ตอนที่ 3 เครื่องดนตรีไทยประเภทเครื่องเป่า

3 บทเรยี นออนไลน์
เร่อื ง เคร่อื งดนตรไี ทย
สาํ หรบั นกั เรยี นระดบั ชน้ั มธั ยมศึกษาปีท่ี 4 โรงเรยี นเบญจมราชรงั สฤษฎ์ิ
ตอนท่ี 3 เคร่อื งดนตรไี ทยประเภทเคร่อื งเป่า

จดั ทาํ โดย

ครูปพชิ ญา ออ่ นสาํ ลี กลมุ่ สาระการเรยี นรูศ้ ิลปะ

เคร่อื งดนตรไี ทย : เคร่อื งเป่า

- เป็นเคร่อื งดาํ เนินทาํ นอง เกดิ เสยี งดว้ ยการเป่า
- แบง่ ออกเป็น 2 ประเภท คอื

- เคร่อื งเป่าท่มี ีล้นิ ไดแ้ ก่ ป่ีชนิดต่าง ๆ
- เคร่อื งเป่าท่ไี ม่มลี ้นิ ไดแ้ ก่ ขลยุ่ ชนิดต่าง ๆ

เคร่อื งเป่ าท่มี ีล้นิ ไดแ้ ก่ ป่ีชนิดตา่ ง ๆ

- “ล้นิ ” ทาํ มาจากใบตาลซอ้ นกนั 4 ชน้ั ตดั เป็ นรูปกลม ล้นิ
ผูกตดิ กบั ทอ่ ลมโลหะ ท่เี รยี กวา่ “กาํ พวด” กาํ พวด
- “เลาป่ี ” ทาํ ดว้ ยไมแ้ กน่ หรอื ไมจ้ รงิ นํามากลงึ บานหวั ทา้ ย
ช่วงกลางป่ อง และเจาะภายในกลวง

เคร่อื งเป่าท่มี ลี ้นิ ลกั ษณะทอ่ นเดียว เหมือนกนั ตา่ งท่ขี นาด
และโอกาสในการบรรเลง

ป่ี นอก ป่ี กลาง ป่ี ใน
- เป็นป่ีขนาดเลก็ - เป็นป่ีขนาดกลาง - เป็นป่ีขนาดใหญ่
- ใชใ้ นวงป่ีพาทยช์ าตรี - ใชป้ ระกอบการแสดง - ใชใ้ นวงป่ีพาทยไ์ ทย
หนงั ใหญ่

รบั ฟงั การบรรยายเร่อื งราวความรูเ้ ก่ยี วกบั การทาํ ป่ี

เคร่ืองดนตรีปี่ จากไมช้ ิงชนั (26 ส.ค. 63)

https://www.youtube.com/watch?v=hYVXG6qqIEA

เคร่อื งเป่าท่มี ลี ้นิ ป่ี มอญ

- มีลกั ษณะเป็ นสองทอ่ น คลา้ ยป่ี ชวา
แตป่ ่ี มอญจะมีขนาดท่ีใหญแ่ ละยาวกวา่
- ลาํ โพงป่ี ทาํ ดว้ ยโลหะหรอื ทองเหลอื ง
- มีเสยี งตาํ่ โหยหวน
- ใชใ้ นการบรรเลงในวงป่ี พาทยม์ อญ

อา่ นเพมิ่ เตมิ และฟังเสยี ง

http://110.170.81.29/instrument_det
ail/1427251705479/blow_type/list

เคร่อื งเป่าท่มี ีล้นิ ป่ี ชวา

- มีลกั ษณะเป็ นสองทอ่ น
- มีเสยี งแหลมสูง
- ใชค้ ูก่ บั การราํ อาวธุ เช่น ราํ กระบ่กี ระบอง ราํ กรชิ
- อยูใ่ นวงเคร่อื งสายป่ี ชวา วงป่ี พาทยน์ างหงส์
และวงบวั ลอย

อา่ นเพม่ิ เตมิ และฟังเสยี ง

http://110.170.81.29/instrument_deta
il/1427251482770/blow_type/list

เคร่อื งเป่ าท่ไี ม่มลี ้นิ ไดแ้ ก่ ขลยุ่ ชนิดต่าง ๆ

- ขลยุ่ เป็ นเคร่อื งดนตรที ่ที าํ มาจากวสั ดุหลายชนิด ทง้ั จากไม้ เช่น ไมร้ วก ไมช้ ิงชนั ไมพ้ ยูง งาชา้ ง และ พลาสตกิ
- เลาขลยุ่ มีขนาดแตกต่างกนั ไปตามชนิดของขลยุ่ อาจมีลวดลายหรอื ไม่มีกไ็ ด้
- ดาก คือ ไมอ้ ดุ ปากขลยุ่ / รูเป่ า คอื รูสาํ หรบั เป่ าลมเขา้ ไป / รูปากนกแกว้ คอื เป็ นรูท่ที าํ ใหเ้ กดิ เสยี ง รูปสเ่ี หล่ยี มผืนผา้
- รูน้ิวค้าํ คอื รูสาํ หรบั น้ิวหวั แม่มือ อยูด่ า้ นหลงั เพอ่ื บงั คบั เสยี ง / รูบงั คบั เสยี ง เจาะเรยี งอยูด่ า้ นบน 7 รู
- รูรอ้ ยเชือก อยูต่ รงสว่ นปลายของขลยุ่ เจาะทะลบุ นลา่ ง ซา้ ยขวา ไวส้ าํ หรบั รอ้ ยแขวนหรอื ถอื

ลกั ษณะและสว่ นประกอบของขลยุ่

รบั ฟงั การบรรยายเร่อื งราวความรูเ้ ก่ยี วกบั การทาํ ขลยุ่

กบนอกกะลา ขลยุ่ ความร้ไู พเราะเสนาะเพลง ออกอากาศวนั ที่ 16 กมุ ภาพนั ธ์ 2557

https://www.youtube.com/watch?v=argjMWuzGoA

เคร่อื งเป่าท่มี ไี ม่มลี ้นิ ขลยุ่ ชนิดต่าง ๆ

ขลยุ่ หลบิ ขลยุ่ เพยี งออ ขลยุ่ อู้
- เป็นขลยุ่ ขนาดเลก็ ท่สี ดุ - เป็นขลยุ่ ขนาดกลาง - เป็นขลยุ่ ขนาดใหญ่
- เสยี งสูงแหลม - ระดบั เสยี งปานกลาง - เสยี งทมุ้ ตาํ่
- ใชใ้ นวงเคร่อื งสายเคร่อื งคู่ - ใชใ้ นวงเคร่อื งสายไทย - ใชใ้ นวงป่ีพาทยด์ กึ ดาํ บรรพ์

พฒั นาการเครอ่ื งเป่าไทย

ปจั จบุ นั มีการพฒั นาปรบั ปรุง ใหข้ ลยุ่ ไทย สามารถบรรเลงในระดบั เสยี งสากลได้
จงึ เป็ นท่นี ิยมในการบรรเลงกบั เคร่อื งดนตรสี ากล

[เติ้ล ขล่ยุ ไทย] - สองใจ - ดา เอน็ โดรฟิ น Cover (เพลงประกอบละคร วนั ทอง)

https://www.youtube.com/watch?v=AkpivgyTw3Q

กจิ กรรมท่ี 2 รอบรูเ้ ร่อื งเคร่อื งเป่าไทย

คาํ ช้ีแจง ใหน้ กั เรยี นเขา้ ลงิ กห์ รอื สแกน QR Code กจิ กรรมท่ี 2 รอบรูเ้ ร่อื งเคร่อื งเป่าไทยจาํ นวน 2 ขอ้ 10 คะแนน

กจิ กรรมท่ี 2 รอบรูเ้ รอ่ื งเครอ่ื งเป่ าไทย
https://forms.gle/4MAZA6ACPWN5Zfy3A

เม่อื นกั เรยี นเรยี นรู้ ตอนท่ี 3 เคร่อื งดนตรไี ทยประเภทเคร่อื งเป่า และทาํ กจิ กรรมท่ี 2 เรยี บรอ้ ยแลว้
ตอนต่อไป

ตอนท่ี 4 เคร่อื งดนตรไี ทยประเภทดีดและเคร่อื งสี

เชิญเรยี นรู้ ตอนท่ี 4 เคร่อื งดนตรไี ทย
ประเภทเคร่อื งดีดและเคร่อื งสี ไดเ้ ลยจา้

แหลง่ อา้ งองิ

กฤชกร เพชรนอก. (2550). เคร่อื งดนตรแี ละวงดนตรไี ทย. พมิ พค์ รง้ั ท่ี 1. ปทมุ ธานี : สกายบกุ๊ ส.์
ธนิต อยู่โพธ์.ิ (2530). หนังสอื เคร่อื งดนตรไี ทย. กรมศิลปากร.
ประดษิ ฐ์ อนิ ทนิล. (2536). ดนตรไี ทยและนาฏศิลป์. พมิ พค์ รง้ั ท่ี 1. กรุงเทพฯ : สุวรี ยิ าสาสน์ .
อษั ฎาวธุ สาครกิ . (2550). เคร่อื งดนตรไี ทย. พมิ พค์ รง้ั ท่ี 1. กรุงเทพฯ : สาํ นกั งานอทุ ยานการเรยี นรู.้
TK PARK อทุ ยานการเรยี นรู.้ เครอ่ื งดนตรไี ทย (ออนไลน์). แหลง่ ทม่ี า http://110.170.81.29/instrument

(10 กรกฎาคม 2563)