สหฤทัย จอมเกาะ 633110240215

นางสาว สหฤทยั จอมเกาะ
รหสั นกั ศกึ ษา 633110240215

การเมืองการปกครองประเทศไทย
การปกครองของไทยในปัจจบุ นั

ประเทศไทยได้ปกครองแบบประชาธิปไตยอนั มีพระมหากษัตริย์เป็ นประมขุ ตลอดมาตงั้ แต่
เปล่ียนแปลงการปกครองใน

พ.ศ.2475

คาว่า “ประชาธิปไตย” แปลวา่ อานาจสงู สดุ ในการปกครองประเทศมาจากปวงชน เป็นการ
ปกครองที่ยดึ เอาความเหน็

หรือความต้องการของประชาชนสว่ นใหญ่อานาจในการปกครองประเทศเป็ นของปวงชน ประชาชนมีสิทธิ
เสรีภาพในการ

วิพากษ์วิจารณ์การปฏิบตั งิ านของรัฐบาล ตลอดจนออกเสียง (ผา่ นองคก์ ารของประชาชน) ไมไ่ ว้วางใจ
รัฐบาล

การปกครองในระบอบประชาธิปไตย กฎหมายเป็ นกตกิ าท่ีจะกาหนดบทบาทหรือขอบเขตแหง่
อานาจหน้าท่ีของแตล่ ะ

บคุ คล ในการดาเนินการปกครอง กฎหมายที่สาคญั ที่สดุ ก็คอื กฎหมายรัฐธรรมนญู

รัฐธรรมนญู เป็นกฎหมายสงู สดุ ของประเทศ กฎหมายอื่น ๆ จะขดั แย้งกบั กฎหมายรัฐธรรมนญู ไมไ่ ด้
กฎหมาย

รัฐธรรมนญู จะเป็นแมบ่ ทในการกาหนดรูปแบบและกระบวนการในการปกครอง ตลอดถึงกาหนด
หลกั ประกนั ในเรื่องสทิ ธิเสรีภาพ

ของประชาชน นบั แตป่ ระเทศไทยได้มีการปกครองในระบอบประชาธิปไตยมีกฎหมายรัฐธรรมนญู มาแล้ว

นางสาว สหฤทยั จอมเกาะ
รหสั นกั ศกึ ษา 633110240215

กฎหมายรัฐธรรมนญู ของไทยฉบบั ปัจจบุ นั ตราขนึ ้ เมื่อวนั ที่ 11 ตลุ าคม 2540 ได้กาหนดสถาบนั
ทางการเมืองอนั เป็น

องคป์ ระกอบในการปกครองตามระบอบประชาชนธิปไตยของไทยที่สาคญั ๆ ดงั นี ้

พระมหากษตั ริย์ พระมหากษัตริย์ทรงดารงอยใู่ นฐานะอนั เป็ นท่ีเคารพสกั การะ ผ้ใู ดจะละเมิดหรือ
ฟ้ องร้อง

พระมหากษตั ริย์ในทางใด ๆ ไมไ่ ด้ พระองคท์ รงเป็นพทุ ธมามกะและทรงเป็นเอกอคั รศาสนปู ถมั ภก
กลา่ วคือทรงทานบุ ารุงศาสนา

ทกุ ศาสนาท่ีประชาชนชาวไทยเคารพนบั ถือ ทรงดารงตาแหนง่ จอมทพั ไทย ทรงไว้ซงึ่ พระราชอานาจที่จะ
สถาปนาฐานนั ดรศกั ดิ์

และ พระราชทานเคร่ืองราชอิสริยาภรณ์

รัฐสภา เป็นองค์การสาคญั ในระบอบประชาธิปไตย ประกอบด้วยสภาผ้แู ทนราษฎร และวฒุ สิ มาชิก
เป็นผ้ใู ห้ความเหน็ ชอบ

การพิจารณาร่างพระราชบญั ญตั ิ หรือร่างพระราชบญั ญตั ปิ ระกอบรัฐธรรมนญู ร่วมกนั ของ 2 สภา ตาม
มาตรา 193 และ ทงั้ 2 สภา

มีอานาจควบคมุ การบริหารราชการแผน่ ดนิ ตลอดจนการตงั้ กระท้ถู ามรัฐมนตรีเกี่ยวกบั งานในหน้าท่ีได้

สภาผ้แู ทนราษฎร ประกอบด้วยสมาชิกจานวน 500 คน โดยสมาชิกมาจากการเลือกตงั้ แบบ
บญั ชีรายช่ือและจาก

การเลือกตงั้ แบบแบง่ เขต อยใู่ นวาระคราวละ 4 ปี ทาหน้าที่เป็นตวั แทนของปวงชนชาวไทยในการ
ควบคมุ การปฏิบตั หิ น้าที่

เก่ียวกบั การปกครองและบริหารราชการแผน่ ดนิ เป็นผ้ทู ี่ใกล้ชิดกบั ประชาชนมากท่ีสดุ ต้องออกเย่ียม
เยียน สอบถามทกุ ข์สขุ

นางสาว สหฤทยั จอมเกาะ
รหสั นกั ศกึ ษา 633110240215

ของประชาชนอยเู่ สมอ เพ่ือนาเอาปัญหาเหลา่ นนั้ มาแจ้งให้รัฐบาลได้รับทราบ และเพื่อหาทางชว่ ยเหลือ
ตอ่ ไป

กฎหมายรัฐธรรมนญู อนั เป็นกฎหมายสงู สดุ ในการปกครองของไทย ฉบบั ปัจจบุ นั ได้กาหนดให้
สมาชิกสภาผ้แู ทนราษฎร

จะต้องสงั กดั พรรคการเมือง

วฒุ สิ ภา ประกอบด้วยสมาชิกซง่ึ ราษฎรเลือกตงั้ จานวน 200 คน อยใู่ นวาระคราวละ 6 ปี
ทาหน้าท่ีเป็นผ้แู ทนปวงชน

ชาวไทยเชน่ เดียวกบั สมาชิกสภาผ้แู ทนราษฎร

ทงั้ วฒุ ิสภาและสภาผ้แู ทนราษฎรตา่ งก็มีประธานและรองประธานสภาของตน เวลาแยกกนั ประชมุ
ก็เรียกวา่ ประชมุ

วฒุ ิสภา หรือสภาผ้แู ทนราษฎร แตถ่ ้าประชมุ ร่วมกนั ก็เรียกวา่ “ประชมุ รัฐสภา” ในการประชมุ รัฐสภานีใ้ ห้
ประธานวฒุ ิสภา

เป็นประธานรัฐสภา และประธานสภาผ้แู ทนราษฎรเป็นรองประธานรัฐสภา

คณะรัฐมนตรี หรือที่เรียกอีกอยา่ งหนงึ่ วา่ คณะรัฐบาล เป็นผ้ใู ช้อานาจในการบริหารราชการ
แผน่ ดนิ รัฐธรรมนญู

ของไทยกาหนดให้คณะรัฐมนตรีประกอบด้วย นายกรัฐมนตรี เป็นหวั หน้า และรัฐมนตรีอีกไมเ่ กิน 35
คน ร่วมกนั รับผดิ ชอบ

การปกครองและบริหารราชการแผน่ ดนิ โดยการยินยอมขององค์การท่ีเป็นตวั แทนของประชาชน อนั ได้แก่
รัฐสภา ดงั นนั้

จงึ เทา่ กบั คณะรัฐมนตรีต้องปฏิบตั หิ น้าที่ตามความเหน็ ชอบของประชาชนนนั่ เอง

ศาล เป็ นองค์การท่ีใช้อานาจตลุ าการให้เป็ นไปตามรัฐธรรมนญู และกฎหมาย คอื ทาหน้าที่ในการ
พจิ ารณา

นางสาว สหฤทยั จอมเกาะ
รหสั นกั ศกึ ษา 633110240215

พพิ ากษาอรรถคดี เพื่อให้เกิดความยตุ ธิ รรมแก่คกู่ รณี กฎหมายรัฐธรรมนญู บญั ญัตไิ ว้ชดั เจนวา่ ผู้
พิพากษาและตลุ าการ

มีอสิ ระในการพจิ ารณาพพิ ากษาอรรถคดี ศาลยตุ ธิ รรม มี 3 ชนั้ คือ ศาลชนั้ ต้น ศาลอทุ ธรณ์ และศาล
ฎีกา

กฎหมายรัฐธรรมนญู อนั เป็นกฎหมายสงู สดุ ในการปกครองประเทศของไทยฉบบั ปัจจบุ นั นอกจาก
จะได้บญั ญตั ิ

เก่ียวกบั องค์การท่ีใช้อานาจทงั้ 3 ดงั กลา่ วมาแล้ว ยงั ได้กาหนดให้สมาชิกสภาผ้แู ทนราษฎรจะต้องสงั กดั
พรรคการเมืองอีกด้วย

ศาลรัฐธรรมนญู ประกอบด้วยประธานศาลรัฐธรรมนญู คนหนงึ่ และตลุ าการศาลรัฐธรรมนญู อีก
10 คน มีวาระ

การดารงตาแหนง่ 9 ปี และดารงตาแหนง่ ได้เพียงวาระเดียว เป็นเจ้าพนกั งานในการยตุ ธิ รรมตาม
กฎหมาย มีบทบาทหน้าท่ี

ให้ความเห็นและวินิจฉยั ร่างพระราชบญั ญตั ิ หรือร่างพระราชบญั ญตั ปิ ระกอบรัฐธรรมนญู ที่ไมถ่ ูกต้อง
หรือขดั แย้งตอ่ รัฐธรรมนญู

ท่ีรัฐสภาสง่ มาให้วินิจฉยั แจ้งให้นายกรัฐมนตรีทราบ

ศาลปกครอง มีอานาจพจิ ารณาพิพากษาคดีที่เป็นข้อพพิ าทระหวา่ งหนว่ ยราชการ รัฐวิสาหกิจ
กบั เอกชน อนั เนื่อง

มาจากการกระทาหรือละเว้นการกระทาท่ีต้องปฏิบตั ติ ามกฎหมาย ศาลปกครองประกอบด้วย ศาล
ปกครองสงู สดุ ศาลปกครอง

ชนั้ ต้น และอาจมีศาลปกครองชนั้ อทุ ธรณ์ด้วยก็ได้

พรรคการเมือง ได้แก่ คณะบคุ คลท่ีมีผลประโยชน์คล้ายคลงึ กนั มีความต้องการทางการเมืองอยา่ ง
เดียวกนั

นางสาว สหฤทยั จอมเกาะ
รหสั นกั ศกึ ษา 633110240215

ได้รวมตวั กนั ขนึ ้ เพื่อวตั ถปุ ระสงค์ท่ีจะเข้าควบคมุ และกาหนดนโยบายของรัฐ โดยการเอาชนะการเลือกตงั้

พรรคการเมืองเป็นองคก์ ารทางการเมืองของประชาชน เป้ าหมายของการดาเนินงานของพรรค
การเมืองก็คือ ชนะ

การเลือกตงั้ มีเสียงข้างมากในสภา และจดั ตงั้ รัฐบาล บทบาทสาคญั ของพรรคการเมืองประการหนง่ึ ก็คือให้
ความรู้ทางด้านการ

เมืองแก่ประชาชน คดั เลือกบคุ คลท่ีพรรรคเห็นวา่ เป็ นคนดีมีความรู้ความสามารถลงสมคั รรับเลือกตงั้ เป็น
สมาชิกสภาผ้แู ทนราษฎร

ดงั คากลา่ วที่วา่ “พรรคเลือกคน และบคุ คลเลือกพรรค”

การตงั้ พรรคการเมืองจะต้องปฏิบตั ติ ามขนั้ ตอนท่ีกาหนดไว้ในกฎหมายพรรคการเมือง เช่น การ
จดั หาสมาชิก

การจดทะเบยี น เป็นต้น และการดาเนินงานทางการเมืองจะต้องอยใู่ นขอบเขตของกฎหมาย เชน่ การ
เลือกตงั้ ทว่ั ไปจะต้องสง่

สมาชกิ ลงสมคั รรับเลือกตงั้ ให้ครบตามจานวนที่กฎหมายกาหนด คือไมน่ ้อยกวา่ กึ่งหนง่ึ ของจานวน
สมาชกิ สภาผ้แู ทนราษฎร

ทงั้ หมด เป็ นต้น

อนง่ึ พรรคการเมืองท่ีกฎหมายไมอ่ นญุ าตให้จดั ตงั้ ขนึ ้ ในประเทศไทย คือ พรรคคอมมวิ นสิ ต์ เพราะ
มีอดุ มการณ์ทาง

การเมืองขดั ตอ่ การปกครองในระบอบประชาธิปไตย

การเลือกตงั้ การเลือกตงั้ เป็นกิจกรรมทางการเมืองท่ีสาคญั ที่สดุ ในระบอบประชาธิปไตย เพราะ
เป็ นการแสดงออกซงึ่

นางสาว สหฤทยั จอมเกาะ
รหสั นกั ศกึ ษา 633110240215

เจตนารมณ์ของประชาชนผ้เู ป็นเจ้าของประเทศในอนั ท่ีจะมอบความไว้วางใจให้ตวั แทนของปวงชนไปใช้
อานาจแทนตน โดย

การไปใช้สทิ ธิออกเสียงเลือกตงั้ โดยมีคณะกรรมการการเลือกตงั้ เป็นผ้คู วบคมุ และดาเนินการจดั ให้มีการ
เลือกตงั้ สมาชิก

สภาผ้แู ทนราษฎร สมาชกิ วฒุ ิสภา สมาชกิ สภาท้องถ่ิน และผ้บู ริหารท้องถ่ิน

เมื่อมีการเลือกตงั้ ผ้สู มคั รสมาชกิ สภาผ้แู ทนราษฎร (ส.ส.) จะออกไปหาเสียง ประกาศนโยบายของ
ตนและของ

พรรคการเมืองที่ตนสงั กดั ว่าเมื่อตนได้รับเลือกตงั้ แล้วจะไปทาอะไรบ้างอนั จะก่อให้เกิดประโยชน์ตอ่
ประชาชนและประเทศชาติ

โดยส่วนรวม ทงั้ นีเ้พื่อให้ประชาชนเกิดศรัทธาและให้การสนบั สนนุ ออกเสียงลงคะแนนให้ การเลือกตงั้ จงึ
เป็ นโอกาสท่ีประชาชน

จะได้รับรู้การเคลื่อนไหวตา่ ง ๆ ทางการเมือง

สาหรับประชาชนผ้อู อกเสียงเลือกตงั้ จะต้องใช้ความคดิ ให้ดีก่อนจะตดั สินเลือกผ้สู มคั รคนใดเป็ น
ตวั แทนของตน เพราะ

ผ้แู ทนราษฎรจะเป็นผ้ไู ปใช้สิทธิตา่ ง ๆ ทางการเมืองการปกครองแทนเรา ถ้าได้ผ้แู ทนที่ไมด่ ีอาจจะนาความ
เสียหายมาสู่

ประชาชนผ้เู ลือกตงั้ ได้ วธิ ีพจิ ารณาแบบง่าย ๆ ก็คอื จะต้องพจิ ารณาถงึ ภมู ิหลงั วา่ เป็นคนซ่ือสตั ย์สจุ ริต
หรือไม่ เคยทาประโยชน์

เพ่ือสว่ นรวมบ้างหรือไม่ ตลอดทงั้ มีความรู้ความสามารถพอจะเป็นปากเสียงแทนตนได้หรือไม่

คาวา่ “มีความรู้ความสามารถ” นนั้ มิได้หมายความวา่ บคุ คลนนั้ จะต้องมีวฒุ กิ ารศกึ ษาสงู ๆ มี
ปริญญามาก ๆ นน่ั เป็น

แตเ่ พียงเคร่ืองหมายท่ีแสดงให้เห็นวา่ เขาเป็นผ้ทู ี่ได้รับการศึกษามามาเทา่ นนั้ เขาอาจจะไมม่ ีความรู้เลยก็ได้

นางสาว สหฤทยั จอมเกาะ
รหสั นกั ศกึ ษา 633110240215

“ความรู้ความสามารถ” ในที่นีห้ มายถงึ บคุ คลท่ีรู้ปัญหาความเดอื ดร้อนของประชาชนอยา่ งแท้จริงและรู้
ถงึ ขอบเขตอานาจหน้าที่

ของผ้แู ทนราษฎร และมีความสามารถท่ีจะนาความเดือดร้อนหรือความต้องการของประชาชนไปแจ้งให้
รัฐบาลทราบได้ ถ้าเลือก

ตงั้ ได้บคุ คลเชน่ นีเ้ป็นตวั แทนของประชาชนก็จะทาให้ชาตบิ ้านเมืองเจริญ ความผาสกุ ก็จะเกิดแก่ประชาชน
ผ้อู อกเสียงเลือกตงั้

นนั่ เอง

สว่ นการเลือกตงั้ สมาชกิ วฒุ สิ ภา ผ้สู มคั รสมาชิกวฒุ สิ ภาจะออกไปหาเสียงดงั เชน่
สมาชกิ สภาผ้แู ทนราษฎรไมไ่ ด้

จะกระทาได้เฉพาะการแนะนาตวั และเสนอผลงานที่ผา่ นมาเทา่ นนั้

บทบาทของประชาชนในการเสริมสร้ างประชาธิปไตย

การปกครองในระบอบประชาธิปไตย ประชาชนมีสิทธิเสรีภาพในการกระทาและแสดงความ
คดิ เห็นได้อยา่ งเตม็ ที่

ภายใต้ขอบเขตของกฎหมาย ประชาธิปไตยจะเจริญหรือเสื่อมลง ขนึ ้ อยกู่ บั บทบาทของประชาชนภายใน
ชาตเิ ป็นสาคญั

วิธีการเสริมสร้างประชาธิปไตย สามารถทาได้หลายทาง ประชาชนต้องรู้จกั ใช้และรักษาสิทธิทางการเมือง
ของตน เชน่ สทิ ธิ

ในการออกเสียงเลือกตงั้ ซง่ึ เป็นสทิ ธิเฉพาะตวั จะโอนให้ผ้อู ่ืนไมไ่ ด้ เมื่อมีกิจกรรมทางการเมือง เช่น มีการ
เลือกตงั้ ก็ต้อง

ไปใช้สิทธิเลือกตงั้ ทกุ คนมีสิทธิเหมือนกนั และมีความสาคญั เทา่ เทียมกนั และต้องรู้จกั รักษาสิทธิของตน
ด้วย คือไมย่ อมให้

บคุ คลอื่นมาแอบอ้างใช้สทิ ธิทางการเมืองของตน

นางสาว สหฤทยั จอมเกาะ
รหสั นกั ศกึ ษา 633110240215

อนง่ึ การใช้สิทธิเสรีภาพในระบอบประชาธิปไตย จะต้องอยใู่ นขอบเขตของกฎหมาย และจะต้องไม่
เป็ นการก้ าวก่าย

หรือละเมิดสิทธิเสรีภาพของผ้อู ่ืน รู้จกั ปฏิบตั ติ นตามหน้าท่ีคกู่ นั กบั สิทธิ

ในด้านการเมืองการปกครอง ประชาชนทกุ คนมีหน้าที่ที่จะต้องเข้าไปมีสว่ นร่วม เชน่ ร่วมแสดง
ความคดิ เห็น ให้

ความร่วมมือในการดาเนนิ งานของเจ้าหน้าท่ีที่ปฏิบตั งิ านตามกฎหมาย รับฟังความคดิ เห็นของผ้อู ่ืน