สำนวนไทย

สำ สำสำสำนวนไทย ผู้จัดทำ นางสาววรัญญา ปัญญากุล

สำสำสำสำนวนไทย

สำสำสำสำนวนไทย ผู้จัดทำ นางสาววรัญ รั ญา ปัญ ปั ญากุล กุ รหัส หั นักศึก ศึ ษา 64040101128 สาขาวิชาภาษาไทย คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี

คำ นำ หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-BOOK) เล่มนี้เ นี้ ป็น ป็ ส่ว ส่ น หนึ่งของรายวิชานวัตกรรม จัดทำ ขึ้นเพื่อให้ผู้อ่านได้ ศึก ศึ ษาหาความรู้ใรู้ นเรื่อ รื่ งสำ นวนไทย ซึ่งในหนังสือมี ที่ม ที่ า ความหมาย และตัวอย่า ย่ งของสำ นวนไทย เพื่อเป็น ป็ ประโยชน์ต่อการเรีย รี นและผู้อ่าน ผู้จัดทำ หวังว่า หนังสืออิเล็กทรอนิกส์เล่มนี้จ นี้ ะ เป็น ป็ ประโยชน์แก่ผู้อ่าน หรือ รื นักเรีย รี น นักศึก ศึ ษา ที่ กำ ลังหาข้อมูลเรื่อ รื่ งนี้อ นี้ ยู่ หากมีข้ มี ข้ อแนะนำ หรือ รื ข้อผิด พลาดประการใด ผู้จัดทำ ขอน้อมรับ รั ไว้และขออภัย มา ณ ที่นี้ ที่ ด้ นี้ ด้ วย ผู้จัดทำ วรัญ รั ญา ปัญ ปั ญากุล ก

สารบับัญ บั ญ บั เรื่อ รื่ ง หน้า คำ นำ สารบัญ ก ข-ฉ ความหมายของ สำ นวนไทย 1 ที่ม ที่ าของสำ นวนไทย ตัวอย่างและความหมาย ของสำ นวนไทย 2 4 4 กบในกะลาครอบ ขนหน้าแข้งไม่ร่ ม่ ว ร่ ง ข

สารบับัญ บั ญ บั ต่ต่ ต่ อ ต่ อ เรื่อ รื่ ง หน้า คอขาดบาดตาย จับปลาสองมือ 4 4 ชีเ ชีปลือยปลาแห้ง 5 ดาวล้อมเดือน ตบมือข้างเดีย ดี วไม่ดั ม่ ดั ง 5 5 5 5 ถึงพริก ริ ถึงขิง ทุนหายกำ ไรหด ค

สารบับัญ บั ญ บั ต่ต่ ต่ อ ต่ อ เรื่อ รื่ ง หน้า น้ำ หนึ่งใจเดีย ดี ว บ่น บ่ ออดเป็น ป็ มอดกัดไม้ 6 6 ปลาตายน้ำ ตื้น 6 ผ้าขี้ริ้ ขี้ ว ริ้ ห่อ ห่ ทอง ฝนตกไม่ทั่ ม่ ทั่ วฟ้า 6 6 7 7 พายเรือ รื คนละที ฟ้าสูงแผ่น ผ่ ดินต่ำ ง

สารบับัญ บั ญ บั ต่ต่ ต่ อ ต่ อ เรื่อ รื่ ง หน้า แมวเห็นปลาย่า ย่ ง ยุให้รำ ตำ ให้รั่ว รั่ 7 7 เรีย รี นผูกต้องเรีย รี นแก้ 7 เล็กพริก ริ ขี้ห ขี้ นู ว่ายน้ำ เข้าหาจระเข้ 8 8 8 8 ศึก ศึ หน้านาง สาดโคลน จ

สารบับัญ บั ญ บั ต่ต่ ต่ อ ต่ อ เรื่อ รื่ ง หน้า หัวไม่ว ม่ างหางไม่เ ม่ ว้น เอาน้ำ เย็นเข้าลูบ 9 9 แบบฝึก ฝึ หัด 10-12 เฉลยแบบฝึก ฝึ หัด อ้างอิง 13-15 16 ประวัติผู้เขีย ขี น 17 ฉ

ความงดงามสิ่ง สิ่ หนึ่งของภาษาไทย คือ การที่เ ที่ รามี สำ นวนไทยใช้ สำ นวนไทยช่ว ช่ ยให้คำ ห้ คำ พูด พู คำ เขีย ขี นมีค มี วาม หลากหลาย สละสลวย คมคาย ให้แ ห้ ง่คิดที่ก ที่ ว้างขวาง ความหมายของสำ นวนตามพจนานุกรม ฉบับ บั ราชบัณ บั ฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ อธิบายไว้ดังนี้ สำ นวน เป็น ป็ คำ นาม มีห มี ลายความหมาย คือ ๑. ถ้อยคำ ที่เ ที่ รีย รี บเรีย รี งหรือ รืโวหาร บางทีก็ ทีก็ใช้ว่ ช้ ว่ าสำ นวน โวหาร ๒. ถ้อยคำ หรือ รื ข้อ ข้ ความ ที่ก ที่ ล่าวสืบ สื ต่อกันมาช้า ช้ นานแล้ว มีค มี วามหมายไม่ต ม่ รงตัว หรือ รื มีค มี วามหมายอื่นแฝงอยู่ ๓. ถ้อยคำ ที่แ ที่ สดงออกมาเป็น ป็ ถ้อยคำ พิเ พิ ศษเฉพาะภาษา หนึ่งๆ ๔. ชั้น ชั้ เชิง ชิ หรือ รื ท่วงทำ นองในการแต่งหนังสือ สื หรือ รื การพูด พู ๕. ลักษณนามใช้เ ช้ รีย รี กข้อ ข้ ความหรือ รื บทประพัน พั ธ์ราย หนึ่งๆ ดังนั้นคำ ว่า สำ นวน ที่ใ ที่ ช้ใช้ นที่นี้ ที่ จึ นี้ จึ งหมายถึงเฉพาะ ถ้อยคำ ที่มี ที่ ค มี วามหมายไม่ต ม่ รงตามตัวอักษร มีค มี วามหมาย เป็น ป็ เชิง ชิ เปรีย รี บเทีย ที บ ความหมายของ สำ นวนไทย 1

ที่ม ที่ าของสำ นวนไทย สำ นวนมีที่ มี ม ที่ าแห่ง ห่ สำ นวนแตกต่างกัน สำ นวนที่ เกิดจากธรรมชาติ การกระทำ สิ่ง สิ่ แวดล้อมความ เป็น ป็ อยู่ อุบัติ บั ติ เหตุ แบบแผนประเพณี ศาสนา ความประพฤติ การละเล่น จากนิทานตำ นาน พงศาวดารหรือ รืประวัติศาสตร์ คนที่ช ที่ อบพูด พู สำ นวนบ่อ บ่ ยๆ มัก มั เป็น ป็ คนช่า ช่ ง สัง สั เกต ช่า ช่ งคิด มีก มี ารพูด พู เชิง ชิ เปรีย รี บเทีย ที บหรือ รื กระทบกระเทีย ที บ ประชดประชัน ชั หรือ รื พูด พู ให้ส ห้ นุก เป็น ป็ อุทธาหรณ์ เตือนสติให้คิ ห้ คิ ด อย่า ย่ ง ไรก็ตามสำ นวนที่ใ ที่ ช้พู ช้ ด พู เชื่อ ชื่ ว่ามีม มี าตั้งแต่โบราณ เกิดขึ้น ขึ้ ตามยุคสมัย มั ต่างๆ เมื่อ มื่ เกิดเหตุก ตุ ารณ์บ้า บ้ น เมืองเปลี่ย ลี่ นแปลงไป พัฒ พั นาการของสำ นวนจึงมี ทั้งที่เ ที่ ปลี่ย ลี่ นแปลงไป สำ นวนเก่า ในยุคปัจ ปั จุบัน บั ไม่ไม่ ด้ใช้แ ช้ ล้วบ้า บ้ ง และสำ นวนที่ เกิดมาใหม่ก็ ม่ ก็ มีเ มี ช่น ช่ กัน การพูด พู สำ นวนนั้นมีค มี วาม หมาย แสดงความรู้สึ รู้ ก สึ นึกคิดของคนในสัง สั คม 2

จะสัง สั เกตได้ว่า สำ นวนของชาติใด ๆ คนที่อ ที่ ยู่น ยู่ อก บริบ ริ ทของสัง สั คมนั้นมัก มั ไม่เ ม่ ข้า ข้ใจความหมายเพราะไม่ไม่ ด้ อาศัย ศั อยู่ใยู่ นสัง สั คมนั้น เช่น ช่ คนไทย นิยมพูด พู สำ นวนว่า “จับปลาสองมือ มื” ในขณะที่ค ที่ นอาหรับ รั จะพูด พู ว่า “ขี่ม้ ขี่ า ม้ สองตัวในเวลาเดีย ดี วกัน” หรือ รื คนกรีก รี พูด พู ว่า “มือ มื เดีย ดี ว ถือแตงโมสองผลไม่ไม่ ด้” หรือ รื สำ นวนของคนเวีย วี ดนาม ว่า “คานหามสามีไมีปหน้า คานหามภรรยาก็ตามหลัง” เปรีย รี บเทีย ที บกันสำ นวนไทย “สามีเ มีป็น ป็ ช้า ช้ งเท้าหน้า ภรรยาเป็น ป็ ช้า ช้ งเท้าหลัง”คนไทยไม่มี ม่ ม้ มี า ม้ ขี่เ ขี่ ป็น ป็ พาหนะ จึงไม่มี ม่ สำ มี สำนวนเกี่ย กี่ วกับม้า ม้ แต่ประเทศไทยเป็น ป็ ประเทศ เกษตรกรรม มีค มี วามอุดมสมบูรณ์ของน้ำ พืช พื ป่า ป่ และ อาหาร จึงใช้ปช้ ลาเป็น ป็ สัญ สั ลักษณ์ ในการเปรีย รี บ หรือ รื ประเทศไทยมีช้ มี า ช้ งมาก นิยมเลี้ย ลี้ งช้า ช้ งตั้งแต่สมัย มัโบราณ ก็จะเปรีย รี บการก้าวเดินของช้า ช้ งว่าเท้าหน้าต้องก้าว ก่อน จะหมายถึง ชายซึ่ง ซึ่ เป็น ป็ หัว หั หน้าครอบครัว รั ส่ว ส่ น ภรรยาถือว่าเป็น ป็ เท้าหลัง ก้าวตาม ซึ่ง ซึ่ ต่างกับชาวญวนที่ เปรีย รี บกับคานหาม ที่ใ ที่ ห้ส ห้ ามีเ มีป็น ป็ ผู้เผู้ดินนำ หน้า ส่ว ส่ น ภรรยาเป็น ป็ ผู้ตผู้ าม เป็น ป็ ต้น ฉะนั้นสำ นวนที่ใ ที่ ช้พู ช้ ด พู กัน ติดปากจะแสดงพื้น พื้ ฐานความคิด ความรู้สึ รู้ ก สึ ความเป็น ป็ อยู่ ความต้องการของสัง สั คมนั้นๆ ด้วย ที่ม ที่ าของสำ นวนไทย 3

กบในกะลาครอบ หมายถึง คนที่ข ที่ าดวิสัย สั ทัศน์ มองเห็น ห็ แต่สิ่ง สิ่ ที่อ ที่ ยู่ ใกล้ตัวเท่านั้น เปรีย รี บเหมือ มื นกบที่อ ที่ ยู่ใยู่ ต้กะลาครอบสามารถมองเห็น ห็ เฉพาะสิ่ง สิ่ ที่อ ที่ ยู่ใยู่ ต้กะลาเท่านั้น เช่น ช่ “เธออยู่แ ยู่ ต่ในบ้า บ้ น ทีวี ที ก็ วีก็ไม่ดู ม่ ดู หนังสือ สื พิม พิ พ์ก็ พ์ ก็ไม่ช ม่ อบอ่านเหมือ มื นกบในกะลาครอบ” ขนหน้าแข้ง ข้ไม่ร่ ม่ ว ร่ ง หมายถึง ไม่ส ม่ นใจสิ่ง สิ่ ที่ต้ ที่ ต้ องเสีย สีไป โดยเห็น ห็ ว่าเป็น ป็ ของเล็กน้อย เช่น ช่ “เธอมีเ มี งินติดกระเป๋า ป๋ ตั้งหลายหมื่น มื่ ขอยืม ยื มาซื้อ ซื้ ของก่อนสัก สั พัน พั ขนหน้าแข้ง ข้ไม่ร่ ม่ ว ร่ งหรอก” คอขาดบาดตาย หมายถึง เป็น ป็ เรื่อ รื่ งสำ คัญ ร้า ร้ ยแรงถึงอาจต้องสูญสู เสีย สี ชีวิ ชีวิ ตได้ เช่น ช่ “บริษั ริ ษั ทกำ ลังจะล้มละลาย เรื่อ รื่ งสำ คัญขนาดคอขาด บาดตายอย่า ย่ งนี้ เธอยัง ยั นิ่งเฉยอยู่ไยู่ ด้” จับปลาสองมือ มื หมายถึง ทำ อะไรหลายอย่า ย่ งในเวลาเดีย ดี วกันอาจไม่ สำ เร็จ ร็ สัก สั อย่า ย่ ง การจับปลาต้องจับทีล ที ะตัวโดยใช้ทั้ ช้ ทั้ งสองมือ มื จับให้มั่ ห้ มั่ น มั่ ถ้าจับพร้อ ร้ มกันด้วยมือ มื ข้า ข้ งละตัว ปลาอาจหลุด ลุ มือ มืไปทั้งสองตัว เช่น ช่ “เธอควรเลือกว่าจะทำ การบ้า บ้ น กินข้า ข้ ว หรือ รื ดูที ดู วี ทีวี อย่า ย่ จับปลาสอง มือ มื ดีก ดี ว่า” ตัวอย่า ย่ งสำ นวนไทย 4

ชีเ ชีปลือยปลาแห้ง ห้ หมายถึง เสแสร้ง ร้ ว่าเป็น ป็ คนใจบุญ การปล่อยปลา เป็น ป็ การทำ บุญให้ชี ห้ วิ ชีวิ ตแก่ปลา แต่ปลาแห้ง ห้ไม่มี ม่ ชี มี วิ ชีวิ ตแล้ว สำ นวนนี้ จึงใช้พู ช้ ด พู อย่า ย่ งประชด เช่น ช่ “ดูแ ดู ม่นั่ ม่ นั่ นสิ ทำ ท่าเป็น ป็ คนใจบุญ เอาของ เสีย สี มาแจก ยัง ยั กับชีเ ชีปลือยปลาแห้ง ห้” ดาวล้อมเดือน หมายถึง เด่นอยู่ท่ ยู่ ท่ ามกลางบริว ริ ารหรือ รื คนแวดล้อม เช่น ช่ “ดูน ดู ายกของเราสิ มีบ มี ริว ริ ารล้อมตัวเป็น ป็ ดาวล้อมเดือนเลย” ตบมือ มื ข้า ข้ งเดีย ดี วไม่ดั ม่ ดั ง หมายถึง ทำ อะไรฝ่า ฝ่ ยเดีย ดี วไม่เ ม่ กิดผล เช่น ช่ “เรื่อ รื่ งนี้จ นี้ ะโทษฝ่า ฝ่ ยใดฝ่า ฝ่ ยหนึ่งไม่ไม่ ด้ ตบมือ มื ข้า ข้ งเดีย ดี วไม่ดั ม่ ดั งหรอก” ถึงพริก ริ ถึงขิง ขิ หมายถึง รุนแรงถึงใจ พริก ริ หรือ รื ขิง ขิใช้เ ช้ป็น ป็ เครื่อ รื่ งปรุง เพื่อ พื่ให้ไห้ ด้รสชาติจัดจ้าน เช่น ช่ “รายการถ่ายทอดสดชกมวยวันนี้มั นี้ น มั น่าดู ต่อยกันแบบถึงพริก ริ ถึงขิง ขิ จริง ริ ๆ” ทุน ทุ หายกำ ไรหด หมายถึง หมดทั้งทุนทั้งกำ ไร เช่น ช่ “เขาค้าขาย ประสาอะไรไม่รู้ ม่ รู้ ทุน ทุ หายกำ ไรหด” ตัวอย่า ย่ งสำ นวนไทย 5

น้ำ หนึ่งใจเดีย ดี ว หมายถึง มีค มี วามคิดเห็น ห็ เป็น ป็ อันหนึ่งอันเดีย ดี วกัน น้ำ หมายถึงน้ำ ใจ เช่น ช่ “งานโครงการนี้จ นี้ ะสำ เร็จ ร็ ได้ก็ต้องอาศัย ศั ความ เป็น ป็ น้ำ หนึ่งใจเดีย ดี ว ของทุกคนในองค์กร” บ่นออดเป็น ป็ มอดกัดไม้ หมายถึง บ่น บ่ ไม่ห ม่ ยุดปาก การบ่น บ่ อยู่เ ยู่ รื่อ รื่ ยไม่ หยุดนั้นเปรีย รี บเหมือ มื นเสีย สี งมอดกัดไม้ ซึ่ง ซึ่ ดังต่อเนื่องกันมานาน เช่น ช่ “แค่ขอเงินไปซื้อ ซื้ เสื้อ สื้ใหม่ไม่ ม่ไม่ ด้ ก็บ่น บ่ ออดเป็น ป็ มอดกัดไม้ทั้ ม้ ทั้ งวัน” ปลาตายน้ำ ตื้น หมายถึง คนที่ทำ ที่ ทำ พลาดเพราะเหตุเ ตุ ล็กน้อย เช่น ช่ “เขาเล่นเกมตอบปัญ ปั หายากๆ มาได้ตลอด จนถึงคำ ถามสุด สุ ท้ายที่ เป็น ป็ คำ ถามง่ายๆ แต่ตอบไม่ไม่ ด้เป็น ป็ ปลาตายน้ำ ตื้น” ผ้า ผ้ ขี้ริ้ ขี้ ว ริ้ ห่อ ห่ ทอง หมายถึง คนรวยแต่แต่งตัวซอมซ่อ ซ่ ผ้า ผ้ ขี้ริ้ ขี้ ว ริ้ หมายถึง ผ้า ผ้ เก่าขาดที่ใ ที่ ช้เ ช้ ช็ด ช็ ถู เช่น ช่ “เขามีเ มี งินเป็น ป็ ล้าน แต่ชอบแต่งตัวปอนๆ ทำ ตัวเป็น ป็ ผ้า ผ้ ขี้ริ้ ขี้ ว ริ้ ห่อ ห่ ทอง” ฝนตกไม่ทั่ ม่ ทั่ วฟ้า ฟ้ หมายถึง ให้ห ห้ รือ รื แจกจ่ายอะไรไม่ทั่ ม่ ทั่ วถึง เช่น ช่ “หัว หั หน้ารัก รั ลูก ลู น้องไม่เ ม่ ท่ากัน มีลู มี ก ลู น้อง 10 คน แต่ปีใปี หม่ใม่ ห้ข ห้ องขวัญ แค่ 5 คน ฝนตกไม่ทั่ ม่ ทั่ วฟ้า ฟ้” ตัวอย่า ย่ งสำ นวนไทย 6

พายเรือ รื คนละที หมายถึง ทำ งานไม่พ ม่ ร้อ ร้ มเพรีย รี งกัน ทำ ให้ง ห้ านเสร็จ ร็ ช้า ช้ เช่น ช่ “งานของกลุ่ม ลุ่ เราไม่ค่ ม่ ค่ อยก้าวหน้าเหมือ มื นกลุ่ม ลุ่ อื่นเลย เพราะ พวกเราพายเรือ รื คนละทีไที ม่ส ม่ ามัคคีกั คีกั น งานคงไม่เ ม่ สร็จ ร็ สัก สั ที”ที ฟ้าสูง สู แผ่น ผ่ ดินต่ำ หมายถึง รู้จั รู้ จั กปฏิบัติ บั ติ ตนให้เ ห้ หมาะกับบุคคล เช่น ช่ “จะพูด พู อะไร ให้รู้ ห้ รู้ จั รู้ จั กฟ้าสูง สู แผ่น ผ่ ดินต่ำ บ้า บ้ ง” แมวเห็น ห็ ปลาย่า ย่ ง หมายถึง ผู้ที่ผู้ พ ที่ บสิ่ง สิ่ ที่ช ที่ อบ ย่อ ย่ มไม่ปม่ ล่อยให้ผ่ ห้ า ผ่ นไป เช่น ช่ “พวกเธอนี่เ นี่ หมือ มื นแมวเห็น ห็ ปลาย่า ย่ ง พอเห็น ห็ สาวๆ เป็น ป็ ต้อง เข้า ข้ไปหาทันที”ที ยุให้รำ ห้ รำตำ ให้รั่ ห้ ว รั่ หมายถึง ยุให้เ ห้ ขาแตกกัน เช่น ช่ “ผัว ผั เมีย มี เขารัก รัใคร่กั ร่ กั น ดี เธอเอาเรื่อ รื่ งหยุมหยิม ยิ มาบอกเขายุให้รำ ห้ รำ ตำ ให้รั่ ห้ ว รั่ จนเขาผิด ผิ ใจกัน” เรีย รี นผูก ผู ต้องเรีย รี นแก้ หมายถึง รู้วิ รู้วิ ธีทำ ธี ทำ ก็ต้องรู้วิ รู้วิ ธีแ ธี ก้ไข เช่น ช่ “ไม่รั ม่ ก รั เขาแล้วไปให้ค ห้ วามหวังเขาทำ ไม พอเขาขอแต่งงานก็ไม่รู้ ม่ รู้ จ รู้ ะปฏิเสธ อย่า ย่ งไร เรีย รี นผูก ผู ต้องเรีย รี นแก้ด้วยสิ”สิ ตัวอย่า ย่ งสำ นวนไทย 7

เล็กพริก ริ ขี้ห ขี้ นู หมายถึง เล็กแต่เก่งกล้าสามารถหรือ รื มีพิ มี ษ พิ สง เปรีย รี บ เหมือนพริก ริ ขี้ห ขี้ นู ซึ่ง ซึ่ เป็น ป็ พริก ริ เม็ด ม็ เล็กแต่เผ็ด ผ็ มาก เช่น ช่ “เห็น ห็ ตัวเล็กๆ อย่า ย่ งนี้น นี้ ะ อย่า ย่ ได้ประมาทเล็กพริก ริ ขี้ห ขี้ นูเชีย ชี วนะ เก่งรอบด้านเลย” ว่ายน้ำ เข้า ข้ หาจระเข้ หมายถึง ผจญกับอุปสรรคโดยไม่เ ม่ กรงอันตราย เช่น ช่ “เขาถูก ถู ฝ่า ฝ่ ยปกกครองเรีย รี กพบ รู้ก็ รู้ ก็ รู้ว่ รู้ ว่ าจะถูก ถู ลงโทษ แต่ก็จำ เป็น ป็ ต้องว่ายน้ำ เข้า ข้ หาจระเข้”ข้ ศึก ศึ หน้านาง หมายถึง การวิวาทหรือ รื ต่อสู้กัสู้ กั นต่อหน้าหญิง ญิ ที่ต ที่ นหมาย ปอง เช่น ช่ “ไม่อั ม่ อั บอายขายหน้าชาวบ้า บ้ นบ้า บ้ งหรือ รื อย่า ย่ งไร พี่น้ พี่ น้ องกัน แท้ๆ มาทำ ศึก ศึ หน้านางกันอยู่ไยู่ ด้” สาดโคลน หมายถึง ใส่ร้ ส่ า ร้ ยป้า ป้ ยสี เช่น ช่ “เธอโชคร้า ร้ ยถูก ถู เพื่อ พื่ นร่ว ร่ ม งานสาดโคลน จนถูก ถู ตั้งกรรมการสอบสวน” ตัวอย่า ย่ งสำ นวนไทย 8

ตัวอย่า ย่ งสำ นวนไทย หัว หัไม่ว ม่ างหางไม่เ ม่ ว้น หมายถึง ถูก ถู ใช้ง ช้ านจนไม่ไม่ ด้ว่างเว้น สำ นวน นี้อ นี้ าจมาจากการละเล่นของไทยสมัย มัโบราณที่เ ที่ รีย รี กว่า งูกิ งู กิ นหาง สำ นวนนี้บ นี้ างทีใที ช้ว่ ช้ ว่ า หัว หัไม่ไม่ ด้วางหางไม่ไม่ ด้เว้น เช่น ช่ “ตั้งแต่ลูก ลู จ้าง อีก อี คนลาออกไป ฉันก็ถูก ถู ใช้ใช้ ห้ทำ ห้ ทำ งานอยู่ค ยู่ นเดีย ดี วหัว หัไม่ว ม่ างหางไม่ เว้น เหนื่อยแทบขาดใจ” เอาน้ำ เย็น ย็ เข้า ข้ ลูบ ลู หมายถึง พูด พู จาอ่อนหวานหว่านล้อมให้โห้ อน อ่อน น้ำ เย็น ย็ ในทีนี้ ที ห นี้ มายถึงคำ พูด พู ที่อ่ ที่ อ่ อนหวาน ฟัง ฟั แล้วชื่น ชื่ ใจ เช่น ช่ “เธอก็รู้ว่ รู้ ว่ าลูก ลู สาวเป็น ป็ คนแสนงอน เอาแต่ใจตัวเอง เรื่อ รื่ งอย่า ย่ งนี้ เธอต้องพูด พู ดีๆ ดี ชี้แ ชี้ จงด้วยเหตุผ ตุ ล เอาน้ำ เย็น ย็ เข้า ข้ ลูบ ลู แกก็คงยอมทำ ตาม” 9 จบตัวอย่าง

แบบฝึก ฝึ หัด หั

1. หัว หัไม่ว ม่ างหางไม่เ ม่ ว้น หมายถึง……………………………………..…………………………… 2. ฟ้าสูง สู แผ่น ผ่ ดินต่ำ หมายถึง………………………………………………………………… 3.สำ นวนไทยหมายถึง …………………………………………………………………………….. 4. จงยกตัวอย่า ย่ งสำ นวนไทยที่เ ที่ กิดจากการละเล่นไทย …………………………………………………………………………….. แบบฝึกหัด หั คำ ชี้แ ชี้ จง จงตอบคำ ถามต่อไปนี้ใ นี้ ห้ถู ห้ ก ถู ต้อง 10

แบบฝึก ฝึ หัด หั

5. ข้อ ข้ ใดคือความหมายของสำ นวน ดาวล้มเดือน ก.เด่นอยู่ท่ ยู่ ท่ ามกลางบริว ริ ารหรือ รื คนแวดล้อม ข.รู้จั รู้ จั กปฏิบัติ บั ติ ตนให้เ ห้ หมาะกับบุคคล ค.ใส่ร้ ส่ า ร้ ยป้า ป้ ยสี ง.ไม่มี ม่ ข้ มี อ ข้ ใดถูก ถู 6.ข้อ ข้ ใดคือความหมายของสำ นวน สาดโคลน ก.เด่นอยู่ท่ ยู่ ท่ ามกลางบริว ริ ารหรือ รื คนแวดล้อม ข.รู้จั รู้ จั กปฏิบัติ บั ติ ตนให้เ ห้ หมาะกับบุคคล ค.ใส่ร้ ส่ า ร้ ยป้า ป้ ยสี ง.ไม่มี ม่ ข้ มี อ ข้ ใดถูก ถู แบบฝึกหัด หั คำ ชี้แ ชี้ จง จงตอบคำ ถามต่อไปนี้ใ นี้ ห้ถู ห้ ก ถู ต้องที่สุ ที่ ด สุ 11

แบบฝึก ฝึ หัด หั

7. ข้อ ข้ ใดคือความหมายของสำ นวน ฟ้า ฟ้ สูง สู แผ่น ผ่ ดินต่ำ ก.เด่นอยู่ท่ ยู่ ท่ ามกลางบริว ริ ารหรือ รื คนแวดล้อม ข.รู้จั รู้ จั กปฏิบัติ บั ติ ตนให้เ ห้ หมาะกับบุคคล ค.ใส่ร้ ส่ า ร้ ยป้า ป้ ยสี ง.ทำ อะไรฝ่า ฝ่ ยเดีย ดี วไม่เ ม่ กิดผล 8.ข้อ ข้ ใดคือความหมายของสำ นวน ว่ายน้ำ เข้า ข้ หาจระเข้ ก.การวิวาทหรือ รื ต่อสู้กัสู้ กั นต่อหน้าหญิง ญิ ที่ต ที่ นหมายปอง ข.ยุให้เ ห้ ขาแตกกัน ค.ทำ อะไรฝ่า ฝ่ ยเดีย ดี วไม่เ ม่ กิดผล ง.ผจญกับอุปสรรคโดยไม่เ ม่ กรงอันตราย แบบฝึกหัด หั คำ ชี้แ ชี้ จง จงตอบคำ ถามต่อไปนี้ใ นี้ ห้ถู ห้ ก ถู ต้องที่สุ ที่ ด สุ 12

เฉลยแบบฝึก ฝึ หัด หั

๑. หัว หัไม่ว ม่ างหางไม่เ ม่ ว้น หมายถึง…ถูก ถู ใช้ง ช้ านจนไม่ไม่ ด้ว่างเว้น… ๒. ฟ้าสูง สู แผ่น ผ่ ดินต่ำ หมายถึง…รู้จั รู้ จั กปฏิบัติ บั ติ ตนให้เ ห้ หมาะกับบุคคล… ๓.สำ นวนไทยหมายถึง …ถ้อยคำ ที่มี ที่ ค มี วามหมายไม่ต ม่ รงตามตัวอักษร มีค มี วามหมายเป็น ป็ เชิง ชิ เปรีย รี บเทีย ที บ... ๔. จงยกตัวอย่า ย่ งสำ นวนไทยที่เ ที่ กิดจากการละเล่นไทย ………………หัว หัไม่ว ม่ างหางไม่เ ม่ ว้น………………….. เฉลยแบบฝึกหัด หั คำ ชี้แ ชี้ จง จงตอบคำ ถามต่อไปนี้ใ นี้ ห้ถู ห้ ก ถู ต้อง 13

เฉลยแบบฝึก ฝึ หัด หั

5. ข้อ ข้ ใดคือความหมายของสำ นวน ดาวล้มเดือน ก.เด่นอยู่ท่ ยู่ ท่ ามกลางบริว ริ ารหรือ รื คนแวดล้อม ข.รู้จั รู้ จั กปฏิบัติ บั ติ ตนให้เ ห้ หมาะกับบุคคล ค.ใส่ร้ ส่ า ร้ ยป้า ป้ ยสี ง.ไม่มี ม่ ข้ มี อ ข้ ใดถูก ถู 6.ข้อ ข้ ใดคือความหมายของสำ นวน สาดโคลน ก.เด่นอยู่ท่ ยู่ ท่ ามกลางบริว ริ ารหรือ รื คนแวดล้อม ข.รู้จั รู้ จั กปฏิบัติ บั ติ ตนให้เ ห้ หมาะกับบุคคล ค.ใส่ร้ ส่ า ร้ ยป้า ป้ ยสี ง.ไม่มี ม่ ข้ มี อ ข้ ใดถูก ถู เฉลยแบบฝึกหัด หั คำ ชี้แ ชี้ จง จงตอบคำ ถามต่อไปนี้ใ นี้ ห้ถู ห้ ก ถู ต้องที่สุ ที่ ด สุ 14

เฉลยแบบฝึก ฝึ หัด หั

7. ข้อ ข้ ใดคือความหมายของสำ นวน ฟ้า ฟ้ สูง สู แผ่น ผ่ ดินต่ำ ก.เด่นอยู่ท่ ยู่ ท่ ามกลางบริว ริ ารหรือ รื คนแวดล้อม ข.รู้จั รู้ จั กปฏิบัติ บั ติ ตนให้เ ห้ หมาะกับบุคคล ค.ใส่ร้ ส่ า ร้ ยป้า ป้ ยสี ง.ทำ อะไรฝ่า ฝ่ ยเดีย ดี วไม่เ ม่ กิดผล 8.ข้อ ข้ ใดคือความหมายของสำ นวน ว่ายน้ำ เข้า ข้ หาจระเข้ ก.การวิวาทหรือ รื ต่อสู้กัสู้ กั นต่อหน้าหญิง ญิ ที่ต ที่ นหมายปอง ข.ยุให้เ ห้ ขาแตกกัน ค.ทำ อะไรฝ่า ฝ่ ยเดีย ดี วไม่เ ม่ กิดผล ง.ผจญกับอุปสรรคโดยไม่เ ม่ กรงอันตราย เฉลยแบบฝึกหัด หั คำ ชี้แ ชี้ จง จงตอบคำ ถามต่อไปนี้ใ นี้ ห้ถู ห้ ก ถู ต้องที่สุ ที่ ด สุ 15

อ้า อ้ งอิง อิ

สืบ สื ค้นจาก HTTPS://WWW.STOU.AC.TH/STUDY/ SUMRIT/1-58(500)/PAGE1-1-58(500).HTML, สืบ สื ค้น เมื่อ 15 มกราคม 2566 อ้า อ้ งอิง อิ 16 กรุงเทพฯ : โรง พิม พิ พ์คุ พ์ รุ คุ รุ สภาลาดพร้า ร้ ว. สืบ สื ค้นจาก HTTP://PLCTHINKTANK.COM/E-BOOK/RESOURCE/ 000000 4252.PDF, สืบ สื ค้นเมื่อ มื่ 15 มกราคม 2566 กรมวิชาการ กระทรวงศึก ศึ ษาธิการ. (2545). สำ นวนไทย. สุด สุ ารัต รั น์ บัว บั ศรี. รี(2557). สำ นวนภาษาที่ส ที่ ะท้อนรากเหง้าสัง สั คมไทย.

ประวัติผู้เผู้ขีย ขี น

ประวัติผู้เผู้ขีย ขี น 17 ชื่อ ชื่ นางสาววรัญ รั ญา ปัญ ปั ญากุล กุ ชื่อ ชื่ เล่น คอฟฟี่เ ฟี่ มต อายุ 20 ปี นักศึก ศึ ษาชั้น ชั้ ปีที่ ปี ที่ 2 มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี คณะครุศาสตร์ สาขาวิชาภาษาไทย เกิดวันเสาร์ ที่ 2 พฤศจิกายน 2545 กรุ๊ปรุ๊ เลือด บี (B) ที่อ ที่ ยู่ 116 หมู่ 10 บ้า บ้ นลาน ตำ บลจำ ปาโมง อำ เภอบ้า บ้ นผือ ผื จังหวัดอุดรธานี 41160 สีที่ สี ช ที่ อบ สีช สี มพู เลขนำ โชค 02 คติประจำ ใจ ทำ วันนี้ใ นี้ ห้ดี ห้ ที่ ดี สุ ที่ ด สุ

สำ นวนไทย