิ์พธิ์ระเดิม มณฑปพระพุทธบาทจำ ลอง อนุสนุาวรีย์รีพย์ระนางเหมชาลาและเจ้าจ้ชายทันทกุมกุาร อนุสนุาวรีย์รีพย์ระเจ้าจ้ศรีธรีรรมโศกราช อนุสนุาวรีย์รีแย์ม่เม่จ้าจ้อยู่หัยู่ หัว (พระนางเลือดขาวแม่เม่จ้าจ้อยู่หัยู่ หัว)

ประเพณีแห่ผ้า ผ้ ขึ้นขึ้ธาตุ ขบวนแห่ผ้าขึ้นขึ้ห่มพระบรมธาตุเตุจดีย์ ประเพณีผ้าขึ้นขึ้ธาตุ หมายถึง การนำ ผ้าผ้ผืนผืยาวขึ้นขึ้ไปห่มองค์พระบรมธาตุเตุจดีย์ใย์น วันวัสำ คัญทางศาสนา ชาวนครได้ร่วร่มมือมืร่วร่มใจกันบริจริาคเงินตามกำ ลังศรัทรัธานำ เงินที่ ได้ไปซื้อซื้ผ้ามาเย็บย็ต่อกันเป็นป็แถวยาวนับพันพัหลา แล้วจัดจัเป็นป็ขบวนแห่ผ้าขึ้นขึ้ห่มพระบรม ธาตุเตุจดีย์ ผ้าที่ขึ้นขึ้ไปห่มองค์พระบรมธาตุเตุจดีย์เย์รียรีกว่าว่ “ผ้าผ้พระบฎ” (หรือรืพระบต) นิยนิมใช้สีช้ขสีาว สีเสีหลือง สีแสีดง สำ หรับรัผ้าผ้สีขสีาวนิยมเขียขีนภาพเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธประวัติวั ติ ตั้งแต่ประสูติสูติเสด็จออกบรรพชา ตรัสรัรู้ ปฐมเทศนา และปรินิริพนิพาน ประเพณีแห่ผ้าขึ้นขึ้ ธาตุเตุป็นป็เอกลักษณ์ปณ์ระจำ เมือมืงนครศรีธรีรรมราช แก่นแท้อยู่ที่ยู่ ที่ การบูชาพระพุทธเจ้าจ้ อย่าย่งใกล้ชิดชิ โดยใช้อช้งค์พระบรมธาตุเตุจดีย์เย์ป็นป็ตัวแทน ตามตำ นานประเพณีแห่ผ้าขึ้นขึ้ธาตุมีตุว่มีาว่ ในสมัยมัที่พระเจ้าจ้สามพี่น้ พี่ น้อง คือ พระเจ้าจ้ศรี ธรรมโศกราช พระเจ้าจ้จันจัทรภาณุ และพระเจ้าจ้พงษาสุรสุะ กำ ลังดำ เนินการสมโภช พระบรมธาตุอตุยู่นั้ยู่นนั้คลื่นได้ซัดซั ผ้าแถบยาวชิ้นชิ้หนึ่ง ซึ่งซึ่มีลมีายเขียขีนเรื่อรื่งราวพุทธประวัติวั ติ (เรียรีกว่าว่พระบฎ หรือรืพระบต) ขึ้นขึ้ที่ชายหาดปากพนัง จึงจึนำ ผ้าผืนนั้นนั้ ไปถวายพระเจ้าจ้ ศรีธรีรรมโศกราช พระองค์จึงจึรับรัสั่งสั่ ให้ซักซัจนสะอาด แต่ลายเขียขีนพุทธประวัติวั ติก็ไม่ลม่บ เลือนยังยัคงสมบูรณ์ดีณ์ ดีทุกทุประการ จึงจึรับรัสั่งสั่ ให้ประกาศหาเจ้าจ้ของ ได้ความว่าว่ชาวพุทธ กลุ่มลุ่หนึ่งนึ่จะเดินทางไปลังกา เพื่อพื่นำ พระบฎไปถวายเป็นป็พุทธบูชาพระทันตธาตุ คือ พระ เขี้ย ขี้ วแก้ว แต่เรือรืถูกถูมรสุมสุซัดซัแตกที่ชายฝั่งเมือมืงนครมีรมีอดชีวิชีตวิ 10 คน ส่วส่นพระบฏถูกถู คลื่นซัดซัขึ้นขึ้ฝั่งฝั่ ปากพนัง พระเจ้าจ้ศรีธรีรรมโศกราชทรงพิจพิารณาเห็นว่าว่ควรจะนำ ขึ้นขึ้ไปห่ม พระบรมธาตุเตุจดีย์เย์นื่อนื่งในโอกาสสมโภชพระบรมธาตุ เจ้าจ้ของพระบฎที่รอดชีวิชีตวิก็ยินยิดี ด้วย จึงจึโปรดให้ชาวเมือมืงนครจัดจัเครื่อรื่งประโคมแห่แหนผ้าผ้ห่มโอบฐานพระบรมธาตุ เจดีย์ จึงจึเป็นป็ ประเพณีประจำ เมือมืงนครสืบสืมาจนทุกทุวันวันี้

ชื่อชื่สามัญมั : วัดวัพระบรมธาตุ หรือรืวัดวัพระมหาธาตุ ที่ตั้ง : ถนนราชดำ เนินนิตำ บลในเมือมืง อำ เภอเมือมืงนครศรีธรีรรมราช จังจัหวัดวันครศรีธรีรรมราช ประเภท : พระอารามหลวงชั้นชั้เอก ชนิดนิวรมหาวิหวิาร นิกนิาย : เถรวาท พระประธาน : พระศรีศรีากยมุนีศรีธรีรรมราช พระพุทธรูปสำ คัญ : พระเจ้าจ้ศรีธรีรรมโศกราช(ปางมารวิชัวิยชั ), พระเหม ชาลา(ปางห้ามญาติ), พระทนทกุมกุาร(ปางประทานอภัย) เจ้าจ้อาวาส : พระธรรมวชิรชิากร (สมปอง ปญฺญาทีโป ป.ธ.๗) ความพิเพิศษ : พระอารามหลวงชั้นชั้เอก กิจกรรม : นมัสมัการพระบรมธาตุ โบราณสถานคู่เคู่มือมืงภาคใต้ ขอพรองค์ ท้าวจตุคตุามรามเทพ เทพารักรัษ์ผู้เผู้ฝ้าฝ้องค์พระมหาธาตุ