หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 การออมและการลงทุน
1. การออม เป็นรายได้ ทั้งหมดจากการท างาน ใช่ ไม่ใช่
2. การซื้อสินทรัพย์ต่าง ๆ ได้ตอบแทนเป็นก าไร ใช่ ไม่ใช่
3. การซื้อหุ้นหรือหลักทรัพย์ เป็นการลงทุนในครอบครัว ใช่ ไม่ใช่
4. แหล่งเงินทุนในระบบเศรษฐกิจ เช่น การใช้จ่ายในครัวเรือน ใช่ ไม่ใช่
5. การออมมีสภาพคล่องสูง ส่วนการลงทุนได้รับผลตอบแทน ในระยะยาว ใช่ ไม่ใช่
ขอบเขตเนื้อหา 1 การออม การลงทุน ความแตกต่างระหว่างการออมและการลงทุน 2 3
การออม ความหมายของการออม รายได้ส่วน ที่เหลือจากการใช้จ่าย เช่น ศรีสุวรรณ มีรายได้ต่อเดือน 20,000 บาท ค่าใช้จ่ายรวมทั้งหมด 15,000 บาท ดังนั้นศรีสุวรรณ จะมีเงินออมเดือนละ 5,000 บาท
การออม แผนผังแสดงการบริหารรายได้ของบุคคล เงินออมของบุคคล ซื้อสินทรัพย์ต่าง ๆ ซื้อพันธบัตร ซื้อหุ้น ฝากกับธนาคาร ก าไร ดอกเบี้ย เงินปันผล ดอกเบี้ย ผลตอบแทนคืนสู่ผู้ออมทรัพย์ในรูปแบบต่าง ๆ
การออม ความส าคัญของการออม 1 ช่วยให้ครัวเรือนมีความมั่นคง 2 ช่วยให้ครัวเรือนมีรายได้มากขึ้น เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายฉุกเฉินในครอบครัว น าเงินไปฝากธนาคารหรือสถาบันการเงิน ท าให้ได้รับดอกเบี้ย หรือก าไร
การออม ความส าคัญของการออม (ต่อ) 3 ช่วยยกระดับมาตรฐานการครองชีพให้สูงขึ้น 4 ช่วยลดปัญหาการพึ่งพาต่างประเทศ น าเงินออมไปซื้อบ้าน รถยนต์ ช่วยอ านวยความสะดวกในชีวิต การพยายามส่งเสริมการออมของคนไทยจะช่วยลด ปัญหาการพึ่งพาเงินทุนจากต่างประเทศได้อีกทาง
การออม ความส าคัญของการออม (ต่อ) 5 ช่วยในการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ เงินออมจะถูกน าไปใช้ในการลงทุนของภาคธุรกิจการสร้างโครงสร้างเศรษฐกิจขั้นพื้นฐาน
การออม ปัจจัยของการออมเงิน รายได้ส่วนบุคคลที่ได้หักภาษีเงินได้ ผู้มีรายได้สุทธิส่วนบุคคลสูงย่อมมีโอกาส ในการออมเงินสูงกว่าผู้มีรายได้สุทธิส่วนบุคคลน้อย ผลตอบแทนจากการออม ผลตอบแทนที่ได้รับอยู่ในอัตราสูงก็จะเป็นแรงจูงใจ ให้มีการออมทรัพย์เพิ่มมากขึ้น ค่าของเงิน ผู้ออมจะตัดสินใจท าการออมมากขึ้น ภายหลังพิจารณาถึงอ านาจซื้อของเงินที่มีอยู่ 1 2 3 ลักษณะนิสัยส่วนบุคคล นิสัยการใช้เงินที่แตกต่างกันมีผลต่อการออม คนที่ฟุ่มเฟือยจะมีเงินออมน้อยกว่าคนที่มัธยัสถ์ 4
การออม ปัจจัยของการออมเงิน การคาดคะเนเหตุการณ์อนาคต การเลือกที่จะเก็บออมหรือใช้จ่ายเงินจาก สถานการณ์ทางเศรษฐกิจ ว่ามีแนวโน้มจะขยายตัวมากหรือน้อย เทคโนโลยีการให้บริการทางการเงิน เช่น บริการเบิกถอนเงินอัตโนมัติบริการ บัตรเครดิต ท าให้มีความคล่องตัวใน การใช้เงินมากขึ้นท าให้การออมน้อยลง ระบบสวัสดิการหลังเกษียณอายุ ประเทศที่มีระบบสวัสดิการหลังเกษียณดี ประชาชนจะมีเงินออมไว้ใช้ยามชราไม่สูงมาก เพราะคาดว่าเงินล้านหนึ่งจะได้จากรัฐ ประเทศที่สวัสดิการไม่ดี ประชาชนจะเพิ่มการออม ในช่วงวัยท างานมากขึ้น 5 6 7
การออม เป้าหมายของการออม เพื่อความสะดวกสบายในการเดินทาง เพื่อการศึกษาของบุตรหลาน เพื่อพักผ่อนประจ าเดือน เพื่อเป็นค่ารักษาพยาบาล เพื่อซื้อที่อยู่อาศัย เพื่อใช้จ่ายในวัยชรา
การออม การบริหารจัดการเงินออมของภาคครัวเรือน ก าหนดเป้าหมายการออมอย่างชัดเจน จัดท ารายรับรายจ่ายในแต่ละเดือน น าเงินออมแต่ละเดือน ไปใช้ให้เกิดประโยชน์ น าไปฝากธนาคาร เพื่อให้ได้ดอกเบี้ย การซื้อหุ้นของธุรกิจ เพื่อให้เงินปันผล วางแผนการใช้จ่ายอย่างรัดกุม มีเป้าหมายในการออมแต่ละเดือน ต้องการออมเพื่ออะไร ออมจ านวนเท่าใด ออมในช่วงเวลาใด
การออม หลักเกณฑ์ที่ควรพิจารณาในการออม ได้ผลตอบแทนในอัตราที่มากพอหรือไม่ คิดดอกเบี้ยอย่างไร สามารถน าเงินออมที่สะสมได้มาใช้ในยามที่ต้องการได้หรือไม่ การสะสมเงินออมของเราปลอดภัยหรือไม่ มีค่าใช้จ่ายอะไรจากการออมบ้าง 1 2 3 4
การออม ปัญหาการออมในสังคมไทย ประชากรส่วนใหญ่มีรายได้ต ่า เนื่องจากประชากรไทยส่วนใหญ่มีอาชีพเกษตรกร และอาชีพเป็นพนักงานและผู้ใช้แรงงาน มีรายได้ค่อนข้างต่ า ประชากรขาดความรู้เรื่องการออม ครัวเรือนส่วนใหญ่ไม่มีแผนการใช้จ่าย และการเก็บออมเงินที่แน่นอน ไม่ค านึงถึงรายได้ของตนเอง สภาวะเศรษฐกิจตกต ่า รัฐบาลมักด าเนินนโยบาย อัตราดอกเบี้ยต ่า เพื่อกระตุ้นให้ประชาชนน าเงินออก ไปใช้จ่าย ท าให้ครัวเรือนไม่มีเงินออม ประเทศไทยยังประสบปัญหา ช่องว่างของการออม ปริมาณของเงินออมมีน้อย เมื่อเปรียบเทียบกับเงินลงทุน 1 2 4 3
การลงทุน ความหมายของการลงทุน การลงทุนในครัวเรือน การลงทุนในระบบเศรษฐกิจโดยรวม เป็นการลงทุนโดยใช้เงินออมของครัวเรือน น าเงินที่เก็บออมไปสร้างผลตอบแทน เช่น ซื้อพันธบัตรรัฐบาล ซื้อหุ้นหรือหลักทรัพย์ เป็นการน าเงินไปลงทุนเพื่อผลิตสินค้าและบริการต่าง ๆ จ าหน่ายให้เกิดผลตอบแทนแก่นักลงทุน
การลงทุน แผนผังแสดงเส้นทางการลงทุน ครัวเรือน ธนาคาร ธุรกิจ เงินออม ดอกเบี้ย,เงินปันผล เงินกู้,เงินทุน เงินต้น,ดอกเบี้ย
การลงทุน ความส าคัญของการลงทุน ท าให้ผู้ลงทุนได้รับผลตอบแทน ในรูปแบบของดอกเบี้ย และเงินปันผลสูงกว่าเงินออม ช่วยให้ธุรกิจต่าง ๆ ขยายกิจการ และด าเนินการผลิตได้มากขึ้น ท าให้เกิดการจ้างงานมากขึ้น เศรษฐกิจโดยรวมของประเทศมีการขยายตัว ช่วยให้รัฐบาลมีเงินทุน ไปใช้ในการพัฒนาประเทศ โดยการน าเงินงบประมาณที่ได้ จากการจัดเก็บภาษีไปใช้ในการพัฒนา โครงสร้างพื้นฐานต่าง ๆ ทางเศรษฐกิจ 1 2 3
การลงทุน แหล่งที่มาของเงินลงทุน แหล่งเงินทุนภายในครัวเรือน มาจากการบริหารการจัดการเงินในครอบครัว แหล่งเงินทุนในระบบเศรษฐกิจ เช่น หลักทรัพย์ส่วนตัวของผู้ประกอบการ น ามาใช้เป็นเงินทุนเพื่อตั้งต้นธุรกิจ แหล่งเงินทุนในระดับประเทศ เช่น เงินคงคลัง มาจากการจัดเก็บภาษี
การลงทุน ประเภทของการลงทุน การลงทุนเพื่อการบริโภค การลงทุนในธุรกิจ การลงทุนในหลักทรัพย์ 1 2 3 เพื่อซื้อทรัพย์สิน ประเภทคงทนถาวร เช่น ที่ดิน บ้าน ทองค า ลงทุนในธุรกิจขนาดเล็ก และด าเนินกิจการด้วยตนเอง ลงทุนซื้อทรัพย์สิน ในรูปหลักทรัพย์ เช่น หุ้นกู้ หุ้นทุน
การลงทุน หลักเกณฑ์ที่ควรค านึงในการลงทุน ความปลอดภัยของเงินลงทุน มีการลงทุนหลายประเภท เพื่อลดความเสี่ยง การเปลี่ยนแปลงมูลค่า เสถียรภาพของรายได้ 1 2 3 4 ค านึงถึงโอกาสที่จะได้รับเงินต้นคืน พร้อมทั้งผลตอบแทนที่คาดคะเนไว้ หากหลักทรัพย์ของบางธุรกิจขาดทุน อาจมีหลักทรัพย์ของธุรกิจอื่นที่ได้ก าไร การคาดคะเนถึงมูลค่าของสินทรัพย์ ที่จะเพิ่มขึ้นหรือลดลงจากเงินที่ลงทุนไป ลงทุนในหลักทรัพย์ที่ให้รายได้สม่ าเสมอ ในระยะยาวมีความมั่นคง
การลงทุน หลักเกณฑ์ที่ควรค านึงในการลงทุน (ต่อ) ความคล่องตัวในการซื้อขาย การได้รับผลประโยชน์ ด้านภาษีจากการลงทุน ความเหมาะสม ภาษีที่ต้องช าระ 5 6 7 8 หลักทรัพย์ที่ซื้อมาสามารถน าไปซื้อขาย ในตลาดได้ง่ายและรวดเร็วมากน้อยเพียงใด การซื้อหลักทรัพย์บางชนิด สามารถน าไปลดหย่อนภาษีได้ ค านึงถึงความรู้ความสามารถของผู้ลงทุน สภาพแวดล้อม และความเป็นไปได้ในทางเศรษฐกิจ ควรมีการศึกษาเปรียบเทียบข้อได้เปรียบ เสียเปรียบของการลงทุนแต่ละประเภท โดยพิจารณาภาษีที่ต้องช าระประกอบ
การลงทุน ปัจจัยที่เป็นตัวก าหนดการลงทุน ค่าของเงิน การคาดคะเนเกี่ยวกับเหตุการณ์ต่าง ๆ ในอนาคต จ านวนของทรัพย์สินที่จ าหน่ายในตลาด ปัจจัยส่วนตัวของผู้ลงทุน 1 อัตราผลตอบแทนและความเสี่ยง 2 3 4 5 ผู้ลงทุนหวังที่จะได้รับผลตอบแทนสูง และมีความเสี่ยงต่ า ค่าของเงินหรืออ านาจซื้อของเงิน ส่งผลต่อการลงทุนอย่างมาก มีผลต่อแรงจูงใจในการที่จะลงทุนเพิ่มขึ้น หากคาดว่าเศรษฐกิจจะขยายตัว จะจ าหน่ายสินค้าได้มาก ก าไรจะเพิ่มขึ้น เช่น อายุ นิสัยส่วนตัว สภาพครอบครัว
การลงทุน การบริหารจัดการการลงทุนในภาคครัวเรือน การก าหนดวัตถุประสงค์ ของการลงทุนของครัวเรือน วัตถุประสงค์ที่ชัดเจนจะท าให้สามารถเลือกลงทุน ในหลักทรัพย์ต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้อง การวิเคราะห์และเลือก หลักทรัพย์ลงทุน ท าให้รายได้เพิ่มขึ้นและช่วยลดความเสี่ยง ในการลงทุนด้วย การจัดท าแนวทางการลงทุน ของครัวเรือน เริ่มจากการจัดสรรเงินลงทุนในหลักทรัพย์ แต่ละประเภท การประเมินผล การลงทุนของครัวเรือน การประเมินผลตลอดเวลาจะช่วย ลดความเสี่ยงของครัวเรือนลงได้ 1 2 3 4
การลงทุน ปัญหาการลงทุนในประเทศไทย ประชากรมีรายได้ต ่า ส่วนใหญ่ใช้ไปในการบริโภค เงินออมมีน้อยท าให้เงินที่จะน าไปลงทุนมีน้อย การจ าหน่ายพันธบัตรรัฐบาล ในแต่ละรุ่นมีปริมาณเงินจ ากัด ท าให้ซื้อได้ยากมีผู้ซื้อเฉพาะกลุ่มไม่ทั่วถึง การลงทุนเพื่อการเก็งก าไร ภาพลักษณ์ทั่วไปเห็นว่าเป็นเรื่อง ไม่น่าเข้าไปลงทุนเพราะมีความเสี่ยง ประชากรขาดความรู้ การลงทุนมีหลายรูปแบบ แต่ประชากรมักน า เงินไปฝากธนาคาร ซึ่งได้รับผลตอบแทนต่ า ความผันผวนของภาวะเศรษฐกิจ ภาวะเศรษฐกิจตกต่ าท าให้ราคาหุ้นหรือหลักทรัพย์ ลดลง ส่งผลต่อการตัดสินใจในการลงทุน ภาคชนบทมีการลงทุนน้อย ส่วนใหญ่มีรายได้ต่ า และใช้จ่ายในการบริโภคประจ าวัน 1 2 3 6 5 4
ความแตกต่างระหว่างการออมและการลงทุน วัตถุประสงค์ วิธีการสะสม ผลตอบแทน ความเสี่ยง ข้อได้เปรียบ ข้อเสียเปรียบ การออม การลงทุน การสะสมเงินเพื่อให้พอกพูนไว้ใช้จ่ายในยามฉุกเฉิน ยามชราหลังเกษียณจาการท างาน ฝากเงินกับธนาคารพาณิชย์ บริษัทเงินทุน สหกรณ์ออมทรัพย์ ดอกเบี้ย ความเสี่ยงต ่าเพราะเงินฝากธนาคารพาณิชย์ มีกองทุนประกันเงินฝากค ้าประกัน มีสภาพคล่องสูง ผลตอบแทนจากดอกเบี้ยเงินฝากต ่า การสะสมเงินให้เพิ่มพูนต่อเนื่องในระยะยาว ลงทุนในพันธบัตรรัฐบาล หุ้นกู้ กองทุนรวม กองทุนส ารองเลี้ยงชีพ ทองค า อสังหาริมทรัพย์ ดอกเบี้ย เงินสด ก าไรหรือขาดทุน จากการลงทุน มีความเสี่ยงมากน้อยตามประเภทและลักษณะ ของหลักทรัพย์ที่ลงทุน ได้รับผลตอบแทนในระยะยาวสูงกว่า มีโอกาสขาดทุนจากการลงทุนได้