เอกสารประกอบการเรียนวิชาสังคมศึกษา ป.5 เรื่อง ภูมิศาสตร์ประเทศไทย

6

ครูตวงทอง พงศ์จำรสั

2565

1

คำนำ

เอกสารประกอบการเรียนวิชาสังคมศึกษา สาระภูมิศาสตร์ ป.5 เรื่อง ภูมิศาสตร์ประเทศไทย
ฉบับนี้ เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา ส15101 สังคมศึกษา ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 สาระภูมิศาสตร์
หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 นักสืบประเทศไทย โดยจัดทำขึ้นเพื่อส่งเสริมผู้เรียนในการเรียนรู้เรื่องภูมิศาสตร์
(Geo- literacy) เพื่อให้ผู้เรียนเข้าใจลักษณะทางกายภาพของโลก ปฏิสัมพันธ์ ระหว่างมนุษย์กับ
สิง่ แวดล้อมทีก่ อ่ ใหเ้ กดิ การสร้างสรรค์วถิ ีการดำเนินชีวติ การเรยี นรภู้ มู ศิ าสตร์ เพ่อื ให้รู้เทา่ ทนั ปรับตัวตาม
การเปลี่ยนแปลง ของสิ่งแวดล้อม ตลอดจนสามารถใช้ทักษะ กระบวนการ ความสามารถทางภูมิศาสตร์
และ เครอ่ื งมอื ทางภูมศิ าสตร์จดั การทรัพยากรและส่ิงแวดล้อมตามสาเหตแุ ละปัจจัยอนั จะนำไปสู่การปรับ
ใชใ้ นการดำเนินชีวติ

เอกสารประกอบการเรียนฉบับนีม้ ีการรวบรวมและเรียบเรียงเนื้อหาของเอกสารฉบับนตี้ ามบรบิ ท
การเรียนรู้โดยเน้นกิจกรรมการเรียนการสอนแบบ Active Learning และชุดคำถามเชิงวิเคราะห์ โดย
เนือ้ หาประกอบไปด้วย ความร้ภู มู ศิ าสตร์เบือ้ งต้น และลักษณะทางกายภาพที่ส่งผลตอ่ ทรพั ยากร สถานที่
สำคัญและวิถีการดำเนินชีวิตในสังคมของแต่ละภูมิภาคของไทย การตั้งถิ่นฐานและย้ายถิ่นฐาน รวมถึง
แนวทางการจัดการสง่ิ แวดล้อมภมู ิภาคในภูมภิ าคของตนเอง

ผู้จัดทำไดจ้ ดั ทำเอกสารประกอบการเรียนวชิ าสังคมศกึ ษา สาระภูมิศาสตร์ ป.5 เรื่อง ภูมิศาสตร์
ประเทศไทยข้ึนด้วยความอุตสาหะ ทั้งนี้เพื่อประโยชนต์ ่อนักเรียนและผู้ใฝ่รู้ท่ัวไป ในการใช้เป็นคูม่ ือเพอื่
ทำความเขา้ ใจเก่ียวกบั ภมู ิศาสตร์ตอ่ ไป

นางสาวตวงทอง พงศ์จำรัส
ครกู ลมุ่ สาระการเรยี นรสู้ ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

โรงเรียนประถมศึกษาธรรมศาสตร์
ผู้จดั ทำ

2 หน้า
1
สารบญั 2
4
ความรเู้ บ้ืองต้นเกีย่ วกบั แผนที่ 5
ระบบพกิ ัดภมู ิศาสตร์ 6
ภูมอิ ากาศนา่ รู้ 9
ลักษณะป่าไม้ในไทย 11
ความสมั พันธ์ของภมู ปิ ระเทศและสังคมภาคเหนอื 15
ความสัมพนั ธ์ของภมู ปิ ระเทศและสังคมภาคตะวนั ตก 18
ความสมั พันธ์ของภมู ิประเทศและสังคมภาคตะวนั ออกเฉียงเหนอื 21
ความสัมพันธ์ของภมู ปิ ระเทศและสังคมภาคกลาง 25
ความสมั พนั ธข์ องภมู ปิ ระเทศและสงั คมภาคตะวันออก 26
ความสัมพนั ธข์ องภูมิประเทศและสังคมภาคใต้
การต้งั ถนิ่ ฐานของประชากรในภูมภิ าคตา่ ง ๆ
แนวทางการจดั การส่งิ แวดลอ้ มในภูมิภาค

1

ความรู้เก่ยี วกับแผนที่เบ้ืองต้น

❖ ความหมายแผนที่

แผนที่ หมายถึง สง่ิ ที่แสดงลกั ษณะของพ้ืนผวิ โลกท่ีมีอยตู่ ามธรรมชาตแิ ละสงิ่ ท่ีมนุษยส์ ร้างขึ้น แสดงลงบนวัสดแุ บบแบนราบ

❖ ประเภทแผนท่ี

1.แผนท่กี ายภาพ คือ แผนที่แสดงลกั ษณะองคป์ ระกอบของเปลือกโลก เช่น แผนทแี่ สดงลักษณะภูมิประเทศ

2.แผนทเี่ ฉพาะเรื่อง คือ แผนที่แสดงข้อมลู เรื่องใดเรื่องหน่งึ ตามความต้องการผู้ท่ศี ึกษา เชน่ แผนท่ีรฐั กจิ แผนทแ่ี สดง
ปรมิ าณนำ้ ฝน แผนทีแ่ สดงป่าไม้ แผนที่แสดงลักษณะทางสงั คมต่างๆ เชน่ แผนท่ีทางหลวง แผนท่ที างรถไฟ แผนที่แสดง
พชื เศรษฐกจิ ของประเทศ

❖ องคป์ ระกอบแผนที่

1.ชอ่ื แผนท่ี คอื เป็นสง่ิ ที่มคี วามจำเปน็ สำหรับใหผ้ ใู้ ช้ได้ทราบว่าเปน็ แผนท่เี รือ่ งอะไร แสดงรายละเอยี ดอะไรบ้าง เพ่ือให้
ผู้ใชไ้ ด้อยา่ งถูกต้อง โดยปกตชิ ่ือแผนทีจ่ ะมคี ำอธบิ ายเพิ่มเติมแสดงไวด้ ว้ ย เชน่ แผนทปี่ ระเทศไทยแสดงเนื้อทปี่ ่าไม้ แผนท่ี
ประเทศไทย เปน็ ต้น

2.ขอบระวาง คือ ขอบแผนท่ีแสดงพกิ ัดทางภูมิศาสตร์

3. พกิ ดั ภมู ิศาสตร์ คอื ระบบทใ่ี ชบ้ อกตำแหน่งของสงิ่ ต่างๆท่ปี รากฏบนโลก โดยการใชเ้ ส้นสมมติ เช่น เสน้ ละตจิ ูด เสน้
ลองจิจดู เส้นศนู ย์สตู ร โดยปัจจบุ ันการบ่งบอกจุดตำแหน่งบนพ้นื ผิวโลก โดยใชจ้ พี ีเอสเครอ่ื งมือกำหนดตำแหนง่ บน
พ้นื ผวิ โลก (GPS: Global Positioning System)

4. ทศิ ทาง คือ สงิ่ ท่ีมีความสำคัญตอ่ การค้นหาตำแหน่งท่ีต้งั ของส่งิ ตา่ งๆ โดยในสมัยโบราณใช้วธิ ีดทู ิศทางตามการขนึ้ และตก
ของดวงอาทิตย์ในเวลากลางวัน และการดูทิศทางของดาวเหนือในเวลากลางคนื ต่อมามีการประดิษฐเ์ ข็มทิศ ขนึ้ โดยทศิ
หลกั จะมีทั้งหมด 8 ทิศ สำคัญ

5.มาตราส่วนหมายถึง สิ่งแสดงให้ทราบถงึ ความสัมพันธร์ ะหวา่ งระยะทางในแผนท่กี ับระยะทางท่ปี รากฏจรงิ บนผวิ โลก ซ่ึง
นยิ มใช้ 3 ชนดิ ได้แก่

1) มาตรส่วนคำพดู เช่น "1 เซนติเมตร เท่ากับ 20 กโิ ลเมตร"
2) มาตราส่วนเสน้ หรอื มาตราส่วนรูปแท่ง คอื มาตราสว่ นท่ีแสดงดว้ ยเสน้ ตรงหรอื รปู แท่งที่มตี วั เลขกำกบั ไว้เพือ่ บอกความยาว
บนแผนท่ีแทนระยะทางจรงิ บนพืน้ โลก โดยมีหนว่ ยความยาวท่ีนยิ มใช้ คือ กิโลเมตรและไมล์

3) มาตราส่วนแบบเศษส่วน (representative fraction) คือมาตราสว่ นทแี่ สดงด้วยตัวเลขอตั ราสว่ น เชน่ เชน่ เศษ 1
สว่ น 50,000 หรือ 1: 50,000 หรอื หมายความว่าระยะทาง 1 หนว่ ยเท่ากบั ระยะทาง 50,000 หนว่ ยบนพ้ืนโลก นิยมใช้หน่วย
เซนตเิ มตรในการกำหนด

2

ระบบพิกัดของภูมิศาสตร์
คอื ระบบท่ีใชบ้ อกตำแหน่งของสงิ่ ต่างๆท่ปี รากฏบนโลก โดยการใช้เสน้ สมมติ ดงั น้ี

1.เส้นศนู ย์สตู ร(Equator) คือ เสน้ ทีล่ ากผ่านศนู ย์กลางวงกลมของโลกในแนวตะวนั ออกและตะวันตก มีขนาด 0 องศา โดย
บริเวณนี้จะอยู่ใกล้ ดวงอาทิตย์ มากท่สี ดุ ทำให้มลี ักษณะอากาศสำคัญ คือ อากาศร้อนชื้นฝนตกชุก

2.เสน้ เมรเิ ดียน (Meridians) คือ เส้นทล่ี ากผา่ นศนู ยก์ ลางวงกลมในแนวเหนือและใต้ โดยลากเช่อื มระหว่างจุดขว้ั โลกเหนือ
และขวั้ โลกใต้ ซง่ึ เสน้ เมรเิ ดยี นปฐม หรือ เส้นเมรเิ ดยี นแรก ลากผา่ นหอดูดาวทตี่ ำบลกรีนชิ (Greenwich) ประเทศอังกฤษ ใช้
แบ่งซกี โลกตะวันออกและตก

3.ละติจดู (Latitude) หรือ เส้นรุ้ง คือ เสน้ ทีน่ บั จากทางเหนือและใต้ของเสน้ ศนู ยส์ ตู ร ตั้งแต0่ ถงึ 90 องศา ทงั้ ทางเหนอื และ
และใต้ เปน็ เส้นทีใ่ ช้แบ่งเขต อากาศ

4.ลองจจิ ูด (Longitude) หรอื เส้นแวง คอื เสน้ ท่นี บั จากเมริเดยี นปฐมซึง่ ถือท่ี 0 องศา ตำบลกรนี ิชเป็นหลัก วัดไปทาง
ตะวันออก 180 องศาตะวันออก และทางตะวันตก 180 องศาตะวันตก เป็นเสน้ ทีใ่ ชแ้ บ่งเขตเวลา

**เวลาประเทศไทยเร็วกว่าเมืองกรนี ชี 7 ช่ัวโมง *** 1 องศา มีคา่ เทา่ กับ 4 นาที

*** ประเทศไทย มีพิกัดทางภูมศิ าสตร์ ตั้งอยู่ระหวา่ งละตจิ ดู 5 องศา 37 ลปิ ดาเหนือถงึ 20 องศา 28 ลิปดาเหนอื จึงอยู่ในเขต
ร้อน ทำใหม้ ีอุณหภมู ิสงู ตลอดปี และมตี ำแหน่งลองจิจดู ท่ี 97องศา 21 ลิปดาตะวนั ออกถึง 105 องศา 37 ลปิ ดาตะวันออก

พกิ ดั ภูมศิ าสตร์ประเทศไทย

จดุ เหนือสุด พ้ืนที่ อ.แมส่ าย จ.เชยี งราย ละตจิ ูด 99 องศา 58 ลปิ ดาตะวันออก

จดุ ใต้สดุ พ้นื ท่ี อ.เบตง จ.ยะลา ละติจดู ที่ 5 องศา 37 ลิปดาเหนอื และลองจิจูด 101 องศา 08 ลิปดาตะวนั ออก

จดุ ตะวนั ออกสดุ พนื้ ที่ อ.ศรีเมอื งใหม่ จ.อบุ ลราชธานี ละติจดู 15 องศา 38 ลิปดาเหนือ และลองจิจดู ท่ี 105 องศา37 ลิปดาตะวันออก

จดุ ตะวันตกสดุ พ้ืนทอี่ . แมส่ ะเรยี ง จ.ตาก ละติจดู 18 องศา 34 ลิปดาเหนอื และลองจจิ ดู ที่ 97 องศา 21 ลิปดาตะวนั ออก

3

ชื่อ ชั้น เลขท่ี
เรอื่ ง พิกดั ภมู ิศาสตร์นา่ รู้

1.พกิ ดั ภมู ศิ าสตร์มีประโยชน์ต่อการศึกษา
ลักษณะทางภมู ิศาสตรอ์ ย่างไร

ตอบ

1.เสน้ ละตจิ ูด (Latitude)
1.1)เป็นเสน้ แบ่งเขต
1.2)เสน้ ละติจดู ท่ีแบ่งซีกโลกเหนอื และซีกโลกใต้ เรียกว่า

1.เส้นลองจจิ ดู (Longitude)
2.1)เปน็ เสน้ แบง่ เขต
2.2)เส้นลองจจิ ดู ที่แบ่งซีกตะวันออกเหนอื และซีกโลกตะวนั ตก เรยี กว่า

3.เสน้ ศูนยส์ ูตร (Equator)

3.1) มขี นาด องศา

3.2)เป็นเสน้ ท่ีแบง่ ซีกโลก และซกี โลก

3.3)ประเทศท่ีอยู่ใกล้เสน้ ศนู ย์สูตรจะมีลักษณะอากาศแบบใด เพราะอะไร

ตอบ

ควรรู้!!! ประเทศไทยต้งั อยู่บนพิกดั ภมู ิศาสตร์ ตง้ั อยู่ระหว่างละติจูด 5 องศาเหนือ ถงึ 20 องศาเหนอื

และมีตำแหนง่ ลองจิจดู ท่ี 97องศาตะวนั ออก ถึง 105 องศาตะวนั ออก

ตอบ ประเทศไทยอยู่ในซกี โลก และซีกโลก

ประเทศมลี ักษณะอากาศแบบใด เพราะเหตใุ ด ตอบ

4

ช่อื ชนั้ เลขที่
เรือ่ ง ภูมอิ ากาศน่ารู้

คำช้ีแจง ใหน้ ักเรยี นตอบคำถามให้ถูกต้องโดยสามารถศึกษาจากใบงานและในหนังสือเรยี นเพม่ิ เติม
ลกั ษณะภูมิประเทศ คืออะไร

ลักษณะภูมปิ ระเทศของไทย เขตอับฝน หรือเขตเงาฝน
2.ลกั ษณะภูมอิ ากาศ คืออะไร คอื บริเวณอยู่ใกล้ทะเล แตม่ ีทิวเขา
กั้นลมมรสมุ ที่พดั พานำ้ ทะเลเขา้ มา
ในแผ่นดิน จึงทำให้ฝนตกน้อย และมี
ภมู อิ ากาศแห้งแล้ง
พืชทปี่ ลูกได้ดีในบริเวณนี้ เชน่
มนั สำปะหลงั อ้อย สบั ปะรด

ปจั จยั ที่มผี ลต่อสภาพภูมิอากาศ จงตอบคำถามให้ถูกตอ้ ง
1.ทต่ี ้งั ของพ้ืนที่ เชน่ ไทยต้ังอยใู่ กลเ้ สน้ ศูนย์สูตรอยู่ในเขตร้อน 1)การท่ีไทยต้ังอยู่ใกล้เสน้ ศนู ยส์ ตู ร
2.ความสูงต่ำของพ้ืนที่ (ยิ่งสูงอากาศยิ่งหนาว) เช่น จังหวัดเชียงใหม่ ทำให้มีอากาศแบบใด
บริเวณยอดดอยสูงอากาศจะหนาวเยน็ กว่าบรเิ วณพ้ืนที่ราบ ในช่วง ตอบ
เวลาเดยี วกัน 2)ลมมรสมุ ตะวันออกเฉยี งเหนอื
3.ความใกล้-ไกลจากทะเล คือ บรเิ วณที่อยู่ใกลท้ ะเลจะมีปริมาณ ทำใหป้ ระเทศไทยสว่ นใหญ่
น้ำฝนมากกวา่ บรเิ วณทไี่ กล มีอากาศแบบใด
***ยกเว้นเขตเงาฝนหรือเขตอบั ฝน คือบรเิ วณอีกด้านของภูเขาท่ี ตอบ
ไม่ไดห้ ันหน้าออกทะเล จะมีปริมาณฝนตกน้อยอยา่ งเห็นไดช้ ดั 4)ลมมรสุมตะวนั ตกเฉยี งใต้ทำให้
4.ทิศทางลมประจำ เชน่ ประเทศไทยมีลมประจำปีทีพ่ ัด 2 ชนิด คอื ประเทศไทยส่วนใหญ่มีอากาศ
แบบใด
1.ลมมรสมุ ตะวันออกเฉยี งเหนอื พัดอากาศเยน็ และความแห้ง ตอบ
มาจากประเทศจนี มายังภาคเหนือและอีสานของไทย
เกดิ เป็นฤดูหนาว และพดั ฝนจากอา่ วไทยมายังภาคใต้

2.ลมมรสุมตะวนั ตกเฉยี งใต้ พัดไอน้ำจากมหาสมทุ รอนิ เดยี
ทำให้เกดิ ฝน โดยเฉพาะภาคใตแ้ ละตะวนั ตก

5

ชื่อ ช้นั เลขที่
เรื่อง ทรัพยากรปา่ ไม้ของไทย

1.ป่าไม้ผลดั ใบ 2.ปา่ ไม้ไม่ผลัดใบ
1.1 ป่าไม้ผลัดใบ คือ 2.1 ปา่ ไม้ไมผ่ ลดั ใบ คือ

1.2 สภาพอากาศแบบใดทีจ่ ะทำให้พบป่าไม้ผลดั ใบ 2.2 สภาพอากาศแบบใดท่จี ะทำใหพ้ บป่าไม้
ได้ ไมผ่ ลัดใบได้ ตอบ
ตอบ 2.3 ตัวอย่างป่าไมไ้ มผ่ ลดั ใบ เชน่
1.3 ตวั อย่างปา่ ไม้ผลัดใบ เชน่
2.4 ปา่ ชายเลน พบได้บริเวณใด
1.4 เพราะเหตุใดปา่ ของประเทศไทยส่วนใหญจ่ ึงเป็นปา่ ตอบ
เบญจพรรณ ตอบ 2.5 ภาคใดของไทยบ้างท่ีไม่มีโอกาสพบ
ปา่ ชายเลน พร้อมบอกเหตผุ ลประกอบ
1.5 ป่าเตง็ รงั พบได้บริเวณแบบใด ตอบ
ตอบ

6

ชือ่ ช้ัน เลขท่ี

เรือ่ ง ความสมั พันธข์ องลักษณะภมู ิประเทศและสังคม

ภาคเหนือ

กิจกรรม 1 แผนทร่ี ัฐกิจของภาคเหนือ
คำช้ีแจง ให้นักเรยี นระบชุ ่อื จังหวดั ตามหมายเลขและระบายสีแบ่งเขตจังหวดั ใหช้ ัดเจน
(อ้างอิงจากแผนทใ่ี นหนงั สือเรียนหน้า 185)

หมายเลข 1
หมายเลข 2
หมายเลข 3
หมายเลข 4
หมายเลข 5
หมายเลข 6
หมายเลข 7
หมายเลข 8
หมายเลข 9
กิจกรรม 2 แผนที่กายภาพของภาคเหนือ
คำชแ้ี จง ให้นกั เรียนระบชุ อ่ื ทิวเขาและแมน่ ้ำที่สำคัญของภาคเหนอื พร้อมระบายสีแสดงลกั ษณะภมู ปิ ระเทศใหถ้ ูกตอ้ ง
ชัดเจน (อ้างอิงจากแผนท่ใี นหนังสอื เรยี น หน้า 183)
หมายเลข 1 ทวิ เขา

หมายเลข 2 ทิวเขา

หมายเลข 3 ทิวเขา

หมายเลข 4 ทิวเขา

หมายเลข 5 แม่นำ้

หมายเลข 6 แม่น้ำ

หมายเลข 7 แม่น้ำ

หมายเลข 8 แม่น้ำ

7

ชื่อ ชนั้ เลขที่

กิจกรรม 3 ลักษณะกายภาพของภาคเหนอื (หนา้ 184)

1.ภูมปิ ระเทศ คำช้ีแจง ให้นักเรยี นระบายสีออ่ นๆในภมู ิประเทศทีป่ รากฎในภาคเหนอื
พรอ้ มทงั้ ตอบคำถามใหถ้ ูกต้อง

1.1.ยอดดอยทีส่ ูงท่สี ุดในประเทศชอ่ื ว่าอะไร อยู่บนเทือกเขาอะไร และ
จังหวดั อะไร ตอบ

1.2เพราะเหตุใดบริเวณแอง่ ท่ีราบจงึ มคี วามสมบูรณ์เหมาะแกก่ ารเพาะปลกู
ตอบ

2.ภมู อิ ากาศ 2.1.ภาคเหนอื มลี กั ษณะอากาศแบบใด ตอบ

2ก.า2ร.เทพอรดาตะเวั หขตอุใงดทภิวาเคขเาหนือจึงมีอากาศแหง้ และหนาวเย็นกว่าภาคอืน่ ใน
ฤดูหนาว ตอบ

กจิ กรรม 4 ลักษณะกายภาพทสี่ ง่ ผลต่อทรัพยากรธรรมชาติ
คำชี้แจง ใหน้ ักเรยี นศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลจากหนงั สอื หนา้ 185- 187 ประกอบ พร้อมตอบคำถามใหถ้ ูกตอ้ ง

3.ดนิ 3.1 เพราะเหตุใดภาคเหนือจึงเสยี่ งตอ่ ปัญหาการพังทลายหน้าดินและนำ้ ป่าไหลหลาก
ตอบ

4.แหลง่ นำ้ 4.1. เพราะเหตใุ ดภาคเหนอื จึงเปน็ แหลง่ ตน้ นำ้ สำคญั ของไทย

ในภ ตอบ

การทอด4ภ.ตา2คัวแกขมลอน่ างำ้ งทปิวงิ ตเขแอมบา่นำ้ วงั แม่นำ้ ยม และแม่น้ำนา่ น เป็นต้นกำเนิดแมน่ ำ้ สำคัญใดใน

5.ป่าไม้ 5.1 จากการศึกษาแผนทเ่ี ฉพาะเร่ืองปา่ ไม้ (น.187) พบวา่ ภาคเหนอื มปี า่ ไม้ประเภทใดมาก
ที่สุด ตอบ

6.ทรพั ยากรแร่ธาตุ 6.1.แร่เชอ้ื เพลงิ ถา่ นหิน ที่พบเป็นจำนวนมาก มีประโยชนอ์ ยา่ งไร
กตาอรบทอดตัวของทิวเขา

การทอดตวั ของทิวเขา

ช่ือ 8
7.สถานท่สี ำคญั
ชัน้ เลขท่ี

1. ทะเลสาบน้ำจดื ทใี่ หญ่ท่ีสุดในภาคเหนอื ชอ่ื ว่าอะไร อยจู่ ังหวดั อะไร
ตอบ

2.วนอทุ ยานแพะเมอื งผี จงั หวดั แพร่ เกิดข้ึนได้อย่างไร ตอบ

กิจกรรม 5 สิ่งแวดล้อมทางธรรมชาตขิ องภาคเหนอื ทส่ี ่งผลตอ่ การดำเนินวิถชี ีวติ
8.ลกั ษณะทอ่ี ยู่อาศยั ก1า.รจทาอกดสตภัวาขพอองาทกิวาเศขทา่ีหนาวเย็นของภาคเหนือส่งผลให้มีการสรา้ งบา้ นเรอื นแบบใด
เพราะอะไร ตอบ

9.1 ให้นกั เรียนขดี เสน้ ใต้ล้อมรอบช่อื พืชที่ทำเกษตรกรรมในภาคเหนือ 9.การประกอบอาชีพ

ขา้ ว ยางพารา ชา สตรอเบอร์รี่ ทเุ รียน อ้อย ดอกไมเ้ มืองหนาว

9.2 เพราะเหตุใดภาคเหนือจงึ มกี ารทำนาขั้นบนั ไดเป็นสว่ นใหญ่

ตอบ
9.3 เพราะเหตุใดภาคเหนือจงึ เกิดภมู ิปัญญาการทอผ้า เช่น ผา้ ไหม เสอ้ื ม่อฮอ่ ม
ตอบ
9.4 จากการที่ภาคเหนอื มีทรัพยากรปา่ ไม้มาก ส่งผลให้เกิดอุตสาหกรรมสำคญั ใดบา้ ง
ตอบ

10.วัฒนธรรมประเพณี

10.เพราะเหตใุ ดคนภาคเหนือจงึ รับประทานอาหารที่มไี ขมันมาก เช่น แกงฮังเล นำ้ พรกิ อ่อง ข้าวซอย

ตอบ

11.ประเพณบี วชป่า จดั ขึ้นเพ่ืออะไร ตอบ

13.ให้นำชอ่ื ประเพณีของภาคเหนอื ไปเติมให้ถูกต้อง

ประเพณตี านก๋วยสลาก ประเพณีย่ีเปง็ ประเพณบี วชลกู แกว้

13.1) การบวชเณรของชาวเขาทางภาคเหนอื ตอบ

13.2) การทำบุญของชาวพุทธทางภาคเหนอื ใหก้ ับญาตทิ ่ีลว่ งลบั ไปแลว้ ในเดอื น 10

ตอบ

13.3) ประเพณีลอยกระทงของชาวเหนือ ในเดอื น 11 และมีการลอยโคม ตอบ

9

ชอ่ื ชั้น เลขท่ี

เรอื่ ง ความสัมพันธข์ องลักษณะภูมปิ ระเทศและสังคม

ภาคตะวันตก

กจิ กรรม 1 แผนทร่ี ัฐกิจของภาคตะวนั ตก
คำช้ีแจง ใหน้ ักเรียนระบุชอ่ื จังหวดั ตามหมายเลขและระบายสแี บ่งเขตจังหวัดใหช้ ัดเจน
(อ้างองิ จากแผนที่ในหนังสือหน้า 192)

หมายเลข 1
หมายเลข 2
หมายเลข 3
หมายเลข 4
หมายเลข 5
กิจกรรม 2 แผนท่ีกายภาพของภาคตะวันตก
คำช้ีแจง ให้นกั เรยี นระบุช่ือทวิ เขาและแมน่ ้ำท่ีสำคญั ของภาคตะวนั ตก พรอ้ มระบายสีแสดงลกั ษณะภูมปิ ระเทศให้
ถูกต้องชัดเจน (อา้ งอิงจากแผนทใ่ี นหนังสอื เรียน หน้า 192)

หมายเลข 1 ทวิ เขา

หมายเลข 2 ทิวเขา

หมายเลข 3 แม่นำ้

หมายเลข 4 แมน่ ้ำ

หมายเลข 5 แม่น้ำ

หมายเลข 6 แม่น้ำ
กิจกรรม 3 ลักษณะกายภาพของภาคตะวนั ตก

1.ภมู ปิ ระเทศ คำชแี้ จง ใหน้ กั เรียนระบายสีอ่อนๆในภูมิประเทศทปี่ รากฎใน
ภาคตะวันตก พรอ้ มท้ังตอบคำถามให้ถกู ตอ้ ง

1.1.ภาคตะวันตกมลี ักษณะภูมิประเทศแบบใด
ตอบ
1.2.เพราะเหตใุ ดบริเวณตอนกลางของภาคตะวันตกจึงมีความอุดสมบรู ณ์
มากกว่าภาคอื่น ตอบ

1.3.จังหวัดเพชรบรุ ีและจังหวัดประจวบคีรขี ันธ์มีภมู ปิ ระเทศแบบใด
ตอบ

10 ช้นั เลขท่ี
2.ภูมิอากาศ
ชอ่ื ..............

2.1.ภาคตะวนั ตกมีลักษณะอากาศแบบใด ตอบ
2.2เพราะเหตใุ ดภาคตะวันตกจึงเป็นเขตอับฝน ตอบ

กจิ กรรม 4 ลักษณะกายภาพของภาคตะวนั ตกทส่ี ่งผลทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสถานทส่ี ำคญั
คำช้ีแจง ให้นกั เรยี นศึกษาและวเิ คราะห์ขอ้ มูลจากหนังสือหน้า 194- 197 ประกอบ พร้อมตอบคำถามให้ถูกต้อง

3.ดนิ

3.1 บรเิ วณทรี่ าบลุม่ แมน่ ำ้ เช่น ที่ราบลุม่ แม่นำ้ เพชรบุรี ทีร่ าบลมุ่ แมน่ ้ำแม่กลอง มดี ินแบบใดทีเ่ หมาะแก่
การเพาะปลูก ตอบ

4.1.นำ้ ตกทีส่ งู ทส่ี ุดและมีขนาดใหญ่ที่สุดของไทยชือ่ วา่ อะไร อยูจ่ ังหวัดใด 4.แหล่งน้ำ
ตอบ
4.2.เข่ือนคอนกรีตทม่ี ขี นาดใหญ่ที่สดุ ในประเทศไทยชื่อว่าอะไร อยจู่ งั หวัดใด
ตอบ

5.ปา่ ไม้

5.2.นักเรยี นคิดวา่ เพราะเหตุใด ภาคตะวันตกจึงมปี า่ ไม้เป็นอนั ดบั 2 ของประเทศ
ตอบ

6.ทรัพยากรแร่ธาตุ 6.1. ทรัพยากรแรร่ ัตนชาติ เช่น พลอย เป็นของข้นึ ช่ือในจงั หวดั ใด
ตอบ

7.สถานที่สำคัญ

7.1. เพราะเหตใุ ดภาคตะวันตก จงึ มแี หลง่ ท่องเท่ยี วธรรมชาติ
ประเภทถำ้ หนิ งอก หินย้อยเป็นจำนวนมาก
ตอบ การทอดตวั ของทิวเขา

ถ้ำพระธาตเุ จริญธรรม กาญจนบรุ ี

11

ช่ือ ชั้น เลขที่

กิจกรรม 5 สิ่งแวดล้อมทางธรรมชาตขิ องภาคตะวนั ตกเหนอื ท่ีส่งผลต่อการดำเนนิ วถิ ชี วี ติ (น.199-200)
8.การประกอบอาชพี

8.1. ให้นกั เรียนขีดเส้นใต้ล้อมรอบชอื่ พืชทที่ ำเกษตรกรรมในภาคตะวันตก
ขา้ ว กะหลำ่ ปลี มันสำปะหลงั ลองกอง สตรอเบอรร์ ี่ ทุเรยี น ออ้ ย เงาะ สับปะรด

8.2.เพราะเหตุใดภาคตะวนั ตกจึงปลูกพชื ทนแลง้ เช่น มันสำปะหลัง สบั ปะรด อ้อย ได้ดี

ตอบ
8.3.ทำไมภาคตะวนั ตกตอนกลาง จึงเหมาะแกก่ ารทำเคร่ืองป้ันดนิ เผา เชน่ โอ่งมังกร จ.ราชบรุ ี
ตอบ
8.4 เพราะเหตุใดภาคตะวันตกจงึ การทำอุตสาหกรรมนำ้ ตาลมาก
ตอบ

9.วัฒนธรรมประเพณี

9.1.ประเพณีแข่งขันเรือยาว บริเวณที่ราบลมุ่ แมน่ ้ำเพชรบุรี แสดงให้เหน็ วา่ คนในสงั คมมวี ิถชี วี ติ อย่างไร
ตอบ

เร่ืองความสัมพนั ธ์ของลักษณะภูมปิ ระเทศและสังคม

ภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนือ

กจิ กรรม 1 แผนทีร่ ัฐกิจของภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนือ
คำช้ีแจง ใหน้ กั เรียนระบุช่อื จังหวดั ตามหมายเลขและระบายสแี บง่ เขตจังหวัดใหช้ ดั เจน

(อา้ งองิ จากแผนท่ใี นหนงั สือเรียน หนา้ 202) หมายเลข 1 หมายเลข 11

หมายเลข 2 หมายเลข 12

หมายเลข 3 หมายเลข 13

หมายเลข 4 หมายเลข 14

หมายเลข 5 หมายเลข 15

หมายเลข 6 หมายเลข 16

หมายเลข 7 หมายเลข 17

หมายเลข 8 หมายเลข 18

หมายเลข 9 หมายเลข 19

หมายเลข 10 หมายเลข 20

12

กจิ กรรม 2 แผนที่กายภาพของภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือ

คำช้แี จง ใหน้ กั เรียนระบุชอ่ื ทวิ เขาและแมน่ ้ำท่สี ำคญั ของภาคตะวนั ออกเฉียงเหนอื พร้อมระบายสีแสดงลกั ษณะภมู ิ

ประเทศให้ถกู ตอ้ งชดั เจน (อ้างอิงจากแผนทใ่ี นหนังสอื เรียน หน้า 202)
หมายเลข 1 ทิวเขา

หมายเลข 2 ทิวเขา

หมายเลข 3 ทวิ เขา

หมายเลข 4 ทิวเขา

หมายเลข 5 ทวิ เขา

หมายเลข 6 แมน่ ้ำ

หมายเลข 7 แมน่ ำ้

หมายเลข 8 แม่น้ำ

หมายเลข 9 แม่นำ้

หมายเลข 10 แมน่ ้ำ

กจิ กรรม 3 ลกั ษณะกายภาพของภาคตะวนั ออกเฉียงเหนอื (หน้า 203)

1.ภมู ิประเทศ คำชีแ้ จง ให้นักเรียนระบายสีออ่ นๆในภูมิประเทศท่ีปรากฎใน
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พร้อมท้ังตอบคำถามใหถ้ กู ต้อง

1.พน้ื ทส่ี ่วนใหญข่ องภาคตะวันออกเฉียงเหนือมลี กั ษณะอย่างไร
ตอบ

3.เพราะเหตุใดบรเิ วณแอ่งทร่ี าบสกลนครและแอ่งทรี่ าบโคราชจึงมคี วามอดุ มสมบูรณ์ที่สุด
ตอบ

2.ภูมิอากาศ 1.ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีลกั ษณะอากาศแบบใด
ตอบ
2.ภมู ิประเทศแบบใดของภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือท่ีมีอากาศหนาวเยน็ จัด
ตอบ

13

กจิ กรรม 4 ลกั ษณะกายภาพของภาคตะวันออกเฉียงเหนอื ที่สง่ ผลทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสถานท่สี ำคญั
คำชแ้ี จง ใหน้ กั เรยี นศึกษาและวเิ คราะหข์ ้อมูลจากหนงั สอื หน้า 204- 207 ประกอบ พร้อมตอบคำถามใหถ้ กู ต้อง

3.ดนิ 3.1.เพราะเหตใุ ดภาคตะวันออกเฉยี งเหนอื จงึ ประสบปัญหาดนิ เคม็
ตอบ

4.แหลง่ น้ำ

4.1.เพราะเหตใุ ดภาคตะวนั ออกเฉียงเหนอื จงึ ประสบปัญหาภยั แลง้
ตอบ

4.2.แม่นำ้ นานาชาติที่ไหลผ่านภาคตะวันออกเฉียงเหนอื และมีผลต่อวัฒนธรรมและเศรษฐกจิ ชอ่ื วา่ อะไร
ตอบ
4.3.การสรา้ งเขอ่ื นในภาคตะวันออกเฉยี งเหนือ เชน่ เขอื่ นอุบลรตั น์ จ.ขอนแก่น มปี ระโยชน์อย่างไรบา้ ง
ตอบ

5.ปา่ ไม้ 5.1. จากการท่ีบรเิ วณทิวเขาภพู านมีลักษณะเป็นภูเขาและดินทรายสง่ ผลใหพ้ บปา่
กาแรลทะอสดตั ตวัว์ปข่าองทิวเขชานดิ ใดเป็นจำนวนมาก ตอบ

6.ทรพั ยากรแร่ธาตุ 6.1. แร่เกลือหินที่พบมากในภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือมีประโยชน์อย่างไร
ตอบ

7.สถานท่ีสำคัญ
7.1. สามพันโบก จ.อุบลราชธานี เกิดจากอะไร ตอบ

7.2.บึงน้ำจดื ขนาดใหญ่ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือคือท่ีใด ตอบ
7.3. การท่ีภาคตะวันออกกาเฉรียทงอเหดนตวัอื ขมีกอางรทสิวรเ้าขงาปราสาทหินหลายแห่ง เช่น ปราสาทหินพิมาย
จ.นครราชสมี า ปราสาทหนิ พนมรุง้ จ.บรุ รี ัมย์ แสดงให้เหน็ ว่าทรพั ยากรใดเปน็ จำนวนมาก
ตอบ

14

ช่อื ชน้ั เลขที่

กจิ กรรม 5 สิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติของภาคตะวันออกเหนอื ท่สี ่งผลตอ่ การดำเนินวถิ ชี ีวติ (น.201-202)

8.ลกั ษณะทอี่ ยอู่ าศัย 8.1 เพราะเหตุใดภาคตะวันนอกเฉียงเหนอื จึงนยิ มสรา้ งบา้ นด้วยไม้ หลงั คาหน้าจ่วั
และยกพน้ื ใต้ถนุ สงู ตอบ

9.การประกอบอาชพี

9.1 ใหน้ กั เรียนขีดเส้นใต้ล้อมรอบชอ่ื พืชท่ีทำเกษตรกรรมในภาคตะวันออกเฉยี งเหนือ

ขา้ วเจา้ ยาสบู ขา้ วเหนียว ยางพารา สตรอเบอรร์ ่ี ทเุ รยี น

อ้อย ปอ มันสำปะหลงั ดอกไมเ้ มืองหนาว มังคุด ขา้ วโพดเล้ียงสัตว์

9.2เพราะเหตใุ ดของตอนเหนือของภาคจงึ ปลกู ยาพาราได้
ตอบ

9.3ใหน้ ักเรียนยกตัวอย่างพชื ทนแลง้ ทีป่ ลูกในภาคตะวันออกเฉียงเหนือได้ มา 3 ชนิด
ตอบ
9.4 เกลอื ทีผ่ ลิตจากเกลอื หนิ ทีพ่ บมากใต้ดนิ ของภาคอีสาน เรียกวา่ เกลอื อะไร ตอบ

10.วฒั นธรรมประเพณี

10.1จากการทภ่ี าคตะวนั ออกเฉียงเหนอื อย่ใู กล้แมน่ ้ำ จึงสามารถทำการประมงน้ำจืดไดด้ ี แต่มกั ประสบ
ปัญหาภยั แลง้ จงึ เกิดเปน็ วัฒนธรรมดา้ นอาหารอยา่ งไร ตอบ

10.2 พธิ แี ห่นางแมวขอฝน เป็นความเชอ่ื ว่าจะสามารถแกป้ ัญหาภยั ธรรมชาติใดของภาคตะวันออกเฉยี งเหนือ

ตอบ

10.3ให้นำชื่อประเพณีของภาคกลางไปเตมิ ให้ถูกต้อง

ประเพณีผีตาโขน ประเพณีไหลเรอื ไฟ ประเพณบี ุญบั้งไฟ

10.3.1) จัดขึน้ ตามความเชือ่ เร่ืองพญานาคและพญาแถน เพอ่ื ขอฝนก่อนการเพาะปลูก ในเดอื น 6

ตอบ

10.3.2) เป็นวฒั นธรรมลมุ่ น้ำโขง จัดขึน้ หลงั ออกพรรษาเพ่ือบูชาพญานาค และขอขมาแม่นำ้ ตามศาสนาพทุ ธ

ตอบ

10.3.3) เป็นประเพณสี ำคญั ของ จ.เลย จัดขนึ้ เพื่อบชู าดวงวญิ ญาณส่ิงศักด์ิสิทธิ์

ตอบ

15

ชอ่ื ชัน้ เลขที่

เรื่องความสัมพนั ธ์ของลกั ษณะภมู ปิ ระเทศและสังคม

ภาคกลาง

กิจกรรม 1 แผนที่รัฐกิจของภาคกลาง
คำชแ้ี จง ให้นักเรยี นระบชุ ื่อจงั หวดั ตามหมายเลขและระบายสีแบ่งเขตจงั หวดั ให้ชดั เจน

(อ้างอิงจากแผนที่ในหนังสือเรียน หน้า 213)

หมายเลข 1 หมายเลข 7
หมายเลข 2 หมายเลข 8
หมายเลข 3 หมายเลข 9
หมายเลข 4 หมายเลข 10
หมายเลข 5 หมายเลข 11
หมายเลข 6 หมายเลข 12
หมายเลข 13
หมายเลข 14
หมายเลข 15
หมายเลข 16
หมายเลข 17

กิจกรรม 2 แผนท่ีกายภาพของภาคกลาง

คำช้แี จง ให้นักเรียนระบุชอ่ื ทวิ เขาและแม่น้ำทส่ี ำคัญของภาคเหนือ พร้อม
ระบายสแี สดงลกั ษณะภมู ปิ ระเทศใหถ้ ูกต้องชดั เจน
(อ้างอิงจากแผนท่ีในหนงั สือเรียน หน้า 212)

หมายเลข 1 ทิวเขา
หมายเลข 2 ทวิ เขา
หมายเลข 3 ทิวเขา
หมายเลข 4 แม่นำ้
หมายเลข 5 แม่น้ำ
หมายเลข 6 แม่น้ำ
หมายเลข 7 แม่น้ำ

16 ช้นั เลขท่ี

ชื่อ

กจิ กรรม 3 ลกั ษณะกายภาพของภาคกลาง (หน้า 213)
คำช้ีแจง ให้นกั เรียนตอบคำถามให้ถกู ต้อง

1.ภูมปิ ระเทศ

1.1 ให้นกั เรียนอธบิ ายลกั ษณะภมู ปิ ระเทศของภาคกลางตอนบน
ตอบ
1.2 ให้นกั เรียนอธบิ ายลกั ษณะภูมปิ ระเทศของภาคกลางตอนล่าง
ตอบ
1.3 เพราะเหตุใด ภาคกลางส่วนใหญ่จึงประสบอุทกภัย (น้ำทว่ ม) มากทสี่ ดุ
ตอบ
1.4 ยอดเขาที่สูงทส่ี ุดในภาคกลางคือที่ใด อยจู่ ังหวดั อะไร
ตอบ

2.ภูมอิ ากาศ 2.1 ภาคกลางมีลกั ษณะอากาศแบบใด ตอบ

กจิ กรรม 4 ลกั ษณะกายภาพของภาคกลางที่สง่ ผลทรพั ยากรธรรมชาติและสถานท่สี ำคัญ
คำชี้แจง ให้นกั เรียนศึกษาและวเิ คราะหข์ ้อมลู จากหนงั สือหน้า 214- 216ประกอบ พรอ้ มตอบคำถามใหถ้ กู ตอ้ ง

3.ดิน 3.1 ดินท่พี ดั มากับแมน่ ำ้ มาและมแี รธ่ าตอุ ุดมสมบรู ณ์ เรยี กวา่ ดนิ อะไร
ตอบ
3.2 เพราะเหตุใด ดินของภาคกลางจึงมีความอุดมสมบูรณ์เหมาะแกก่ ารเพาะปลกู ทส่ี ุด
ตอบ
3.เพราะเหตุใดผูค้ นท่ีอาศยั บริเวณริมแม่นำ้ จงึ นยิ มประกอบอาชพี ทำเคร่ืองปั้นดนิ เผา
ตอบ

4.1 แม่น้ำใดเป็นแม่น้ำสายสำคญั ที่ยาวทีส่ ุดในภาคกลาง ตอบ
4.2 แม่นำ้ เจ้าพระยาเกดิ จากแมน่ ้ำปงิ และแมน่ ำ้ น่านไหลมารวมกนั ท่ีจังหวดั ใด
ตอบ
4.3 บึงน้ำจืดขนาดใหญ่ของภาคกลางคือท่ีใด จังหวดั อะไร ตอบ
4.4 เข่อื นดนิ ท่ีใหญ่ทสี่ ดุ ในภาคกลางช่ือว่าอะไร อยูจ่ ังหวดั ใด และมปี ระโยชนอ์ ย่างไร
ตอบ

การทอดตัวของทิวเขา

ชื่อ 17

5.ปา่ ไม้และสัตว์ป่า ชน้ั เลขท่ี

5.1 เพราะเหตุใดภาคกลางจึงมที รพั ยากรปา่ ไมน้ ้อยกว่าภาคอ่ืนของไทย
ตอบ

6.ทรัพยากรแร่ธาตุ 6.1 แรห่ นิ ปนู ท่ีมมี ากในภาคกลางตอนลา่ ง มปี ระโยชน์อยา่ งไร
ตอบ

กิจกรรม 5 สง่ิ แวดล้อมทางธรรมกชาารตทขิ ออดงตภัวาขคอเหงทนิวอื เทข่ีสาง่ ผลต่อการดำเนนิ วิถีชวี ติ (น.218-219)

7.ลักษณะทีอ่ ยู่อาศยั 7.1จากการท่ีภาคกลางตอนล่างมกั ประสบปัญหานำ้ ท่วม จึงทำใหม้ ีการสรา้ งบา้ นแบบใด
ตอบ

การทอดตวั ของทิวเขา
8.การประกอบอาชีพ

8.1 เพราะเหตุใดภาคกลางจงึ มกี ารทำนาปลกู ขา้ วเปน็ สว่ นใหญ่
ตอบ
8.2 จากการที่ภาคกลางมีแม่น้ำในพืน้ ท่รี าบลุ่มมาก ส่งผลให้ผ้คู นประกอบอาชีพใดบ้าง
ตอบ
8.3 เพราะเหตุใด บรเิ วณจงั หวัดสมุทรสาคร เช่น อ.มหาชัย จึงมีการทำอุตสาหกรรมอาหารทะเลแช่แข็ง
ตอบ

9.1 จงยกตวั อยา่ งประเพณที ่เี กยี่ วขอ้ งกับอาชีพเกษตรกรรมของคนในภาคกลางมา 2 อย่าง

ตอบ

9.2 การละเลน่ แข่งเรือยาว แสดงให้เห็นว่าภาคกลางมีลักษณะภมู ิประเทศอย่างไร

ตอบ

9.3 ใหน้ ำช่ือประเพณีของภาคกลางไปเติมให้ถกู ต้อง

ประเพณตี กั บาตรเทโวโรหณะ ประเพณีลอยกระทง ประเพณตี กั บาตรดอกไม้

9.3.1) การขอขมาพระแม่คงคา ในวนั เพญ็ เดือน 12 ตอบ

9.3.2) จัดข้ึนที่ จ.อุทยั ธานี เพือ่ ระลกึ ถึงการเสด็จกลับจากสวรรค์ของพระพทุ ธเจ้าในวันออกพรรษา

ตอบ

9.3.3) จัดข้นึ บริเวณวัดพระพุทธบาท จ.สระบรุ ี ในช่วงเข้าพรรษา เพ่ือทำบุญถวายดอกไมแ้ กพ่ ระสงฆ์

ตอบ

18

ชื่อ ชัน้ เลขท่ี

ใบงานกจิ กรรม เรอ่ื งความสัมพันธ์ของลกั ษณะภมู ิประเทศและสังคม

ภาคตะวนั ออก

กจิ กรรม 1 แผนท่ีรัฐกจิ ของภาคตะวนั ออก
คำชีแ้ จง ใหน้ ักเรยี นระบชุ ือ่ จังหวดั ตามหมายเลขและระบายสีแบ่งเขตจงั หวัดให้ชดั เจน
(อา้ งอิงจากแผนท่ีในหนงั สือเรียน หน้า 221) หมายเลข 1

หมายเลข 2
หมายเลข 3
หมายเลข 4
หมายเลข 5
หมายเลข 6
หมายเลข 7
กจิ กรรม 2 แผนท่ีกายภาพของภาคตะวันออก
คำชีแ้ จง ใหน้ ักเรียนระบุชือ่ ทิวเขาและแม่น้ำท่ีสำคญั ของภาคตะวนั ออกเฉียง พร้อมระบายสแี สดงลักษณะภูมปิ ระเทศ
ให้ถูกต้องชัดเจน (อ้างอิงจากแผนท่ใี นหนงั สือเรยี น หนา้ 220)

หมายเลข 1 ทิวเขา
หมายเลข 2 ทิวเขา
หมายเลข 3 ทวิ เขา
หมายเลข 4 แมน่ ้ำ

กจิ กรรม 3 ลกั ษณะกายภาพของภาคตะวนั ออก (หน้า 221)
คำช้แี จง ให้นักเรยี นตอบคำถามใหถ้ กู ต้อง

1.ภมู ปิ ระเทศ 1.1.ภาคตะวนั ออกมีลักษณะภมู ปิ ระเทศอย่างไร
ตอบ

ช่อื 19 เลขท่ี

2.ภมู ิอากาศ ชั้น

2.1 ภาคตะวนั ออกมีลกั ษณะอากาศแบบใด ตอบ
2.2 เพราะเหตุใดพืน้ ทีส่ ่วนใหญ่ของภาคตะวนั ออกจึงมีฝนตกมาก
ตอบ
2.3 เพราะเหตุใด บริเวณภาคตะวันออกจงึ มีเขตอบั ฝนหรือเขตเงาฝน และสง่ ผลต่อภูมิอากาศ
บรเิ วณนนั้ อย่างไร
ตอบ

กจิ กรรม 4 ลกั ษณะกายภาพของภาคตะวันออกทส่ี ่งผลทรัพยากรธรรมชาติและสถานทีส่ ำคญั
คำช้ีแจง ใหน้ กั เรียนศกึ ษาและวิเคราะห์ขอ้ มูลจากหนังสอื หนา้ 222 - 224 ประกอบ พรอ้ มตอบคำถามให้ถกู ต้อง

3.ดนิ 3.1 ดนิ สว่ นใหญ่ของภาคภาคตะวนั ออกเปน็ ดินชนิดใด
ตอบ

4.แหลง่ น้ำ 4.1.จงบอกแม่นำ้ สายสำคัญของภาคตะวันออกมา 2 ชอ่ื
ตอบ

5.ปา่ ไม้ 5.1 จากการศึกษาแผนที่ทรัพยากรปา่ ไม้ หน้า 223 พบว่าภาคตะวันนอกมปี ่าชนดิ
และสัตว์ปา่ ใดบา้ ง ตอบ

6.สถานทส่ี ำคญั
6.1 ศูนยศ์ กึ ษากการาพรทฒั อนดาตอวั่าวขคอุง้งกทริวะเเขบาน จ.จันทบรุ ี เป็นสถานทที่ อ่ งเทยี่ วทมี่ ีประโยชนอ์ ยา่ งไร
ตอบ

20

ชอ่ื ช้ัน เลขที่

กิจกรรม 5 ส่ิงแวดล้อมทางธรรมชาตขิ องภาคตะวนั ออกเหนือทสี่ ่งผลต่อการดำเนินวิถชี วี ติ (น.226 -227)

8.การประกอบอาชพี

8.1. ใหน้ ักเรียนขีดเสน้ ใต้ลอ้ มรอบชือ่ พืชทที่ ำเกษตรกรรมในภาคตะวันออก

ขา้ วเจา้ ยาสบู ขา้ วเหนยี ว ลองกอง สตรอเบอร์รี่ ทุเรียน

อ้อย เงาะ ปอ มนั สำปะหลัง ดอกไมเ้ มืองหนาว มงั คดุ ข้าวโพดเล้ยี งสัตว์

9.2.เพราะเหตุใดภาคตะวันออกจงึ ปลูกผลไมเ้ มืองร้อนได้ดี
ตอบ
9.3. นกั เรยี นคดิ วา่ ลักษณะภูมิประเทศและทรัพยากรธรรมชาติท่ีพบในภาคตะวันออกมีผลต่อการพฒั นา
เปน็ เขตเศรษฐกจิ และอตุ สาหกรรมของประเทศทีส่ ำคญั ของประเทศไทยได้ เชน่ เขตพัฒนาพิเศษภาค
ตะวันออก EEC
ตอบ -ดา้ นภมู ิประเทศ

-ดา้ นทรพั ยากรธรรมชาติ

10.วฒั นธรรมประเพณี
10.1.ประเพณีวง่ิ ควาย นยิ มจัดขึน้ เมื่อใด ทจี่ งั หวดั ใด และมีความสำคัญอย่าไร ตอบ
10.2.ประเพณีวนั ไหล คือประเพณีอะไร จดั ขึ้นท่ีใด ตอบ

21

ช่ือ ชน้ั เลขที่

เร่อื ง ความสัมพนั ธข์ องลักษณะภมู ิประเทศและสังคม

ภาคใต้

กิจกรรม 1 แผนท่รี ัฐกิจของภาคใต้
คำชี้แจง ให้นักเรียนระบชุ อ่ื จังหวดั ตามหมายเลขและระบายสแี บ่งเขตจังหวัดให้ชัดเจน
(อ้างอิงจากแผนท่ีในหนังสือเรียน หนา้ 230)

หมายเลข 1 หมายเลข 11
หมายเลข 2 หมายเลข 12
หมายเลข 3 หมายเลข 13
หมายเลข 4 หมายเลข 14
หมายเลข 5
หมายเลข 6
หมายเลข 7
หมายเลข 8
หมายเลข 9
หมายเลข 10

กิจกรรม 2 แผนที่กายภาพของภาคใต้
คำช้ีแจง ใหน้ กั เรียนระบุชื่อทิวเขาและแม่น้ำท่ีสำคัญของภาใต้ พร้อมระบายสีแสดงลักษณะภมู ปิ ระเทศใหถ้ ูกต้อง
ชดั เจน (อา้ งอิงจากแผนที่ในหนังสือเรียน หน้า 228)

หมายเลข 1 ทวิ เขา
หมายเลข 2 ทิวเขา
หมายเลข 3 ทิวเขา
หมายเลข 4 แม่น้ำ
หมายเลข 5 แม่นำ้
หมายเลข 6 แม่น้ำ
หมายเลข 7 แมน่ ำ้
หมายเลข 8 แม่นำ้
หมายเลข 9 แมน่ ้ำ

22

ช่อื ช้นั เลขที่

กิจกรรม 3 ลกั ษณะกายภาพของภาคตะวนั ใต้
1.ภมู ปิ ระเทศ คำชแี้ จง ให้นกั เรียนตอบคำถามใหถ้ กู ต้อง (ศกึ ษาจากหนังสือหนา้ 229-230)

1.1 ภาคใตม้ ีลักษณะภมู ปิ ระเทศแบบใด
ตอบ

1.2 จงอธบิ ายการเกดิ ที่ราบชายฝั่งตะวนั ตก (ด้านทะเลอนั ดามัน) มาพอเขา้ ใจ
ตอบ
1.3 จงอธิบายการเกดิ ที่ราบชายฝงั่ ตะวนั ออก (ดา้ นทะเลอ่าวไทย) มาพอเขา้ ใจ
ตอบ

2.ภูมิอากาศ 2.1.ภาคใต้มีลักษณะอากาศแบบใด ตอบ
2.2เพราะเหตใุ ดภาคใตจ้ ึงมีฝนตกตลอดท้งั ปี ตอบ

กิจกรรม 4 ลกั ษณะกายภาพของภาคตะวันตกทสี่ ่งผลทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสถานท่สี ำคัญ
คำช้แี จง ให้นกั เรียนศกึ ษาและวเิ คราะหข์ อ้ มลู จากหนังสือหน้า 230- 233 ประกอบ พรอ้ มตอบคำถามใหถ้ ูกต้อง

3.1 เพราะเหตุใดดินพรุจงึ นำไปใช้ประโยชน์ทางการเกษตรได้นอ้ ย 3.ดิน
ตอบ

4.1 ทะเลสาบท่ีใหญท่ ส่ี ุดในประเทศไทยชอ่ื วา่ อะไร และมลี ักษณะสำคญั อย่างไร (เพ่ิมเติม น.2243.แ)หลง่ นำ้
ตอบ

5.ปา่ ไม้ 5.1. เพราะเหตุใดภาคใต้จึงมีปา่ ดิบช้ืนเปน็ สว่ นใหญ่
และสัตว์ป่า ตอบ
5.2.ป่าพรุ มีลักษณะอย่างไร ตอบ

6.ทรัพยากรธรรมชาติ 6.1 จงยกตัวอย่างแรท่ีพบตามทวิ เขาในภาคใตท้ น่ี ักเรยี นสนใจมา 1 ชนดิ
พร้อมบอกประโยชน์ ตอบ

การทอดตวั ของทิวเขา

23

ช่อื ชน้ั เลขท่ี

7.1.แหลมพรมเทพ จงั หวัดภเู ก็ตมคี วามสำคญั อยา่ งไร จงอธบิ ายมาพอเข้าใจ 7.สถานทีส่ ำคญั
ตอบ
7.2.เขือ่ นรชั ชประภา จงั หวดั สุราษฎรธ์ านี มีประโยชนอ์ ย่างไรบ้าง
ตอบ

กจิ กรรม 5 สงิ่ แวดล้อมทางธรรมชาตขิ องภาคตะวันตกเหนือทส่ี ่งผลต่อการดำเนนิ วิถีชีวิต (น.235-236)

8.ลักษณะท่ีอย่อู าศยั 1. เพราะเหตใุ ดคนภาคใตจ้ ึงนยิ มสร้างบา้ นทรงปนั้ หยาท่มี ีความลาดเอยี งมาก
ตอบ

9.การประกอบอาชีพ

9.1 ให้นกั เรยี นขดี เสน้ ใต้ลอ้ มรอบช่อื พชื ที่ทำเกษตรกรรมในภาคใต้

ขา้ ว ยางพารา ลองกอง สตรอเบอรร์ ่ี ทเุ รยี น อ้อย กาแฟ

เงาะ ดอกไม้เมืองหนาว มังคดุ ปาล์มน้ำมัน มะพร้าว

9.2 เพราะเหตุใดภาคใตจ้ ึงปลูกยางพาราไดด้ ี

ตอบ

9.3 เพราะเหตุใดภาคใต้จึงนยิ มทำการเกษตรบรเิ วณชายฝงั่ ด้านตะวันออก (อ่าวไทย)

ตอบ

9.4 จากการท่ภี าคใต้มีสภาพทางธรรมชาติทีส่ มบูรณ์สวยงามท้งั หมูเ่ กาะ ชายหาด เขา สง่ ผลใหเ้ กิดการ

ประกอบอาชีพใดทสี่ ร้างรายได้ใหก้ บั ประเทศมากท่ีสดุ

ตอบ

10.วัฒนธรรมประเพณี

1.อาหารภาคใต้มีลกั ษณะเด่นอยา่ งไร ตอบ

2.ประเพณลี อยเรือ มีความเกี่ยวข้องกบั การประกอบอาชีพใด

ตอบ

3.คนในภาคใต้บรเิ วณท่ีตดิ กบั ประเทศมาเลเซยี สว่ นใหญน่ บั ถอื ศาสนาใด

ตอบ

4.ใหน้ ำชือ่ ประเพณีของภาคกลางไปเติมใหถ้ ูกต้อง

ประเพณีถือศีลกนิ เจ ประเพณีแหผ่ า้ ขึ้นธาตุ

4.1) เป็นประเพณีตามความเชอื่ ของชาวจนี ฝา่ ยมหายานที่นบั ถอื เจา้ แม่กวนอิม ทจี่ ะงดรับประทานเน้ือสัตว์และ

รักษาศลี ตอบ

4.2)เปน็ ประเพณตี ามความเชอ่ื ของศาสนาพทุ ธ ในการหม่ ผ้าพระบรมธาตเุ จดยี ์ ท่ีวดั พระมหาธาตวุ รมหาวิหาร

จ.นครศรีธรรมราช ตอบ

24

25

5
สาระท่ี 5 เรื่อง แนวทางการจัดการสง่ิ แวดลอ้ มในภูมภิ าค ส 5.2 ปอ.5/3

ป.5/.......
คำช้แี จง : ใหส้ รุปแนวทางการจดั การสิ่งแวดลอ้ มในภูมภิ าคแบบมสี ว่ นรว่ มของนักเรยี น
นกั เรยี น

แนวทางการจดั การ
ส่ิงแวดล้อมในภูมภิ าค

26

บรรณานุกรม

คณะกรรมการภมู ศิ าสตรแ์ หง่ ชาต.ิ เอกสารชดุ ภูมศิ าสตรป์ ระเทศไทย, กรุงเทพมหานคร:ไทยวัฒนาพานิช, 2527.
ธรณวี ทิ ยา กรมทรัพยากรธณี, สำนัก. ธณวี ิทยาประเทศไทย. กรงุ เทพมหานคร: มปท, 2550.
บรรจบ วงษ์พิพัฒน์พงษ์. ภมู ิศาสตร์ ภาคตะวนั ออกเฉยี งใต้ของประเทศไทย. กรงุ เทพมหานคร:
แหล่งสบื ค้น
กรมอุตนิ ิยมวทิ ยา. สภวะอากาศในประเทศไทย. (ระบบออนไลน์). เข้าถึงได้จาก:

https://www.tmd.go.th/thailand.php. (วันท่ีค้นข้อมูล 8 มถิ นุ ายน 2565).
มหาวิทยาลยั สงขลานครนิ ทร.์ ความรเู้ ก่ยี วกบั แผนท่ีเบื้องต้น. (ระบบออนไลน์). เขา้ ถึงได้จาก:

http://www.rmutphysics.com/sciencefac/artic/map/map.htm. (วนั ทค่ี ้นข้อมลู 8 มิถนุ ายน 2565).
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพฒั นาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.). เขตสง่ เสริมเศรษฐกิจพเิ ศษภาคตะวันออก.

(ระบบออนไลน)์ . เขา้ ถึงได้จาก: https://www.eeco.or.th/th/promotion-zone-overview. (วนั ท่คี น้
ข้อมูล 10 มิถนุ ายน 2565).
สำนกั งานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภมู ิสารสนเทศ. ประเภทป่าไมใ้ นประเทศไทย. (ระบบออนไลน์). เขา้ ถึงไดจ้ าก:
https://gfms.gistda.or.th/node/37. (วันทค่ี ้นข้อมูล 8 มถิ นุ ายน 2565).